Saturday, May 11, 2013

ထေ၀းေα€›ာα€€္ရခုိင္α€žူ၊α€žားတုိα‚” ထဖရခုိင္ျα€•α€Š္α€žုိ႔ထျα€™α€”္ျပန္α€œာα€–ုိ႔ထခ်ိα€”္တန္ျပီ

ရခိုင္α€žားတိα€”ားေထာင္αΎα€€α€Š့္ကတ္ပါ

ေα€›ေα€žာα€€္ခ်α€€္ၾကီးα€€ ၾကမ္းα€œြα€”္းပါα€α€š္...amazing

ထမိေျα€™ ထေျခခ်ေα€›း ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ α€‘α€žα€„့္ျα€–α€…္ေα€”


ထမိေျα€™ ထေျခခ်ေα€›း ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ α€‘α€žα€„့္ျα€–α€…္ေα€” 
-----------------------------------------
ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ (AA) α€žα€Š္ ထမိေျα€™ ထတြင္း ထေျခခ်α€›α€”္  ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား တိုးတက္ေα€›း ပါတီ RNDP α€€ α€žα€™αΌα€ ဦးα€žိα€”္းα€…ိα€”္ထံ တင္ျပ ေတာင္းဆို ထားα€žα€Š့္ ထေα€•αš (AA) တပ္α€™ေတာ္ ေခါင္းေဆာင္α€™်ားα€€ α‚€α€€ိဳဆိုၾကေၾကာင္း ရခိုင္ တပ္α€™ေတာ္ ဦးα€…ီးခ်ဳပ္ α€—ိုα€œ္α€™ွဴးခ်ဳပ္ ထြα€”္းျမတ္ႏိုင္α€€ α€šေα€”α‚” ေျပာၾကား ခဲ့ပါα€žα€Š္။

“α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” ရခိုင္ α€œူα€™်ိဳးေတြα€›ဲα‚• α€œိုထပ္ခ်α€€္ ထရ RNDP ပါတီα€€ ေတာင္းဆို ေα€”α€α€š္α€œိုα‚”α€˜ဲ ျမင္ပါα€α€š္။ ထစိုးα€› α€”ဲα‚” ႏုိင္ငံေα€›း ထရ ႏွα€…္α€–α€€္ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးၿပီး α€žေα€˜ာ တူα€Šီခ်α€€္α€”ဲα‚” ထေျခခ်ခြင့္ α€›α€–ိုα‚” α€œိုα€α€š္α€—်။ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€€ ရကၑိဳင့္ α€œူα€™်ိဳးေတြ ထတြα€€္ ထကာထကြα€š္ ေပးα€–ိုα‚” ထစα€₯္α€žα€„့္ ႐ိွေနပါα€α€š္။” α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ (AA) α€žα€Š္ α€œα€€္α€›ွိ ထေျခထေနတြင္ ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္း၌ထေျခခ်α€œα½ွα€€္ ႐ိွα€žα€Š္။ α€€α€žိုα‚”ေၾကာင့္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€”α€š္ α€”α€š္စပ္၌ ထေျခခ်ခြင့္ ရ႐ိွα€›α€”္ ၿပီးခဲ့α€žα€Š့္ ေα€™α€œ ၅ α€›α€€္ေန႕တြင္  ေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္၌α€€်င္းပေα€žာ ႏိုင္ငံေα€›း ပါတီα€™်ား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ α€žα€™αΌα€ ေတြ႔ဆုံပြဲတြင္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား တိုးတက္ေα€›း ပါတီ RNDP α€™ွ တင္ျပ ေတာင္းဆိုခဲ့α€žα€Š္။

α€šα€„္းေတာင္းဆိုခ်α€€္α€€ို α€žα€™αΌα€α€–α€€္α€™ွ α€œα€€္ခံပါα€€ α€œုပ္ငန္း ထဆင္ေျပ ေခ်ာေα€™ႊα‚”ေα€…α€›α€”္ ထစိုးα€›ႏွင့္ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္တိုα‚” ထၾကား ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး α€žြားα€›α€”္ α€œိုထပ္ α€žα€Š္α€Ÿု RNDP α€₯α€€ၠα€Œ ဦးေထးေα€™ာင္α€€ ေတာင္းဆို ထားေၾကာင္း ေα€™α€œ ၈ α€›α€€္ ေန႔ထုတ္ The Myanmar Post တြင္ ေα€–ာ္ျပ ထားပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ရခိုင္ α€œα€€္α€”α€€္α€€ိုင္ ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္းα€™်ား ထဲα€™ွ တစ္ခု ျα€–α€…္ၿပီး ထင္ထား ႏွα€…္ေထာင္ α€”ီးပါးခန္α‚” ႐ိွα€žα€Š္α€Ÿု ေα€’ါα€€္တာ ေထးေα€™ာင္α€€ ဆိုပါα€žα€Š္။

RNDP ပါတီα€žα€Š္ ၂၀၁၀ ေα€›ြးေα€€ာα€€္ပြဲα€€ို ၀င္ေα€›ာα€€္ α€šွα€₯္ၿပိဳင္ခဲ့α€žα€Š့္ ပါတီျα€–α€…္α€žα€œို ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား ထတြα€€္ ျα€•α€Š္ တြင္း၌ α€œႈပ္႐ွားေα€”α€žα€Š့္ ပါတီ ျα€–α€…္α€žα€Š္။ α€€α€€ဲ့α€žိုα‚” ထမိေျα€™ ထေျခခ်ႏိုင္ေα€›းထတြα€€္ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ထား ထဆိုျပဳေပးခဲ့α€žα€Š့္ ထေα€•αš ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ ထေα€”ျဖင့္ ထားα€› ေα€€်နပ္ေၾကာင္း ဆိုပါα€žα€Š္။

“RNDP ပါတီα€›ဲα‚• ေတာင္းဆိုα€™ႈထေα€•αš α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” ထေα€œးထားၿပီး ေဆာင္႐ြα€€္α€™ွာပါ။ ထေျခထေနထရ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚• ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™ွာ ထေျခခ် ေနရတာပါ။ α€α€€α€š္ေတာ့ ထစိုးα€›α€›ဲ့ ခြင့္ျပဳခ်α€€္ α€›α€žα€Š္ျα€–α€…္ေα€… α€™α€›α€žα€Š္ျα€–α€…္ေα€… ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€€ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™ွာα€˜ဲ ထေျခခ်α€›α€™ွာပါ။” α€Ÿု α€—ိုα€œ္α€™ွဴးခ်ဳပ္α€€ ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ α€™α€Š္α€žα€Š့္ ရခိုင္ ပါတီ α€œα€€္ေထာα€€္၌ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ α€žြားα€™α€Š္ ဆိုα€žα€Š္α€€ိုα€œα€Š္း ေα€œာေα€œာα€†α€š္၌မဆုံးျဖတ္ α€›ေα€žးေၾကာင္း ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ၂၀၀၉ ခုႏွα€…္ ဧၿပီα€œ ၁၀ α€›α€€္ေန႔တြင္ စတင္ α€–ြဲα‚”α€…α€Š္းခဲ့ၿပီး၄င္းတိုα‚”၏ α€›α€Š္႐ြα€€္ခ်α€€္α€™ွာ ေပ်ာα€€္α€€ြα€š္ α€žြားခဲ့α€›α€žα€Š့္ ရကၑိဳင့္ ထမ်ိဳးႏြα€š္တိုα‚•၏α€€ိုα€š္ပိုင္ ျα€•α€Œာα€”္းခြင့္ႏွင့္ α€€ိုα€š့္α€€ံၾကမၼာ α€€ိုα€š္α€–α€”္တီး ပိုင္ခြင့္α€™်ားျပန္α€œα€Š္ ရ႐ိွေα€›း တို႔ပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။

Ref: ေα€›ႊα€Ÿα€žၤာ α€žα€α€„္းα€Œာα€”

------------------------------
-----------
ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ (AA) α€žα€Š္ ထမိေျα€™ ထတြင္း ထေျခခ်α€›α€”္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား တိုးတက္ေα€›း ပါတီ RNDP α€€ α€žα€™αΌα€ ဦးα€žိα€”္းα€…ိα€”္ထံ တင္ျပ ေတာင္းဆို ထားα€žα€Š့္ ထေα€•αš (AA) တပ္α€™ေတာ္ ေခါင္းေဆာင္α€™်ားα€€ α‚€α€€ိဳဆိုၾကေၾကာင္း ရခိုင္ တပ္α€™ေတာ္ ဦးα€…ီးခ်ဳပ္ α€—ိုα€œ္α€™ွဴးခ်ဳပ္ ထြα€”္းျမတ္ႏိုင္α€€ α€šေα€”α‚” ေျပာၾကား ခဲ့ပါα€žα€Š္။

“α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” ရခိုင္ α€œူα€™်ိဳးေတြα€›ဲα‚• α€œိုထပ္ခ်α€€္ ထရ RNDP ပါတီα€€ ေတာင္းဆို ေα€”α€α€š္α€œိုα‚”α€˜ဲ ျမင္ပါα€α€š္။ ထစိုးα€› α€”ဲα‚” ႏုိင္ငံေα€›း ထရ ႏွα€…္α€–α€€္ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးၿပီး α€žေα€˜ာ တူα€Šီခ်α€€္α€”ဲα‚” ထေျခခ်ခြင့္ α€›α€–ိုα‚” α€œိုα€α€š္α€—်။ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€€ ရကၑိဳင့္ α€œူα€™်ိဳးေတြ ထတြα€€္ ထကာထကြα€š္ ေပးα€–ိုα‚” ထစα€₯္α€žα€„့္ ႐ိွေနပါα€α€š္။” α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ (AA) α€žα€Š္ α€œα€€္α€›ွိ ထေျခထေနတြင္ ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္း၌ထေျခခ်α€œα½ွα€€္ ႐ိွα€žα€Š္။ α€€α€žိုα‚”ေၾကာင့္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€”α€š္ α€”α€š္စပ္၌ ထေျခခ်ခြင့္ ရ႐ိွα€›α€”္ ၿပီးခဲ့α€žα€Š့္ ေα€™α€œ ၅ α€›α€€္ေန႕တြင္ ေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္၌α€€်င္းပေα€žာ ႏိုင္ငံေα€›း ပါတီα€™်ား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ α€žα€™αΌα€ ေတြ႔ဆုံပြဲတြင္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား တိုးတက္ေα€›း ပါတီ RNDP α€™ွ တင္ျပ ေတာင္းဆိုခဲ့α€žα€Š္။

α€šα€„္းေတာင္းဆိုခ်α€€္α€€ို α€žα€™αΌα€α€–α€€္α€™ွ α€œα€€္ခံပါα€€ α€œုပ္ငန္း ထဆင္ေျပ ေခ်ာေα€™ႊα‚”ေα€…α€›α€”္ ထစိုးα€›ႏွင့္ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္တိုα‚” ထၾကား ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး α€žြားα€›α€”္ α€œိုထပ္ α€žα€Š္α€Ÿု RNDP α€₯α€€ၠα€Œ ဦးေထးေα€™ာင္α€€ ေတာင္းဆို ထားေၾကာင္း ေα€™α€œ ၈ α€›α€€္ ေန႔ထုတ္ The Myanmar Post တြင္ ေα€–ာ္ျပ ထားပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ရခိုင္ α€œα€€္α€”α€€္α€€ိုင္ ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္းα€™်ား ထဲα€™ွ တစ္ခု ျα€–α€…္ၿပီး ထင္ထား ႏွα€…္ေထာင္ α€”ီးပါးခန္α‚” ႐ိွα€žα€Š္α€Ÿု ေα€’ါα€€္တာ ေထးေα€™ာင္α€€ ဆိုပါα€žα€Š္။

RNDP ပါတီα€žα€Š္ ၂၀၁၀ ေα€›ြးေα€€ာα€€္ပြဲα€€ို ၀င္ေα€›ာα€€္ α€šွα€₯္ၿပိဳင္ခဲ့α€žα€Š့္ ပါတီျα€–α€…္α€žα€œို ရခိုင္ တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား ထတြα€€္ ျα€•α€Š္ တြင္း၌ α€œႈပ္႐ွားေα€”α€žα€Š့္ ပါတီ ျα€–α€…္α€žα€Š္။ α€€α€€ဲ့α€žိုα‚” ထမိေျα€™ ထေျခခ်ႏိုင္ေα€›းထတြα€€္ ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ထား ထဆိုျပဳေပးခဲ့α€žα€Š့္ ထေα€•αš ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္ ထေα€”ျဖင့္ ထားα€› ေα€€်နပ္ေၾကာင္း ဆိုပါα€žα€Š္။

“RNDP ပါတီα€›ဲα‚• ေတာင္းဆိုα€™ႈထေα€•αš α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” ထေα€œးထားၿပီး ေဆာင္႐ြα€€္α€™ွာပါ။ ထေျခထေနထရ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚• ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™ွာ ထေျခခ် ေနရတာပါ။ α€α€€α€š္ေတာ့ ထစိုးα€›α€›ဲ့ ခြင့္ျပဳခ်α€€္ α€›α€žα€Š္ျα€–α€…္ေα€… α€™α€›α€žα€Š္ျα€–α€…္ေα€… ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€€ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™ွာα€˜ဲ ထေျခခ်α€›α€™ွာပါ။” α€Ÿု α€—ိုα€œ္α€™ွဴးခ်ဳပ္α€€ ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ α€™α€Š္α€žα€Š့္ ရခိုင္ ပါတီ α€œα€€္ေထာα€€္၌ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ α€žြားα€™α€Š္ ဆိုα€žα€Š္α€€ိုα€œα€Š္း ေα€œာေα€œာα€†α€š္၌မဆုံးျဖတ္ α€›ေα€žးေၾကာင္း ဆိုပါα€žα€Š္။

ရကၑိဳင့္ တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ၂၀၀၉ ခုႏွα€…္ ဧၿပီα€œ ၁၀ α€›α€€္ေန႔တြင္ စတင္ α€–ြဲα‚”α€…α€Š္းခဲ့ၿပီး၄င္းတိုα‚”၏ α€›α€Š္႐ြα€€္ခ်α€€္α€™ွာ ေပ်ာα€€္α€€ြα€š္ α€žြားခဲ့α€›α€žα€Š့္ ရကၑိဳင့္ ထမ်ိဳးႏြα€š္တိုα‚•၏α€€ိုα€š္ပိုင္ ျα€•α€Œာα€”္းခြင့္ႏွင့္ α€€ိုα€š့္α€€ံၾကမၼာ α€€ိုα€š္α€–α€”္တီး ပိုင္ခြင့္α€™်ားျပန္α€œα€Š္ ရ႐ိွေα€›း တို႔ပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။

Ref: ေα€›ႊα€Ÿα€žၤာ α€žα€α€„္းα€Œာα€”

ရခုိင္α€žα€™ုိင္းေα€œα‚”α€œာα€œုိေα€žာ ျα€™α€”္α€™ာတုိင္းရင္းα€žားα€™်ားထတြα€€္ ရခိုင္ျα€•α€Š္ α€žα€™ိုင္းထက်α€₯္း


ရခုိင္α€žα€™ုိင္းေα€œα‚”α€œာα€œုိေα€žာ ျα€™α€”္α€™ာတုိင္းရင္းα€žားα€™်ားထတြα€€္
ရခိုင္ျα€•α€Š္ α€žα€™ိုင္းထက်α€₯္း

    
ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာပုိင္ ရခုိင္α€˜ုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္
(α€˜ီα€…ီ- ၃၃၂၅ α€™ွ ေထဒီ- αα‡αˆα„)

ပထမ α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- ၃၃၂၅ α€™ွ α€˜ီα€…ီ-၁၅၀၇)
α€’ုတိα€š α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- ၁၅၀၇ α€™ွ α€˜ီα€…ီ- α…αˆα€)
တတိα€š α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- α…αˆα€ α€™ွ ေထဒီ- ၃၂၆)

ေα€α€žာα€œီ ေα€€်ာα€€္ေα€œွα€€ားေခတ္ (ေထဒီ- ၃၂၇ α€™ွ ေထဒီ ၈၁၈)

ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္ (ေထဒီ- ၈၁၈ α€™ွ ၁၄၃၀)
- ပα€₯α₯ာၿမိဳα‚• (ေထဒီ ၈၁၈ α€™ွ ေထဒီ- ၁၁၀၃)
- ပထမပရိα€”္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၁၀၃ α€™ွ ေထဒီ- ၁၁၂၃)
- α€’ုတိα€šα€•α€›ိα€”္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၁၂၃ α€™ွ ေထဒီ- ၁၂၅၀)
- ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၂၅၀ α€™ွ ေထဒီ- ၁၄၀၄)

ထင္းα€α€˜ုရင္ မင္းေခါင္ α€žိα€™္းပုိα€€္၍ ရခုိင္α€˜ုရင္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္ α€žူရတန္α€˜ုရင္ထံ ခုိα€œႈံα€…α€₯္α€€ာα€œ (ေထဒီ- ၁၄၀၄ α€™ွ ေထဒီ ၁၄၂၉)

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၄၃၀ α€™ွ ေထဒီ- αα‡αˆα„)
- ပထမေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၄၃၀ α€™ွ ေထဒီ ၁၅၃၁)
- α€’ုတိα€šေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၅၃၁ α€™ွ ေထဒီ αα†αƒαˆ)
- တတိα€šေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- αα†αƒαˆ α€™ွ ေထဒီ αα‡αˆα„)

ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာα€€်ဆုံးၿပီး ရခုိင္တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œုံး α€žူα‚”α€€ြ်α€”္α€˜α€ေα€›ာα€€္ ရခုိင္ျα€•α€Š္
(ေထဒီ- αα‡αˆα„ α€™ွ α€šေန႔ထခ်ိα€”္ထိ)

α€—α€™ာပေα€’α€žα€›ာဇ္ေခတ္ (αα‡αˆα„ - ααˆα‚α†)
ထဂၤα€œိပ္α€€ုိα€œုိα€”ီေခတ္ (ααˆα‚α† - ၁၉၄၂)
α€–α€€္ဆစ္ဂ်ပန္ေခတ္ (၁၉၄၂- ၁၉၄၅)
တစ္α€–α€”္ ထဂၤα€œိပ္α€€ုိα€œုိα€”ီေခတ္ (၁၉၄၅- αα‰α„αˆ)
α€—α€™ာα€œူα€™်ိဳးα‚€α€€ီး၀ါα€’ီ၊ α€…α€…္ထဏာα€›ွင္ထစုိးရထဆက္ဆက္ႏွင့္ α€œα€€္α€›ွိထရပ္α€žားထေရၿခဳံ α€…α€…္ထစုိးα€› (αα‰α„αˆ- α€šေα€”α‚” ၂၀၁၂ ခုႏွα€…္ထထိ)

ရခိုင္α€žα€™ိုင္းတြင္ α€“α€Šα€α€ီ၊ ေα€α€žာα€œီ၊ ေα€œးၿမိဳα‚•ႏွင့္ ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္α€Ÿူ၍ မင္းဆက္ေခတ္ (၄) ေခတ္α€›ွိခဲ့α€žα€Š္။ မင္းဆက္(၄) ဆက္α€žα€Š္ ႏွα€…္ေပါင္း (၅,ဝဝဝ) ေα€€်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး၊ ျα€™α€”္α€™ာα€˜ုရင္α€™်ား α€œာေα€›ာα€€္တိုα€€္ခိုα€€္α€žိα€™္းပိုα€€္ခဲ့ခ်ိα€”္ (αα‡αˆα„) ခုႏွα€…္ထထိ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žα€Š္ α€žီးျခားα€œြတ္α€œα€•္ေα€žာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံထျα€–α€…္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့α€žα€Š္။ ေα€”ာα€€္ႏွα€…္ေပါင္း (၄ဝ) ထၾကာ၊ (ααˆα‚α„) ခုႏွα€…္တြင္ ၿဗိတိα€žွ်တိုα‚”α€€ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€€ို α€žိα€™္းပိုα€€္ၿပီးေα€”ာα€€္၊ ထေα€›ွ႕ထိႏၡိα€šα€€ုမၸဏီα€€ ၿဗိတိα€žွ်-ထိႏၡိα€š၏ ျα€•α€Š္α€”α€š္တစ္ခုထျα€–α€…္ ထုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့α€žα€Š္။ (၁၉၄၂-၄၅) ခုႏွα€…္ထတြင္း α€–α€€္ဆစ္ဂ်ပန္α€€α€žိα€™္းပိုα€€္ၿပီး၊ ေα€”ာα€€္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္ α€”α€š္ေျα€™α€žα€Š္ α€’ုတိα€šα€€α€™α»ာα€…α€…္ၿပီးေခတ္ ၿဗိတိα€žွ်ထစိုးα€› ထုပ္ခ်ဳပ္ေα€žာ ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ၏ ထစိတ္ ထပိုင္း တစ္ရပ္ ျα€–α€…္α€œာခဲ့α€žα€Š္။ (αα‰α„αˆ) ခုႏွα€…္၊ ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ α€œြတ္α€œα€•္ေα€›းရၿပီးေα€”ာα€€္ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးတိုα‚”၏ α€€ိုα€š္ ပိုင္ျα€•α€Œာα€”္းခြင့္α€›ွိေα€›း α€žေα€˜ာထားျဖင့္ ႏိုင္ငံေα€›းထရ ထဓိပၸါα€š္α€›ွိα€›ွိ ပါဝင္ေα€›း ေတာင္းဆိုခ်α€€္α€™်ားα€€ို α€œ်α€…္α€œ်ဴα€›ႈα€€ာ၊ α€…ိတ္α€œို α€œα€€္α€› α€–ိႏွိပ္ခဲ့ေα€žာ ျα€™α€”္α€™ာα€…α€…္ထစိုးα€› ထဆက္ဆက္၏ α€—α€Ÿိုထုပ္ခ်ဳပ္ေα€›း ေထာα€€္α€žိုα‚” α€€်ေα€›ာα€€္ခဲ့α€›α€žα€Š္။
α€“α€Šα€α€ီေခတ္

ေα€›ွးဦးရခိုင္α€˜ုရင္α€™်ားα€žα€Š္ ဂဂၤါျα€™α€…္ဝွα€™္းα€™ွ ထင္α€’ို-ထာα€›ီα€šα€”္ α€œူα€™်ဳိးႏြα€š္α€™်ားျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု ရခုိင္α€žα€™ုိင္းα€•α€Šာα€›ွင္α€™်ားα€€ ကဆုိαΎα€€α€žα€Š္။ ပထမဦးဆံုးေα€žာ ရခိုင္α€˜ုရင္α€žα€Š္ α€˜ီα€…ီ (၃၃၂၅) ခုႏွα€…္တြင္ ပထမ α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ုိ α€α€Š္ေထာင္ခဲ့ေα€žာ α€™ာα€›α€šုမင္း ျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု α€žα€™ုိင္းα€™ွတ္တမ္းα€™်ားဆုိαΎα€€α€žα€Š္။ α€€ံα€›ာဇာα‚€α€€ီးမင္းα€€ α€˜ီα€…ီ (α…αˆα€) ခုႏွα€…္ထထိ မင္းေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္ထျα€–α€…္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့ေα€žာ α€’ုတိα€š α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•α€€ုိ α€α€Š္ေထာင္ခဲ့α€žα€Š္။ တတိα€š α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•α€žα€Š္ ရခိုင္ျα€•α€Š္၏ α€œα€€္α€›ွိၿမိဳα‚•ေတာ္ α€…α€…္ေတြၿမိဳα‚•၏ ေျα€™ာα€€္α€˜α€€္ α€€ီα€œိုα€™ီတာ (αˆα€) ထကြာတြင္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့ၿပီး၊ α€˜ီα€…ီ (α…αˆα€) α€™ွ ေထဒီ (၃၂၆) ခုႏွα€…္ထထိ α€α€Š္တံ့ခဲ့α€žα€Š္။ ထေα€›ွα‚•ေတာင္ထာα€›ွ၏ ေα€›ွးထက်ဆံုး α€œူα‚”α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈ ထခ်α€€္ထခ်ာ ေα€”α€›ာတစ္ခု ျα€–α€…္α€žα€Š္။

α€—ုဒၢေဂါတမ α€€ိုα€š္ေတာ္တိုင္ α€“α€Šα€α€ီတိုင္းα€žိုα‚” ႂα€€ြခ်ီေတာ္α€™ူα€œာခဲ့ၿပီး၊ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္ α€—ုα€’αΆα€žာα€žα€”ာေတာ္α€€ို ထြα€”္းα€€ား ေစခဲ့α€žျဖင့္ α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာα€žα€Š္ ရခိုင္α€”α€š္ေျα€™၏ ထဓိα€€α€˜ာα€žာတရားထျα€–α€…္ α€α€Š္တံ့α€œွ်α€€္α€›ွိα€žα€Š္။ α€€ α€€ာα€œα€‘α€ြင္းα€™ွာ (ေထဒီ ၁၅ဝ ခုႏွα€…္ ဝန္းα€€်င္) ေα€€်ာ္ၾကားေα€žာ α€™α€Ÿာျမတ္α€™ုα€”ိ α€›ုပ္ပြားေတာ္α€€ိုα€œα€Š္း α€žြα€”္းေα€œာင္းပူေဇာ္ခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။
ေα€α€žာα€œီေခတ္

α€“α€Šα€α€ီေခတ္ α€€ုα€”္ဆုံးေα€žာထခါ၌ ေα€α€žာα€œီေခတ္ စတင္ခဲ့ေα€œα€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီ ေα€€်ာα€€္ေα€œွα€€ားၿမိဳα‚•ေα€”α€›ာα€€ား ေျα€™ာα€€္ဦးၿမိဳα‚• ေျα€™ာα€€္α€–α€€္ ၉ α€™ုိင္ခန္α‚”ေ၀းေα€žာထရပ္တြင္ α€α€Š္α€›ွိα€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈα€žα€Š္ ေထဒီ ၉ α€›ာα€…ု (ေထဒီ (၃၂၇- ၈၁၈) ထထိ ထြα€”္းα€€ားခဲ့α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီၿမိဳα‚•ေα€Ÿာင္း α€α€Š္ေα€”α€›ာα€™ွα€œα€Š္းေα€€ာင္း၊ ရခုိင္ျα€•α€Š္ထရပ္ရပ္ ေα€’α€žα€™်ားα€™ွ α€œα€Š္းေα€€ာင္း α€šေန႔တုိင္ေထာင္ ေα€α€žာα€œီေခတ္α€žုံးဒဂၤါးα€™်ား၊ ေα€α€žာα€œီေခတ္တြင္ ေα€›းထုိးထားေα€žာေα€€်ာα€€္α€…ာ၊ ေခါင္းေα€œာင္းα€…ာ၊ ေၾကးα€”ီျပား α€…α€žα€Š္တုိα‚”α€€ို α€šα€ုတုိင္ေတြα‚”α€›ွိေနဆဲပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€žα€Š္ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္α€›ွိ ထျခားေα€žာ α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈထုပ္α€…ုα€™်ားα€€ ေငြေၾကး α€‘α€žံုးα€™ျပဳα€™ီ ႏွα€…္ေပါင္း (၁,ဝဝဝ)ခန္α‚” α€”ီးပါးα€€α€α€Š္းα€€ ေငြေၾကးα€‘α€žံုးျပဳခဲ့ေα€žာ ပထမဦးဆံုး ရခိုင္α€˜ုရင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ထျα€–α€…္ ထင္α€›ွားၿပီး ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္တစ္ဝွα€™္းα€œံုးα€›ွိ ေα€›ွးထက်ဆံုး ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳα‚•α€œα€Š္းျα€–α€…္α€žα€Š္။

ေα€α€žာα€œီေခတ္α€€ုိ α€…ုိးα€…ံခဲ့ေα€žာ မင္းα€™်ားထေၾကာင္းα€€ုိ ထခုိင္ထမာ α€žα€€္ေα€žα€‘ူα€œွ်α€€္ α€šေန႔တုိင္ေထာင္ α€α€Š္α€›ွိေα€”ေα€žာ ေα€€်ာα€€္α€…ာα€™ွာ ၿမိဳα‚•ေα€Ÿာင္းၿမိဳα‚• (ေျα€™ာα€€္ဦးၿမိဳα‚•)α€›ွိ α€›ွα€…္ေα€žာင္းα€˜ုα€›ားရင္ျပင္တြင္ တံခါးα€™ုခ္တုိင္ထျα€–α€…္ α€…ုိα€€္ထူထားေα€žာ ထာα€”ႏၡစျႏၡားမင္း ေα€€်ာα€€္α€…ာပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္α€™ွာ ပင္α€œα€š္ရပ္ျခား α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€–ြံ႔ၿဖိဳး ထြα€”္းα€€ားခဲ့ၿပီး၊ ထာရပ္ႏွင့္ ပါα€›ွα€”္α€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္α€™်ားထျပင္ α€žα€Š့္ထက္ေဝးα€œံα€žα€Š့္တစ္ျခားကမၻာ့တုိင္းျα€•α€Š္α€™်ားႏွင့္α€œα€Š္း α€€ုα€”္α€…α€Š္α€™်ား α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ တင္ပိုα‚”ႏုိင္ခဲ့α€žα€Š္။
ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္

ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္α€žα€Š္ စမၸ၀က္ၿမိဳα‚•၊ ပရိα€”္ၿမိဳα‚•၊ ၿခိတ္ၿမိဳα‚•၊ ေတာင္ငူေα€”α€›α€₯α₯α€›ာၿမိဳα‚•ႏွင့္ ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€™်ားျဖင့္ ေα€œးၿမိဳα‚•ျα€™α€…္ တစ္ေα€œွ်ာα€€္တြင္α€α€Š္ေဆာα€€္ၿပီး ေထဒီ (၈၁၈) α€™ွ (၁၄၃၀) ထထိ ထြα€”္းα€€ားခဲ့α€žα€Š္။ (၁၄ဝ၆) ခုႏွα€…္တြင္ ထိုα€…α€₯္ထခါα€€ မင္းေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္ျα€–α€…္ေα€žာ α€’ုတိα€šေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€€ို ျα€™α€”္α€™ာတိုα‚”α€€ α€€်ဴးေα€€်ာ္ခဲ့α€›ာ၊ α€›ာဇဝင္၌ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ α€˜α€‚ၤα€œားα€žိုα‚” ထြα€€္ေျပးခိုα€œႈံခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။ (၁၄၂၉) ခုႏွα€…္တြင္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€…ာ္α€˜ြား၏ ထကူα€‘α€Šီျဖင့္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ တပ္တစ္တပ္α€€ိုα€€ြပ္α€€ဲα€œွ်α€€္ ရခိုင္α€žိုα‚”ျပန္α€œာၿပီး၊ ရခိုင္တုိα‚”၏ ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာα€€ို ျပန္α€œα€Š္ α€›α€šူခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္ႏွင့္ α€˜α€‚ၤα€œား α€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္တိုα‚”၏ ရင္းႏွီးေα€žာ ဆက္ဆံα€™ႈႏွင့္ ပတ္α€žα€€္၍ ထေထာα€€္ထထား α€™α€›ွိ ေα€žာေၾကာင့္ α€€ျα€–α€…္ရပ္α€™်ားႏွင့္ပတ္α€žα€€္၍ ထျငင္းပြားα€…α€›ာ ျα€–α€…္ခဲ့α€žα€Š္။ ေα€žα€်ာေα€žာ ထခ်α€€္α€€ား ရခိုင္α€žိုα‚” မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ျပန္α€œာၿပီး၊ မၾကာခင္α€™ွာပင္ ၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ို ေျα€™ာα€€္ဦးα€žိုα‚” ေျပာင္းေα€›ႊ႕ၿပီး၊ ရခိုင္α€žα€™ိုင္း၏ ထထြα€”္းေျပာင္ဆံုးေခတ္α€žိုα‚” ေα€›ာα€€္ခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုႏိုင္α€žα€Š္။
ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္

Mrauk-U Arakan from Schouten Voyages 1967ေထဒီ (၁၄၃ဝ-၁၅၃ဝ) α€€ာα€œα€žα€Š္ ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္၏ ပထမေα€›ႊေခတ္ ျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု ေျပာα€…α€™ွတ္ျပဳαΎα€€α€žα€Š္။ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ၏ α€Šီေတာ္ α€”α€›ႏူα€žα€Š္ (၁၄၃၃) ခုႏွα€…္တြင္ α€”α€”္းတက္α€žα€Š္။ α€”α€”္းတက္ၿပီး၊ မၾကာα€™ီα€™ွာပင္ ထင္းα€α€˜ုရင္ မင္းေခါင္ႏွင့္ ႏွα€…္ဦးႏွα€…္α€–α€€္ α€žေα€˜ာတူα€Šီခ်α€€္တစ္ရပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့α€žα€Š္။ α€€α€žေα€˜ာတူα€Šီခ်α€€္ထရ α€€α€žေα€˜ာတူα€…ာခ်ဳပ္ထရ ရခိုင္α€›ိုးα€™ေတာင္တန္းထတိုင္း ေထာα€€္α€˜α€€္ ငဝန္ျα€™α€…္၊ ပုα€žိα€™္ျα€™α€…္ႏွင့္ ထိုα€™ွတဖန္ ေထာα€€္α€˜α€€္ α€™ုတၱမပင္α€œα€š္ထထိ ႏွα€…္ျα€•α€Š္ေထာင္α€€ို ပိုင္းျခားခဲ့ၿပီး၊ α€Ÿိုင္းα‚€α€€ီးα€€ြၽန္း၊ α€˜ုα€›ားထငူ၊ နဂရီထငူတိုα‚”α€€ိုα€œα€Š္း ရခိုင္α€”α€š္ေျမထျα€–α€…္ α€žα€္α€™ွတ္ခဲ့α€žα€Š္။ ၿဗိတိα€žွ် α€€ိုα€œိုα€”ီေခတ္တိုင္ေထာင္ပင္ α€α€Š္တံ့ခဲ့α€žα€Š္။

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္၏ α€’ုတိα€šေα€›ႊေခတ္α€žα€Š္ ေထဒီ (၁၅၃ဝ) α€™ွ (၁၆၂ဝ) ခုႏွα€…္ထထိ ၾကာခဲ့α€žα€Š္။ (၁၆) α€›ာα€…ု ထေα€…ာပိုင္း၊ ထဂၤα€œα€”္ႏိုင္ငံတြင္ ထ႒မေျα€™ာα€€္ α€Ÿα€„္α€”α€›ီα€˜ုရင္၏ α€˜ိα€žိα€€္ခံပြဲα€€ာα€œα€ြင္ ရခိုင္α€˜ုရင္မင္းα€—ာα‚€α€€ီး ထုပ္α€…ိုးေα€žာ ရခိုင္ထင္ပါα€šာႏိုင္ငံေတာ္α€žα€Š္ α€…α€Š္ပင္ဝေျပာခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္α€žα€Š္ ေခတ္α€™ီတပ္α€™ေတာ္ႏွင့္ ေခတ္α€™ီα€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€€ြα€”္α€›α€€္ေၾကာင့္ ေα€€်ာ္ၾကားခဲ့α€žα€Š္။ ကတပ္α€™ေတာ္ႏွင့္ α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€€ြα€”္α€›α€€္တိုα‚”α€žα€Š္ ကမၻာတစ္α€œႊားα€žိုα‚” ေပါα€€္ေα€›ာα€€္ခဲ့ၿပီး၊ ေα€•αšα€ူဂီႏွင့္ α€”α€š္α€žာα€œα€”္ႏိုင္ငံတိုα‚” ထထိပင္ ေျခဆန္α‚”ႏိုင္ခဲ့α€žα€Š္။ ထိုေခတ္ ေျα€™ာα€€္ဦးတုိင္းႏိုင္ငံα€žα€Š္ α€žံတမန္ဆက္ဆံေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း α€‘α€œားတူပင္ ကမၻာထႏွံα‚”ျα€–α€”္α‚”α€€်α€€္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ထထူးα€žျဖင့္ ထိႏၡိα€š၊ α€žီα€Ÿိုα€ ္ (α€žီα€›ိα€œα€€ၤာ)၊ ျα€™α€”္α€™ာ၊ α€™ြα€”္၊ ဆိုင္းα€šα€™္း (ထိုင္းႏိုင္ငံ)၊ ထင္α€’ိုα€”ီးα€›ွား၊ ဂ်ာα€—ား၊ ဂ်ပန္၊ ထေα€”ာα€€္ႏိုင္ငံα€™်ားႏွင့္ α€žံတမန္ ဆက္ဆံႏုိင္ခဲ့α€žα€Š္။

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္တြင္ ေခတ္α€žα€…္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€’့α€›ွ္ႏွင့္ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္၏ α€”α€š္ေျα€™α€™်ားထတြα€€္ ရခိုင္α€˜ုရင္α€™်ား၊ မဂို α€§α€€α€›ာဇ္α€™်ား၊ ထာဖဂန္α€˜ုရင္α€™်ားႏွင့္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€…ာ္α€˜ြားα€™်ား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ထျငင္းပြားခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။ ထုိထခ်ိα€”္α€€ α€…α€…္တေα€€ာင္းၿမိဳα‚•α€žα€Š္ α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›းထတြα€€္ ထဓိကထခ်α€€္ထခ်ာα€€်ေα€žာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ကထျငင္းပြားα€™ႈα€™်ား ပတ္α€žα€€္၍ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္α€™်ား α€€်α€”္α€›α€…္ျခင္းα€™α€›ွိခဲ့ေခ်။ α€žိα€žာထင္α€›ွားေα€žာ ထခ်α€€္α€€ား မင္းα€˜ာα€˜ုရင္ (၁၅၃၁-၁၅၅၃) α€œα€€္ထက္တြင္ ရခိုင္α€”α€š္ေျမထတြင္းα€žိုα‚” α€‘α€œွ်င္ထျα€™α€”္တိုး၍ ဝင္ေα€›ာα€€္ α€œာေα€žာ (ထို႔ထျပင္ αΎα€žα€‡ာထာဏာ တိုး၍ ျα€–α€”္α‚”α€€်α€€္α€œာေα€žာ) ေα€•αšα€ူဂီတိုα‚”ႏွင့္ ရင္းႏွီးေα€žာ ဆက္ဆံေα€›းα€€ုိ α€α€Š္ ေဆာα€€္ခဲ့ျခင္းပင္ ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ကဆက္ဆံေα€›းေၾကာင့္ ရခိုင္၏ αΎα€€α€Š္းတပ္ႏွင့္ ေရတပ္α€žα€Š္ ထင္ထားα‚€α€€ီးထြားα€œာခဲ့α€€ာ၊ ထို αΎα€€α€Š္းတပ္၊ ေရတပ္တိုα‚”ျဖင့္ α€”α€š္ေျα€™ေα€’α€žα€ြင္းα€›ွိ ထီးၿပိဳင္α€”α€”္းၿပိဳင္α€˜ုရင္α€™်ားα€€ို αΎα€žα€‡ာα€žα€€္ေα€›ာα€€္ေစခဲ့ၿပီး၊ α€…α€…္တေα€€ာင္းα€€ိုα€œα€Š္း α€žိα€™္း ပိုα€€္ႏိုင္ခဲ့α€žα€Š္။

ရခိုင္α€žα€™ိုင္းα€•α€Šာα€›ွင္α€™်ား၏ ထဆိုထရ၊ (၁၅၃၂) ခုႏွα€…္ထေα€›ာα€€္တြင္ ရခိုင္ျα€•α€Š္ α€”α€š္α€”ိα€™ိတ္α€žα€Š္ α€šေα€”α‚”ေခတ္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€’့α€›ွ္ α€”α€š္ေျα€™ တစ္ခုα€œံုးα€€ို ျဖတ္α€œွ်α€€္၊ ထိႏၡိα€šႏိုင္ငံ၏ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားα€”α€š္α€›ွိ α€€ာα€œα€€α€ၱားထထိ α€€်α€š္ျပန္႔ခဲ့α€žα€Š္။ ၁၇ α€›ာα€…ုထေα€›ာα€€္တြင္ ရခုိင့္ α€˜ုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္α€žα€Š္ မဂုိထင္ပါα€šာႏွင့္ α€”α€š္စပ္တင္းα€™ာα€™ႈα€™်ားျα€–α€…္α€€ာ α€…α€…္α€™α€€္ျα€–α€…္ပြားα€žα€Š့္ ထဆင့္α€žုိα‚”ေα€›ာα€€္α€›ွိၿပီး ရခိုင့္ထင္ပါα€šာα‚€α€€ီးα€™ွာα€œα€Š္း α€šိα€™္းα€šိုင္α€… ျပဳα€œာခဲ့α€žα€Š္။ ထေα€›ွα‚•α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္၏ α€”α€š္ေျမထမ်ားα€…ုα€™ွာ မဂုိα€˜ုရင္ α€œα€€္ေထာα€€္α€žုိα‚” α€œံုးဝက်ေα€›ာα€€္α€žြားခဲ့ၿပီး ၄င္းႏွင့္ α€™ေα€›ွးα€™ေႏွာင္းα€™ွာပင္ ထင္းဝမင္း တန္ခုိးα‚€α€€ီးα€œာα€žျဖင့္ ရခုိင္ျα€•α€Š္၏ α€”α€š္α€”ိα€™ိတ္α€™်ားျα€–α€…္ေα€žာ ပဲခူးႏွင့္ α€šα€ုျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံေထာα€€္ပုိင္းα€”α€š္ေျα€™α€™်ားα€€ုိα€œα€Š္း α€œα€€္α€œြတ္ဆံုးα€›ံႈးခဲ့α€›α€žα€Š္။

αα‡αˆα€ ေα€”ာα€€္ပုိင္းတြင္ ရခုိင့္α€”α€”္းတြင္းေα€›း α€›ႈပ္ေထြးα€™ႈα€™်ားေၾကာင့္ ထမ်ဳိးα€žားα€…α€Š္းα€œံုးα€Šီα€Šြတ္ေα€›း ၿပိဳα€€ြဲα€€ာ ႏုိင္ငံေα€›း α€™α€α€Š္ၿငိα€™္α€™ႈα€™်ားျα€–α€…္ပြားα€œာခဲ့ၿပီး တုိင္းျα€•α€Š္ထုပ္ခ်ဳပ္α€™ႈ α€…α€”α€…္ပ်α€€္ျပားα€œာခဲ့α€žα€Š္။ α€—α€™ာα€˜ုရင္ α€˜ုိးေတာ္ေα€™ာင္ဝုိင္း ဦးα€…ီးေα€žာ α€—α€™ာ့တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ထုိထခ်ိα€”္α€€ုိ ထခြင့္ေα€€ာင္း α€šူ၍ αα‡αˆα„ α€…α€€္တင္α€˜ာα€œα€ြင္ α€…α€…္ေၾကာျငာျခင္းα€™ျပဳα€˜ဲ ရခိုင့္ႏုိင္ငံေတာ္ထား α€€်ဴးေα€€်ာ္တုိα€€္ခိုα€€္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ α€’ီဇင္α€˜ာα€œ ၃၁ α€›α€€္ေန႔တြင္ ရခိုင့္ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာ တစ္ခုα€œံုး α€œံုးဝ ဆိတ္α€žုα€₯္းခဲ့α€›ေα€œα€žα€Š္။

ရခုိင္α€œူ႔ထခြင္႔ထေα€›းα€”ဲα‚” α€–ြα‚”ံျα€–ဳ်ိးတုိးတက္ေα€›းထဖြဲα‚”α€™ွ
α€€ူးα€šူေα€–ာ္ျα€•α€žα€Š္။



ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာပုိင္ ရခုိင္α€˜ုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္
(α€˜ီα€…ီ- ၃၃၂၅ α€™ွ ေထဒီ- αα‡αˆα„)

ပထမ α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- ၃၃၂၅ α€™ွ α€˜ီα€…ီ-၁၅၀၇)
α€’ုတိα€š α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- ၁၅၀၇ α€™ွ α€˜ီα€…ီ- α…αˆα€)
တတိα€š α€“α€Šα€α€ီေခတ္ (α€˜ီα€…ီ- α…αˆα€ α€™ွ ေထဒီ- ၃၂၆)

ေα€α€žာα€œီ ေα€€်ာα€€္ေα€œွα€€ားေခတ္ (ေထဒီ- ၃၂၇ α€™ွ ေထဒီ ၈၁၈)

ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္ (ေထဒီ- ၈၁၈ α€™ွ ၁၄၃၀)
- ပα€₯α₯ာၿမိဳα‚• (ေထဒီ ၈၁၈ α€™ွ ေထဒီ- ၁၁၀၃)
- ပထမပရိα€”္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၁၀၃ α€™ွ ေထဒီ- ၁၁၂၃)
- α€’ုတိα€šα€•α€›ိα€”္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၁၂၃ α€™ွ ေထဒီ- ၁၂၅၀)
- ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚• (ေထဒီ- ၁၂၅၀ α€™ွ ေထဒီ- ၁၄၀၄)

ထင္းα€α€˜ုရင္ မင္းေခါင္ α€žိα€™္းပုိα€€္၍ ရခုိင္α€˜ုရင္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္ α€žူရတန္α€˜ုရင္ထံ ခုိα€œႈံα€…α€₯္α€€ာα€œ (ေထဒီ- ၁၄၀၄ α€™ွ ေထဒီ ၁၄၂၉)

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၄၃၀ α€™ွ ေထဒီ- αα‡αˆα„)
- ပထမေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၄၃၀ α€™ွ ေထဒီ ၁၅၃၁)
- α€’ုတိα€šေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- ၁၅၃၁ α€™ွ ေထဒီ αα†αƒαˆ)
- တတိα€šေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္ (ေထဒီ- αα†αƒαˆ α€™ွ ေထဒီ αα‡αˆα„)

ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာα€€်ဆုံးၿပီး ရခုိင္တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œုံး α€žူα‚”α€€ြ်α€”္α€˜α€ေα€›ာα€€္ ရခုိင္ျα€•α€Š္
(ေထဒီ- αα‡αˆα„ α€™ွ α€šေန႔ထခ်ိα€”္ထိ)

α€—α€™ာပေα€’α€žα€›ာဇ္ေခတ္ (αα‡αˆα„ - ααˆα‚α†)
ထဂၤα€œိပ္α€€ုိα€œုိα€”ီေခတ္ (ααˆα‚α† - ၁၉၄၂)
α€–α€€္ဆစ္ဂ်ပန္ေခတ္ (၁၉၄၂- ၁၉၄၅)
တစ္α€–α€”္ ထဂၤα€œိပ္α€€ုိα€œုိα€”ီေခတ္ (၁၉၄၅- αα‰α„αˆ)
α€—α€™ာα€œူα€™်ိဳးα‚€α€€ီး၀ါα€’ီ၊ α€…α€…္ထဏာα€›ွင္ထစုိးရထဆက္ဆက္ႏွင့္ α€œα€€္α€›ွိထရပ္α€žားထေရၿခဳံ α€…α€…္ထစုိးα€› (αα‰α„αˆ- α€šေα€”α‚” ၂၀၁၂ ခုႏွα€…္ထထိ)

ရခိုင္α€žα€™ိုင္းတြင္ α€“α€Šα€α€ီ၊ ေα€α€žာα€œီ၊ ေα€œးၿမိဳα‚•ႏွင့္ ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္α€Ÿူ၍ မင္းဆက္ေခတ္ (၄) ေခတ္α€›ွိခဲ့α€žα€Š္။ မင္းဆက္(၄) ဆက္α€žα€Š္ ႏွα€…္ေပါင္း (၅,ဝဝဝ) ေα€€်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး၊ ျα€™α€”္α€™ာα€˜ုရင္α€™်ား α€œာေα€›ာα€€္တိုα€€္ခိုα€€္α€žိα€™္းပိုα€€္ခဲ့ခ်ိα€”္ (αα‡αˆα„) ခုႏွα€…္ထထိ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žα€Š္ α€žီးျခားα€œြတ္α€œα€•္ေα€žာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံထျα€–α€…္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့α€žα€Š္။ ေα€”ာα€€္ႏွα€…္ေပါင္း (၄ဝ) ထၾကာ၊ (ααˆα‚α„) ခုႏွα€…္တြင္ ၿဗိတိα€žွ်တိုα‚”α€€ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€€ို α€žိα€™္းပိုα€€္ၿပီးေα€”ာα€€္၊ ထေα€›ွ႕ထိႏၡိα€šα€€ုမၸဏီα€€ ၿဗိတိα€žွ်-ထိႏၡိα€š၏ ျα€•α€Š္α€”α€š္တစ္ခုထျα€–α€…္ ထုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့α€žα€Š္။ (၁၉၄၂-၄၅) ခုႏွα€…္ထတြင္း α€–α€€္ဆစ္ဂ်ပန္α€€α€žိα€™္းပိုα€€္ၿပီး၊ ေα€”ာα€€္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္ α€”α€š္ေျα€™α€žα€Š္ α€’ုတိα€šα€€α€™α»ာα€…α€…္ၿပီးေခတ္ ၿဗိတိα€žွ်ထစိုးα€› ထုပ္ခ်ဳပ္ေα€žာ ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ၏ ထစိတ္ ထပိုင္း တစ္ရပ္ ျα€–α€…္α€œာခဲ့α€žα€Š္။ (αα‰α„αˆ) ခုႏွα€…္၊ ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ α€œြတ္α€œα€•္ေα€›းရၿပီးေα€”ာα€€္ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးတိုα‚”၏ α€€ိုα€š္ ပိုင္ျα€•α€Œာα€”္းခြင့္α€›ွိေα€›း α€žေα€˜ာထားျဖင့္ ႏိုင္ငံေα€›းထရ ထဓိပၸါα€š္α€›ွိα€›ွိ ပါဝင္ေα€›း ေတာင္းဆိုခ်α€€္α€™်ားα€€ို α€œ်α€…္α€œ်ဴα€›ႈα€€ာ၊ α€…ိတ္α€œို α€œα€€္α€› α€–ိႏွိပ္ခဲ့ေα€žာ ျα€™α€”္α€™ာα€…α€…္ထစိုးα€› ထဆက္ဆက္၏ α€—α€Ÿိုထုပ္ခ်ဳပ္ေα€›း ေထာα€€္α€žိုα‚” α€€်ေα€›ာα€€္ခဲ့α€›α€žα€Š္။
α€“α€Šα€α€ီေခတ္

ေα€›ွးဦးရခိုင္α€˜ုရင္α€™်ားα€žα€Š္ ဂဂၤါျα€™α€…္ဝွα€™္းα€™ွ ထင္α€’ို-ထာα€›ီα€šα€”္ α€œူα€™်ဳိးႏြα€š္α€™်ားျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု ရခုိင္α€žα€™ုိင္းα€•α€Šာα€›ွင္α€™်ားα€€ ကဆုိαΎα€€α€žα€Š္။ ပထမဦးဆံုးေα€žာ ရခိုင္α€˜ုရင္α€žα€Š္ α€˜ီα€…ီ (၃၃၂၅) ခုႏွα€…္တြင္ ပထမ α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ုိ α€α€Š္ေထာင္ခဲ့ေα€žာ α€™ာα€›α€šုမင္း ျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု α€žα€™ုိင္းα€™ွတ္တမ္းα€™်ားဆုိαΎα€€α€žα€Š္။ α€€ံα€›ာဇာα‚€α€€ီးမင္းα€€ α€˜ီα€…ီ (α…αˆα€) ခုႏွα€…္ထထိ မင္းေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္ထျα€–α€…္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့ေα€žာ α€’ုတိα€š α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•α€€ုိ α€α€Š္ေထာင္ခဲ့α€žα€Š္။ တတိα€š α€“α€Šα€α€ီၿမိဳα‚•α€žα€Š္ ရခိုင္ျα€•α€Š္၏ α€œα€€္α€›ွိၿမိဳα‚•ေတာ္ α€…α€…္ေတြၿမိဳα‚•၏ ေျα€™ာα€€္α€˜α€€္ α€€ီα€œိုα€™ီတာ (αˆα€) ထကြာတြင္ α€α€Š္α€›ွိခဲ့ၿပီး၊ α€˜ီα€…ီ (α…αˆα€) α€™ွ ေထဒီ (၃၂၆) ခုႏွα€…္ထထိ α€α€Š္တံ့ခဲ့α€žα€Š္။ ထေα€›ွα‚•ေတာင္ထာα€›ွ၏ ေα€›ွးထက်ဆံုး α€œူα‚”α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈ ထခ်α€€္ထခ်ာ ေα€”α€›ာတစ္ခု ျα€–α€…္α€žα€Š္။

α€—ုဒၢေဂါတမ α€€ိုα€š္ေတာ္တိုင္ α€“α€Šα€α€ီတိုင္းα€žိုα‚” ႂα€€ြခ်ီေတာ္α€™ူα€œာခဲ့ၿပီး၊ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္ α€—ုα€’αΆα€žာα€žα€”ာေတာ္α€€ို ထြα€”္းα€€ား ေစခဲ့α€žျဖင့္ α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာα€žα€Š္ ရခိုင္α€”α€š္ေျα€™၏ ထဓိα€€α€˜ာα€žာတရားထျα€–α€…္ α€α€Š္တံ့α€œွ်α€€္α€›ွိα€žα€Š္။ α€€ α€€ာα€œα€‘α€ြင္းα€™ွာ (ေထဒီ ၁၅ဝ ခုႏွα€…္ ဝန္းα€€်င္) ေα€€်ာ္ၾကားေα€žာ α€™α€Ÿာျမတ္α€™ုα€”ိ α€›ုပ္ပြားေတာ္α€€ိုα€œα€Š္း α€žြα€”္းေα€œာင္းပူေဇာ္ခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။
ေα€α€žာα€œီေခတ္

α€“α€Šα€α€ီေခတ္ α€€ုα€”္ဆုံးေα€žာထခါ၌ ေα€α€žာα€œီေခတ္ စတင္ခဲ့ေα€œα€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီ ေα€€်ာα€€္ေα€œွα€€ားၿမိဳα‚•ေα€”α€›ာα€€ား ေျα€™ာα€€္ဦးၿမိဳα‚• ေျα€™ာα€€္α€–α€€္ ၉ α€™ုိင္ခန္α‚”ေ၀းေα€žာထရပ္တြင္ α€α€Š္α€›ွိα€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈα€žα€Š္ ေထဒီ ၉ α€›ာα€…ု (ေထဒီ (၃၂၇- ၈၁၈) ထထိ ထြα€”္းα€€ားခဲ့α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီၿမိဳα‚•ေα€Ÿာင္း α€α€Š္ေα€”α€›ာα€™ွα€œα€Š္းေα€€ာင္း၊ ရခုိင္ျα€•α€Š္ထရပ္ရပ္ ေα€’α€žα€™်ားα€™ွ α€œα€Š္းေα€€ာင္း α€šေန႔တုိင္ေထာင္ ေα€α€žာα€œီေခတ္α€žုံးဒဂၤါးα€™်ား၊ ေα€α€žာα€œီေခတ္တြင္ ေα€›းထုိးထားေα€žာေα€€်ာα€€္α€…ာ၊ ေခါင္းေα€œာင္းα€…ာ၊ ေၾကးα€”ီျပား α€…α€žα€Š္တုိα‚”α€€ို α€šα€ုတုိင္ေတြα‚”α€›ွိေနဆဲပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€žα€Š္ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္α€›ွိ ထျခားေα€žာ α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈထုပ္α€…ုα€™်ားα€€ ေငြေၾကး α€‘α€žံုးα€™ျပဳα€™ီ ႏွα€…္ေပါင္း (၁,ဝဝဝ)ခန္α‚” α€”ီးပါးα€€α€α€Š္းα€€ ေငြေၾကးα€‘α€žံုးျပဳခဲ့ေα€žာ ပထမဦးဆံုး ရခိုင္α€˜ုရင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ထျα€–α€…္ ထင္α€›ွားၿပီး ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္တစ္ဝွα€™္းα€œံုးα€›ွိ ေα€›ွးထက်ဆံုး ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳα‚•α€œα€Š္းျα€–α€…္α€žα€Š္။

ေα€α€žာα€œီေခတ္α€€ုိ α€…ုိးα€…ံခဲ့ေα€žာ မင္းα€™်ားထေၾကာင္းα€€ုိ ထခုိင္ထမာ α€žα€€္ေα€žα€‘ူα€œွ်α€€္ α€šေန႔တုိင္ေထာင္ α€α€Š္α€›ွိေα€”ေα€žာ ေα€€်ာα€€္α€…ာα€™ွာ ၿမိဳα‚•ေα€Ÿာင္းၿမိဳα‚• (ေျα€™ာα€€္ဦးၿမိဳα‚•)α€›ွိ α€›ွα€…္ေα€žာင္းα€˜ုα€›ားရင္ျပင္တြင္ တံခါးα€™ုခ္တုိင္ထျα€–α€…္ α€…ုိα€€္ထူထားေα€žာ ထာα€”ႏၡစျႏၡားမင္း ေα€€်ာα€€္α€…ာပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ေα€α€žာα€œီα€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္α€™ွာ ပင္α€œα€š္ရပ္ျခား α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€–ြံ႔ၿဖိဳး ထြα€”္းα€€ားခဲ့ၿပီး၊ ထာရပ္ႏွင့္ ပါα€›ွα€”္α€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္α€™်ားထျပင္ α€žα€Š့္ထက္ေဝးα€œံα€žα€Š့္တစ္ျခားကမၻာ့တုိင္းျα€•α€Š္α€™်ားႏွင့္α€œα€Š္း α€€ုα€”္α€…α€Š္α€™်ား α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ တင္ပိုα‚”ႏုိင္ခဲ့α€žα€Š္။
ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္

ေα€œးၿမိဳα‚•ေခတ္α€žα€Š္ စမၸ၀က္ၿမိဳα‚•၊ ပရိα€”္ၿမိဳα‚•၊ ၿခိတ္ၿမိဳα‚•၊ ေတာင္ငူေα€”α€›α€₯α₯α€›ာၿမိဳα‚•ႏွင့္ ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€™်ားျဖင့္ ေα€œးၿမိဳα‚•ျα€™α€…္ တစ္ေα€œွ်ာα€€္တြင္α€α€Š္ေဆာα€€္ၿပီး ေထဒီ (၈၁၈) α€™ွ (၁၄၃၀) ထထိ ထြα€”္းα€€ားခဲ့α€žα€Š္။ (၁၄ဝ၆) ခုႏွα€…္တြင္ ထိုα€…α€₯္ထခါα€€ မင္းေα€”ျα€•α€Š္ေတာ္ျα€–α€…္ေα€žာ α€’ုတိα€šေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€€ို ျα€™α€”္α€™ာတိုα‚”α€€ α€€်ဴးေα€€်ာ္ခဲ့α€›ာ၊ α€›ာဇဝင္၌ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ α€˜α€‚ၤα€œားα€žိုα‚” ထြα€€္ေျပးခိုα€œႈံခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။ (၁၄၂၉) ခုႏွα€…္တြင္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€…ာ္α€˜ြား၏ ထကူα€‘α€Šီျဖင့္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ တပ္တစ္တပ္α€€ိုα€€ြပ္α€€ဲα€œွ်α€€္ ရခိုင္α€žိုα‚”ျပန္α€œာၿပီး၊ ရခိုင္တုိα‚”၏ ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာα€€ို ျပန္α€œα€Š္ α€›α€šူခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္ႏွင့္ α€˜α€‚ၤα€œား α€˜ုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္တိုα‚”၏ ရင္းႏွီးေα€žာ ဆက္ဆံα€™ႈႏွင့္ ပတ္α€žα€€္၍ ထေထာα€€္ထထား α€™α€›ွိ ေα€žာေၾကာင့္ α€€ျα€–α€…္ရပ္α€™်ားႏွင့္ပတ္α€žα€€္၍ ထျငင္းပြားα€…α€›ာ ျα€–α€…္ခဲ့α€žα€Š္။ ေα€žα€်ာေα€žာ ထခ်α€€္α€€ား ရခိုင္α€žိုα‚” မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ျပန္α€œာၿပီး၊ မၾကာခင္α€™ွာပင္ ၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ို ေျα€™ာα€€္ဦးα€žိုα‚” ေျပာင္းေα€›ႊ႕ၿပီး၊ ရခိုင္α€žα€™ိုင္း၏ ထထြα€”္းေျပာင္ဆံုးေခတ္α€žိုα‚” ေα€›ာα€€္ခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုႏိုင္α€žα€Š္။
ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္

Mrauk-U Arakan from Schouten Voyages 1967ေထဒီ (၁၄၃ဝ-၁၅၃ဝ) α€€ာα€œα€žα€Š္ ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္၏ ပထမေα€›ႊေခတ္ ျα€–α€…္α€žα€Š္α€Ÿု ေျပာα€…α€™ွတ္ျပဳαΎα€€α€žα€Š္။ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ ၏ α€Šီေတာ္ α€”α€›ႏူα€žα€Š္ (၁၄၃၃) ခုႏွα€…္တြင္ α€”α€”္းတက္α€žα€Š္။ α€”α€”္းတက္ၿပီး၊ မၾကာα€™ီα€™ွာပင္ ထင္းα€α€˜ုရင္ မင္းေခါင္ႏွင့္ ႏွα€…္ဦးႏွα€…္α€–α€€္ α€žေα€˜ာတူα€Šီခ်α€€္တစ္ရပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့α€žα€Š္။ α€€α€žေα€˜ာတူα€Šီခ်α€€္ထရ α€€α€žေα€˜ာတူα€…ာခ်ဳပ္ထရ ရခိုင္α€›ိုးα€™ေတာင္တန္းထတိုင္း ေထာα€€္α€˜α€€္ ငဝန္ျα€™α€…္၊ ပုα€žိα€™္ျα€™α€…္ႏွင့္ ထိုα€™ွတဖန္ ေထာα€€္α€˜α€€္ α€™ုတၱမပင္α€œα€š္ထထိ ႏွα€…္ျα€•α€Š္ေထာင္α€€ို ပိုင္းျခားခဲ့ၿပီး၊ α€Ÿိုင္းα‚€α€€ီးα€€ြၽန္း၊ α€˜ုα€›ားထငူ၊ နဂရီထငူတိုα‚”α€€ိုα€œα€Š္း ရခိုင္α€”α€š္ေျမထျα€–α€…္ α€žα€္α€™ွတ္ခဲ့α€žα€Š္။ ၿဗိတိα€žွ် α€€ိုα€œိုα€”ီေခတ္တိုင္ေထာင္ပင္ α€α€Š္တံ့ခဲ့α€žα€Š္။

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္၏ α€’ုတိα€šေα€›ႊေခတ္α€žα€Š္ ေထဒီ (၁၅၃ဝ) α€™ွ (၁၆၂ဝ) ခုႏွα€…္ထထိ ၾကာခဲ့α€žα€Š္။ (၁၆) α€›ာα€…ု ထေα€…ာပိုင္း၊ ထဂၤα€œα€”္ႏိုင္ငံတြင္ ထ႒မေျα€™ာα€€္ α€Ÿα€„္α€”α€›ီα€˜ုရင္၏ α€˜ိα€žိα€€္ခံပြဲα€€ာα€œα€ြင္ ရခိုင္α€˜ုရင္မင္းα€—ာα‚€α€€ီး ထုပ္α€…ိုးေα€žာ ရခိုင္ထင္ပါα€šာႏိုင္ငံေတာ္α€žα€Š္ α€…α€Š္ပင္ဝေျပာခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္α€žα€Š္ ေခတ္α€™ီတပ္α€™ေတာ္ႏွင့္ ေခတ္α€™ီα€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€€ြα€”္α€›α€€္ေၾကာင့္ ေα€€်ာ္ၾကားခဲ့α€žα€Š္။ ကတပ္α€™ေတာ္ႏွင့္ α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›း α€€ြα€”္α€›α€€္တိုα‚”α€žα€Š္ ကမၻာတစ္α€œႊားα€žိုα‚” ေပါα€€္ေα€›ာα€€္ခဲ့ၿပီး၊ ေα€•αšα€ူဂီႏွင့္ α€”α€š္α€žာα€œα€”္ႏိုင္ငံတိုα‚” ထထိပင္ ေျခဆန္α‚”ႏိုင္ခဲ့α€žα€Š္။ ထိုေခတ္ ေျα€™ာα€€္ဦးတုိင္းႏိုင္ငံα€žα€Š္ α€žံတမန္ဆက္ဆံေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း α€‘α€œားတူပင္ ကမၻာထႏွံα‚”ျα€–α€”္α‚”α€€်α€€္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ထထူးα€žျဖင့္ ထိႏၡိα€š၊ α€žီα€Ÿိုα€ ္ (α€žီα€›ိα€œα€€ၤာ)၊ ျα€™α€”္α€™ာ၊ α€™ြα€”္၊ ဆိုင္းα€šα€™္း (ထိုင္းႏိုင္ငံ)၊ ထင္α€’ိုα€”ီးα€›ွား၊ ဂ်ာα€—ား၊ ဂ်ပန္၊ ထေα€”ာα€€္ႏိုင္ငံα€™်ားႏွင့္ α€žံတမန္ ဆက္ဆံႏုိင္ခဲ့α€žα€Š္။

ေျα€™ာα€€္ဦးေခတ္တြင္ ေခတ္α€žα€…္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€’့α€›ွ္ႏွင့္ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္၏ α€”α€š္ေျα€™α€™်ားထတြα€€္ ရခိုင္α€˜ုရင္α€™်ား၊ မဂို α€§α€€α€›ာဇ္α€™်ား၊ ထာဖဂန္α€˜ုရင္α€™်ားႏွင့္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€…ာ္α€˜ြားα€™်ား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ထျငင္းပြားခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။ ထုိထခ်ိα€”္α€€ α€…α€…္တေα€€ာင္းၿမိဳα‚•α€žα€Š္ α€€ူးα€žα€”္းေα€›ာင္းα€α€š္ေα€›းထတြα€€္ ထဓိကထခ်α€€္ထခ်ာα€€်ေα€žာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ပင္ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ကထျငင္းပြားα€™ႈα€™်ား ပတ္α€žα€€္၍ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္α€™်ား α€€်α€”္α€›α€…္ျခင္းα€™α€›ွိခဲ့ေခ်။ α€žိα€žာထင္α€›ွားေα€žာ ထခ်α€€္α€€ား မင္းα€˜ာα€˜ုရင္ (၁၅၃၁-၁၅၅၃) α€œα€€္ထက္တြင္ ရခိုင္α€”α€š္ေျမထတြင္းα€žိုα‚” α€‘α€œွ်င္ထျα€™α€”္တိုး၍ ဝင္ေα€›ာα€€္ α€œာေα€žာ (ထို႔ထျပင္ αΎα€žα€‡ာထာဏာ တိုး၍ ျα€–α€”္α‚”α€€်α€€္α€œာေα€žာ) ေα€•αšα€ူဂီတိုα‚”ႏွင့္ ရင္းႏွီးေα€žာ ဆက္ဆံေα€›းα€€ုိ α€α€Š္ ေဆာα€€္ခဲ့ျခင္းပင္ ျα€–α€…္α€žα€Š္။ ကဆက္ဆံေα€›းေၾကာင့္ ရခိုင္၏ αΎα€€α€Š္းတပ္ႏွင့္ ေရတပ္α€žα€Š္ ထင္ထားα‚€α€€ီးထြားα€œာခဲ့α€€ာ၊ ထို αΎα€€α€Š္းတပ္၊ ေရတပ္တိုα‚”ျဖင့္ α€”α€š္ေျα€™ေα€’α€žα€ြင္းα€›ွိ ထီးၿပိဳင္α€”α€”္းၿပိဳင္α€˜ုရင္α€™်ားα€€ို αΎα€žα€‡ာα€žα€€္ေα€›ာα€€္ေစခဲ့ၿပီး၊ α€…α€…္တေα€€ာင္းα€€ိုα€œα€Š္း α€žိα€™္း ပိုα€€္ႏိုင္ခဲ့α€žα€Š္။

ရခိုင္α€žα€™ိုင္းα€•α€Šာα€›ွင္α€™်ား၏ ထဆိုထရ၊ (၁၅၃၂) ခုႏွα€…္ထေα€›ာα€€္တြင္ ရခိုင္ျα€•α€Š္ α€”α€š္α€”ိα€™ိတ္α€žα€Š္ α€šေα€”α‚”ေခတ္ α€˜α€‚ၤα€œားေα€’့α€›ွ္ α€”α€š္ေျα€™ တစ္ခုα€œံုးα€€ို ျဖတ္α€œွ်α€€္၊ ထိႏၡိα€šႏိုင္ငံ၏ ထေα€”ာα€€္α€˜α€‚ၤα€œားα€”α€š္α€›ွိ α€€ာα€œα€€α€ၱားထထိ α€€်α€š္ျပန္႔ခဲ့α€žα€Š္။ ၁၇ α€›ာα€…ုထေα€›ာα€€္တြင္ ရခုိင့္ α€˜ုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္α€žα€Š္ မဂုိထင္ပါα€šာႏွင့္ α€”α€š္စပ္တင္းα€™ာα€™ႈα€™်ားျα€–α€…္α€€ာ α€…α€…္α€™α€€္ျα€–α€…္ပြားα€žα€Š့္ ထဆင့္α€žုိα‚”ေα€›ာα€€္α€›ွိၿပီး ရခိုင့္ထင္ပါα€šာα‚€α€€ီးα€™ွာα€œα€Š္း α€šိα€™္းα€šိုင္α€… ျပဳα€œာခဲ့α€žα€Š္။ ထေα€›ွα‚•α€˜α€‚ၤα€œားျα€•α€Š္၏ α€”α€š္ေျမထမ်ားα€…ုα€™ွာ မဂုိα€˜ုရင္ α€œα€€္ေထာα€€္α€žုိα‚” α€œံုးဝက်ေα€›ာα€€္α€žြားခဲ့ၿပီး ၄င္းႏွင့္ α€™ေα€›ွးα€™ေႏွာင္းα€™ွာပင္ ထင္းဝမင္း တန္ခုိးα‚€α€€ီးα€œာα€žျဖင့္ ရခုိင္ျα€•α€Š္၏ α€”α€š္α€”ိα€™ိတ္α€™်ားျα€–α€…္ေα€žာ ပဲခူးႏွင့္ α€šα€ုျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံေထာα€€္ပုိင္းα€”α€š္ေျα€™α€™်ားα€€ုိα€œα€Š္း α€œα€€္α€œြတ္ဆံုးα€›ံႈးခဲ့α€›α€žα€Š္။

αα‡αˆα€ ေα€”ာα€€္ပုိင္းတြင္ ရခုိင့္α€”α€”္းတြင္းေα€›း α€›ႈပ္ေထြးα€™ႈα€™်ားေၾကာင့္ ထမ်ဳိးα€žားα€…α€Š္းα€œံုးα€Šီα€Šြတ္ေα€›း ၿပိဳα€€ြဲα€€ာ ႏုိင္ငံေα€›း α€™α€α€Š္ၿငိα€™္α€™ႈα€™်ားျα€–α€…္ပြားα€œာခဲ့ၿပီး တုိင္းျα€•α€Š္ထုပ္ခ်ဳပ္α€™ႈ α€…α€”α€…္ပ်α€€္ျပားα€œာခဲ့α€žα€Š္။ α€—α€™ာα€˜ုရင္ α€˜ုိးေတာ္ေα€™ာင္ဝုိင္း ဦးα€…ီးေα€žာ α€—α€™ာ့တပ္α€™ေတာ္α€žα€Š္ ထုိထခ်ိα€”္α€€ုိ ထခြင့္ေα€€ာင္း α€šူ၍ αα‡αˆα„ α€…α€€္တင္α€˜ာα€œα€ြင္ α€…α€…္ေၾကာျငာျခင္းα€™ျပဳα€˜ဲ ရခိုင့္ႏုိင္ငံေတာ္ထား α€€်ဴးေα€€်ာ္တုိα€€္ခိုα€€္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ α€’ီဇင္α€˜ာα€œ ၃၁ α€›α€€္ေန႔တြင္ ရခိုင့္ထခ်ဳပ္ထျခာထာဏာ တစ္ခုα€œံုး α€œံုးဝ ဆိတ္α€žုα€₯္းခဲ့α€›ေα€œα€žα€Š္။

ရခုိင္α€œူ႔ထခြင္႔ထေα€›းα€”ဲα‚” α€–ြα‚”ံျα€–ဳ်ိးတုိးတက္ေα€›းထဖြဲα‚”α€™ွ
α€€ူးα€šူေα€–ာ္ျα€•α€žα€Š္။

ရခိုင္αΏα€•α€Š္α€žူထတြα€€္ရခိုင္တပ္α€™ေတာ္.

ရခိုင္ျα€•α€Š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း ေα€–ာ္ေဆာင္ႏုိင္ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ဂ်ပန္α€€ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိၿပီး ၂၀၁၃ ေα€™α€œα€€ုα€”္ စတင္α€™α€Š္


ရခိုင္ျα€•α€Š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း ေα€–ာ္ေဆာင္ႏုိင္ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ဂ်ပန္α€€ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိၿပီး ၂၀၁၃ ေα€™α€œα€€ုα€”္ စတင္α€™α€Š္

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴတြင္ α€α€Š္ေဆာα€€္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€™α€Š့္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း ေα€–ာ္ေဆာင္ႏိုင္ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံα€€ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ ေα€™α€œα€€ုα€”္ စတင္ေဆာင္α€›ြα€€္ေတာ့α€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း ျα€™α€”္α€™ာ့ဆိပ္α€€α€™္း ထာဏာပိုင္α€™ွ ထဆင့္ျမင့္ ထရာα€›ွိα‚€α€€ီး တစ္α€₯ီးα€€ ေျပာα€žα€Š္။

α€œα€€္α€›ွိα€€ာα€œ၌ ထဆိုပါ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း Master Plan α€€ို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ JDI(Japan Development Institute) α€™ွ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိα€›ာ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ ေα€™α€œα€€ုα€”္တြင္ တင္ျα€•α€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းႏွင့္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၏ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္α€™်ားα€€ို ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ α€’ီဇင္α€˜ာα€œ ေα€”ာα€€္ဆံုးထား တင္ျα€•α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။

"ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€”ဲα‚” ပတ္α€žα€€္တဲ့ Master Plan α€€ို JDI α€€ ေα€›းဆြဲေနတာ ျα€–α€…္ၿပီးေတာ့ α€’ီα€œα€€ုα€”္ထၿပီး ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€₯α€€ၠα‚’α€€ို တင္ျပမွာပါ။ α€₯α€€ၠ႒ကတစ္ဆင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ α€žα€™αΌα€α‚ံုးα€€ို ဆက္α€œα€€္တင္ျα€•α€žြားၾကမွာပါ။ ၿပီးα€™ွ α€’ီα€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€”ဲα‚” ပတ္α€žα€€္တဲ့ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္ေတြα€€ို α€žိα€›α€™ွာ ျα€–α€…္ပါα€α€š္" α€Ÿု ျα€™α€”္α€™ာ့ဆိပ္α€€α€™္း ထာဏာပိုင္α€™ွ ထဆင့္ျမင့္ထရာα€›ွိα‚€α€€ီး တစ္α€₯ီးα€€ ေျပာၾကားခဲ့α€žα€Š္။

ထဆိုပါ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၏ ပထမထဆင့္ α€œုပ္ငန္းေဆာင္α€›ြα€€္α€™ႈα€™်ားα€€ို ၂၀၁၄ ခုႏွα€…္ထတြင္း စတင္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွα€…္ ပထမထဆင့္ α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ၿပီးα€…ီးႏုိင္α€›α€”္ ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴတြင္ α€α€Š္ေဆာα€€္α€™α€Š့္ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၌ ေα€›α€”α€€္ဆိပ္α€€α€™္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ α€šူα€”α€”္ျα€•α€Š္α€”α€š္ႏွင့္ ဆက္α€žြα€š္α€™α€Š့္ α€™ီးရထားα€œα€™္း α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€œα€Š္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ရင္းႏွီးျα€™ႇဳပ္ႏွံα€™ႈႏွင့္ α€€ုမၸဏီα€™်ားα€Šႊα€”္ၾကားα€™ႈ α€₯ီးα€…ီးα€Œာα€”α€™ွ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ထျပင္ α€…α€…္ေတြα€…α€€္α€™ႈရပ္α€€ြα€€္ႏွင့္ ပုဏၰားα€€ြၽန္း α€…α€€္α€™ႈဇုα€”္တိုα‚”α€€ိုပါ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€›α€”္ α€…ီα€…α€₯္ထားေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုႏွα€…္ ေထာα€€္တိုα€˜ာα€œα€‘α€ြင္း ထုတ္ျပန္α€žα€Š့္ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္၏ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း α€›α€Š္α€™ွα€”္းခ်α€€္α€™်ား၊ α€œ်ာထားခ်α€€္α€™်ား၊ ေα€›ြးခ်α€š္ထားα€™ႈ၊ α€₯ီးα€…ားေပး ထစီထစα€₯္ႏွင့္ ဆက္α€œα€€္ေဆာင္α€›ြα€€္α€™ႈα€™်ား တင္ျα€•α€žα€Š့္ ထစီရင္ခံα€…ာထရ α€žိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးေα€›း α€œုပ္ငန္းα€™်ားႏွင့္ ပတ္α€žα€€္ၿပီး α€œα€š္α€šာα€€α‚‘၊ α€…α€€္α€™ႈα€€α‚‘၊ ၀န္ေဆာင္α€™ႈα€€α‚‘ႏွင့္ α€…ုα€…ုေပါင္း ျα€•α€Š္တြင္းα€‘α€žားတင္ ထုတ္α€œုပ္α€™ႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္α€™ႈ တန္α€–ိုးα€™်ားα€€ို ၂၀၁၁-၂၀၁၂ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္α€™ွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္ထတြင္း α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းα€‘α€œိုα€€္ တိုးတက္ေဆာင္α€›ြα€€္α€™α€Š့္ ထစီထစα€₯္α€™်ားα€€ိုα€œα€Š္း ခ်α€™ွတ္ေဆာင္α€›ြα€€္α€œ်α€€္ α€›ွိေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။

α€…α€€္α€™ႈα€€α‚‘ႏွင့္ထတူ α€œွ်ပ္α€…α€…္ဓာတ္ထားα€€α‚‘ α€–ြံ႕ၿဖိဳးေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္α€›ာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ α€˜α‚‘ာႏွα€…္တြင္ α€œွ်ပ္α€…α€…္α€€α‚‘α€™ွ ထုတ္α€œုပ္α€™ႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္α€™ႈတန္α€–ိုး ၂ α€’α€žα€™ ၇ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းα€™ွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ ၃ α€’α€žα€™ ၁ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းထထိ ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းႏွင့္ α€œα€™္းα€™်ားထဆင့္ ျα€™ႇင့္တင္ႏုိင္ေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း ပုဂၢα€œိα€€ α€œုပ္ငန္းα€›ွင္α€™်ား α€–ိတ္ေα€αš၍ ထက်ဳိးတူပူးေပါင္း ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း ထဆိုပါ ထစီရင္ခံα€…ာထရ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ေα€€်းα€œα€€္ေα€’α€ž α€–ြံ႕ၿဖိဳးေα€›းႏွင့္ ဆင္းα€›ဲႏြα€™္းပါးα€™ႈ ေα€œ်ာ့α€€်ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€›ွα€…္ရပ္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ ေα€–ာ္α€›α€”္ထတြα€€္ ထႏွα€…္ (၂၀) α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€™်ား ေα€›းဆြဲထားေၾကာင္း၊ ထဆိုပါ α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားထရ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွα€…္ထထိ ႏွα€…္α€‘α€œိုα€€္ α€˜α‚‘ာေငြ α€œုိထပ္α€™ႈ ထေျခထေα€”α€™ွာ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၁၀ α€’α€žα€™ ၅၇ α€˜ီα€œ်ံ၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၁၃ α€’α€žα€™ ၆၃ α€˜ီα€œ်ံ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၄၇ α€’α€žα€™ ၆၃ α€˜ီα€œ်ံထိ α€›ွိေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။


ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴတြင္ α€α€Š္ေဆာα€€္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€™α€Š့္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း ေα€–ာ္ေဆာင္ႏိုင္ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံα€€ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ ေα€™α€œα€€ုα€”္ စတင္ေဆာင္α€›ြα€€္ေတာ့α€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း ျα€™α€”္α€™ာ့ဆိပ္α€€α€™္း ထာဏာပိုင္α€™ွ ထဆင့္ျမင့္ ထရာα€›ွိα‚€α€€ီး တစ္α€₯ီးα€€ ေျပာα€žα€Š္။

α€œα€€္α€›ွိα€€ာα€œ၌ ထဆိုပါ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း Master Plan α€€ို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ JDI(Japan Development Institute) α€™ွ ေα€›းဆြဲα€œ်α€€္α€›ွိα€›ာ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ ေα€™α€œα€€ုα€”္တြင္ တင္ျα€•α€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းႏွင့္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၏ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္α€™်ားα€€ို ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္ α€’ီဇင္α€˜ာα€œ ေα€”ာα€€္ဆံုးထား တင္ျα€•α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။

"ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€”ဲα‚” ပတ္α€žα€€္တဲ့ Master Plan α€€ို JDI α€€ ေα€›းဆြဲေနတာ ျα€–α€…္ၿပီးေတာ့ α€’ီα€œα€€ုα€”္ထၿပီး ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€₯α€€ၠα‚’α€€ို တင္ျပမွာပါ။ α€₯α€€ၠ႒ကတစ္ဆင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ α€žα€™αΌα€α‚ံုးα€€ို ဆက္α€œα€€္တင္ျα€•α€žြားၾကမွာပါ။ ၿပီးα€™ွ α€’ီα€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€”ဲα‚” ပတ္α€žα€€္တဲ့ ထေα€žးα€…ိတ္ ထခ်α€€္α€‘α€œα€€္ေတြα€€ို α€žိα€›α€™ွာ ျα€–α€…္ပါα€α€š္" α€Ÿု ျα€™α€”္α€™ာ့ဆိပ္α€€α€™္း ထာဏာပိုင္α€™ွ ထဆင့္ျမင့္ထရာα€›ွိα‚€α€€ီး တစ္α€₯ီးα€€ ေျပာၾကားခဲ့α€žα€Š္။

ထဆိုပါ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၏ ပထမထဆင့္ α€œုပ္ငန္းေဆာင္α€›ြα€€္α€™ႈα€™်ားα€€ို ၂၀၁၄ ခုႏွα€…္ထတြင္း စတင္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွα€…္ ပထမထဆင့္ α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားα€€ို ၿပီးα€…ီးႏုိင္α€›α€”္ ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴတြင္ α€α€Š္ေဆာα€€္α€™α€Š့္ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း၌ ေα€›α€”α€€္ဆိပ္α€€α€™္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ α€šူα€”α€”္ျα€•α€Š္α€”α€š္ႏွင့္ ဆက္α€žြα€š္α€™α€Š့္ α€™ီးရထားα€œα€™္း α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€œα€Š္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ရင္းႏွီးျα€™ႇဳပ္ႏွံα€™ႈႏွင့္ α€€ုမၸဏီα€™်ားα€Šႊα€”္ၾကားα€™ႈ α€₯ီးα€…ီးα€Œာα€”α€™ွ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ေα€€်ာα€€္ျα€–ဴ ထထူးα€…ီးပြားေα€›းဇုα€”္ထျပင္ α€…α€…္ေတြα€…α€€္α€™ႈရပ္α€€ြα€€္ႏွင့္ ပုဏၰားα€€ြၽန္း α€…α€€္α€™ႈဇုα€”္တိုα‚”α€€ိုပါ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ေα€–ာ္α€›α€”္ α€…ီα€…α€₯္ထားေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုႏွα€…္ ေထာα€€္တိုα€˜ာα€œα€‘α€ြင္း ထုတ္ျပန္α€žα€Š့္ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္၏ α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း α€›α€Š္α€™ွα€”္းခ်α€€္α€™်ား၊ α€œ်ာထားခ်α€€္α€™်ား၊ ေα€›ြးခ်α€š္ထားα€™ႈ၊ α€₯ီးα€…ားေပး ထစီထစα€₯္ႏွင့္ ဆက္α€œα€€္ေဆာင္α€›ြα€€္α€™ႈα€™်ား တင္ျα€•α€žα€Š့္ ထစီရင္ခံα€…ာထရ α€žိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးေα€›း α€œုပ္ငန္းα€™်ားႏွင့္ ပတ္α€žα€€္ၿပီး α€œα€š္α€šာα€€α‚‘၊ α€…α€€္α€™ႈα€€α‚‘၊ ၀န္ေဆာင္α€™ႈα€€α‚‘ႏွင့္ α€…ုα€…ုေပါင္း ျα€•α€Š္တြင္းα€‘α€žားတင္ ထုတ္α€œုပ္α€™ႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္α€™ႈ တန္α€–ိုးα€™်ားα€€ို ၂၀၁၁-၂၀၁၂ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္α€™ွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္ထတြင္း α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းα€‘α€œိုα€€္ တိုးတက္ေဆာင္α€›ြα€€္α€™α€Š့္ ထစီထစα€₯္α€™်ားα€€ိုα€œα€Š္း ခ်α€™ွတ္ေဆာင္α€›ြα€€္α€œ်α€€္ α€›ွိေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။

α€…α€€္α€™ႈα€€α‚‘ႏွင့္ထတူ α€œွ်ပ္α€…α€…္ဓာတ္ထားα€€α‚‘ α€–ြံ႕ၿဖိဳးေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္α€›ာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ α€˜α‚‘ာႏွα€…္တြင္ α€œွ်ပ္α€…α€…္α€€α‚‘α€™ွ ထုတ္α€œုပ္α€™ႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္α€™ႈတန္α€–ိုး ၂ α€’α€žα€™ ၇ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းα€™ွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ ၃ α€’α€žα€™ ၁ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္းထထိ ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္းႏွင့္ α€œα€™္းα€™်ားထဆင့္ ျα€™ႇင့္တင္ႏုိင္ေα€›းα€€ိုα€œα€Š္း ပုဂၢα€œိα€€ α€œုပ္ငန္းα€›ွင္α€™်ား α€–ိတ္ေα€αš၍ ထက်ဳိးတူပူးေပါင္း ေဆာင္α€›ြα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း ထဆိုပါ ထစီရင္ခံα€…ာထရ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ေα€€်းα€œα€€္ေα€’α€ž α€–ြံ႕ၿဖိဳးေα€›းႏွင့္ ဆင္းα€›ဲႏြα€™္းပါးα€™ႈ ေα€œ်ာ့α€€်ေα€›း α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€›ွα€…္ရပ္ ထေα€€ာင္α€‘α€‘α€Š္ ေα€–ာ္α€›α€”္ထတြα€€္ ထႏွα€…္ (၂၀) α€…ီα€™ံα€€ိα€”္းα€™်ား ေα€›းဆြဲထားေၾကာင္း၊ ထဆိုပါ α€œုပ္ငန္းα€…α€₯္α€™်ားထရ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွα€…္ထထိ ႏွα€…္α€‘α€œိုα€€္ α€˜α‚‘ာေငြ α€œုိထပ္α€™ႈ ထေျခထေα€”α€™ွာ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၁၀ α€’α€žα€™ ၅၇ α€˜ီα€œ်ံ၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၁၃ α€’α€žα€™ ၆၃ α€˜ီα€œ်ံ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ α€˜α‚‘ာေα€›းႏွα€…္တြင္ α€€်ပ္ ၁၄၇ α€’α€žα€™ ၆၃ α€˜ီα€œ်ံထိ α€›ွိေၾကာင္းα€œα€Š္း α€žိα€›α€žα€Š္။  FACEBOOK

ျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံα€žိုα‚” ၃ α€›α€€္ထတြင္း ဆိုင္α€€α€œုα€”္းα€™ုα€”္တိုင္း ဝင္ေα€›ာα€€္α€œာα€–ြα€š္ ခန္α‚”α€™ွα€”္း

ထီးေα€™းα€œ္ပုိα‚”α€›α€”္ ပရင့္ထုတ္α€›α€”္ PDF α€–ုိင္α€›α€šူα€›α€”္

α€›α€”္α€€ုα€”္ (မဇα₯်ိα€™)။   ။ ထိႏိα΅α€šα€žα€™ုဒၡရာႏွင့္ α€˜α€‚ၤα€œားပင္α€œα€š္ေထာ္တြင္ ျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းႏွα€…္ခုထနက္ α€˜α€‚ၤα€œားပင္α€œα€š္ေထာ္တြင္ ျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းα€žα€Š္ ျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံ α€€ုα€”္းတြင္းပိုင္းα€žိုα‚” ၃ α€›α€€္ထတြင္း ဝင္ေα€›ာα€€္α€œာα€›α€”္ α€‘α€œားα€‘α€œာα€™်ား α€›ွိေα€”α€žα€Š္α€Ÿု α€™ိုးေα€œα€α€žႏွင့္ α€‡α€œေα€—α€’ α€•α€Šာα€›ွင္α€™်ားα€€ ေျပာα€žα€Š္။

α€œα€€္α€›ွိတြင္ α€™ုα€”္တိုင္းα€žα€Š္ ထိႏိα΅α€šေျα€™ာα€€္α€˜α€€္ (ထေα€”ာα€€္ေျα€™ာα€€္α€˜α€€္)α€žိုα‚” α€₯ီးα€α€Š္ေα€”ျပီး ၁၂ α€”ာα€›ီထတြင္း တြင္ ထင္ထားေα€€ာင္းα€œာα€€ာ ဆိုင္α€€α€œုα€”္းထျα€–α€…္α€žိုα‚•ေျပာင္းα€œဲျပီး ေျα€™ာα€€္α€˜α€€္α€žိုα‚” α€₯ီးα€α€Š္ႏုိင္α€žα€Š္α€Ÿု α€™ိုးေα€œα€α€žႏွင့္ α€‡α€œေα€—α€’α€₯ီးα€…ီးα€Œာα€”α€™ွ α€’ုα€Šႊα€”္ၾကားေα€›းα€™ွဴး α€₯ီးခ်α€…္ေα€€်ာ္ α€€ ေျပာα€žα€Š္။

“ေျα€™ာα€€္α€˜α€€္α€€ို α€₯ီးα€α€Š္α€žြားα€™α€š္ဆိုရင္ေတာ့ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” ျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံα€˜α€€္α€€ို α€₯ီးα€α€Š္α€™ွာ α€™α€Ÿုတ္ပါα€˜ူး။ α€’ါေα€•α€™α€š့္ ေα€™α€œ ၁၃ α€›α€€္ ေα€€်ာ္ရင္ေတာ့ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚”α€˜α€€္α€€ို α€₯ီးα€α€Š္α€œာႏုိင္α€™α€š့္ ထေနထထား α€›ွိပါα€α€š္။ α€₯ီးα€α€Š္α€œာα€™α€š္ ဆိုေα€•α€™α€š့္α€œα€Š္း α€˜α€‚ၤα€œားေα€’့α€›ွ္α€”ဲα‚” ျα€™α€”္α€™ာ α€”α€š္စပ္α€˜α€€္α€œို႔ပဲ α€žα€်ၤာပံုα€…ံα€”α€Š္းထရ
ေα€–ာ္ျပေနပါα€α€š္” α€Ÿု မဇα₯်ိα€™α€€ို ေျပာα€žα€Š္။

ထိုခန္α‚”α€™ွα€”္းခ်α€€္ႏွင့္ ပတ္α€žα€€္၍ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ α€žα€€္ဆိုင္α€›ာ α€Œာα€”α€™်ားα€žိုα‚” α€žα€α€„္းေပးပို႔ထားျပီး α€™ုα€”္တိုင္းထေျခထေနထေျပာင္း α€‘α€œဲα€™်ားထား ၃ α€”ာα€›ီတၾကိα€™္ႏႈα€”္းျဖင့္ α€žα€α€„္းα€™်ား ထုတ္ျပန္ေα€”α€™α€Š္α€Ÿု ဆိုα€žα€Š္။

α€™ိုးေα€œα€α€žႏွင့္ α€‡α€œေα€—α€’α€•α€Šာα€›ွင္ α€₯ီးထြα€”္းα€œြင္α€€α€™ူ ထိုα€™ိုα€”္တိုင္းα€™ွာ ၄ α€›α€€္ၾကာα€œွ်င္ ရခိုင္ α€”α€š္စပ္α€žိုα‚”
ေα€›ာα€€္α€›ွိα€œာႏိုင္α€žα€Š္α€Ÿု ခန္α‚”α€™ွα€”္းα€žα€Š္။

“α€€်ေα€”ာ့္ခန္α‚”α€™ွα€”္းခ်α€€္ထရ ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅ α€›α€€္ေα€”α‚” α€Šေနပိုင္းေα€œာα€€္α€™ွာ ဝင္α€œာႏုိင္α€α€š္။ ေα€™ာင္ေတာα€”ဲα‚” α€…α€…္တေα€€ာင္းα€˜α€€္α€€ိုေပါ့။ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္ထထဲα€˜α€€္α€€ိုေတာ့ ထရမ္းၾကီး တိိတိα€€်α€€် α€™ေα€›ာα€€္ပါα€˜ူး။ ထခုα€€ ေα€œα€ိုα€€္ႏႈα€”္းေတာ့ α€”α€Š္းေα€”ေα€žးα€α€š္။ ထဲတာေၾကာင့္ α€™ုα€”္တိုင္းα€”ာα€™α€Š္α€€ို α€™ေα€–ာ္ျပၾကေα€žးα€˜ူး။ α€™ုα€”္တိုင္းα€€ ထပူပိုင္းα€™ုα€”္တိုင္း (Tropical Cyclone 01B13) ပါ။ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” α€™ုα€”္တိုင္းေျပာင္းα€œဲႏႈα€”္းα€€ို α€žα€α€„္း ဆက္တိုα€€္ ထုတ္ျပန္ေα€”α€™ွာပါ” α€Ÿု မဇိα₯်α€™α€€ို ေျပာα€žα€Š္။

α€™ုα€”္တိုင္းα€žα€Š္ ႏွα€…္ခုျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ျပီး ထိႏၡိα€šα€•α€„္α€œα€š္တြင္ ျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းထား ဂ်α€™ာα€œာα€Ÿု α€‘α€™α€Š္ေပးထားျပီး α€˜α€‚ၤα€œားပင္α€œα€š္ေထာ္တြင္ ျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းα€™ွာα€™ူ α€‘α€™α€Š္ ထတိထက်
ေပးထားျခင္းα€™α€›ွိα€Ÿု α‚α€α€αˆ α€”ာဂစ္ α€™ုα€”္တိုင္းα€€ို တိα€€်α€…ြာ α€™ွα€”္းေပးႏုိင္ခဲ့ေα€žာ www.wunder-ground.com တြင္ ေα€–ာ္ျပထားα€žα€Š္။

ထဂၤါေα€”α‚”α€Š α€žα€”္းေခါင္ေα€€်ာ္ (19:00 GMT on 14 May)၊ α€—ုα€’αΆα€Ÿူးေα€”α‚” (ေα€™α€œ ၁၅ α€›α€€္ေα€”α‚”) α€”ံα€”α€€္ ၁ α€”ာα€›ီခြဲ ထခ်ိα€”္၊ α€…α€…္ေတြၿမိဳα‚• ထနီးα€žိုα‚” တနာα€›ီα€œွ်င္ α€™ိုင္ ၁၀၀ ေα€€်ာ္ႏႈα€”္းျဖင့္ ဝင္ေα€›ာα€€္α€œာႏုိင္α€žα€Š္α€Ÿု ၎α€α€˜္ဆိုα€€္α€€ ခန္α‚”α€™ွα€”္းထားα€žα€Š္။ α€šα€„္းေα€–ာ္ျပခ်α€€္α€™်ားထဲα€™ွ ခန္α‚”α€™ွα€”္းခ်α€€္α€™်ားထရ ဂ်α€™ာα€œာ α€™ုα€”္တိုင္းα€™ွာα€™ူ α€žီα€›ီα€œα€€ၤာႏုိင္ငံα€žိုα‚” α€₯ီးα€α€Š္ႏုိင္α€žα€Š္α€Ÿု α€žိα€›α€žα€Š္။

α€˜α€‚ၤα€œားပင္α€œα€š္ေထာ္တြင္ျα€–α€…္ေα€•αšေα€”ေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းα€žα€Š္ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္တြင္ ပထမα€₯ီးဆံုး ျα€–α€…္ေα€•αšေα€žာ α€™ုα€”္တိုင္းα€Ÿု α€₯ီးထြα€”္းα€œြင္၏ α€™ိုးေα€œα€α€ž α€α€˜္ဆိုα€€္တြင္ ေα€–ာ္ျပထားα€žα€Š္။ α€™ုα€”္တိုင္း ဝင္ေα€›ာα€€္α€œာႏုိင္α€–ြα€š္α€›ွိ
ေα€žာ ေα€™ာင္ေတာႏွင့္ α€…α€…္တေα€€ာင္းျα€™ိဳα‚•α€™်ား၏ α€€ုα€”္းတြင္းα€žိုα‚” တိုα€€္ခတ္α€™α€Š္ ဆိုα€œွ်င္ ေα€œα€ိုα€€္ႏႈα€”္းα€™ွာ တနာα€›ီα€œွ်င္ ၇၅ α€™ွ ၁၀၅ α€™ိုင္ႏႈα€”္းျဖင့္ တိုα€€္ခတ္ႏုိင္ျပီး α€™ုα€”္တိုင္းα€’ီေα€› ထျမင့္ ၃ ေပမွ ၅ ေပထိ ျမင့္တတ္ α€œာႏုိင္α€žα€Š္α€Ÿု ၎ α€α€˜္ဆိုα€€္တြင္ ေα€–ာ္ျပထားα€žα€Š္။

α€˜α€‚ၤα€œားပင္α€œα€š္ေထာ္α€™ွ ထစျပဳျα€–α€…္ေα€•αšα€€ာ ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံα€€ုα€”္းတြင္းပိုင္းα€žိုα‚” α‚α€α€αˆ ခုႏွα€…္၊ ေα€™α€œ ၂ α€›α€€္ေα€”α‚”ႏွင့္ ၃ α€›α€€္ေα€”α‚”α€™်ားတြင္ ဝင္ေα€›ာα€€္တိုα€€္ခတ္ခဲ့α€žα€Š့္ α€”ာဂစ္α€‘α€™α€Š္α€›ွိ α€™ုα€”္တိုင္းα€žα€Š္ α€‘α€œြα€”္ထားေα€€ာင္းေα€žာ ဆိုင္α€€α€œုα€”္း α€™ုα€”္တိုင္းထျα€–α€…္ တနာα€›ီ ေα€œα€ိုα€€္ႏႈα€”္း ၁၃၀ ဝန္းα€€်င္ခန္α‚” တိုα€€္ခတ္α€žြားခဲ့α€žα€Š္။     mizzimaburmese.com

α€’ုα€€α‘α€žα€Š္ ၇ α€₯ီးα€€ို ထစိုးα€› α€”α€š္ျခားေα€…ာင့္တပ္α€™ွ α€–α€™္းဆီးα€žြား

ndak-border-guard-force-1
α€”α€š္ျခားေα€…ာင့္တပ္ (α€šα€α€„္ NDA-K) α€™်ားα€€ို ျα€™α€…္ၾကီးα€”ားျα€™ိဳ႕တြင္ ထစိုးရ၀န္ထန္းα€™်ား ၾကိဳဆိုေနပုံ။
ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ဝိုင္းေα€™ာ္ျα€™ိဳα‚•α€”α€š္ ခ်ီေα€–ြ-ေα€œာေခါင္ဇံုα€”α€š္ ျα€™α€”္α€™ာ-တ႐ုတ္α€”α€š္စပ္ α€™ွတ္တိုင္ထမွတ္ (၆) α€–α€›ဲ (Hpare) α€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္စခန္းα€™ွ α€’ုα€€α‘α€žα€Š္ ၇ α€₯ီးα€€ို ေα€™α€œ ၈ α€›α€€္ α€—ုα€’αΆα€Ÿူးေန႔တြင္ ပန္ဝါထထူး α€”α€š္ျခားေα€…ာင့္တပ္ (Border Guard Force) α€™ွ α€–α€™္းဆီးα€žြားေၾကာင္းα€žိα€›α€žα€Š္။
α€–α€™္းဆီးα€žြားေα€žာ α€’ုα€€α‘α€žα€Š္α€™်ားα€žα€Š္ α€₯ီး α€šိα€”္းေဆာင္၊ α€₯ီး ဂ်ဴံးေα€˜ာα€™္၊ α€₯ီး α€šိα€”္းခ်α€”္း၊ α€₯ီးα€šိα€”္းတိα€”္းခ်α€”္း၊ ေα€’αšေဆာင္ေα€˜ာα€™္α€…ဲ၊ α€₯ီး α€šိα€”္းတိα€”္းႏုတ္ႏွင့္ α€₯ီး ေα€˜ာα€™္တိα€”္း တိုα‚”ျα€–α€…္ျပီး ၎တိုα‚”α€€ို ပန္ဝါထထူးျα€•α€Š္α€žူα‚”α€…α€…္ (BGF) α€œေဂြခ်α€”္းα€šိα€”္း ႏွင့္ α€–α€›ဲ (Hpare) ေα€˜ာα€™္α€šိα€”္းေα€˜ာα€™္တိုα‚” α€–α€™္းဆီးျခင္းျα€–α€…္ေၾကာင္း α€žိα€›α€žα€Š္။
α€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္စခန္းα€™ွ ၇ α€₯ီးα€žα€Š္ α€™ွတ္တိုင္ထမွတ္ (၈) α€–ီေα€™ွာ္ (Hpyi Maw) α€›ြာထနီးα€žိုα‚” ဝါးခုတ္ ေα€”α‚”α€…ားα€žြားခ်ိα€”္ ပန္ဝါထထူးျα€•α€Š္α€žူα‚”α€…α€…္ (BGF) α€™်ားα€žα€Š္ တရုတ္ျα€•α€Š္α€˜α€€္α€™ွα€–α€™္းျပီး ပန္ဝါα€˜α€€္α€žိုα‚” α€–α€™္းα€žြားေၾကာင္း α€‘α€™α€Š္α€™ေα€–ာ္α€œိုα€žူ α€…α€…္α€—ိုα€œ္ၾကီးတα€₯ီး KNG ကခ်င္α€žα€α€„္းα€Œာ α€žိုα‚”ေျပာα€žα€Š္။
“α€’ုα€€α‘α€žα€Š္ေတြα€€ တရုတ္ျα€•α€Š္α€žိုα‚”α€žြားျပီး ပိုα€€္ဆံα€›ွာတာ။ ေန႔တိုင္းα€žြားတဲ့α€žူေတြα€›ွိα€α€š္။ ထိα€™္ျပီးα€žြားတဲ့ α€žူေတြα€œဲα€›ွိα€α€š္။ α€–α€›ဲ α€…α€…္ပြဲ α€™ျα€–α€…္တာ ၄ α€œ ေα€œာα€€္α€›ွိျပီ ဆိုေတာ့ α€žူတို႔ထျပင္ထြα€€္ျပီးေတာ့ ပိုα€€္ဆံα€›ွာα€™α€š္ ဆိုျပီး ခြင့္ေတာင္းေတာ့ ခြင့္ျပဳထားα€α€š္။ α€žူတိုα‚”α€€ α€›ြာα€œဲျပန္α€œာα€α€š္ α€’ုα€€α‘α€žα€Š္ စခန္းα€™ွာ α€œဲျပန္α€œာαΎα€€α€α€š္။ ဝင္ဝင္ထြα€€္ထြα€€္ထခ်ိα€”္ျα€–α€…္α€α€š္။”
α€œေဂြ (Lagwi) α€›ြာα€žားα€™်ားα€žα€Š္ BGF ျα€•α€Š္α€žူα‚”α€…α€…္တပ္α€–ြဲα‚” တြင္α€›ွိျပီး၊ α€–α€›ဲ (Hpare)တြင္α€›ွိေα€žာ α€›ြာα€žားα€™်ားα€žα€Š္ ကခ်င္α€œြတ္ေျα€™ာα€€္ေα€›းတပ္α€–ြဲα‚” (KIA) α€œူထျα€–α€…္α€žα€္α€™ွတ္ျပီး α€œေဂြေα€€်းα€›ြာα€žားα€™်ားα€žα€Š္ BGF α€™်ားေα€›ွ႕တြင္ α€™်α€€္ႏွာα€žာα€›α€›ွိα€›α€”္ α€–α€™္းဆီးျခင္းျα€–α€…္ေၾကာင္း KIA α€—ိုα€œ္α€™ွဴး တα€₯ီးα€žံုးα€žα€•္α€žα€Š္။
ျပီးခဲ့α€žα€Š့္ ၂၀၁၂ ေα€™α€œႏွင့္ αΎα€žα€‚ုတ္α€œα€ြင္ α€–α€›ဲ (Hpare)α€›ြာα€žား ၃ α€₯ီးα€€ို တရုတ္ျα€•α€Š္ α€…ုခ်ီ (Suji)α€›ြာα€™ွ BGF ျα€•α€Š္α€žူα‚”α€…α€…္တပ္α€–ြဲα‚”α€™ွ ၎ ၃ α€₯ီးα€€ို KIO α€œူထျα€–α€…္α€…ြပ္α€…ြဲျပီး α€–α€™္းဆီးခဲ့ျပီး α€šα€ုခ်ိα€”္ထိ ပန္ဝါတြင္ ျα€™α€”္α€™ာထစိုးα€›ျα€™ိဳα‚•α€”α€š္ခြဲα€›ုံး တြင္ α€–α€™္းဆီးထားေၾကာင္းα€žိα€›α€žα€Š္။
၂၀၁၂ αΎα€žα€‚ုတ္α€œα€ြင္ KIA α€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္ စခန္း ထမွတ္တိုင္ (၆) α€–α€›ဲ (Hpare) α€…α€…္ေျပးစခန္းα€›ွိ α€’ုα€€α‘α€žα€Š္α€™်ားα€€ို α€₯ီး စခုα€”္တိα€”္α‚”α€šိα€”္း (BGF α€žိုα‚” တပ္ေျပာင္းေα€žာ α€šα€α€„္ ကခ်င္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီα€žα€…္တပ္α€™ေတာ္ NDA-K ေခါင္းေဆာင္) α€€ိုα€š္တိုင္α€œာေα€›ာα€€္ေα€αšေα€žာ္α€œα€Š္း ၎α€’ုα€€α‘α€žα€Š္α€™်ား α€œိုα€€္α€žြားျခင္း α€™α€›ွိျခင္းေၾကာင္း α€žိα€›α€žα€Š္။
α€’ုα€€α‘α€žα€Š္စခန္းေတြ α€’ုα€€α‘α€žα€Š္ ၉၇၀  ေα€€်ာ္α€›ွိျပီး α€…α€…္ပြဲရပ္ဆိုင္းေနခ်ိα€”္ စခန္းထနီးα€›ွိ တရုတ္ျα€•α€Š္ α€…ုဂ်ီေα€€်းα€›ြာα€žုိα‚” ေα€”α‚”α€…ား α€žြားα€œုပ္ေၾကာင္းα€žိα€›α€žα€Š္။
၎α€’ုα€€α‘α€žα€Š္စခန္းα€€ို ကခ်င္α€œြတ္ေျα€™ာα€€္ေα€›းထဖြဲα‚” (KIO) α€™ွ ထစားထေα€žာα€€္α€™်ား ထဓိα€€ α€€ူα€Šီေပးပါα€žα€Š္။   http://kachinnews.com

α€Šီα€™ေα€œး … α€žီတာေထြးတစ္ႏွα€…္ျα€•α€Š့္ ထမွတ္တရ


α€Šီα€™ေα€œး … α€žီတာေထြးတစ္ႏွα€…္ျα€•α€Š့္ ထမွတ္တရ
============================
ေα€™ … α‚αˆ
ထေα€”ာα€€္ေတာင္႐ိုးα€™ွာ
ေα€žာα€€α€™်α€€္α€›α€Š္α€™ိုးေတြ
ထၫႈိးတႀကီးα€›ြာေနခဲ့α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€›
မင္းေရတိα€™္α€”α€…္ရတဲ့α€žα€α€„္း
တို႔ရင္α€€ို ျပင္းျပင္း၀င္ေဆာင့္
α€‘α€žα€Š္းထဲ … ထေα€žြးထဲα€™ွာ
နင့္ေα€”ေထာင္α€€ို ေထာင့္α€α€š္ ။

α€€α€š္ပါ …. α€€ူပါ
တစာα€…ာေထာ္ခဲ့ရတဲ့မင္းα€Ÿာ
α€™ိα€…ာα¦α€˜ီα€œူး … α€€ာမ႐ူးေတြα€€ို
ေα€”ာα€€္ဆံုးေα€žာထြα€€္α€žα€€္ထထိ
ထ႐ံႈးα€™ေပး … α€’ူးα€™ေထာα€€္
တိုα‚”α€œူα€™်ိဳးα€›ဲα‚• ထရွα€€္α€€ို
မင္းα€žα€…α₯ာေα€–ာα€€္α€™α€žြားα€˜ူးဆိုတာ
မင္းα€œα€€္ထဲα€™ွာ ဆြဲဆုပ္ထားတဲ့
ျα€™α€€္ပင္ထက်ိဳးထေၾကေတြα€€ α€žα€€္ေα€žျပေα€”α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€› ….
မင္းထရွα€€္ … မင္းα€‘α€žα€€္α€”ဲα‚”
ငါတိုα‚”α€›ဲ႕ထနာဂတ္ေတြα€€ို
ဓားၿမိၿမိတစ္α€œα€€္α€”ဲα‚”
ထိထိα€™ိα€™ိထေထာα€€္ခံထားရၿပီဆိုတာ
α€žα€€္ေα€žျα€•α€žြားခဲ့α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€›
α€˜ာα€žာα€…α€€ားေတြ α€˜α€š္α€œိုပဲα€€ြဲα€€ြဲ
α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈေတြ α€˜α€š္α€œိုပဲα€€ြာα€€ြာ
ထမိႏိုင္ငံေတာ္α‚€α€€ီးα€›ဲ႕ထရိပ္ေထာα€€္α€™ွာ
တိုα‚”α€Ÿာ … ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုα€›ဲα‚• ေα€™ာင္ႏွα€™ေတြပဲေα€œ
မင္းငိုα€œိုα€€္တဲ့ α€™်α€€္α€›α€Š္α€Ÿာ
α€žံα€œြင္ .. α€…α€…္ေတာင္း
ခ်င္းတြင္း α€”ဲα‚” α€§α€›ာ၀တီα€™ွာ
ေα€™်ာပါα€…ီးဆင္း ….
ေα€žြးခ်င္းခ်င္းα€”ဲα‚”
α€™်α€€္α€›α€Š္ျα€™α€…္α€œဲ ျα€–α€…္ခဲ့ၿပီ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€› …
တစ္ႏွα€…္တင္းတင္းျα€•α€Š့္ခဲ့ၿပီ
α€™ုတ္α€žုံα€™ိုးေျပး
ေα€œႏုေထးထဲα€™ွာ
မင္းေပးခဲ့တဲ့ α€…α€Š္းα€œံုးျခင္းဂီတနဲ႔ထတူ
ထမ်ိဳးα€žားေα€›းေတးေတြ …
တတိုင္းျα€•α€Š္α€œံုး ပ်ံα‚•α€œြင့္ …..
မင္း α€”ားα€…ြင့္αΎα€€α€Š့္α€œွα€Š့္ပါ ။

ေα€™ … α‚αˆ
ထေα€”ာα€€္ေတာင္႐ိုးα€™ွာ
ေα€žာα€€α€™်α€€္α€›α€Š္α€™ိုးေတြ
ထၫႈိးတႀကီးα€›ြာေနခဲ့α€α€š္ … … ။

(α€Šီα€™ေα€œး … α€žီတာေထြးတစ္ႏွα€…္ျα€•α€Š့္ ထမွတ္တရ)

α€™ိုးα€…α€€္α€”ီ
ဧၿပီ ၂၀၊ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္။ (copy from Marn Htan Myo)..

============================
ေα€™ … α‚αˆ
ထေα€”ာα€€္ေတာင္႐ိုးα€™ွာ
ေα€žာα€€α€™်α€€္α€›α€Š္α€™ိုးေတြ
ထၫႈိးတႀကီးα€›ြာေနခဲ့α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€›
မင္းေရတိα€™္α€”α€…္ရတဲ့α€žα€α€„္း
တို႔ရင္α€€ို ျပင္းျပင္း၀င္ေဆာင့္
α€‘α€žα€Š္းထဲ … ထေα€žြးထဲα€™ွာ
နင့္ေα€”ေထာင္α€€ို ေထာင့္α€α€š္ ။

α€€α€š္ပါ …. α€€ူပါ
တစာα€…ာေထာ္ခဲ့ရတဲ့မင္းα€Ÿာ
α€™ိα€…ာα¦α€˜ီα€œူး … α€€ာမ႐ူးေတြα€€ို
ေα€”ာα€€္ဆံုးေα€žာထြα€€္α€žα€€္ထထိ
ထ႐ံႈးα€™ေပး … α€’ူးα€™ေထာα€€္
တိုα‚”α€œူα€™်ိဳးα€›ဲα‚• ထရွα€€္α€€ို
မင္းα€žα€…α₯ာေα€–ာα€€္α€™α€žြားα€˜ူးဆိုတာ
မင္းα€œα€€္ထဲα€™ွာ ဆြဲဆုပ္ထားတဲ့
ျα€™α€€္ပင္ထက်ိဳးထေၾကေတြα€€ α€žα€€္ေα€žျပေα€”α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€› ….
မင္းထရွα€€္ … မင္းα€‘α€žα€€္α€”ဲα‚”
ငါတိုα‚”α€›ဲ႕ထနာဂတ္ေတြα€€ို
ဓားၿမိၿမိတစ္α€œα€€္α€”ဲα‚”
ထိထိα€™ိα€™ိထေထာα€€္ခံထားရၿပီဆိုတာ
α€žα€€္ေα€žျα€•α€žြားခဲ့α€α€š္ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€›
α€˜ာα€žာα€…α€€ားေတြ α€˜α€š္α€œိုပဲα€€ြဲα€€ြဲ
α€šα€₯္ေα€€်းα€™ႈေတြ α€˜α€š္α€œိုပဲα€€ြာα€€ြာ
ထမိႏိုင္ငံေတာ္α‚€α€€ီးα€›ဲ႕ထရိပ္ေထာα€€္α€™ွာ
တိုα‚”α€Ÿာ … ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုα€›ဲα‚• ေα€™ာင္ႏွα€™ေတြပဲေα€œ
မင္းငိုα€œိုα€€္တဲ့ α€™်α€€္α€›α€Š္α€Ÿာ
α€žံα€œြင္ .. α€…α€…္ေတာင္း
ခ်င္းတြင္း α€”ဲα‚” α€§α€›ာ၀တီα€™ွာ
ေα€™်ာပါα€…ီးဆင္း ….
ေα€žြးခ်င္းခ်င္းα€”ဲα‚”
α€™်α€€္α€›α€Š္ျα€™α€…္α€œဲ ျα€–α€…္ခဲ့ၿပီ ။

α€Šီα€™ေα€œးေα€› …
တစ္ႏွα€…္တင္းတင္းျα€•α€Š့္ခဲ့ၿပီ
α€™ုတ္α€žုံα€™ိုးေျပး
ေα€œႏုေထးထဲα€™ွာ
မင္းေပးခဲ့တဲ့ α€…α€Š္းα€œံုးျခင္းဂီတနဲ႔ထတူ
ထမ်ိဳးα€žားေα€›းေတးေတြ …
တတိုင္းျα€•α€Š္α€œံုး ပ်ံα‚•α€œြင့္ …..
မင္း α€”ားα€…ြင့္αΎα€€α€Š့္α€œွα€Š့္ပါ ။

ေα€™ … α‚αˆ
ထေα€”ာα€€္ေတာင္႐ိုးα€™ွာ
ေα€žာα€€α€™်α€€္α€›α€Š္α€™ိုးေတြ
ထၫႈိးတႀကီးα€›ြာေနခဲ့α€α€š္ … … ။

(α€Šီα€™ေα€œး … α€žီတာေထြးတစ္ႏွα€…္ျα€•α€Š့္ ထမွတ္တရ)

α€™ိုးα€…α€€္α€”ီ
ဧၿပီ ၂၀၊ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္။ (copy from Marn Htan Myo)..

Thursday, May 9, 2013

ေခတ္ထဆက္ဆက္ α€›ိုးα€”ိုင္α€–ို့α€™α€Ÿုတ္α€›α€š္ေတးၿခင္းေခ်ပါ ေα€’ေတးၿခင္းα€€ိုα€”ားေထာင္α€”ိα€”္α€›α€š္ထခ်ိα€”္α€™ွာ α€‘α€žဲထထူတိထၿပင္တနားေခ်ထုပ္ထားပိုင္ခံα€…ားရပါα€›α€š္ (ထခင္ဦးေα€™ာင္α€žိα€”္း)ဆိုထားα€›α€š္( ကစၦပနဒီ )ေတးၿခင္းေခ်ပါ ထခါတစ္α€›ာေα€œာα€€္α€”ားေထာင္းေα€€α€œဲ့α€›ိုးα€–ို့မထင္ပါ

Benghazi ထေα€™α€›ိα€€α€”္α€žံ႐ံုး တိုα€€္ခိုα€€္ခံα€›α€™ႈ α€…α€…္α€€ူေတာင္းေပမဲ့ မရခဲ့

ေထာα€€္α€œႊတ္ေတာ္ၾကားα€”ားပြဲα€™ွာ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံတမန္ Gregory Hicks ေျပာၾကားေα€”α€…α€₯္ (၈ ေα€™ ၂၀၁၃)ေထာα€€္α€œႊတ္ေတာ္ၾကားα€”ားပြဲα€™ွာ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံတမန္ Gregory Hicks ေျပာၾကားေα€”α€…α€₯္ (၈ ေα€™ ၂၀၁၃)

  • α€˜α€”္ဂါဇီတိုα€€္ခိုα€€္α€™ႈ α€œႊတ္ေတာ္ၾကားα€”ာ
TEXT SIZE
α€—ြီထုိေထ (ျα€™α€”္α€™ာပုိင္း)
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွα€…္တုα€”္းα€€ α€œα€…္α€—်ားႏိုင္ငံ Benghazi ၿမိဳα‚•α€™ွာ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ေα€€ာင္α€…α€…္၀န္႐ံုး တိုα€€္ခိုα€€္ခံα€›α€…α€₯္ထတြင္း α€žူ႔ထေα€”α€”ဲα‚” α€…α€…္ေα€›း ထေထာα€€္ထကူα€›α€–ိုα‚” α‚€α€€ိဳးα€…ားခဲ့α€α€š္α€œိုα‚” ထဲ့α€’ီထခ်ိα€”္α€€ ေα€€ာင္α€…α€…္၀န္႐ံုးα€™ွာ α€’ုတိα€šα€‘α‚€α€€ီးထကဲထျα€–α€…္ တာ၀န္α€šူခဲ့α€žူα€€ ေျပာα€œိုα€€္ပါα€α€š္။

ထ့ဲα€’ီထခ်ိα€”္ ထနီးစပ္ဆံုး α€…α€…္စခန္းα€€ေတာ့ ထီα€α€œီα€™ွာα€›ိွတဲ့ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ ေα€œα€α€•္စခန္း ျα€–α€…္α€α€š္α€œိုα‚” α€žူα€€ ေျပာပါα€α€š္။ α€’ါေပမဲ့α€œα€Š္း ထကူα€‘α€Šီα€›α€–ိုα‚” ထေတာ္ေα€œး α€‘α€œွα€™္းေ၀း ခဲ့α€α€š္္α€œိုα‚”α€œα€Š္း ေျပာပါα€α€š္။

ႏိုင္ငံျခားေα€›း၀န္α‚€α€€ီး α€Ÿီα€œာα€›ီ α€€α€œα€„္တန္ (Hillary Clinton) ထပါထ၀င္ ၀ါα€›ွင္တန္α€™ွာα€›ိွတဲ့ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ ထရာα€›ိွေတြα€€ိုေα€›ာ α€œα€…္α€—်ား တာ၀န္α€›ိွα€žူေတြα€€ိုပါ α€žူ ထႀကိα€™္α‚€α€€ိα€™္ ဆက္α€žြα€š္ခဲ့α€α€š္α€œိုα‚” ေα€€ာင္α€…α€…္၀န္႐ံုးα€›ဲα‚• α€’ုတိα€š ထႀကီးထကဲ α€œုပ္ခဲ့α€žူ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံတမန္ ဂရစ္ဂိုα€›ီ α€Ÿα€…္ (Gregory Hicks) α€€ ေျပာတာပါ။

Benghazi ေα€€ာင္α€…α€…္၀န္႐ံုး တိုα€€္ခိုα€€္ခံα€›α€™ႈα€™ွာ α€…α€…္α€˜α€€္ထကူα€‘α€Šီ α€›ႏိုင္α€™α€œားဆိုတာα€€ိုα€œα€Š္း α€žူ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€€ာα€€ြα€š္ေα€›း ထရာα€›ိွေတြα€€ို ေα€™းခဲ့α€α€š္α€œိုα‚”α€œα€Š္း ေျပာပါα€α€š္။ α€’ါေပမဲ့α€œα€Š္း ထီα€α€œီα€™ွာα€›ိွတဲ့ ေα€œα€α€•္စခန္းα€€ေα€” ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€…α€…္ေα€œα€šာα€₯္ေတြ α€œα€…္α€—်ားα€€ို α€œာα€–ို႔ဆိုရင္ ႏွα€…္α€”ာα€›ီ α€žံုးα€”ာα€›ီေα€œာα€€္ ထခ်ိα€”္α€šူα€›α€œိα€™့္α€™α€š္α€œိုα‚” α€žူα€€ို ျပန္တုံα‚”ျပန္တဲ့ထေၾကာင္း α€Ÿα€…္ (Hicks) α€€ ေျပာပါα€α€š္။ α€’ါ့ထျပင္ α€…α€…္ေα€œα€šာα€₯္ေတြα€€ို ေα€α€Ÿα€„္ထဲ ဆီျα€–α€Š့္ေပးα€™α€š့္ ဆီျα€–α€Š့္ေα€œα€šာα€₯္α€œα€Š္း α€™α€›ိွα€˜ူးα€œိုα‚” တုံα‚”ျပန္ခဲ့α€α€š္α€œိုα‚” ဆိုပါα€α€š္။ α€Ÿα€…္ (Hicks) α€”ဲα‚” ထျခား ႏိုင္ငံျခားေα€›းα€Œာα€” ထရာα€›ိွႏွα€…္α€₯ီးα€Ÿာ α€™ေန႔တုα€”္းα€€ ေထာα€€္α€œႊတ္ေတာ္ ၾကားα€”ာပဲြα€™ွာ ထစစ္ေဆးခံခဲ့ၾကတာပါ။

α€œα€…္α€—်ားဆိုင္α€›ာ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံထမတ္α‚€α€€ီး ခရစ္စတိုα€–ာ စတီα€—α€”္α€…္ (Christopher Stevens) α€”ဲα‚” ထျခား ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံတမန္α€žံုးα€₯ီး ေα€žα€†ံုးခဲ့ရတဲ့ ထဲ့α€’ီ တိုα€€္ခိုα€€္ခံα€›α€™ႈ α€€ိα€…α₯α€€ို ေထာα€€္α€œႊတ္ေတာ္ ၾကားα€”ာပဲြα€œုပ္ခဲ့တာပါ။ ထစα₯α€œာα€™္α€˜ာα€žာα€€ို ဆန္α‚”α€€်င္ထားတဲ့ α€—ီြα€’ီα€šိုေၾကာင့္ ဆႏၡျပမႈေတြျα€–α€…္ခဲ့ၿပီး၊ ထဲ့α€’ီ ဆႏၡျပမႈေတြα€€ေα€” တိုα€€္ခိုα€€္α€™ႈျα€–α€…္α€œာတာα€œိုα‚” ထေα€™α€›ိα€€α€”္႐ုပ္α€žံα€€ို α€€ုα€œα€žα€™α€‚ၢဆိုင္α€›ာ ထေα€™α€›ိα€€α€”္ α€žံထမတ္α‚€α€€ီး ဆူဇန္ ႐ုိα€€္α€…္ (Susan Rice) α€€ ေျပာခဲ့တာၾကားα€›ေတာ့ α€žူတုံα‚”α€œႈပ္ ထံ့ထားα€žα€„့္α€™ိα€α€š္α€œိုα‚” α€Ÿα€…္ (Hicks) α€€ ေျပာပါα€α€š္။

α€α€€α€š္ေတာ့ α€’ီတိုα€€္ခိုα€€္α€™ႈα€Ÿာ ဆႏၡျပမႈေတြα€”ဲα‚” မဆက္စပ္α€˜ူးα€œိုα‚” α€Ÿα€…္ (Hicks) α€€ ေျပာခဲ့ပါα€α€š္။ α€€ုα€œα€žα€™α€‚ၢဆိုင္α€›ာ α€žံထမတ္α‚€α€€ီး ဆူဇန္ ႐ိုα€€္α€…္ (Susan Rice) α€›ဲα‚• α€™ွတ္ခ်α€€္ေတြေၾကာင့္α€™ိုα‚”α€œိုα‚”၊ α€žα€™αΌα€ ထိုα€˜ားα€™ားထစိုးα€›α€Ÿာ α€’ီတိုα€€္ခိုα€€္α€™ႈျα€–α€…္α€…α€₯္ ထေα€žးα€…ိတ္α€”ဲ႔ပတ္α€žα€€္α€œိုα‚” ထမ်ားျα€•α€Š္α€žူα€€ို α€œိα€™္α€œα€Š္α€œွα€Š့္α€–်ားခဲ့α€α€š္α€œိုα‚” α€›ီပတ္α€•α€œα€…္α€€α€”္ ေထာα€€္α€œႊတ္ေတာ္ထမတ္ေတြα€€ α€…ြပ္α€…ဲြၾကပါα€α€š္။  

ေ၀ဖန္α€™ႈေတြα€™ွာ ႏိုင္ငံျခားေα€›း၀န္α‚€α€€ီးေα€Ÿာင္း α€Ÿီα€œာα€›ီ α€€α€œα€„္တန္α€€ို α€›α€Š္α€›ြα€š္ၿပီး ထဓိကထား ေ၀ဖန္ၾကတာ ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ α€’ီα€™ိုα€€α€›α€€္ α€œႊတ္ေတာ္ထမတ္ေတြα€€ေတာ့ α€™α€…α₯α€…္α€€α€œα€„္တန္α€€ို တမင္တကာ α€”ာα€™α€Š္ပ်α€€္ေထာင္ ႏိုင္ငံေα€›းα€›α€Š္α€›ြα€š္ခ်α€€္α€”ဲα‚” α€œုပ္တာျα€–α€…္α€α€š္ဆိုၿပီး α€…ံုα€…α€™္းα€…α€…္ေဆးα€™ႈေတြα€€ို ေ၀ဖန္ပါα€α€š္။

α€™α€…α₯α€…္α€€α€œα€„္တန္α€Ÿာ ထခုα€œာα€™α€š့္ ၂၀၁၆ ခုႏွα€…္ α€žα€™αΌα€ေα€›ြးေα€€ာα€€္ပဲြထတြα€€္ α€›α€Š္α€™ွα€”္းထားတဲ့ α€’ီα€™ိုα€€α€›α€€္တစ္ α€€ိုα€š္α€…ားα€œွα€š္တα€₯ီး ျα€–α€…္α€α€š္ဆိုၿပီးေတာ့α€œα€Š္း α€’ီα€™ိုα€€α€›α€€္ထမတ္ေတြα€€ ေျပာခဲ့ၾကပါα€α€š္။  VOA

႐ွα€™္းျα€•α€Š္တိုα€€္ပြဲေၾကာင့္ ႐ြာα€žားေတြ တ႐ုတ္α€”α€š္စပ္ ထြα€€္ေျပး

α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ SSA တပ္α€–ြဲα‚” ေα€›ွ႕တန္း တပ္စခန္းတခုတြင္ ေတြα‚”α€›α€…α€₯္။ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ SSA တပ္α€–ြဲα‚” ေα€›ွ႕တန္း တပ္စခန္းတခုတြင္ ေတြα‚”α€›α€…α€₯္။
 
TEXT SIZE
ႏုိင္α€€ြα€”္းထိα€”္
ျα€™α€”္α€™ာထစိုးα€›α€”ဲ႕ထပစ္ထခတ္ရပ္α€…ဲေα€›း α€žေα€˜ာတူα€Šီα€™ႈ α€›α€›ွိထားတဲ့ ေတာင္ပိုင္း α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ေα€αš α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ျပန္α€œα€Š္α€α€Š္ေထာင္ေα€›းေα€€ာင္α€…ီတပ္α€–ြဲα‚•α€›ဲα‚• α€”α€™့္ခမ္းျα€™ိဳα‚•α€”α€š္ထဲα€€ တပ္စခမ္းတခုα€€ို ျα€™α€”္α€™ာ့တပ္α€™ေတာ္α€€ေα€” α€’ီα€€ေα€”α‚•α€”ံα€€္α€™ွာ ၀င္ေα€›ာα€€္ တိုα€€္ခိုα€€္တာေၾကာင့္ ႏွα€…္α€˜α€€္တိုα€€္ပြဲျα€–α€…္ပြါးခဲ့α€α€š္α€œိုα‚• α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ တပ္α€™ေတာ္ ထရာα€›ွိေတြα€€ေျပာဆိုခဲ့ပါα€α€š္။ ထခုျα€–α€…္တဲ့တိုα€€္ပြဲα€™ွာ ထိခိုα€€္α€€်ဆုံးα€™ႈ α€™်ားျပားေα€” ခဲ့α€žα€œို α€›ာα€”ဲ႕ခ်ီတဲ့ ေα€’α€žα€ံ α€›ြာα€žားထေα€”α€”ဲα‚• တရုတ္ျα€•α€Š္α€–α€€္ α€€ို α€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္ေတြ ထျα€–α€…္ တိα€™္းေα€›ွာင္ေနၾကရတဲ့ ထေျခထေα€”ေတြα€€ိုေတာ့ ထိုင္းထေျခစိုα€€္α€—ီြထိုေထ α€žα€α€„္းေထာα€€္ α€”ိုင္α€€ြα€”္းထိα€”္α€€ေα€” ထခုα€œိုα€žα€α€„္းေပးပို႕ထားပါα€α€š္။

တဖက္α€”ဲ႕တဖက္ α€…α€…္ေα€›း တင္းα€™ာေနတဲ့ ျα€™α€”္α€™ာ ထစိုးရတပ္α€”ဲα‚• ေတာင္ပိုင္း α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ေα€αš α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ျပန္α€œα€Š္ α€α€Š္ေထာင္ေα€›းေα€€ာင္α€…ီ တပ္α€–ြဲ႕တိုα‚•α€Ÿာ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္ α€”α€™့္ခမ္းၿမိဳα‚•α€”α€š္ထဲα€€ α€’ီα€€ေα€”α‚•α€”ံα€€္α€™ွာ တိုα€€္ပြဲျပင္းထန္α€…ြာ ျα€–α€…္ပြါးခဲ့ပါα€α€š္။ ေတာင္ပိုင္းα€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ထေျခခ်တဲ့ ေα€”ာင္းမတပ္စခမ္းα€€ို ျα€™α€”္α€™ာα€…α€…္တပ္α€˜α€€္α€€ေα€” စတင္ တိုα€€္ခိုα€€္α€œာα€α€š္ α€œိုα‚•α€œဲ ေျပာေα€›းဆိုခြင့္α€›ွိα€žူα€—ိုα€œ္α€™ွဴးα€…ိုင္းေα€œာင္ဆိုင္α€€ေျပာပါα€α€š္။

"တိုα€€္ပြဲα€€α€’ီα€™α€”α€€္(၄)α€”ာα€›ီခြဲα€™ွာဆိုရင္ α€™ူα€†α€š္α€”α€™့္ခမ္း ထေျခစိုα€€္α€α€œα€› တပ္ရင္း(၁၄၅) α€€ေα€” ထင္ထား(၁၀၀)ေα€€်ာ္α€”ဲα‚• α€œα€€္α€”α€€္α‚€α€€ီးေတြα€”ဲ႕ထတူ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚•α€”α€™့္ခမ္းျα€™ိဳα‚•α€”α€š္ ေα€”ာင္းα€™ေα€€်းα€›ြာေα€›ႊα€œီေျα€™ာα€€္α€–α€€္ပိုင္းα€™ွာα€›ွိတဲ့ေα€’α€žေတြα€€ို α€œα€€္α€”α€€္ၾကီးေတြα€”ဲ႕ပစ္ခတ္တိုα€€္ခိုα€€္ခဲ့ပါα€α€š္။ ထခုထက္ထိ α€€ြ်α€”္ေတာ္ α€–ုα€”္းေျပာေနတဲ့ထခ်ိα€”္ထတြင္းα€™ွာ တဖက္α€”ဲ႕တဖက္ထျပန္α€‘α€œွα€”္ ပစ္ခတ္ေနတုα€”္းပါα€˜ဲ။ α€žူတိုα‚•α€€α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုကတပ္စခမ္းထဲ၀င္α€œာေတာ့ ၀င္α€œာတဲ့ ထခ်ိα€”္α€™ွာ တပ္ထဲα€™ွာေα€”α€›ာα€šူထားတဲ့ α€€ြ်α€”္ေတာ္တို႕တပ္α€žားေတြα€€ ျပန္α€œα€Š္ပစ္ခတ္α€œိုα€€္ၾကေတာ့ α€žူတိုα‚•α€™ွာ ျပန္α€œα€Š္ ထထိα€”ာတဲ့ပုံα€…ံα€™်ိဳးα€›ွိပါα€α€š္။"

ထခုျα€–α€…္ပြါးတဲ့တိုα€€္ပြဲα€™ွာ ျα€™α€”္α€™ာα€…α€…္တပ္α€˜α€€္α€€ ထိခိုα€€္α€€်ဆုံးα€™ႈα€™်ားေα€”α€žα€œို α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္α€˜α€€္α€€ တα€₯ီး α€€်ဆုံးျပီး ထိခိုα€€္α€™ွဳထေရထတြα€€္α€€ိုေတာ့ α€‘α€α€Š္α€™ျပဳα€”ိုင္ေα€žးα€˜ူးα€œိုα‚•α€œဲ α€—ိုα€œ္α€™ွဴးα€…ိုင္းေα€œာင္ဆိုင္α€€ေျပာပါα€α€š္။
ထခုျα€–α€…္ပြါးတဲ့တိုα€€္ပြဲေၾကာင့္ ျα€™α€”္α€™ာα€…α€…္တပ္α€˜α€€္α€€ ထိခိုα€€္α€™ွဳေတြα€€ိုေတာ့ α€”α€™့္ခမ္းျα€™ိဳα‚•ေα€’α€žα€ံတα€₯ီးα€€ ထခုα€œိုေျပာပါα€α€š္။

"ထစိုးα€›α€˜α€€္α€€ (၉)ေα€šာα€€္ေα€žα€žြားα€α€š္။ (၈)ေα€šာα€€္α€€ ျα€™ိဳα‚•ေα€•αš α€”α€™့္ခမ္းေဆးα€›ံုေα€›ာα€€္ေနတာထေα€›းေα€•αš ေα€žြးα€œိုေနတုα€”္း။ α€œိုတဲ့ေα€žြးα€€ိုα€€်ေတာ့ α€žူတို႕ဆီα€™ွာေα€žြးα€œွဴα€›ွင္α€–ြဲ႕ထားတာα€‘α€žα€„္းα€›ွိα€α€š္။ ပါα€›α€™ီ ဆိုတဲ့ထဖြဲα‚•α€€ို α€œာေတာင္းα€α€š္ေα€žြး။ "

α€’ီα€œိုတိုα€€္ပြဲျα€–α€…္ပြားရတဲ့ထေျခထေα€”α€”ဲ႔ပတ္α€žα€€္α€œိုα‚” ျα€™α€”္α€™ာထစိုးα€›α€›ဲ့ ျပန္ၾကားေα€›းα€Œာα€”α€€ို ဆက္α€žြα€š္ေα€™းျα€™α€”္းခဲ့ေပမဲ့ ဆက္α€žြα€š္α€œို႔မရခဲ့ပါα€˜ူး။
α€’ီα€œုိျα€–α€…္ပြါးတဲ့ တိုα€€္ပြဲေၾကာင့္ α€”α€™့္ခမ္းၿမိဳα‚• α€α€˜α€€္α€€α€™္းα€™ွာ α€›ွိတဲ့  ေα€”ာင္α€™ေα€€်းα€›ြာ ထုပ္α€…ု ဝမ္တာေα€Ÿး၊ α€Ÿိုဆိုင္း၊ ဝမ္α€€ြα€”္ စတဲ့ေα€€်းα€›ြာα€€ ေα€’α€žα€ံ ၅၀၀ ေα€€်ာ္α€Ÿာ တ႐ုတ္ျα€•α€Š္ ေα€”ာင္ေတာဝ္းα€˜α€€္ ထြα€€္ေျပးတိα€™္းေα€›ွာင္ေနၾကရပါα€α€š္။

ထခုα€œိုα€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္ေတြ တရုတ္ျα€•α€Š္α€˜α€€္α€€ိုတိα€™္းေα€›ွာင္α€œာα€™ွဳေၾကာင့္ တရုတ္α€˜α€€္α€€ေα€”α€œုံျခံဳေα€›းတိုးျမင့္ ခ်ထားα€α€š္α€œိုα‚•α€œα€Š္း ထဆိုပါ α€”α€™့္ခမ္းေα€’α€žα€ံα€€α€˜ဲ ဆက္ေျပာပါα€α€š္။

"ထြα€€္ေျပးတဲ့α€›ြာေတြα€€ေတာ့ ေα€›ႊα€œီျα€™α€…္တဖက္α€€α€™္းα€€်ေတာ့ တရုတ္ျα€•α€Š္ထဲ ၀င္α€žြားα€α€š္။ α€’ီα€–α€€္ျα€™α€”္α€™ာျခမ္း α€€်ေတာ့ ေα€‡α€š်α€žုခ α€˜ုα€”္းα‚€α€€ီးေα€€်ာင္းα€™ွာ α€œာျပီးေတာ့ ခိုα€œွံဳေနၾကတာေတြα‚•α€›α€α€š္။ ခုα€™α€”α€€္α€˜ဲ ထြα€€္ေျပးα€œာေတာ့ α€…ား၀တ္ ေα€”ေα€›းα€œဲ ထမ်ိဳးေတြα€›ွိတဲ့ထိα€™္α€™ွာα€œာေα€”αΎα€€α€α€š္။ α€˜ုα€”္းα‚€α€€ီးေα€€်ာင္းα€™ွာ α€žြားα€α€Š္းေα€”αΎα€€α€α€š္α€—်။ α€Ÿိုα€˜α€€္တရုတ္ α€€α€™္းα€€်ေတာ့ ေα€œး ငါးα€›ာ(၄၀၀၊ ၅၀၀)ေα€œာα€€္α€›ွိα€α€š္။ ခုα€”α€€α€—ံုးα€α€œုံး α€œဲ တရုတ္α€–α€€္α€€်α€žြားတာα€žိα€›α€α€š္။ α€›ြာα€žားတေα€šာα€€္ထိα€α€š္။ တေα€šာα€€္ေα€žα€α€š္α€—်။ တရုတ္ျα€•α€Š္α€˜α€€္α€€်ေတာ့ထြα€€္ေျပးေα€”α€α€š္။ ထခုα€œဲα€€ူတိုα‚• ဆိပ္ေတြထားα€œုံးα€œဲပိတ္ထားα€α€š္။ α€žြားα€œာခြင့္α€™ေပးα€˜ူး။ ထားα€œုံးပိတ္ထားα€α€š္။ တရုတ္α€–α€€္ျခမ္းα€œဲ α€œုံျခံဳေα€›း ခ်ထားα€α€š္။"

α€α€€α€š္ေတာ့ ထခုα€œိုα€…α€…္ေα€›းတင္းα€™ာα€œာရတာα€Ÿာ α€§ျပီα€œα€€ုα€”္ပိုင္းα€€ ထရပ္၀တ္ α€…α€…္ေထာα€€္α€œွα€™္းေα€›း(၄)α€₯ီး ေပ်ာα€€္ ဆုံးေα€”α€™ႈα€”ဲ႕ပက္α€žα€€္ျပီး  ျα€™α€”္α€™ာ α€…α€…္တပ္α€€ေα€” ေတာင္ပိုင္းα€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္α€œα€€္ခ်α€€္α€œိုα‚•α€…ြပ္α€…ြဲထားα€žα€œို ေα€™α€œ (၅)α€›α€€္ေα€”α‚•α€€ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္α€›ဲ႕ဒင္းခါး ဆိုတဲ့တပ္စခန္းα€€ို ၀င္ေα€›ာα€€္α€›ွာေα€–ြျပီး စခမ္းα€€ိုα€™ီးα€›ွိဳα‚•α€–်α€€္α€…ီးα€›ာα€€ေα€” α‚€α€€ီးထြားα€œာတာပါ။
ထခုα€œို တိုα€€္ပြဲျα€–α€…္ပြါးေနတဲ့ ထေျခထေα€”α€™ွာα€˜ဲ α€₯ီးα€ž္α€”္းေဇာ္ေခါင္းေဆာင္ တဲ့ ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းေα€–αšေဆာင္ေα€›း ေα€€ာ္α€™ီတီထဖြဲα‚•α€Ÿာ  α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္းα€€ α€œα€€္α€”α€€္α€€ိုင္ ထဖြဲα‚•ေတြα€”ဲα‚” ေတြ႕ဆုံα€–ိုα‚” α€›ွိေα€”α€α€š္α€œိုα‚•α€œဲ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္ ၀န္ၾကီးα€…ိုင္းထိုα€€္ေပါင္းα€€ေျပာဆိုခဲ့ပါα€α€š္။

α€’ီေဆြးေႏြးပြဲα€™ွာ ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းα€œုပ္ငန္းα€…α€₯္ထျပင္ α€…α€…္ေျပးα€’ုα€€α‘α€žα€Š္ထေα€›း α€€ိα€…α₯ေတြα€€ိုα€œဲ ေဆြးေႏြးα€žြားα€™α€š္α€œိုα‚•α€œဲ α€žα€α€„္းေတြ ေα€•αšα€‘ြα€€္ေနပါα€α€š္။
ျα€•α€Š္ေထာင္α€…ုျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းေα€–αšေဆာင္ေα€›း ေα€€ာ္α€™ီတီေတြထေα€”α€”ဲα‚• ျျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းα€œုပ္ေဆာင္α€›ာα€™ွာ ခက္ခဲတဲ့ ထေနထထားေတြေၾကာင့္ ထခ်ိα€”္α€šူေဆာင္α€›ြα€€္ α€žြားα€›α€™α€š္α€œိုα‚”α€œα€Š္း  ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းထက်ိဳးေဆာင္
α€₯ီးα€œွေα€™ာင္ေα€›ႊ α€€ေျပာပါα€α€š္။

"ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းျα€–α€…္α€…α€₯္ေတြα€™ွာ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚•α€”ိုင္ငံα€œို α€œα€€္α€”α€€္α€€ိုင္ ထင္ထားေတြ ထမ်ားၾကီးα€”ဲα‚• တျပိဳင္ထဲ α€œုပ္α€œုပ္ရတဲ့ α€”ိုင္ငံα€™်ိဳးα€›ွိ α€α€š္α€œိုα‚•α€€ြ်α€”္ေတာ္ မၾကားα€™ိα€˜ူး။ ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းျα€–α€…္α€…α€₯္ေတာ့ ေα€›ွ႕တိုးေα€”ာα€€္ဆုတ္ေတာ့ α€›ွိေα€€ာင္းα€œဲα€›ွိα€™α€š္။ α€’ါေပမဲ့ေα€žα€်ာ တာα€€ေတာ့ ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းျα€–α€…္α€…α€₯္α€€ေတာ့ ဆက္α€žြားေα€”α€™α€š္။ α€’ီα€œိုα€˜ဲ တိုးတက္α€™ွဳα€”ဲ႕ဆုတ္α€šုတ္α€™ွဳα€€α€œဲα€›ွိေα€€ာင္းα€›ွိα€”ိုင္α€™α€š္။ α€’ါေပမဲ့ျခံဳα€œိုα€€္ရင္ တိုးတက္α€™ွဳα€›ွိရင္ ဆက္α€žြားα€–ို႕ပါα€˜ဲ။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္α€œုပ္ေα€”α€›α€™α€š္။ ထခ်ိα€”္α€šူထမ်ားၾကီး ဆက္α€œုပ္ေα€”α€›α€™α€š္။

ေတာင္ပိုင္းα€›ွα€™္းျα€•α€Š္တပ္α€™ေတာ္ေα€αš α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ျပန္α€œα€Š္ α€α€Š္ေထာင္ေα€›း ေα€€ာင္α€…ီထဖြဲα‚•α€Ÿာ ျα€™α€”္α€™ာၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းေα€–αšေဆာင္ေα€›းေα€€ာ္ α€™ီတီေတြ α€”ဲ႕ထပစ္ထခတ္ ရပ္α€…ဲေα€›းα€”ဲα‚• ျငိα€™္းခ်α€™္းေα€›း α€žေα€˜ာတူ α€œα€€္α€™ွတ္ေα€›းထိုးခဲ့ျပီးျα€–α€…္ေပမဲ့α€œဲ ေα€’α€žα€ြင္းα€™ွာေတာ့ ျα€™α€”္α€™ာ တပ္α€™ေတာ္ ထေα€”α€”ဲα‚• α€”α€š္ေျα€™α€…ိုးα€™ိုးေα€›းထတြα€€္ ထိုးα€…α€…္ဆင္α€™ွဳα€›ွိေα€”α€žα€œို တိုα€€္ပြဲျα€–α€…္ပြါးေနဆဲ α€œိုα‚”α€œα€Š္း ေတာင္ပိုင္းα€›ွα€™္းျα€•α€Š္ တပ္α€™ေတာ္ေျပာေα€›းဆိုခြင့္α€›ွိα€žူ α€—ိုα€œ္α€™ွဴးα€…ိုင္းေα€œာင္ဆိုင္α€€ေျပာပါα€α€š္။VOA

ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€€ို α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€”္ ရခုိင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား ရခုိင္ေα€’α€žα€žိုα‚” ျပန္α€›α€”္ α€œုိထပ္


ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€€ို α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€”္ ရခုိင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား ရခုိင္ေα€’α€žα€žိုα‚” ျပန္α€›α€”္ α€œုိထပ္ 

α€›α€”္α€€ုα€”္၊ေα€™ ၈။

ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€€ို α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€”္ ရခုိင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား ရခုိင္ေα€’α€žα€žိုα‚” ျပန္α€›α€”္ α€œုိထပ္ေနၿပီျα€–α€…္ေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းα€žားေα€›းα€›ာဝန္α‚€α€€ီး α€₯ီးေဇာ္ေထးေα€™ာင္α€€α€›α€”္α€€ုα€”္ၿမိဳα‚• ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီတြင္ α€šေα€”α‚” α€€်င္းပျပဳα€œုပ္ေα€žာ ရခိုင္α€œူ႔ထခြင့္ထေα€›းႏွင့္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေα€›း ထဖြဲα‚”ႏွင့္ ရခိုင္ထမ်ဳိးα€žားထင္ထားα€…ုα€™်ား ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

“ရခိုင္α€Ÿာ α€žα€šံဇာတေတြ၊α€œα€š္ေျα€™ေတြ ေပါα€™်ားα€α€š္။ထခုခ်ိα€”္α€™ွာα€œα€š္α€…ိုα€€္α€–ိုα‚”α€œα€Š္း ထဆင္α€žα€„့္α€™ျα€–α€…္α€˜ူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွα€…္ေတြα€€ α€…ိုα€€္ၿပီးα€žားα€œα€š္ေတြα€œα€Š္း ေα€€ာင္းေα€€ာင္း α€™α€›ိတ္α€žိα€™္းα€œိုα€€္α€›α€˜ူး။α€’ီထခ်ိα€”္α€™ွာ ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” α€’ါေတြα€€ို α€˜α€š္α€œိုေα€€်ာ္α€œႊားαΎα€€α€™α€œဲ။ α€’ါေတြα€€ို ေα€€်ာ္α€œႊားα€–ိုα‚” α€…ြα€™္းα€›α€Š္ ျမင့္တဲ့α€œူေတြ α€œိုေနပါၿပီ။ α€˜α€š္ေα€œာα€€္ပဲ α€…ြα€™္းα€›α€Š္ ျမင့္ေနပါေα€…။ α€œူေတြ α€€ြဲျပားေနရင္α€œα€Š္း ထပိုပါပဲ။ α€’ါေၾကာင့္ ထားα€œံုး α€…ုα€…ုα€…α€Š္းα€…α€Š္းα€›ွိα€–ိုα‚” α€œိုပါα€α€š္ ” α€Ÿု ၎α€€ ဆက္α€œα€€္ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

α€šα€ုထခ်ိα€”္တြင္ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္၌α€œူα€₯ီးေα€›α€žα€”္း၆၀ α€›ွိα€žα€Š့္ထနက္ ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးα€…ုα€₯ီးေα€›α€™ွာ ၃ α€žα€”္းခန္α‚”α€žာα€›ွိၿပီးα€›ာခိုင္ႏႈα€”္းထားျဖင့္ α€œြα€”္α€…ြာα€”α€Š္းေα€”ေၾကာင္း၊ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ထမွα€”္α€α€€α€š္ေနထုိင္α€žူα€™ွာ α‚α€žα€”္းေα€€်ာ္ α€žာα€›ွိေၾကာင္းα€žိα€›α€žα€Š္။

“ျα€™α€”္α€™ာထစ ပ်ဴကဆိုၿပီးခု ပ်ဴα€œူα€™်ဳိးဆိုတာ α€™α€›ွိေတာ့α€˜ူး။ တစ္ခ်ိα€”္တုα€”္းကရခိုင္ α€˜α€š္α€œို ေα€›ႊထီးေဆာင္းခဲ့α€œဲ။ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” α€™ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္ရင္ ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” ရခိုင္ဆိုတာ α€…ာထုပ္ထဲα€™ွာပဲ α€€်α€”္ခဲ့α€™ွာ။α€’ါေၾကာင့္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€žူျα€•α€Š္α€žားေတြα€€ို ရခိုင္ျα€•α€Š္α‚€α€€ီးα€€ ထၿမဲတမ္းေႏြးေထြးα€…ြာ α‚€α€€ိဳဆိုေနပါα€α€š္” α€Ÿု α€₯ီးေဇာ္ေထးေα€™ာင္α€€ေျပာၾကားα€žα€Š္။

ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးα€™်ားထေα€”ျဖင့္ α€™ိα€™ိα€œူα€™်ဳိးα€€ို ထိα€”္းα€žိα€™္းα€›α€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီးα€™ိα€™ိထရပ္ေα€’α€žα€€ို α€€ာα€€ြα€š္ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း၊ α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုα€›ာတြင္α€œα€Š္း α€₯ပေα€’ႏွင့္α€‘α€Šီα€žာ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီး α€₯ပေဒထကာထကြα€š္ေထာα€€္တြင္ α€œိမၼာပါးနပ္α€…ြာ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း α€žိα€›α€žα€Š္။

α€›α€Š္α€™ြα€”္


α€›α€”္α€€ုα€”္၊ေα€™ ၈။

ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€€ို α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€”္ ရခုိင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား ရခုိင္ေα€’α€žα€žိုα‚” ျပန္α€›α€”္ α€œုိထပ္ေနၿပီျα€–α€…္ေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းα€žားေα€›းα€›ာဝန္α‚€α€€ီး α€₯ီးေဇာ္ေထးေα€™ာင္α€€α€›α€”္α€€ုα€”္ၿမိဳα‚• ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီတြင္ α€šေα€”α‚” α€€်င္းပျပဳα€œုပ္ေα€žာ ရခိုင္α€œူ႔ထခြင့္ထေα€›းႏွင့္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေα€›း ထဖြဲα‚”ႏွင့္ ရခိုင္ထမ်ဳိးα€žားထင္ထားα€…ုα€™်ား ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

“ရခိုင္α€Ÿာ α€žα€šံဇာတေတြ၊α€œα€š္ေျα€™ေတြ ေပါα€™်ားα€α€š္။ထခုခ်ိα€”္α€™ွာα€œα€š္α€…ိုα€€္α€–ိုα‚”α€œα€Š္း ထဆင္α€žα€„့္α€™ျα€–α€…္α€˜ူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွα€…္ေတြα€€ α€…ိုα€€္ၿပီးα€žားα€œα€š္ေတြα€œα€Š္း ေα€€ာင္းေα€€ာင္း α€™α€›ိတ္α€žိα€™္းα€œိုα€€္α€›α€˜ူး။α€’ီထခ်ိα€”္α€™ွာ ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” α€’ါေတြα€€ို α€˜α€š္α€œိုေα€€်ာ္α€œႊားαΎα€€α€™α€œဲ။ α€’ါေတြα€€ို ေα€€်ာ္α€œႊားα€–ိုα‚” α€…ြα€™္းα€›α€Š္ ျမင့္တဲ့α€œူေတြ α€œိုေနပါၿပီ။ α€˜α€š္ေα€œာα€€္ပဲ α€…ြα€™္းα€›α€Š္ ျမင့္ေနပါေα€…။ α€œူေတြ α€€ြဲျပားေနရင္α€œα€Š္း ထပိုပါပဲ။ α€’ါေၾကာင့္ ထားα€œံုး α€…ုα€…ုα€…α€Š္းα€…α€Š္းα€›ွိα€–ိုα‚” α€œိုပါα€α€š္ ” α€Ÿု ၎α€€ ဆက္α€œα€€္ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

α€šα€ုထခ်ိα€”္တြင္ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္၌α€œူα€₯ီးေα€›α€žα€”္း၆၀ α€›ွိα€žα€Š့္ထနက္ ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးα€…ုα€₯ီးေα€›α€™ွာ ၃ α€žα€”္းခန္α‚”α€žာα€›ွိၿပီးα€›ာခိုင္ႏႈα€”္းထားျဖင့္ α€œြα€”္α€…ြာα€”α€Š္းေα€”ေၾကာင္း၊ရခုိင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြင္း ထမွα€”္α€α€€α€š္ေနထုိင္α€žူα€™ွာ α‚α€žα€”္းေα€€်ာ္ α€žာα€›ွိေၾကာင္းα€žိα€›α€žα€Š္။

“ျα€™α€”္α€™ာထစ ပ်ဴကဆိုၿပီးခု ပ်ဴα€œူα€™်ဳိးဆိုတာ α€™α€›ွိေတာ့α€˜ူး။ တစ္ခ်ိα€”္တုα€”္းကရခိုင္ α€˜α€š္α€œို ေα€›ႊထီးေဆာင္းခဲ့α€œဲ။ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” α€™ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္ရင္ ကၽြα€”္ေတာ္တိုα‚” ရခိုင္ဆိုတာ α€…ာထုပ္ထဲα€™ွာပဲ α€€်α€”္ခဲ့α€™ွာ။α€’ါေၾကာင့္ ရခိုင္ ျα€•α€Š္α€žူျα€•α€Š္α€žားေတြα€€ို ရခိုင္ျα€•α€Š္α‚€α€€ီးα€€ ထၿမဲတမ္းေႏြးေထြးα€…ြာ α‚€α€€ိဳဆိုေနပါα€α€š္” α€Ÿု α€₯ီးေဇာ္ေထးေα€™ာင္α€€ေျပာၾကားα€žα€Š္။

ရခိုင္α€œူα€™်ဳိးα€™်ားထေα€”ျဖင့္ α€™ိα€™ိα€œူα€™်ဳိးα€€ို ထိα€”္းα€žိα€™္းα€›α€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီးα€™ိα€™ိထရပ္ေα€’α€žα€€ို α€€ာα€€ြα€š္ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€›α€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း၊ α€€ာα€€ြα€š္ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုα€›ာတြင္α€œα€Š္း α€₯ပေα€’ႏွင့္α€‘α€Šီα€žာ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီး α€₯ပေဒထကာထကြα€š္ေထာα€€္တြင္ α€œိမၼာပါးနပ္α€…ြာ ေα€…ာင့္ေα€›ွာα€€္α€žြားα€™α€Š္ျα€–α€…္ေၾကာင္း α€žိα€›α€žα€Š္။

α€›α€Š္α€™ြα€”္

ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းα€™်ား ထျα€•α€Š့္ဝရရွိα€›α€”္ AHRDO α€€ူα€Šီα€™α€Š္


ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းα€™်ား ထျα€•α€Š့္ဝရရွိα€›α€”္ AHRDO α€€ူα€Šီα€™α€Š္

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းႏွင့္ ပါတ္α€žα€€္၍ Organisation ရခိုင္α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းႏွင့္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေα€›းထဖြဲα‚” (AHRDO) Arakan Human Rights and Development α€™ွ α€€ူα€Šီေထာα€€္ပံ့ ေပးα€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း α€šα€„္းထဖြဲα‚”α€™ွ ထမႈေဆာင္ α€’ါα€›ိုα€€္တာ ဦးေထာင္မင္းဦး α€€ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ α€œα€š္α€žα€™ားα€™်ား α€œα€š္α€šာေျα€™ α€žိα€™္းα€†α€Š္းခံα€›ျခင္း ၊ေα€›ႊဓာတ္ေငြα‚” ပိုα€€္α€œိုင္း ရပိုင္ခြင့္α€™်ားα€”ွင့္ α€œူ႔ထခြင့္ေα€›း ခ်ိဳးေα€–ာα€€္ခံα€›α€™ႈα€™်ားထား ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ ႏုိင္ငံေα€›းပါတီα€™်ား ထစိုးα€›α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း တာ၀န္α€›ွိα€žူα€™်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး α€›α€žα€„့္ေα€žာ ထခြင့္ေα€›းα€™်ားα€€ို ထျα€•α€Š့္ထ၀ α€›α€›ွိα€›α€”္ ေဆာင္α€›ြα€€္ေပးα€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း HRDO α€’ါα€›ိုα€€္တာ ဦးေထာင္မင္းဦး α€€ မဇα₯်ိα€™α€žိုα‚” ေျပာၾကားα€žα€Š္။

၎α€€ “ HRDO ထေα€”α€”ဲα‚• α€œα€š္ေျα€™α€žိα€™္းတာေတြ α€€ို ထဓိကထားα€€ူα€Šီေပးα€žြားα€™ွာပါ။ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™်ား ေျα€™ေα€•αšေျα€™ေထာα€€္ α€žα€šံဇာတ ေတြေပါα€α€š္ ။ ေα€”ာα€€္ျပီးထစိုးα€› α€…ိα€™ံα€€ိα€”္းေတြထတြα€€္ α€žုေα€žα€α€” ျပဳα€œုပ္α€™ႈေတြ α€€ြင္းဆင္းျပီး α€œုပ္ေဆာင္ေပးα€žြားα€™ွာပါ " α€Ÿု ဆက္α€œα€€္α€›ွင္းျα€•α€žα€Š္။

HRDO α€™ွ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ ထခြင့္ေα€›းα€™်ား α€›α€›ွိα€›α€”္ထတြα€€္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားα€’ိα€™ိုα€€ေα€›α€…ီ ထဖြဲ႔ခ်ဴပ္α€”ွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားျပီ ျα€–α€…္ေα€žာ္α€œα€Š္း α€™α€Š္α€€ဲ့α€žိုα‚” α€œုပ္α€€ိုင္α€žြားα€™α€Š္α€€ို α€™α€žိα€›ွိα€›ေα€žးေၾကာင္း ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဴပ္ α€₯α€€ၠα‚’ ဦးေထးα€žာေထာင္ α€€ ဆိုα€žα€Š္။

ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဴပ္ α€₯α€€ၠα‚’ ဦးေထးα€žာေထာင္ α€€ “ α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း α€€ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€™ွာတင္ α€™α€Ÿုတ္ပါα€˜ူး ။ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္ ထႏွံα‚•α€™ွာခံα€…ားေနရၾကတာ။ ခြ်တ္ျခံဳα€€်ေနတဲ့ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြα€€္ α€’ိα€œို α€€ူα€Šီေပးတာ ေα€€ာင္းပါα€α€š္ " α€Ÿု α€›ွင္းျα€•α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္ α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း ႏွင့္ ပါတ္α€žα€€္ျပီး ထျα€•α€Š့္၀ α€›α€›ွိα€›α€”္ထတြα€€္ α€₯ပေα€’ေα€˜ာင္ထဲα€™ွ ေဆာင္α€›ြα€€္ α€žြားα€›α€”္ α€œိုျပီး ျα€•α€Š္α€”α€š္ တြင္ေနထိုင္ၾကေα€žာ ျα€•α€Š္α€žူ ျα€•α€Š္α€žားα€™်ား တူα€Šီα€…ြာ α€œα€€္တြဲေဆာင္α€›ြα€€္ α€›α€”္α€œို ထပ္ေၾကာင္း ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ တိုင္းရင္းα€žားေα€›းα€›ာ ၀န္ၾကီး ဦးေဇာ္ေထးေα€™ာင္ α€€ α€™ွတ္ခ်α€€္ျပဳ ေျပာၾကားα€žα€Š္ ။

ရခိုင္α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း ႏွင့္ α€–ြα‚•ံျα€–ိဳးတိုးတက္ေα€›း ထဖြဲα‚• (AHRDO )ArakanHuman Rights and Development Organisation α€€ို ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€œံုးဆိုင္α€›ာ ေα€€်ာင္းα€žားα€™်ား ႏွင့္ α€œူα€„α€š္α€™်ားဆိုင္α€›ာ α€‘α€…α€Š္းα€›ံုးတိုα‚”α€™ွ ဦးေဆာင္၍ ထိုင္း-ျα€™α€”္α€™ာ α€”α€š္စပ္တြင္ ၂၀၁၁ ေထာα€€္တိုα€˜ာα€œα€ြင္ စတင္α€–ြဲα‚•α€…α€Š္း α€α€Š္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျα€–α€…္ေၾကာင္း AHRDO ေၾကျငာခ်α€€္ α€‘α€›α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။ 

Mizzima News

ဓါတ္ပံု= google  α€”ိα€›α₯α€›ာα€žα€α€„္း ( α€˜α€”္ေα€€ာα€€္ ျα€™α€”္α€™ာα€žံα€›ံုးေα€›ွα‚• ဆႏၡျပေα€”α‚€α€€α€žα€Š့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား)


ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းႏွင့္ ပါတ္α€žα€€္၍ Organisation ရခိုင္α€œူ႔ထခြင့္ေα€›းႏွင့္ α€–ြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေα€›းထဖြဲα‚” (AHRDO) Arakan Human Rights and Development α€™ွ α€€ူα€Šီေထာα€€္ပံ့ ေပးα€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း α€šα€„္းထဖြဲα‚”α€™ွ ထမႈေဆာင္ α€’ါα€›ိုα€€္တာ ဦးေထာင္မင္းဦး α€€ ေျပာၾကားα€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ α€œα€š္α€žα€™ားα€™်ား α€œα€š္α€šာေျα€™ α€žိα€™္းα€†α€Š္းခံα€›ျခင္း ၊ေα€›ႊဓာတ္ေငြα‚” ပိုα€€္α€œိုင္း ရပိုင္ခြင့္α€™်ားα€”ွင့္ α€œူ႔ထခြင့္ေα€›း ခ်ိဳးေα€–ာα€€္ခံα€›α€™ႈα€™်ားထား ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ွိ ႏုိင္ငံေα€›းပါတီα€™်ား ထစိုးα€›α€…ီα€™ံα€€ိα€”္း တာ၀န္α€›ွိα€žူα€™်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး α€›α€žα€„့္ေα€žာ ထခြင့္ေα€›းα€™်ားα€€ို ထျα€•α€Š့္ထ၀ α€›α€›ွိα€›α€”္ ေဆာင္α€›ြα€€္ေပးα€žြားα€™α€Š္ ျα€–α€…္ေၾကာင္း HRDO α€’ါα€›ိုα€€္တာ ဦးေထာင္မင္းဦး α€€ မဇα₯်ိα€™α€žိုα‚” ေျပာၾကားα€žα€Š္။

၎α€€ “ HRDO ထေα€”α€”ဲα‚• α€œα€š္ေျα€™α€žိα€™္းတာေတြ α€€ို ထဓိကထားα€€ူα€Šီေပးα€žြားα€™ွာပါ။ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€™်ား ေျα€™ေα€•αšေျα€™ေထာα€€္ α€žα€šံဇာတ ေတြေပါα€α€š္ ။ ေα€”ာα€€္ျပီးထစိုးα€› α€…ိα€™ံα€€ိα€”္းေတြထတြα€€္ α€žုေα€žα€α€” ျပဳα€œုပ္α€™ႈေတြ α€€ြင္းဆင္းျပီး α€œုပ္ေဆာင္ေပးα€žြားα€™ွာပါ " α€Ÿု ဆက္α€œα€€္α€›ွင္းျα€•α€žα€Š္။

HRDO α€™ွ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ ထခြင့္ေα€›းα€™်ား α€›α€›ွိα€›α€”္ထတြα€€္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားα€’ိα€™ိုα€€ေα€›α€…ီ ထဖြဲ႔ခ်ဴပ္α€”ွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားျပီ ျα€–α€…္ေα€žာ္α€œα€Š္း α€™α€Š္α€€ဲ့α€žိုα‚” α€œုပ္α€€ိုင္α€žြားα€™α€Š္α€€ို α€™α€žိα€›ွိα€›ေα€žးေၾကာင္း ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဴပ္ α€₯α€€ၠα‚’ ဦးေထးα€žာေထာင္ α€€ ဆိုα€žα€Š္။

ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဴပ္ α€₯α€€ၠα‚’ ဦးေထးα€žာေထာင္ α€€ “ α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း α€€ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€™ွာတင္ α€™α€Ÿုတ္ပါα€˜ူး ။ ျα€™α€”္α€™ာျα€•α€Š္ ထႏွံα‚•α€™ွာခံα€…ားေနရၾကတာ။ ခြ်တ္ျခံဳα€€်ေနတဲ့ ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ထတြα€€္ α€’ိα€œို α€€ူα€Šီေပးတာ ေα€€ာင္းပါα€α€š္ " α€Ÿု α€›ွင္းျα€•α€žα€Š္။

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္တြင္ α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း ႏွင့္ ပါတ္α€žα€€္ျပီး ထျα€•α€Š့္၀ α€›α€›ွိα€›α€”္ထတြα€€္ α€₯ပေα€’ေα€˜ာင္ထဲα€™ွ ေဆာင္α€›ြα€€္ α€žြားα€›α€”္ α€œိုျပီး ျα€•α€Š္α€”α€š္ တြင္ေနထိုင္ၾကေα€žာ ျα€•α€Š္α€žူ ျα€•α€Š္α€žားα€™်ား တူα€Šီα€…ြာ α€œα€€္တြဲေဆာင္α€›ြα€€္ α€›α€”္α€œို ထပ္ေၾကာင္း ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္ တိုင္းရင္းα€žားေα€›းα€›ာ ၀န္ၾကီး ဦးေဇာ္ေထးေα€™ာင္ α€€ α€™ွတ္ခ်α€€္ျပဳ ေျပာၾကားα€žα€Š္ ။

ရခိုင္α€œူ႕ထခြင့္ေα€›း ႏွင့္ α€–ြα‚•ံျα€–ိဳးတိုးတက္ေα€›း ထဖြဲα‚• (AHRDO )ArakanHuman Rights and Development Organisation α€€ို ရခိုင္ျα€•α€Š္α€”α€š္α€œံုးဆိုင္α€›ာ ေα€€်ာင္းα€žားα€™်ား ႏွင့္ α€œူα€„α€š္α€™်ားဆိုင္α€›ာ α€‘α€…α€Š္းα€›ံုးတိုα‚”α€™ွ ဦးေဆာင္၍ ထိုင္း-ျα€™α€”္α€™ာ α€”α€š္စပ္တြင္ ၂၀၁၁ ေထာα€€္တိုα€˜ာα€œα€ြင္ စတင္α€–ြဲα‚•α€…α€Š္း α€α€Š္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျα€–α€…္ေၾကာင္း AHRDO ေၾကျငာခ်α€€္ α€‘α€›α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္။

Mizzima News

ဓါတ္ပံု= google α€”ိα€›α₯α€›ာα€žα€α€„္း ( α€˜α€”္ေα€€ာα€€္ ျα€™α€”္α€™ာα€žံα€›ံုးေα€›ွα‚• ဆႏၡျပေα€”α‚€α€€α€žα€Š့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းα€žားα€™်ား)

Wednesday, May 8, 2013

ရခိုင္ေထာင္α€œံေတာ္α€œα€€ၤာ


 ==============
ၾကားပိα€™့္α€—ိုα€œ္α€œူ၊ ထံ့ခ်ိα€™့္α€™ူေα€œာ့
ေα€žာင္းα€šူဇနာ၊ ၿမီα€™်α€€္ႏွာထက္
ေျα€™ာα€€္α€™ွာထာα€žံ၊ ေတာင္α€›ံα€žီα€Ÿိုα€ ္
ေα€”ာα€€္α€€ိုα€œွα€Š့္α€œα€Š္၊ α€™α€›ြံျα€•α€Š္ႏွင့္
α€₯α€α€Š္ပိုင္ျခင္း၊ ပင္α€œα€š္ဆင္းေထာင္
α€…ိုးမင္းတကာ၊ α€₯ီးα€Šြတ္α€›ာα€žα€Š္
α€žာα€šာα€›ြα€€္ေဆာင္၊ α€›α€”္တိုင္းေထာင္α€žα€Š္
α€˜ုα€”္းေခါင္ဓမၼရာဇာ၊ α€₯α€€ၠာα€™ုခ္ခ်ိဳး
α€žα€™ုတ္႐ိုးα€œွ်င္၊ α€…ံα€…ိုးေα€žာခါ
ရကၑာပူα€›၊ α€“α€ŠαΏα€™ိဳα‚•α‚€α€€ီး
တိုင္းα€œံုးထီးα€€ို၊ ၿပီးα€…ီးခန္α‚•α€›α€Š္
α€›ီႊα€”α€”္းα€α€Š္၍၊ ေထာင္α€…α€Š္α€Šံα€Šံ
α€˜ိα€žိα€€္ခံα€€ာ၊ ေα€€်ာ္α€žံα€žα€α€„္း
ေα€žာင္းα€œံုးခ်င္းα€™်၊ ျမင္းα€œα€Š္းα€žိႏၢ၀
α€”ာဂဆဒၡါα€”္၊ α€›α€”္α€™ာα€”္ပါα€š္α€œွα€š့္
ျခေα€žၤ့ေα€€α€žα€›ီ
ေထာင္α€”ီေထာင္ျα€–ဴ၊ ပα€₯α₯႐ူα€€ို
αΎα€€α€Š္ျα€–ဴႏွα€…္α€žα€€္၊ နတ္႐ို႕ဆက္α€€
α€˜ုα€”္းα€€်α€€္α€žေα€›၊ α€™ိုးႏွα€š္α€…ြα€š္၏
α€›ီႊေငြရတနာ၊ ပေα€’α€žာα€žီး
ၿပီးα€…ီးα€…ီတတ္၊ နတ္α€žα€™α€
ေα€…ာင့္α€žီα€œႏွင့္၊ α€£ႏၡ၀ဇီα€›ာ
α€‘α€œα€€ၤာα€›၊ ထစျα€–α€”္႔ခ်ီ
α€žီα€›ိဓဇ၊ ခ်ိဳျα€™α€žာα€šာ
ေα€”ာα€€္ပိုα€€္α€™ွာα€œα€Š္း၊ α€™α€Ÿာα€žုဓမၼ
α€›ာဇဂု႐ု၊ ႐ံုးα€€ာα€…ု၍
α€™်α€€္႐ႈခတ္ႏွိပ္၊ α€›ႊီတံဆိပ္α€€ို
α€…ိပ္α€…ိပ္αΎα€€α€Š္ႏူး၊ α€›ႊီα€”α€”္းα€₯ီး၌
α€›ႊင္ျα€™ဴးαΎα€€α€Š္ျα€–ဴ၊ α€œႉေတာ္α€™ူα€€
နတ္α€œူတကာ၊ ေα€€ာင္းခ်ိα€™့္α€Šာα€œွ်α€€္
α€žာα€šာျမတ္ႏိုး၊ α€™ိတၲာၿဖိဳး၍
α€›ီα€™ိုဃ္းα€™ွα€”္α€…ြာ၊ ၿမီαΎα€žα€‡ာα€œα€Š္း
α€›α€žာျα€•α€Š့္ႏွα€€္၊ ေထာင္ဆုဆက္၍
α€›ာα€žα€€္α€α€Š္ေၾကာင္း၊ α€™်ိဳးα€žα€…္ေα€œာင္းα€žα€Š္
႐ိုα€€္ေα€žွ်ာင္းပဲ့တင္ၿခိα€™့္ၿခိα€™့္α€α€Š္း။ ။

α€…ိα€”္တင္ၿမိဳα‚•α€…ားထမတ္α€•α€Šာα€Ÿိ (α€žီα€›ိα€™ာα€œႅာ α€™ိပန္းα€›ံ) α€›ြီးα€–ဲြα‚”α€žα€Š္။

α€˜α€α€€ုိ ထဆုံးျဖတ္ေပးေα€žာ ေα€…α€’α€”ာ

၈၈ ထဖြဲα‚”α€€ို α€Ÿိုပန္ၿမိဳα‚•α€€ ေပးမဝင္

α€žα€α€„္း


    
α€œား႐ိႈးျα€™ိဳ႕ခံα€™်ားα€€ ၈၈ α€™်ိဳးဆက္ ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းႏွင့္ ပြင့္α€œα€„္းα€œူ႕ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္းα€™ွ α€€ိုα€š္α€…ားα€œွα€š္ထဖြဲα‚•α€€ို ၾကိဳဆိုα€…α€₯္ (ဓာတ္ပံု- 88 Generation Students Facebook α€™ွ)
α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ ေျα€™ာα€€္ပိုင္းα€žိုα‚• α€œα€္တေα€œာ ခရီးထြα€€္ေα€”ေα€žာ ၈၈ α€™်ိဳးဆက္ ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းႏွင့္ ပြင့္α€œα€„္းα€œူ႕ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္းα€™ွ α€€ိုα€š္α€…ားα€œွα€š္ထဖြဲα‚•α€žα€Š္ ေα€™α€œ ၇ α€›α€€္ေα€”α‚• α€œား႐ိႈးα€™ွ α€žံα€œြင္ျα€™α€…္ထေα€›ွα‚•ျခမ္း ၀ α€€ုိα€š္ပုိင္ထုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္α€›ေα€’α€žα€›ွိ α€Ÿိုပန္ျα€™ိဳα‚•α€žိုα‚• α€žြားα€›ာ ျα€™ိဳ႕ခံα€™်ားα€€ ၀င္ေα€›ာα€€္ ခြင့္α€™ျပဳခဲ့၍ α€œα€™္းတဝက္ α€žီႏီၷျα€™ိဳα‚•α€™ွ ျပန္α€œွα€Š့္ခဲ့α€›α€žα€Š္။
α€§α€›ာဝတီα€™ွ α€›α€›ွိေα€žာα€žα€α€„္းα€™်ားထရ α€œား႐ိႈးα€™ွ α€šα€™α€”္ေα€”α‚• α€™α€”α€€္ ခရီးထြα€€္α€œာေα€žာ ဦးမင္းα€€ိုႏိုင္၊ ဦးα€€ိုα€€ိုၾကီး၊ α€₯ီးမင္းေα€‡α€š်ာ၊ ဦးျပဳံးခ်ိဳတိုα‚• ဦးα€…ီးα€žα€Š့္ ထဖြဲα‚•α€€ို α€Ÿိုပန္ၿမိဳα‚•α€™ွ ပြဲျα€–α€…္ေျα€™ာα€€္ေα€›း တာ၀န္ခံတိုα‚”α€™ွ α€žီႏၷီတြင္ α€œာေα€›ာα€€္ဆီးၾကိဳျပီး  α€Ÿိုပန္ၿမိဳ႕ထ၀င္ထေျခထေα€”α€žα€Š္ α€›ုတ္ခ်α€Š္းေျပာင္းα€œဲα€žြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ျα€™ိဳ႕ခံ ဦးခြα€”္α€…ိα€”္ဦးα€…ီးα€žα€Š့္ထဖြဲα‚•α€€ ေတာင္ေα€•αšα€›ြာα€™်ားα€™ွ α€›ြာα€žားα€™်ားα€€ို α€€ား ၁၇ α€…ီးျဖင့္ ေα€αšα€œာၿပီး α€Ÿိုပန္ၿမိဳ႕ထ၀င္ တံတားတြင္ ခ်ထားေၾကာင္း၊ α€œူထင္ထား ၄၀၀ ေα€€်ာ္ခန္α‚”α€›ွိေၾကာင္း၊ ပြဲα€€်င္းပခြင့္ျပဳထားα€žα€Š့္ ျα€•α€Š္α€žူα‚”α€›ဲα€™်ားα€€ ထခမ္းထနားα€€်င္းα€•α€™α€Š့္ α€˜ုα€”္းေတာ္α‚€α€€ီးေα€€်ာင္းတြင္α€žာ α€œံုၿခံဳေα€›း တာ၀န္α€šူေပးႏိုင္α€™α€Š္ျα€–α€…္ၿပီး α€œာေα€›ာα€€္α€™α€Š့္α€žူတို႔ထတြα€€္ α€œံုၿခံဳေα€›းα€€ို ပြဲα€…ီα€…α€₯္α€žူα€™်ား ထာမခံ တာ၀န္α€šူေပးႏိုင္α€›α€”္α€™ွာ α€™α€œြα€š္α€€ူေၾကာင္း၊ ထိုα‚”ေၾကာင့္ ၈၈ α€™်ိဳးဆက္ ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းႏွင့္ ပြင့္α€œα€„္းα€œူ႕ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္း α€€ိုα€š္α€…ားα€œွα€š္α€™်ား α€œားα€›ွိဳးα€žိုα‚” ျပန္α€œွα€Š့္α€œာေၾကာင္း α€žိα€›α€žα€Š္။
“ေျပာα€…α€›ာα€€α€œα€Š္း α€™်ားα€α€š္။ ၿပီးေတာ့ ပြဲα€€်င္းပဖိုα‚”α€€ α€‘α€…α€€α€α€Š္းα€€ α€œုပ္α€žα€„့္α€œုပ္ထုိα€€္တာ ထားα€œံုးα€œုပ္ၿပီးα€žြားၿပီ။ ေα€’α€žα€ံα€€ ထစ α€žေα€˜ာတူα€α€š္။ α€’ါေα€•α€™α€š့္ ပြဲα€€်င္းα€•α€™α€š့္ေα€”α‚•ေα€›ာα€€္α€™ွ α€˜ာျα€–α€…္α€™ွα€”္း α€™α€žိα€˜ူး။ α€žူတိုα‚”α€˜α€€္α€€ α€œံုၿခံဳေα€›းα€™ေပးႏိုင္α€˜ူးဆိုေတာ့ ေα€’α€žα€ံေတြထတြα€€္ α€…ိုးα€›ိα€™္α€…ိတ္ေၾကာင့္ α€žီႏၷီၿမိဳα‚•α€€ေα€”
α€œားα€›ွိဳးα€€ို ျပန္α€œွα€Š့္ခဲ့ပါα€α€š္” α€Ÿု α€₯ီးျပဳံးခ်ိဳα€€ α€§α€›ာဝတီα€€ို α€–ုα€”္းα€™ွတဆင့္ ေျပာα€žα€Š္။
ထဆိုပါ α€€ိα€…α₯ႏွင့္ပတ္α€žα€€္ၿပီး α€œားα€›ွိဳးၿမိဳ႕ထေျခစိုα€€္ α€žα€α€„္းေထာα€€္ ဦးေα€™ာင္ေα€™ာင္α€žα€”္းα€€ “ α€Ÿိုပန္ၿမိဳα‚•α€€ ၀ α€€ိုα€š္ပိုင္ထုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္α€›ေα€’α€žα€†ိုေတာ့ α€žူတို α‚”α€œုပ္α€›α€€္ေတြα€€ို α€žိα€™ွာα€…ိုးα€œိုα‚” ၿမိဳ႕ထ၀င္မခံ ခိုင္းတာα€œα€Š္း ျα€–α€…္α€™ွာပါ။ ၿပီးေတာ့  α€Ÿိုပန္α€€ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္ α€œႊတ္ေတာ္ α€Ÿုိပန္α€€ိုα€š္α€…ားα€œွα€š္ ဦးေဆာင္တဲ့ α€…ီးပြားေα€›းα€œုပ္ငန္းေတြα€€ တရား၀င္α€œုပ္α€€ြα€€္ α€™α€Ÿုတ္တာေတြα€€ို α€žိα€žြားα€™ွာ ေၾကာα€€္α€œုိα‚”ေပါ့။ ထဲ့α€€ ထရမ္းျပႆα€”ာα€™်ားα€α€š္” α€Ÿု α€§α€›ာ၀တီα€žိုα‚” ေျပာα€žα€Š္။
၈၈ α€™်ိဳးဆက္ ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›းႏွင့္ ပြင့္α€œα€„္း α€œူ႕ထဖြဲα‚•α€‘α€…α€Š္းα€žα€Š္ α€œား႐ိႈးၿမိဳα‚•၊ α€Ÿိုပန္ၿမိဳα‚•၊ α€žီေပါၿမိဳα‚•၊ ေα€€်ာα€€္α€™ဲၿမိဳα‚•ႏွင့္ α€”α€™့္ဆမ္ၿမိိဳ႕တို႕တြင္ α€”α€š္ေျမခံ α€œူထုႏွင့္ ေတြ႕ဆံုပြဲα€™်ား ျပဳα€œုပ္α€žြားα€›α€”္ α€…ီα€…α€₯္ထားα€€ာ  α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္ေျα€™ာα€€္ပိုင္းတြင္ ခရီးα€žြားေα€”αΎα€€α€žα€Š္။
α‚α€α€αˆ α€–ဲြα‚”α€…α€Š္းပံု ထေျခခံα€₯ပေဒတြင္ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္α€”α€š္α€›ိွ α€Ÿိုပန္၊ α€™ိုင္းေα€™ာ၊ ပန္ဝိုင္၊ α€”ားα€–α€”္၊ α€™α€€္α€™α€”္း၊ ပန္ဆန္း(ပန္ခမ္း) ၿမိဳα‚•α€”α€š္ ၆ ျα€™ိဳα‚•α€”α€š္α€€ို ခရိုင္ ႏွα€…္ခရိုင္ α€–ြဲ႕ၿပီး “ဝ” α€€ိုα€š္ပိုင္ထုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္α€› တိုင္း ထျα€–α€…္ α€žα€္α€™ွတ္ထားα€žα€Š္။a.irrawaddy.org

KIA ႏွင့္ ထစိုးα€› တပ္α€™်ား ထဆက္α€™ျပတ္ တိုα€€္ပြဲ ျα€–α€…္ပြားေα€”

  • Written by  ထာဲပိုα€”္
KIA α€…α€…္α€žားα€™်ားပံု KIA α€…α€…္α€žားα€™်ားပံု ဓါတ္ပံု - (ထင္တာα€”α€€္)
ကခ်င္ျα€•α€Š္ α€œြတ္α€œα€•္ေα€›း တပ္α€™ေတာ္ KIA ႏွင့္ ထစိုးα€› တပ္α€–ြဲα‚” α€™်ားα€žα€Š္ ေα€”α‚”α€…α€₯္ႏွင့္ထမွ် တိုα€€္ပြဲα€™်ား ျα€–α€…္ပြား α€œာေα€”ေၾကာင္း KIO ႏို္င္ငံျခားေα€›း α€’ုတိα€š တာ၀န္ခံ ဂ်ိα€”္းα€œြα€”္းေတာင္α€€ ဆိုပါα€žα€Š္။
“ ထဓိα€€ တိုα€€္ပြဲ ေα€”α€›ာ ေတြα€€ေတာ့ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ ေျα€™ာα€€္ပိုင္း၊ α€€ြတ္ခိုင္ၿမိဳα‚”α€”α€š္ ထဲα€€ KIA တပ္α€™α€Ÿာ (၄)ေα€”α€›ာ၊ ၿပီးေတာ့ ေမခ ေα€™α€œိခ ျα€™α€…္ဆံုα€›ဲ့ ေထာα€€္ပိုင္းα€€ α€§α€›ာ၀တီျα€™α€…္α€›ဲ့ ထေα€”ာα€€္α€–α€€္α€€ α€™ိုးα€Šွင္းျα€™ိဳα‚”α€”α€š္α€™ွာ α€œွဳပ္α€›ွား ေနတဲ့ α€€်ေα€”ာ္တိုα‚” တပ္α€™α€Ÿာ (၂) α€”α€š္ေျα€™ ထဲα€™ွာေပါ့ ေန႔တိုင္း α€œိုα€œို ျα€–α€…္α€œာေနတာ α€›ွိပါα€α€š္။” α€Ÿုဆိုပါα€žα€Š္။
 α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ ေျα€™ာα€€္ပိုင္း α€€ြတ္ခိုင္၊ α€™ူα€†α€š္ႏွင့္ α€”α€™္းα€–α€€္α€€ာα€›ွိ KIA တပ္α€™α€Ÿာ (၄) α€§α€›ိα€šာ၌ ျα€–α€…္ပြားေα€žာ တိုα€€္ပြဲα€™်ားα€™ွာ ၿပီးခဲ့α€žα€Š့္ မတ္α€œ (၁၁) α€›α€€္ေန႔တြင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ေα€›ႊα€œီၿမိဳα‚” ၌ KIA ႏွင့္ ထစိုးရတိုα‚” ေဆြးေႏြးပြဲ ေα€”ာα€€္ပိုင္း ရင္ဆိုင္ တိုα€€္ပြဲα€™်ား တျα€–α€Š္းျα€–α€Š္း α€™်ားျပား α€œာα€žα€Š္α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။
ထစိုးα€› တပ္α€–ြဲα‚” α€™်ားα€žα€Š္ KIA ထား ထပစ္ထခတ္ ရပ္α€…ဲျခင္း α€™α€Ÿုတ္α€žα€Š့္ ထတြα€€္ ေα€’α€žα€‘α€œိုα€€္ α€…α€…္ဆင္ေα€›းα€™်ားα€€ို ဆက္α€œα€€္ α€…α€…္ဆင္ေနခဲ့ပါα€žα€Š္။
ေα€™α€œ (၆) α€›α€€္ေα€”α‚” α€”ံα€€္ (၈) α€”ာα€›ီခြဲတြင္ α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ ေျα€™ာα€€္ပိုင္း α€™ူα€†α€š္ခရိုင္ α€™ြα€”္းဂူေα€’α€ž၌ KIA တပ္α€™α€Ÿာ ၄ ၊ တပ္ရင္း (αƒαˆ) တပ္α€–ြဲα‚”ႏွင့္ ထစိုးα€› α€α€œα€› (၁၂၅) တပ္α€–ြဲ႔တိုα‚” ရင္ဆိုင္ တိုα€€္ခိုα€€္ ခဲ့ၾကပါα€žα€Š္။
ေα€™α€œ (၄) α€›α€€္ေα€”α‚” α€Šေα€” (၃) α€”ာα€›ီတြင္α€œα€Š္း α€›ွα€™္းျα€•α€Š္ေျα€™ာα€€္ပိုင္း α€€ြတ္ခိုင္ၿမိဳα‚” ထေα€›ွ α‚”α€–α€€္ ဂိα€”္α€™ိα€”္ေα€’α€ž၌ α€œွဳပ္α€›ွားေα€”ေα€žာ KIA တပ္α€™α€Ÿာ (၄) α€œα€€္ေထာα€€္ခံ တပ္ရင္း (၁၇) ႏွင့္ α€α€œα€› (၁၂၇) တိုα‚” ရင္ဆိုင္ တိုα€€္ပြဲ ျα€–α€…္ပြား ခဲ့ပါα€žα€Š္။
ေα€™α€œ (၂) α€›α€€္ေα€”α‚” ေα€”α‚”α€œα€Š္ ၁ α€”ာα€›ီ ၄၅ α€™ိα€”α€…္ ခန္႔တြင္α€œα€Š္း  KIA တပ္α€™α€Ÿာ ၄ ၊ တပ္ရင္း (αƒαˆ) ႏွင့္ ထစိုးα€› α€α€œα€› (၁၂၅) တိုα‚” တိုα€€္ပြဲ ျα€–α€…္ပြား ခဲ့ ပါα€žα€Š္။ ထို႔ထျပင္ α€Šေα€” (၇)α€”ာα€›ီ α€™ိα€”α€…္ (၄၀) တြင္α€œα€Š္း ေα€€ာင္းဆာႏွင့္ α€–ိုα€€္ေα€€ာα€€္ တ၀ိုα€€္α€›ွိ ထစိုးα€› ခမရ (၂၄၂) တပ္α€–ြဲα‚”ႏွင့္ ထပ္α€™ံ ျα€–α€…္ပြား ခဲ့ပါα€žα€Š္။
α€‘α€œားတူ ေα€™α€œ (၅) α€›α€€္ေα€”α‚” တြင္ ကခ်င္ျα€•α€Š္α€”α€š္ ေမခႏွင့္ ေα€™α€œိခ ျα€™α€…္ဆံု ေထာα€€္ပိုင္းα€›ွိ α€™ိုးα€Šွင္း ၿမိဳ α‚”α€”α€š္တြင္ KIA တပ္α€™α€Ÿာ (၂) α€™ွ တပ္ရင္း (၅) တပ္α€–ြဲα‚”ႏွင့္ ထစိုးα€› α€α€œα€› (၉၃) တိုα‚” တိုα€€္ပြဲျα€–α€…္ပြား ခဲ့ပါα€žα€Š္။ ကတပ္α€–ြဲα‚”α€™်ားα€žα€Š္ ျပီးခဲ့α€žα€Š့္ ေα€™α€œ (၃) α€›α€€္ေα€”α‚” α€€α€α€Š္းα€€ တိုα€€္ပြဲ ျα€–α€…္ပြား α€œာခဲ့ျခင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
ေα€™α€œ (၇) α€›α€€္ေα€”α‚” α€”ံα€€္ (၂) α€”ာα€›ီတြင္α€œα€Š္း α€œိုင္ဇာၿမိဳ α‚” ထနီးα€›ွိ α€œα€‚်ားα€šα€”္ပြိဳင့္ (၇၇၁) α€™ွα€œα€Š္း α€œα€€္α€”α€€္α‚€α€€ီး (၃) ခ်α€€္ ပစ္ခတ္ ခဲ့ပါα€žα€Š္။
ကတိုα€€္ပြဲα€™်ားα€žα€Š္ KIA ႏွင့္ ထစိုးရတိုα‚”၏ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲ α€™်ားα€€ို မထိခိုα€€္ ေα€…ေα€žာ္α€œα€Š္း ေဆြးေႏြးα€™ွဳႏွင့္ ေα€”α€›ာ α€žα€္α€™ွတ္ေα€›းတြင္ ထခက္ထခဲ ျα€–α€…္α€œာႏိုင္α€…α€›ာ α€›ွိေα€”α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။ KIA ႏွင့္ ထစိုးရတိုα‚”α€žα€Š္ ထပစ္ထခတ္ ရပ္α€…ဲေα€›း ထတြα€€္ (၁၃) α‚€α€€ိα€™္α€™ွ် ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး ခဲ့ေα€žာ္α€œα€Š္း α€šေန႔ထထိ ေျα€•α€œα€Š္α€™ွဳ α€™α€›α€›ွိခဲ့ေပ။
ထစိုးα€›α€žα€Š္ KIA ထပါ၀င္ ထျခား ထပစ္ထခတ္ ရပ္α€…ဲ ထားေα€žာ ထဖြဲα‚”α€™်ားႏွင့္ α€šα€ု ေα€™α€œ ထတြင္း၌ ေဆြးေႏြးႏိုင္α€›α€”္ α€…ီα€…α€₯္ေα€” α€žα€Š္α€Ÿု ဆိုပါα€žα€Š္။ ထစိုးα€›α€žα€Š္ KIA ႏွင့္ ေဆြးေႏြးႏိုင္α€›α€”္ α€œိုα€œားေα€”ေα€žာ္α€œα€Š္း KIA α€žα€Š္ ၾကားခံ ထဖြဲα‚”α€‘α€…α€Š္း ပါ၀င္ျခင္း α€™α€›ွိပါ α€€ ေဆြးေႏြး α€œိα€™့္α€™α€Š္ α€™α€Ÿုတ္α€Ÿု ထတိα€‘α€œα€„္း ထုတ္ေα€–αšေျပာၾကား ထားၿပီး ျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။.phophtawnews.org

α€œူ့ထခြင့္ေα€›းα€œွူပ္α€›ွားၾကေα€žာ ႏြားထဖြဲ့α€žားα€™်ားα€žိေα€…α€›α€”္

Tuesday, May 7, 2013

ႏုိင္ငံေတာ္ α€žα€™αΌα€ α€₯ီးα€žိα€”္းα€…ိα€”္α€™ွ ေၿပာၾကားα€žα€Š့္ α€™ိα€”္႔ခြα€”္း

ရခိုင္ျα€•α€Š္α€™ွာ α€˜α€‚ၤါα€œီေα€αšေတာα€€ုα€œားေတြα€›ဲ့ ရခုိင္α€œူα€™်ဳိးα€€ို α€™ေα€žα€™α€်င္း α€›ိုα€€္α€žα€္တာ ခံခဲ့ရတဲ့ α€œူမဆန္α€šုတ္α€™ာတဲ့ α€€ုα€œားα€™်ားα€›ဲ့ α€€ိုα€š္တိုင္α€›ိုα€€္ထားတဲ့ α€—ီα€’ီα€šိုα€–ိုင္

ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖဲြα‚•α€™ွ α€žα€္α€™ွတ္α€€်င္းပေα€žာ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚•


ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žား α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖဲြα‚•α€™ွ α€žα€္α€™ွတ္α€€်င္းပေα€žာ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚•
-------------------------------
ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ ထႏံွ႔ထျပားတြင္ α€œူα€™်ိဳးတိုင္းα€œိုα€œို ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚”α€™်ားα€€ို α€šα€ုထခါ ဂုဏ္α€šူ၀င့္ၾကြားα€…ြာ α€€်င္းα€•α€œာαΎα€€α€žα€Š္။ ကၽြα€”္ဳပ္တိုα‚” ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္ထေα€”ျဖင့္ αα‰αˆα‰ ခုႏွα€…္ကပင္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚”α€€ို α€€်င္းပရန္ α‚€α€€ိဳးα€…ားခဲ့α€–ူးပါα€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္ α€…α€…္ထာဏာα€›ွင္α€™်ားα€€ ႏိုင္ငံေα€›းα€œြတ္α€œα€•္ခြင့္ α€™ျပဳα€žα€Š့္ထျပင္ တိုင္းရင္းα€žားα€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ α€™α€Š္α€žα€Š့္ထခြင့္ထေα€›းα€€ိုα€™ွ် α€œံုး၀ခြင့္α€™ျပဳခဲ့ေပ။ α€šα€„္းထခ်ိα€”္ထခါα€€ ဆရာα‚€α€€ီး α€₯ီးα€₯ီးα€žာထြα€”္း (ရခိုင္၊ ျα€™α€”္α€™ာ ပ႑ိတ္) ႏွင့္တကြ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€€ာင္းေဆာင္α‚€α€€ီးα€™်ားα€€ α€™α€Š္α€žα€Š့္ေα€”α‚”α€€ို ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳα€žα€„့္α€žα€Š္α€€ို ထျပန္α€‘α€œွα€”္ေဆြးေႏြးα€Šိွႏိႈင္းα€™ႈα€™်ား ျပဳα€œုပ္ၾကၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေα€€်ာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚”α€€ို ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္ α€€်င္းပရန္ႏွင့္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚” α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို α€‘α€žံုးျပဳα€›α€”္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါα€žα€Š္။
ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€žα€Š္ ရခိုင္တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œံုး၏ α€˜ူα€™ိα€”α€€္α€žα€”္ α€”α€”္းα€…ိုα€€္α€›ာ ေα€”α€›ာျα€–α€…္α€žα€Š္။ ထိုေα€”α€›ာα€€ို ရခိုင္α€˜ုရင္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€€ ေα€›ြးခ်α€š္ခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€™ွ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€α€Š္ေα€”α€›ာα€žိုα‚” α€”α€”္းၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ို ေျပာင္းေα€›ႊα‚•α€…α€₯္ α€™ိα€”္α€œα€‚္၊ α€™ိα€”္α€…α€”္းႏွင့္ α€α€Š္ပါα€€ α€žူ၏ α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္ၿပီး၊ တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္တိုα€™α€Š္။ α€€α€”္α€œα€‚္၊ α€€α€”္α€…α€”္းႏွင့္ α€α€Š္ပါα€€ α€žူ၏ α€‘α€žα€€္တိုၿပီး တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္α€™α€Š္α€Ÿု ပုေα€›ာα€Ÿိတ္α€™်ားα€€ ဆိုα€œာေα€žာခါ α€™ိα€™ိα€‘α€žα€€္တိုၿပီး တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္α€›α€”္α€€ိုα€žာ α€›α€Š္α€›ြα€š္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲ့α€žα€Š္။ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€α€Š္တံ့ခိုင္ၿမဲေα€›း ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ ကမၻာ α€α€Š္α€žေα€›ြα‚• α€α€Š္တန္α‚”ေα€…ေα€›းα€€ို α€žံဓိα€Œာα€”္ခ်α€™ွတ္ၿပီး α€™ိα€™ိ၏α€˜α€ႏွင့္α€‘α€žα€€္α€€ို ထရင္းα€α€Š္α€€ာ α‚€α€€ိဳးပမ္းခဲ့ပါα€žα€Š္။ ထိုေα€”α‚”α€žα€Š္ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးα€”α€”္းၿမိဳα‚•ေတာ္၏ ပႏၷက္ခ်α€žα€Š့္ေα€”α‚” α€žα€€ၠα€›ာဇ္ ၇၉၂ ခု (၁၄၃၀ ခုႏွα€…္) ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေα€€်ာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚” ျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”α€žα€Š္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို α€œာα€˜္ေα€€ာင္ထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။ α€˜ုα€›ားပုထိုးေစတီေα€€်ာင္းα€€α€”္α€™်ားတြင္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›း α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ထားα€€ာ α€˜ုα€›ားα€›ိပ္ တရားα€›ိပ္တြင္ ေပ်ာ္ပါးျα€™ဴးထူးα€žα€Š့္ α€Ÿα€”္α€›ိွေα€”α€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားα€œံုးထတြα€€္ α€œိုထပ္α€œာပါα€€ တိုα€€္ခိုα€€္ေα€›း α€—်ာα€œ္α€œα€‘ျα€–α€…္ ေα€›ွးရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”α€€ α€žံုးခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆရာα‚€α€€ီး α€₯ီးα€₯ီးα€žာထြα€”္း (ရခိုင္၊ ျα€™α€”္α€™ာ ပ႑ိတ္) α€€ ကၽြα€”္ဳပ္တိုα‚” ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္ထား α€œα€™္းα€Šႊα€”္ခဲ့ပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင့္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”၏ ပင္α€€ိုα€š္ထေα€›ာင္ျα€–α€…္α€žα€Š့္ ထနီႏွင့္ ထျα€–ဴ ေα€›ာင္ေα€•αšα€ြင္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္ထားေα€›းထိုးα€€ာ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚” α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳα€›α€”္ ဆံုးျဖတ္ပါα€žα€Š္။
´´ေα€…ာα€™ြα€”္ျပင္ျပဳ၊ မင္းα€˜ာα€α€Š္ေα€€ α€›ႊီေျα€™ာα€€္α€₯ီး´´ α€Ÿု α€…ာဆိုႏွင့္α€‘α€Šီ ရခိုင္α€˜ုရင္မင္းα€˜ာα‚€α€€ီးα€œα€€္ထက္တြင္ α€žွ်င္ျမ၀ါα€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ ကမၻာα€α€Š္α€žေα€›ြα‚• α€α€Š္တံ့ေα€…α€›α€”္ α€‘α€žα€€္α€€ို α€…ေတးခဲ့α€žα€Š္ α€™α€Ÿုတ္တံုေα€œာ။ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€€ာ α€šေန႔ထိ α€›ွင္α€žα€”္ေနဆဲ၊ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€œα€Š္း α€α€Š္တံ့ေနဆဲ။
ငါတိုα‚”ျα€•α€Š္α€€ို ငါတိုα‚”α€‘α€žα€€္ဆက္ၾကပါα€…ိုα‚•။
ထို......ရခိုင္α€žူ၊ ရခိုင္α€žားထေပါင္းတိုα‚”
ကၽြα€”္ဳပ္တို႔ထားα€œံုး မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ႏွင့္ ရခိုင္ထာဇာα€”α€Š္ α€žွ်င္ျမ၀ါတိုα‚”
α€€ိုα€š္α€€်ိဳးα€…ြα€”္α‚”α€™ႈ၊ ထနစ္α€”ာခံα€™ႈတိုα‚”α€€ို ထေα€œးထျမတ္ထားၾကေα€œာ..........................
ရခိုင္ျα€•α€Š္ႏွင့္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€α€Š္တံ့ေα€›းα€€ို ထားျပဳၾကေα€œာ......................
ထဖရခိုင္ျα€•α€Š္ထက်ိဳးထတြα€€္
α€žα€„္တိုα‚”၏ α€…ိတ္ႏွင့္α€€ိုα€š္α€€ို α€žဲတစ္α€™ႈα€”္၊ ျα€™ဴတစ္α€™ႈα€”္ထျα€–α€…္ ထားα€…ိုα€€္ၾကေα€œာ...............................
α€œံုα‚•α€œျပဳၾကေα€œာ၊ α€Šီα€Šြတ္ၾကေα€œာ............................
α€šα€ုα€œာα€™α€Š့္ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္၊ ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေတာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚”α€€ို
α…αˆαƒ ႏွα€…္ေျα€™ာα€€္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္
တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œံုး ထေα€œးထနက္ထားၾကေα€œာα€Ÿု တိုα€€္တြα€”္းα€œိုα€€္ပါα€žα€Š္။

ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္
၁-၃-၂၀၁၃
ထာα€›α€€α€”္α€œိႈ္င္းα€žံထမွတ္ (၆) ပါ ေဆာင္းပါးα€€ို α€€ူးα€šူေα€–ာ္ျပျခင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
α€™ိတ္ေဆြဖတ္ၿပီး တျခားရခိုင္α€žူ၊ ရခိုင္α€žားα€™်ားထံα€žိုα‚” ျα€–α€”္α‚”ေ၀ေပးပါ။ α€™ိတ္ေဆြ၏ ထႀကံα€₯ာဏ္α€™်ား၊ ေ၀ဖန္α€œႊာα€™်ားα€€ို α€œα€Š္း α‚€α€€ိဳဆိုပါα€žα€Š္။
α€₯ီးα€₯ီးေα€€်ာ္α€žိα€”္း
ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€”α€š္ထတြင္းေα€›းα€™ွဴး
ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္။

α€€ေဆာင္းပါးα€žα€Š္ α€šα€ု ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žူတစ္ရပ္α€œံုး၏ ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚•α€žα€္α€™ွတ္ေα€›းထတြα€€္ တစ္α€–α€€္α€α€œα€™္းα€™ွ ထေထာα€€္ထကူးျပဳα€›α€”္ ျပန္α€œα€Š္ တင္ျပေပးျခင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။

-
ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံ ထႏံွ႔ထျပားတြင္ α€œူα€™်ိဳးတိုင္းα€œိုα€œို ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚”α€™်ားα€€ို α€šα€ုထခါ ဂုဏ္α€šူ၀င့္ၾကြားα€…ြာ α€€်င္းα€•α€œာαΎα€€α€žα€Š္။ ကၽြα€”္ဳပ္တိုα‚” ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္ထေα€”ျဖင့္ αα‰αˆα‰ ခုႏွα€…္ကပင္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚”α€€ို α€€်င္းပရန္ α‚€α€€ိဳးα€…ားခဲ့α€–ူးပါα€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္ α€…α€…္ထာဏာα€›ွင္α€™်ားα€€ ႏိုင္ငံေα€›းα€œြတ္α€œα€•္ခြင့္ α€™ျပဳα€žα€Š့္ထျပင္ တိုင္းရင္းα€žားα€œူα€™်ိဳးα€™်ား၏ α€™α€Š္α€žα€Š့္ထခြင့္ထေα€›းα€€ိုα€™ွ် α€œံုး၀ခြင့္α€™ျပဳခဲ့ေပ။ α€šα€„္းထခ်ိα€”္ထခါα€€ ဆရာα‚€α€€ီး α€₯ီးα€₯ီးα€žာထြα€”္း (ရခိုင္၊ ျα€™α€”္α€™ာ ပ႑ိတ္) ႏွင့္တကြ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€€ာင္းေဆာင္α‚€α€€ီးα€™်ားα€€ α€™α€Š္α€žα€Š့္ေα€”α‚”α€€ို ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳα€žα€„့္α€žα€Š္α€€ို ထျပန္α€‘α€œွα€”္ေဆြးေႏြးα€Šိွႏိႈင္းα€™ႈα€™်ား ျပဳα€œုပ္ၾကၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေα€€်ာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚”α€€ို ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္ α€€်င္းပရန္ႏွင့္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚” α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို α€‘α€žံုးျပဳα€›α€”္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါα€žα€Š္။
ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€žα€Š္ ရခိုင္တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œံုး၏ α€˜ူα€™ိα€”α€€္α€žα€”္ α€”α€”္းα€…ိုα€€္α€›ာ ေα€”α€›ာျα€–α€…္α€žα€Š္။ ထိုေα€”α€›ာα€€ို ရခိုင္α€˜ုရင္ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€€ ေα€›ြးခ်α€š္ခဲ့α€žα€Š္။ ရခိုင္ေα€œာင္းၾကက္ၿမိဳα‚•α€™ွ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€α€Š္ေα€”α€›ာα€žိုα‚” α€”α€”္းၿမိဳα‚•ေတာ္α€€ို ေျပာင္းေα€›ႊα‚•α€…α€₯္ α€™ိα€”္α€œα€‚္၊ α€™ိα€”္α€…α€”္းႏွင့္ α€α€Š္ပါα€€ α€žူ၏ α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္ၿပီး၊ တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္တိုα€™α€Š္။ α€€α€”္α€œα€‚္၊ α€€α€”္α€…α€”္းႏွင့္ α€α€Š္ပါα€€ α€žူ၏ α€‘α€žα€€္တိုၿပီး တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္α€™α€Š္α€Ÿု ပုေα€›ာα€Ÿိတ္α€™်ားα€€ ဆိုα€œာေα€žာခါ α€™ိα€™ိα€‘α€žα€€္တိုၿပီး တိုင္းျα€•α€Š္α€‘α€žα€€္α€›ွα€Š္α€›α€”္α€€ိုα€žာ α€›α€Š္α€›ြα€š္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲ့α€žα€Š္။ မင္းေα€…ာα€™ြα€”္α€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€α€Š္တံ့ခိုင္ၿမဲေα€›း ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ ကမၻာ α€α€Š္α€žေα€›ြα‚• α€α€Š္တန္α‚”ေα€…ေα€›းα€€ို α€žံဓိα€Œာα€”္ခ်α€™ွတ္ၿပီး α€™ိα€™ိ၏α€˜α€ႏွင့္α€‘α€žα€€္α€€ို ထရင္းα€α€Š္α€€ာ α‚€α€€ိဳးပမ္းခဲ့ပါα€žα€Š္။ ထိုေα€”α‚”α€žα€Š္ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးα€”α€”္းၿမိဳα‚•ေတာ္၏ ပႏၷက္ခ်α€žα€Š့္ေα€”α‚” α€žα€€ၠα€›ာဇ္ ၇၉၂ ခု (၁၄၃၀ ခုႏွα€…္) ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေα€€်ာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚” ျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”α€žα€Š္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို α€œာα€˜္ေα€€ာင္ထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳခဲ့αΎα€€α€žα€Š္။ α€˜ုα€›ားပုထိုးေစတီေα€€်ာင္းα€€α€”္α€™်ားတြင္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္α€€ို ၿငိα€™္းခ်α€™္းေα€›း α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ထားα€€ာ α€˜ုα€›ားα€›ိပ္ တရားα€›ိပ္တြင္ ေပ်ာ္ပါးျα€™ဴးထူးα€žα€Š့္ α€Ÿα€”္α€›ိွေα€”α€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားα€œံုးထတြα€€္ α€œိုထပ္α€œာပါα€€ တိုα€€္ခိုα€€္ေα€›း α€—်ာα€œ္α€œα€‘ျα€–α€…္ ေα€›ွးရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”α€€ α€žံုးခဲ့α€žα€Š္α€Ÿု ဆရာα‚€α€€ီး α€₯ီးα€₯ီးα€žာထြα€”္း (ရခိုင္၊ ျα€™α€”္α€™ာ ပ႑ိတ္) α€€ ကၽြα€”္ဳပ္တိုα‚” ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္ထား α€œα€™္းα€Šႊα€”္ခဲ့ပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင့္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးတိုα‚”၏ ပင္α€€ိုα€š္ထေα€›ာင္ျα€–α€…္α€žα€Š့္ ထနီႏွင့္ ထျα€–ဴ ေα€›ာင္ေα€•αšα€ြင္ α€—်ာα€œ္α€œα€›ုပ္ထားေα€›းထိုးα€€ာ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚” α€žေα€€ၤတထျα€–α€…္ α€‘α€žံုးျပဳα€›α€”္ ဆံုးျဖတ္ပါα€žα€Š္။
´´ေα€…ာα€™ြα€”္ျပင္ျပဳ၊ မင္းα€˜ာα€α€Š္ေα€€ α€›ႊီေျα€™ာα€€္α€₯ီး´´ α€Ÿု α€…ာဆိုႏွင့္α€‘α€Šီ ရခိုင္α€˜ုရင္မင္းα€˜ာα‚€α€€ီးα€œα€€္ထက္တြင္ α€žွ်င္ျမ၀ါα€žα€Š္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ ကမၻာα€α€Š္α€žေα€›ြα‚• α€α€Š္တံ့ေα€…α€›α€”္ α€‘α€žα€€္α€€ို α€…ေတးခဲ့α€žα€Š္ α€™α€Ÿုတ္တံုေα€œာ။ ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€€ာ α€šေန႔ထိ α€›ွင္α€žα€”္ေနဆဲ၊ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€œα€Š္း α€α€Š္တံ့ေနဆဲ။
ငါတိုα‚”ျα€•α€Š္α€€ို ငါတိုα‚”α€‘α€žα€€္ဆက္ၾကပါα€…ိုα‚•။
ထို......ရခိုင္α€žူ၊ ရခိုင္α€žားထေပါင္းတိုα‚”
ကၽြα€”္ဳပ္တို႔ထားα€œံုး မင္းေα€…ာα€™ြα€”္ႏွင့္ ရခိုင္ထာဇာα€”α€Š္ α€žွ်င္ျမ၀ါတိုα‚”
α€€ိုα€š္α€€်ိဳးα€…ြα€”္α‚”α€™ႈ၊ ထနစ္α€”ာခံα€™ႈတိုα‚”α€€ို ထေα€œးထျမတ္ထားၾကေα€œာ..........................
ရခိုင္ျα€•α€Š္ႏွင့္ ရခိုင္α€œူα€™်ိဳးα€α€Š္တံ့ေα€›းα€€ို ထားျပဳၾကေα€œာ......................
ထဖရခိုင္ျα€•α€Š္ထက်ိဳးထတြα€€္
α€žα€„္တိုα‚”၏ α€…ိတ္ႏွင့္α€€ိုα€š္α€€ို α€žဲတစ္α€™ႈα€”္၊ ျα€™ဴတစ္α€™ႈα€”္ထျα€–α€…္ ထားα€…ိုα€€္ၾကေα€œာ...............................
α€œံုα‚•α€œျပဳၾကေα€œာ၊ α€Šီα€Šြတ္ၾကေα€œာ............................
α€šα€ုα€œာα€™α€Š့္ ၂၀၁၃ ခုႏွα€…္၊ ေတာ္α€žα€œα€„္းα€œျα€•α€Š့္ေတာ္ (၁) α€›α€€္ေα€”α‚”α€€ို
α…αˆαƒ ႏွα€…္ေျα€™ာα€€္ ရခိုင္ထမ်ိဳးα€žားေန႔ထျα€–α€…္
တစ္α€™်ိဳးα€žားα€œံုး ထေα€œးထနက္ထားၾကေα€œာα€Ÿု တိုα€€္တြα€”္းα€œိုα€€္ပါα€žα€Š္။

ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္
၁-၃-၂၀၁၃
ထာα€›α€€α€”္α€œိႈ္င္းα€žံထမွတ္ (၆) ပါ ေဆာင္းပါးα€€ို α€€ူးα€šူေα€–ာ္ျပျခင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
α€™ိတ္ေဆြဖတ္ၿပီး တျခားရခိုင္α€žူ၊ ရခိုင္α€žားα€™်ားထံα€žိုα‚” ျα€–α€”္α‚”ေ၀ေပးပါ။ α€™ိတ္ေဆြ၏ ထႀကံα€₯ာဏ္α€™်ား၊ ေ၀ဖန္α€œႊာα€™်ားα€€ို α€œα€Š္း α‚€α€€ိဳဆိုပါα€žα€Š္။
α€₯ီးα€₯ီးေα€€်ာ္α€žိα€”္း
ေျα€™ာα€€္α€₯ီးၿမိဳα‚•α€”α€š္ထတြင္းေα€›းα€™ွဴး
ရခိုင္α€’ီα€™ိုα€€ေα€›α€…ီထဖြဲ႕ခ်ဳပ္။

α€€ေဆာင္းပါးα€žα€Š္ α€šα€ု ရခိုင္ျα€•α€Š္α€žူတစ္ရပ္α€œံုး၏ ထမ်ိဳးα€žားေα€”α‚•α€žα€္α€™ွတ္ေα€›းထတြα€€္ တစ္α€–α€€္α€α€œα€™္းα€™ွ ထေထာα€€္ထကူးျပဳα€›α€”္ ျပန္α€œα€Š္ တင္ျပေပးျခင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။   

α€žα€ၱ၀ါေတြα€€ုိ α€žα€္ျဖတ္ေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္


α€žα€ၱ၀ါေတြα€€ုိ α€žα€္ျဖတ္ေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္

ပင္α€œα€š္ေတြ α€Ÿာ α€•α€œα€္စတစ္ α€…ြပ္ျပဳတ္α€”ဲα‚” တူေနပါα€α€š္။ ပင္α€œα€š္ ေရထဲα€™ွာ α€œူေတြ α€‘α€žံုးျပဳ ထားတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€Ÿာ α€žာα€™α€”္ α€™်α€€္α€…ိα€”ဲα‚” α€™ျမင္ႏုိင္တဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထစိတ္ထပုိင္း ထက်ိဳးထပဲ့ ေα€œးေတြ ထမ်ားα‚€α€€ီး ေα€™်ာပါ ေနပါα€α€š္။ ၄င္း α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈα€”္ထမႊား ေα€œးေတြα€€ α€žα€ၱ၀ါ ေတြα€›ဲα‚• α€‘α€žα€€္ ထႏၲα€›ာα€š္ α€€ုိ ၿခိα€™္းေျခာα€€္ ေနၿပီး α€€်α€”္းα€™ာေα€›း α€€ုိα€œα€Š္း ဆုိး၀ါးα€…ြာ ထိခိုα€€္ ေစပါα€α€š္။

၁၉၅၀ ျα€•α€Š့္ႏွα€…္ ေα€œာα€€္α€€ စၿပီး α€•α€œα€္စတစ္ α€Ÿာ α€œူတိုα‚”α€›ဲα‚• ေα€”α‚”α€…α€₯္ ေနထုိင္α€™ႈ α€˜α€α€™ွာ ပါ၀င္ ပတ္α€žα€€္ α€œာခဲ့ပါα€α€š္။ ကမၻာ့ ေα€”α€›ာ ထႏွံ႕ထျပား α€•α€œα€္စတစ္ α€€ို α€‘α€žံုးျပဳ ၾကၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ α€•α€œα€္စတစ္ တန္ခ်ိα€”္ ၂၆၀ α€žα€”္းခန္α‚” α€‘α€žံုးျပဳ ေနပါα€α€š္။ ပင္α€œα€š္ α€žα€™ုဒၡရာ ေတြထဲα€€ ထမႈိα€€္α€žα‚ုိα€€္ ေတြα€›ဲα‚• ၆၀ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္း α€€ေα€” αˆα€ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္း ခန္α‚”α€Ÿာ α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈိα€€္ေတြ ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ထခ်ိဳα‚• α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€Ÿာ ႏွα€…္ေပါင္း α€›ာဂဏန္း α€€ေα€” ေထာင္ကဏန္း ထထိ မပ်α€€္α€…ီးα€˜ဲ α€α€Š္α€›ွိေα€”ႏုိင္ ပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈိα€€္ေတြ α€Ÿာ α€žα€˜ာ၀ α€žားα€›ဲ တိα€›α€…ၧာα€”္α€™်ား ၊ α€œူα€™်ားα€”ဲα‚” α€žα€˜ာ၀ ၀န္းα€€်င္ α€€ုိ ထိခိုα€€္ ေစပါα€α€š္။ α€žα€™ုဒၡရာ ေတြထဲα€€ တန္ခ်ိα€”္ α€žα€”္းα€”ဲ႔ခ်ီၿပီး α€›ွိေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ ၊ α€•α€œα€္စတစ္ α€˜ူးခြံ ေတြα€Ÿာ ၿပိဳα€€ဲြ ေၾကမြၿပီး ေရထဲα€€ုိ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ ေတြထျα€–α€…္ ထုတ္α€œႊတ္ၿပီး ေα€›ေα€” α€žα€ၱ၀ါ ေတြα€”ဲα‚” α€œူα€žားေတြα€€ုိ ေα€˜းထႏၲα€›ာα€š္ ျα€–α€…္ေစပါα€α€š္။ ေျα€™ျပင္ ေတြေα€•αšα€™ွာ ျပန္α‚”α€€်ဲေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€€ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ ေတြα€Ÿာ ေျα€™ျပင္ ထဲα€€ုိ α€…ိα€™့္၀င္ ေစပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ ပစα₯α€Š္း ေတြထဲα€™ွာ α€‘α€Š့္ထားတဲ့ ဓာတုပစα₯α€Š္း ေတြα€Ÿာ α€œူα€žား ေတြα€›ဲα‚• ေα€‚α€Ÿα€…α€”α€…္ α€€ုိ α€šုိα€šြင္း ပ်α€€္α€…ီး ေစတဲ့ ထႏၲα€›ာα€š္ α€€ုိ ေပးα€…ြα€™္း ပါα€α€š္။

α€•α€œα€္စတစ္ ထစထန ေတြα€€ုိ α€™်ိဳခ်α€™ိတဲ့ α€žα€ၱ၀ါ ေα€œးေတြα€Ÿာ α€œα€Š္း ဆုိ႔နင့္ၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ ထေα€€ာင္ေα€› α€™်ားα€…ြာ ေα€žα€†ံုး ေနရပါα€α€š္။ ေα€žα€†ံုး ေနတဲ့ ေα€α€œα€„ါး ေတြ ၊ α€™ိေခ်ာင္းေတြ ၊ ငွα€€္ေတြα€›ဲα‚• ထစာထိα€™္ α€œα€™္းေၾကာင္း ထဲα€™ွာ α€•α€œα€္စတစ္ α€…ေတြα€€ုိ ေတြα‚•α€›ွိခဲ့ ရပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ α€žံုးα€…ဲြα€™ႈေတြ ေα€œွ်ာ့ခ်α€–ုိα‚” α€…ားα€žံုးα€žူ α€™်ားα€˜α€€္α€€ α€…α€₯္းα€…ား α€›α€™ွာ ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ထုတ္α€œုပ္α€žူ α€™်ားထေα€”α€”ဲα‚” α€€ေတာ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထဲα€€ုိ α€‘α€Š့္α€žြင္း α€‘α€žံုးျပဳ ရတဲ့ ဓာတု ပစα₯α€Š္းေတြ ေα€›ြးခ်α€š္တဲ့ ထခါ ေα€˜းထႏၲα€›ာα€š္ α€”α€Š္းပါးတဲ့ ဓာတုပစα₯α€Š္း α€™်ားα€€ို ေα€›ြးခ်α€š္ α€žα€„့္ပါα€α€š္။

R ေα€œးα€œံုးα€…α€”α€…္

(၁) Refuse ( ျငင္းα€•α€š္ပါ ) ။ တစ္ခါα€žံုး ေα€›α€žα€”္α‚”α€˜ူး ၊ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ ၊ ထေထးα€…ုပ္ပုိα€€္ ၊ ခြα€€္ေတြα€€ို α€‘α€žံုးα€™ျပဳ ပါႏွင့္ ။
(၂) Reduce ( ေα€œွ်ာ့ခ်α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ α€™α€œုိထပ္α€œွ်င္ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္α€€ုိ α€™α€žံုးပါႏွင့္ ၊ α€₯ပမာ - ေα€…်းα€žြားα€œွ်င္ ျခင္းα€šူပါ ၊ α€Ÿα€„္းα€žီး α€Ÿα€„္းα€›ြα€€္ α€™်ားα€€ို α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ α€™α€œုိα€˜ဲ ျခင္းထဲ တုိα€€္႐ုိα€€္ α€‘α€Š့္ႏုိင္ ပါα€α€š္။ α€…ြα€”္႔ပစ္α€›α€™α€Š့္ တစ္ခါα€žံုး ထစိတ္ထပိုင္း α€‘α€”α€Š္းဆံုး α€œူα€žံုးα€€ုα€”္ ပစα₯α€Š္းα€€ုိ ေα€›ြးခ်α€š္ပါ။
(၃) Reuse ( ျပန္α€œα€Š္ α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ α€™ျα€–α€…္α€žα€Š့္ စတီး ၊ α€–α€”္ α€…α€žα€Š့္ α€‘α€Š့္α€…α€›ာα€™်ား α€žံုးα€…ဲြပါ။
(၄) Recycle ( တစ္α€–α€”္ ျပန္α€œα€Š္ α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ Recycle α€œုပ္ျခင္းα€Ÿာ ေα€”ာα€€္ဆံုး ေα€›ြးခ်α€š္α€›α€™α€š့္ α€”α€Š္းα€œα€™္း ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ α€˜ာျα€–α€…္α€œိုα‚” α€œα€Š္းဆုိေတာ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြ ထမ်ားα€…ုα€€ Recycle α€œုပ္α€–ုိα‚” ထဆင္α€™ေျပ ပါα€˜ူး။

( ခုိင္α€™ြα€”္ေα€€်ာ္ )

ျမ၀တီ


ပင္α€œα€š္ေတြ α€Ÿာ α€•α€œα€္စတစ္ α€…ြပ္ျပဳတ္α€”ဲα‚” တူေနပါα€α€š္။ ပင္α€œα€š္ ေရထဲα€™ွာ α€œူေတြ α€‘α€žံုးျပဳ ထားတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€Ÿာ α€žာα€™α€”္ α€™်α€€္α€…ိα€”ဲα‚” α€™ျမင္ႏုိင္တဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထစိတ္ထပုိင္း ထက်ိဳးထပဲ့ ေα€œးေတြ ထမ်ားα‚€α€€ီး ေα€™်ာပါ ေနပါα€α€š္။ ၄င္း α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈα€”္ထမႊား ေα€œးေတြα€€ α€žα€ၱ၀ါ ေတြα€›ဲα‚• α€‘α€žα€€္ ထႏၲα€›ာα€š္ α€€ုိ ၿခိα€™္းေျခာα€€္ ေနၿပီး α€€်α€”္းα€™ာေα€›း α€€ုိα€œα€Š္း ဆုိး၀ါးα€…ြာ ထိခိုα€€္ ေစပါα€α€š္။

၁၉၅၀ ျα€•α€Š့္ႏွα€…္ ေα€œာα€€္α€€ စၿပီး α€•α€œα€္စတစ္ α€Ÿာ α€œူတိုα‚”α€›ဲα‚• ေα€”α‚”α€…α€₯္ ေနထုိင္α€™ႈ α€˜α€α€™ွာ ပါ၀င္ ပတ္α€žα€€္ α€œာခဲ့ပါα€α€š္။ ကမၻာ့ ေα€”α€›ာ ထႏွံ႕ထျပား α€•α€œα€္စတစ္ α€€ို α€‘α€žံုးျပဳ ၾကၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ α€•α€œα€္စတစ္ တန္ခ်ိα€”္ ၂၆၀ α€žα€”္းခန္α‚” α€‘α€žံုးျပဳ ေနပါα€α€š္။ ပင္α€œα€š္ α€žα€™ုဒၡရာ ေတြထဲα€€ ထမႈိα€€္α€žα‚ုိα€€္ ေတြα€›ဲα‚• ၆၀ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္း α€€ေα€” αˆα€ α€›ာခိုင္ႏႈα€”္း ခန္α‚”α€Ÿာ α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈိα€€္ေတြ ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ထခ်ိဳα‚• α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€Ÿာ ႏွα€…္ေပါင္း α€›ာဂဏန္း α€€ေα€” ေထာင္ကဏန္း ထထိ မပ်α€€္α€…ီးα€˜ဲ α€α€Š္α€›ွိေα€”ႏုိင္ ပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ ထမႈိα€€္ေတြ α€Ÿာ α€žα€˜ာ၀ α€žားα€›ဲ တိα€›α€…ၧာα€”္α€™်ား ၊ α€œူα€™်ားα€”ဲα‚” α€žα€˜ာ၀ ၀န္းα€€်င္ α€€ုိ ထိခိုα€€္ ေစပါα€α€š္။ α€žα€™ုဒၡရာ ေတြထဲα€€ တန္ခ်ိα€”္ α€žα€”္းα€”ဲ႔ခ်ီၿပီး α€›ွိေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ ၊ α€•α€œα€္စတစ္ α€˜ူးခြံ ေတြα€Ÿာ ၿပိဳα€€ဲြ ေၾကမြၿပီး ေရထဲα€€ုိ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ ေတြထျα€–α€…္ ထုတ္α€œႊတ္ၿပီး ေα€›ေα€” α€žα€ၱ၀ါ ေတြα€”ဲα‚” α€œူα€žားေတြα€€ုိ ေα€˜းထႏၲα€›ာα€š္ ျα€–α€…္ေစပါα€α€š္။ ေျα€™ျပင္ ေတြေα€•αšα€™ွာ ျပန္α‚”α€€်ဲေနတဲ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြα€€ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ ေတြα€Ÿာ ေျα€™ျပင္ ထဲα€€ုိ α€…ိα€™့္၀င္ ေစပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ ပစα₯α€Š္း ေတြထဲα€™ွာ α€‘α€Š့္ထားတဲ့ ဓာတုပစα₯α€Š္း ေတြα€Ÿာ α€œူα€žား ေတြα€›ဲα‚• ေα€‚α€Ÿα€…α€”α€…္ α€€ုိ α€šုိα€šြင္း ပ်α€€္α€…ီး ေစတဲ့ ထႏၲα€›ာα€š္ α€€ုိ ေပးα€…ြα€™္း ပါα€α€š္။

α€•α€œα€္စတစ္ ထစထန ေတြα€€ုိ α€™်ိဳခ်α€™ိတဲ့ α€žα€ၱ၀ါ ေα€œးေတြα€Ÿာ α€œα€Š္း ဆုိ႔နင့္ၿပီး ႏွα€…္α€…α€₯္ ထေα€€ာင္ေα€› α€™်ားα€…ြာ ေα€žα€†ံုး ေနရပါα€α€š္။ ေα€žα€†ံုး ေနတဲ့ ေα€α€œα€„ါး ေတြ ၊ α€™ိေခ်ာင္းေတြ ၊ ငွα€€္ေတြα€›ဲα‚• ထစာထိα€™္ α€œα€™္းေၾကာင္း ထဲα€™ွာ α€•α€œα€္စတစ္ α€…ေတြα€€ုိ ေတြα‚•α€›ွိခဲ့ ရပါα€α€š္။ α€•α€œα€္စတစ္ α€žံုးα€…ဲြα€™ႈေတြ ေα€œွ်ာ့ခ်α€–ုိα‚” α€…ားα€žံုးα€žူ α€™်ားα€˜α€€္α€€ α€…α€₯္းα€…ား α€›α€™ွာ ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ထုတ္α€œုပ္α€žူ α€™်ားထေα€”α€”ဲα‚” α€€ေတာ့ α€•α€œα€္စတစ္ ထဲα€€ုိ α€‘α€Š့္α€žြင္း α€‘α€žံုးျပဳ ရတဲ့ ဓာတု ပစα₯α€Š္းေတြ ေα€›ြးခ်α€š္တဲ့ ထခါ ေα€˜းထႏၲα€›ာα€š္ α€”α€Š္းပါးတဲ့ ဓာတုပစα₯α€Š္း α€™်ားα€€ို ေα€›ြးခ်α€š္ α€žα€„့္ပါα€α€š္။

R ေα€œးα€œံုးα€…α€”α€…္

(၁) Refuse ( ျငင္းα€•α€š္ပါ ) ။ တစ္ခါα€žံုး ေα€›α€žα€”္α‚”α€˜ူး ၊ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ ၊ ထေထးα€…ုပ္ပုိα€€္ ၊ ခြα€€္ေတြα€€ို α€‘α€žံုးα€™ျပဳ ပါႏွင့္ ။
(၂) Reduce ( ေα€œွ်ာ့ခ်α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ α€™α€œုိထပ္α€œွ်င္ α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္α€€ုိ α€™α€žံုးပါႏွင့္ ၊ α€₯ပမာ - ေα€…်းα€žြားα€œွ်င္ ျခင္းα€šူပါ ၊ α€Ÿα€„္းα€žီး α€Ÿα€„္းα€›ြα€€္ α€™်ားα€€ို α€•α€œα€္စတစ္ ထိတ္ α€™α€œုိα€˜ဲ ျခင္းထဲ တုိα€€္႐ုိα€€္ α€‘α€Š့္ႏုိင္ ပါα€α€š္။ α€…ြα€”္႔ပစ္α€›α€™α€Š့္ တစ္ခါα€žံုး ထစိတ္ထပိုင္း α€‘α€”α€Š္းဆံုး α€œူα€žံုးα€€ုα€”္ ပစα₯α€Š္းα€€ုိ ေα€›ြးခ်α€š္ပါ။
(၃) Reuse ( ျပန္α€œα€Š္ α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ ထဆိပ္ ထေတာα€€္ α€™ျα€–α€…္α€žα€Š့္ စတီး ၊ α€–α€”္ α€…α€žα€Š့္ α€‘α€Š့္α€…α€›ာα€™်ား α€žံုးα€…ဲြပါ။
(၄) Recycle ( တစ္α€–α€”္ ျပန္α€œα€Š္ α€žံုးα€…ဲြပါ ) ။ Recycle α€œုပ္ျခင္းα€Ÿာ ေα€”ာα€€္ဆံုး ေα€›ြးခ်α€š္α€›α€™α€š့္ α€”α€Š္းα€œα€™္း ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ α€˜ာျα€–α€…္α€œိုα‚” α€œα€Š္းဆုိေတာ့ α€•α€œα€္စတစ္ ေတြ ထမ်ားα€…ုα€€ Recycle α€œုပ္α€–ုိα‚” ထဆင္α€™ေျပ ပါα€˜ူး။

( ခုိင္α€™ြα€”္ေα€€်ာ္ )

ျမ၀တီ       FACEBOOK

ကင္ဆာေα€›ာဂါႏွင့္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ ........(α€€ုိα€š္α€€ိုα€š္တုိင္ မခံα€…ားα€›α€œα€Š္း ခံα€…ားေα€”α€›ေα€žာ α€™ိα€™ိပတ္၀န္းα€€်င္α€€ို α€™ွ်ေ၀ေပးျခင္းျဖင့္ α€€ုα€žုိα€œ္α€šူႀကပါα€…ုိα‚”...)


ကင္ဆာေα€›ာဂါႏွင့္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ ........(α€€ုိα€š္α€€ိုα€š္တုိင္ မခံα€…ားα€›α€œα€Š္း ခံα€…ားေα€”α€›ေα€žာ α€™ိα€™ိပတ္၀န္းα€€်င္α€€ို α€™ွ်ေ၀ေပးျခင္းျဖင့္ α€€ုα€žုိα€œ္α€šူႀကပါα€…ုိα‚”...)

α€œြα€”္ခ႔ဲတ႔ဲ ၅ α€œေα€€်ာ္ေα€œာα€€္α€€ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€Œာα€”α€€ို ကင္ဆာေ၀ဒနာα€›ွင္ ဆရာေတာ္တစ္ပါး ေα€›ာα€€္α€œာ α€α€š္။ ဆရာေတာ္α€€ ကင္ဆာα€›ေα€”α€œိုα‚” ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္ကင္α€–ိုα‚” α€žα€€္ဆိုင္α€›ာ ဆရာ၀န္ၾကီးα€™်ားα€›α‚”ဲ α€Šႊα€”္ၾကားခ်α€€္α€œα€Š္းပါα€œာα€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€€ ဆရာေတာ္α€€ို ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္ကင္α€–ိုα‚”α€…ီα€…α€₯္ေတာα‚” ဆရာေတာ္α€€ α€œα€€္မခံα€˜ူး။ ျပန္ၾကြα€žြားα€α€š္။ ထ႔ဲα€’ီα€œိုေα€”α€œာα€›ာα€€ ၃-α€œေα€€်ာ္ေα€œာα€€္ ထၾကာα€™ွာ ထဲα€’ီဆရာေတာ္ ျပန္ၾကြα€œာα€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€žူေα€›ာဂါα€€ို α€…α€…္ေဆးαΎα€€α€Š္႔တ႔ဲထခါ ကင္ဆာေα€›ာ ဂါ ေပ်ာα€€္ကင္းေနတာα€€ို ေတြα‚”α€›α€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€œα€Š္းထ႔ံαΎα€žα€™α€†ုးံျα€–α€…္α€žြားα€α€š္။

α€’ါα€”α‚”ဲ ‘ဆရာေတာ္α€’ီၾကားထဲ α€˜ာေဆးေတြ ေα€žာα€€္α€œဲα€œိုα‚” ေα€™းαΎα€€α€Š္α‚”α€α€š္။ ဆရာေတာ္α€€ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္ထစိα€™္းေတြα€€ိုပဲ α€‘α€›α€Š္α€Šွα€…္ေα€žာα€€္α€α€š္’ α€œိုα‚”ေျပာျα€•α€α€š္။

α€žα€Š့္ေα€”ာα€€္ ဆရာေတာ္α€œα€Š္း ၀မ္းα€žာထားα€› ျပန္ၾကြα€žြားတာပဲ။ ဆရာေတာ္α€›α‚”ဲ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€Ÿာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ ထစိα€™္းေၾကာင္α‚” ေပ်ာα€€္α€α€š္ထင္တာပဲ၊ ထတိထက်ေတာα‚” α€™ေျပာα€”ိုင္α€˜ူး။ ေဆးα€žိပၸံα€žေα€˜ာထရ တစ္ဦး တစ္ေα€šာα€€္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေၾကာင္α‚” ကင္ဆာေပ်ာα€€္α€α€š္ဆိုေပမ႔ဲ ထားα€œုံးေပ်ာα€€္α€œိα€™္α‚”α€™α€š္α€œိုα‚” ေα€€ာα€€္ ခ်α€€္ခ် α€™ေျပာα€”ိုင္α€˜ူးဆရာ။ ကင္ဆာထမ်ိဳးထစားα€”α‚”ဲ ကင္ဆာα€œူα€”ာေပါင္းα€™်ားα€…ြာα€€ို α€…α€™္းα€žα€•္ αΎα€€α€Š္α‚”ျပီး ေပ်ာα€€္α€™ွ α€‘α€α€Š္ျပဳေျပာα€”ိုင္α€™ွာပါ။ ထူးျခားတာα€€ေတာα‚” ထမွα€”္ပဲဆရာ” α€Ÿူ၍ ဆရာ၀န္ၾကီးေα€’ါα€€္တာ တင္ေထာင္α€€ ေျပာျပခ႔ဲα€žα€Š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€œα€Š္း ထိုα€…α€₯္ကပင္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ α€…ိα€™္းထာα€”ိα€žα€„္α€€ို α€žα€ိျပဳα€™ိα€žα€Š္။ ၁၅-α€”ွα€…္ခန္႔ၾကာေα€žာထခါ ဆရာ၀န္ၾကီး ေα€’ါα€€္တာတင္ေထာင္α€žα€Š္ α€€ြα€š္α€œြα€”္ α€žြားα€›ွာα€žα€Š္။

ကၽႊα€”္ေတာ္α€œα€Š္းကင္ဆာေα€›ာဂါα€”ွင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္း α€žူ၏ေျပာျပခ်α€€္ α€€ို ေα€™α‚”ေα€™α‚”ေပ်ာα€€္ ေပ်ာα€€္ ပင္α€›ွိခ႔ဲα€žα€Š္။ α€€α€žိုα‚”α€›ွိα€›ာα€™ွ မၾကာα€™ီα€€ α€›α€”္α€€ုα€”္ျα€™ိဳα‚”α€™α€Ÿာα€žိα€™္ေတာ္ၾကီး ဆရာေတာ္ၾကီး ထဂၢα€™α€Ÿာပ႑ိတ α€˜α€’α΅ႏၱα€€ုα€™ာα€›α€€ α€œα€€္α€€α€™္းα€…ာေα€…ာင္ α€€ေα€œးတစ္ေα€…ာင္α€€ို ျမတ္မဂၤα€œာတြင္ α€œိုα€žα€œို α€‘α€žုးံျပဳα€”ိုင္α€›α€”္ တာ၀န္ခံα€‘α€š္α€’ီတာ ဦးα€₯ာဏ္α€œα€„္းေထာင္α€™ွတဆင္α‚” α€€ြ်α€”္ေတာ္α‚”α€€ို ေပးα€œိုα€€္α€žα€Š္။ α€€α€œα€€္α€€α€™္း α€…ာေα€…ာင္တြင္ “ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေα€…ေα€žာα€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္” α€Ÿူေα€žာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုα€’္ ပါα€œာ α€žα€Š္။ ေα€›းα€žားတင္ျα€•α€žူα€™ွာ ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ ( တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္) α€Ÿူ၍ ေα€–ာ္ျပထားα€žα€Š္။

ကၽႊα€”္ေတာ္ဖတ္α€›ူေα€œα‚”α€œာαΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေပ်ာα€€္ေα€…ေα€žာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္း α€…ုံα€…ုံ α€œα€„္α€œα€„္ ေα€›းα€žားထားα€žα€Š္α€€ို ေတြα‚”α€›α€žα€Š္။ ကတြင္α€€ြα€š္α€œြα€”္α€žူဆရာ၀န္ၾကီၤး ေα€’ါα€€္တာ တင္ေထာင္၏ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€”ွင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္းေျပာၾကားခ်α€€္α€€ို α€žα€ိα€›α€€ာ ထမ်ားျα€•α€Š္ α€žူတိုα‚” ဖတ္α€›ူα€”ိုင္α€›α€”္ ထပ္ဆင္႔တင္ျပပါα€žα€Š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€žα€Š္ ဆရာ၀န္α€œα€Š္းα€™α€Ÿုတ္ပါ။ ေဆးဆရာ α€œα€Š္းα€™α€Ÿုတ္ပါ။ ေဆးျα€™ီးတို ထေၾကာင္းေα€›းα€žားα€žူα€œα€Š္း α€™α€Ÿုတ္ပါ။ α€žိုα‚”α€›ာတြင္ α€€ျα€–α€…္ရပ္၊ α€€ ေဆာင္းပါးတိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာ ေα€›ာ ဂါေ၀ဒနာα€›ွင္တို႔ထတြα€€္ တစ္α€…ုံတစ္ခုေα€žာ ထတိုင္းထတာထထိ ထက်ိဳးျပဳα€”ိုင္ α€œိα€™္α‚”α€™α€Š္α€Ÿုထင္ျမင္α€€ာ α€™ူရင္းထတိုင္း α€€ုα€žိုα€œ္ျပဳ တင္ျပထပ္ပါα€žα€Š္။

ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ (တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္) α€˜ာα€žာျပန္တင္ျပေα€žာ ေဆာင္းပါးထျα€•α€Š္႔ထစုံ α€™ွာ ေထာα€€္ပါထတိုင္း ျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။ “α€žေα€˜ၤာပင္α€€ို ထပူပိုင္း ထေα€™α€›ိα€€α€”္α€”ိုင္ငံတြင္ α€…-တင္α€…ိုα€€္ပ်ိဳးေနၾက α€žα€Š္။ α€œα€€္တင္α€˜ာα€žာထားျဖင္α‚” ( Carica Papaya ) α€Ÿုေα€αšျပီး αΎα€žα€…ေၾတးα€œ်α€”ွင္α‚” α€”α€šူးဇီα€œα€”္ တြင္ ေပါေပါα€Ÿု ေα€αšα€†ိုα€žα€Š္။ ေျα€™ာα€€္ထေα€™α€›ိα€€α€›ွိ α€œα€€္တင္α€˜ာα€žာထားျဖင္α‚” ( Asi-mina Tirbola ) α€”ွင္α‚”α€›ွိေα€žာ ထပင္α€”ွင္႔မတူေခ်။ ၎α€€ိုα€œα€Š္း ေပါေပါα€Ÿုေα€αšα€†ိုα€žα€Š္။ α€”ွα€…္ပင္α€…α€œုံး ေဆးα€–α€€္၀င္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€›α€Š္α€žα€Š္ αΎα€žα€…ေၾတးα€œ်α€”ိုင္ငံ ေα€›ႊα€€α€™္းေျခရွိα€œူα€™်ားထား ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေစပါα€žα€Š္။

α€…ာေα€›းဆရာ ( Harold Tieze )α€€ ၎α€…ာထုပ္တြင္ α€™α€Š္α€žိုα‚”α€™α€Š္ပုံ ထဆီထုတ္α€™α€Š္α€”ွင္α‚” ကင္ဆာေပ်ာα€€္ ကင္းα€žူတိုα‚”၏ ဇာတ္α€œα€™္းတိုα‚”α€€ို ထတိထက် ေα€›းα€žားထားα€žα€Š္။ α€€α€…ာထုပ္တြင္ ေα€›ႊα€€α€™္းေျα€α€œα€€္ α€€α€™္းα€…ာေα€…ာင္တြင္ပါα€›ွိေα€žာ ေထာα€€္ပါ ထစီရင္ခံα€…ာα€€ိုေα€–ာ္ျပပါα€™α€Š္။ “ေပါေပါα€žα€Š္ ကင္ဆာေပ်ာα€€္ α€žα€…္α€žီးျα€–α€…္α€žα€Š္။ α€₯α€š်ာα€₯္α€™ူးတိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€›ွင္တိုα‚”၏ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€œွဴခံα€™ူα€€ို ထားေပး αΎα€€α€žα€Š္။ α€œြα€”္ခ႔ဲေα€žာ ၁၄- α€”ွα€…္α€€ ကထရပ္ေα€”α€žူα€žα€Š္ ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေၾကာင္း ထရြα€€္၏ ဂုဏ္α€žα€ၱိα€€ိုထုတ္ေα€–ာ္ပါα€žα€Š္။ ၎α€€ိα€…α₯α€€ိုေျခရာခံα€œိုα€€္α€›ာ α€žူα€”ာျပဳေဆာင္ ေα€›ာα€€္α€žြားပါα€žα€Š္။ α€™α€…α₯တာစတန္α€›ွα€š္တန္α€žα€Š္ ျပဳတ္ထားေα€žာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€ၱဳα€›α€Š္α€€ို ေα€žာα€€္ျခင္းျဖင္α‚” ပိα€”္းၾကာ α€›ြα€€္ေα€•αš ေရမတင္α€žα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေα€›ွာေα€›ွာα€›ွဴα€›ွဴ ေပ်ာα€€္α€žြားα€žα€Š္။

ထေα€™α€›ိα€€α€”္၌ α€žုေα€žα€žα€”α€œုပ္α€›ာတြင္ α€žိပၸံဆိုင္α€›ာ ထေထာα€€္ထထား α€›α€›ွိပါα€žα€Š္။ ၎α€žုေα€žα€žα€”၌ α€žေα€˜ၤာပင္α€™ွ ဓာတုပစα₯α€Š္းတစ္ခုα€€ို ထုတ္ႏုတ္α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ထဆတစ္ေα€žာင္းခန္α‚” ထက္ျα€™α€€္ α€žြားပါα€žα€Š္။ α€™α€…α₯တာα€›ွα€š္တန္α€€ α€€ေတြα‚”α€›ွိα€™ူα€žα€Š္ ကၽြႏ္ုပ္α€€ို ေα€žာα€€္α€žုံးα€›α€”္ ထၾကံေပးခ႔ဲပါα€žα€Š္။ ကၽြႏွ္ပ္ ႏွα€…္α€œ α€…α€™္းေα€žာα€€္αΎα€€α€Š္α‚”α€žα€Š္။ ကၽြႏ္ုပ္α€žα€Š္ တီα€˜ီေα€›ာဂါα€€ို ဓါတ္α€™ွα€”္ျဖင္႔ထဆုတ္ α€…α€…္ေဆးခ႔ဲ α€žα€Š္။ ဆရာ၀န္တိုα‚”α€€ ကင္ဆာေပ်ာα€€္ျပီα€Ÿု ေျပာပါα€žα€Š္။ ထိုႏွင္α‚” ကၽြႏု္ပ္α€€ ထထူးα€€ုတို႔ထား ေျပာ ၾကားα€›ာ ၎တိုα‚”α€€ α€™α€šုံαΎα€€α€Š္α‚€α€€ေခ်။ ေα€”ာα€€္ဆုးံ ေခါင္းα€€ုတ္ျပီး ကၽြႏွ္ပ္α€€ ကင္ဆာေα€›ာဂါထတြα€€္ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€€ို ျပဳတ္ေα€žာα€€္ခ႔ဲေၾကာင္း ေထာα€€္ခံခ်α€€္ေα€›းခ႔ဲα€žα€Š္။ ၁၉၆၂-ခုα€”ွα€…္ ကင္ဆာα€žα€Š္ α€˜α€š္ေတာα‚” α€™ွ ျပန္α€œα€Š္α€™ျα€–α€…္ေα€•αšα€α‚”ဲပါ။ α€›ွα€š္တန္၏ဇနီး α€žα€Š္ကင္ဆာေပ်ာα€€္ေၾကာင္း ေဆးျα€™ီးတိုတိုα‚”α€€ို ထျခားေ၀ဒနာ α€žα€Š္တို႔ထားျα€–α€”္α‚”ေ၀ေပးα€›ာ ၁၆-ေα€šာα€€္ ေပ်ာα€€္ကင္းခ်α€™္းα€žာပါα€žα€Š္။

α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွင့္α€›ိုးတံတိုα‚”α€€ိုα€™ေα€žာα€€္ခင္ ႏွα€…္ႏွα€…္α€›ီၾကာα€’α€š္ထိုးထဲတြင္ ျပဳတ္ထားရပါα€žα€Š္။α€žိုα‚”ေα€žာ္ ေရခဲေα€žα€ၱာထဲတြင္ ထားပါα€€ ၃၊၄ရက္ ခံပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေα€”ာα€€္ ပုပ္α€žြားα€™α€Š္။ ေα€”ာα€€္α€œူတစ္ေα€šာα€€္α€€ αα‰α‡αˆ-ခု α€…ာေα€…ာင္ပါထတိုင္း ဖတ္ျပီး α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္တိုα‚”α€€ိုေဆးα€œုပ္α€€ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€žα€Š္တို႔ထား ေပးခ႔ဲပါα€žα€Š္။ α€‘α€˜α€š္ေၾကာင္႔ဆိုေα€žာ္ α€šα€α€„္ ကင္ဆာေα€›ာဂါေတြα‚”α€›ွိα€™ူေၾကာင္α‚” ေα€žα€™α€Š္α‚”α€œူတိုα‚”α€žα€Š္ α€šα€ုထခါ α€‘α€žα€€္α€›ွင္ေα€”αΎα€€α€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ုထုံးα€žα€Š္ ကင္ဆာα€€ို α€α€€α€š္ေပ်ာα€€္ ကင္းပါα€žα€Š္။ (ေဆးျα€™ီးတို) α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€œα€္α€…ားတိုα‚”α€€ို ေဆးေၾကာျပီး ေα€‚αšα€–ီα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ေတာα€€္ ေတာα€€္α€…α€₯္းα€€ာ α€’α€š္ထိုးထဲတြင္ေα€›ႏွα€…္α€œီတာျဖင္α‚” ျပဳတ္ပါ။ ထဖုံး α€–ြင္႔ပါ။ ၄-ခြα€€္ ၂-ခြα€€္တင္ ျပဳတ္ပါ။ ထိုα‚”ေα€”ာα€€္α€…α€…္ျပီး α€–α€”္ပုα€œα€„္းထဲတြင္α€‘α€Š္႔ထားပါ။ ေရခဲေα€žα€ၱာထဲတြင္α€‘α€Š္α‚”α€œ်ွင္ ၃-၄-α€›α€€္ ခံα€™α€Š္။ α€‘α€€α€š္၍ ေα€”ာα€€္ α€€်α€žြားပါα€€ α€…ြα€”္႔ပစ္α€œိုα€€္ပါ။ α€…ားပြဲဇြα€”္းα€žုံးဇြα€”္း(α€žိုα‚”) ၅၀ α€™ီα€œီα€™ီတာα€€ို ၁ရက္ α€žုးံၾကိα€™္တိုα€€္ပါ။ α€€α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ α€€ုထုံးဇာတ္α€œα€™္းα€žα€Š္ ထျခားေဆးα€–α€€္၀င္α€€ုထုံးα€™်ားထက္ ပိုα€™ို ဆန္းျပားα€žα€Š္။

R.J.W α€™ွ ေထာα€€္ပါထတိုင္း α€…ာတစ္ေα€…ာင္ေα€›းα€žားα€žα€Š္။ ကင္ဆာေα€›ာဂါျဖင္α‚” ေα€žα€œုဆဲဆဲ ျα€–α€…္ေα€”ေα€žာ α€œူα€”ာα€™်ားထား α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ျပဳတ္α€›α€Š္α€”ွင္α‚” α€€ုရပါα€žα€Š္။ ေα€›ွးဦးα€…ြာ α€‘α€žα€€္ ၄၀-α€›ွိ ငွα€€္ေပ်ာေတာင္ α€žူတစ္ေα€šာα€€္တြင္ ဆီးထိα€™္ကင္ဆာေα€›ာဂါ ျပန္႔ပြားα€™ူα€€ို မရပ္တန္α‚”α€”ိုင္ခ႔ဲေခ်။ α€€ြ်ႏု္ပ္α€€ ေတာα€…ာ α€™်ား၊α€œα€္ဆတ္ေα€žာဂ်ဳံျα€–ဴα€™်ား၊ α€žαΎα€€ားα€™်ား၊ ထိα€”္းေဆးမပါေα€žာ ထစားထစာα€™်ားα€…ားα€›α€”္ ေျပာၾကားျပီး α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္တစ္ဆုပ္α€€် α€’α€š္ထိုးထဲတြင္α€‘α€Š္α‚”ျပဳတ္α€€ာ ေα€žာα€€္ေα€…α€žα€Š္။ ထိုေတာင္ α€žူα€žα€Š္ ၅-ပါတ္ ေα€žာα€€္α€œိုα€€္α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေပ်ာα€€္ကင္းα€žြားα€žα€Š္။ ထရြα€€္တိုα‚”α€€ို ထေျခာα€€္ α€œွα€”္း၊ ထမွုα€”္α‚” ေထာင္းပါကပိုα€™ိုα€…ြα€™္းပါα€žα€Š္။ ၾကြα€€္α€™်ားတြင္ α€…α€™္းα€žα€•္αΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ေထာင္ျမင္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€™်ားα€€ို ထုေထာင္း၍ ၾကြα€€္α€™်ားα€€ိုေဆးထိုးαΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ၾကြα€€္α€›ွိကင္ဆာထက်ိတ္α€™်ား ေပ်ာα€€္ α€€ုα€”္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ိုးတံတြင္ Acetogenin ဓာတုပစα₯α€Š္း ပါ၀င္α€›ာ ၎α€žα€Š္ ဆဲα€œ္ထတြင္းα€›ွိ ATP ထုတ္α€œုပ္α€™ူ α€™်ားα€€ိုα€™်ွတေစပါα€žα€Š္။

α€€α€žို႔ထားျဖင္α‚” ကင္ဆာဆဲα€œ္α€™်ားျဖင္α‚” ေα€žြးေၾကာα€™်ားα€›ွင္α€žα€”္α€™ွဳတိုα‚”α€€ို Acetogenin α€–်α€€္ဆီး ပစ္ပါ α€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€ၱဳα€›α€Š္တြင္ Acetogenin ထပါထ၀င္ ဓာတုပစα₯α€Š္း ၁၀၀ ပါ၀င္ပါα€žα€Š္။ ၎တိုα‚”α€žα€Š္ ခႏၢာα€€ိုα€š္ဆဲα€œ္α€™်ားα€€ို ဓာတ္α€€်ဆင္းα€™ွဳတြင္ ပ့ံပိုးα€€ူα€Šီပါα€žα€Š္။ ၁၉၇၆-ခု၊ ေα€’ါα€€္တာ α€™α€€္α€œα€œα€„္း၊ ပါα€€်ဴးတကၠα€žိုα€œ္ပါေα€™ာα€€α‘α€žα€Š္ ထမ်ိဳးα€žားကင္ဆာα€žိပၸံα€™ွ ေမတၱာရပ္ခံခ်α€€္ေၾကာင္α‚” ထိုေဆးပင္၏ ကင္ဆာထိေα€›ာα€€္α€™ွဳα€€ို α€…α€™္းα€žα€•္ခ႔ဲα€žα€Š္။ ထပင္ ၃၅၀၀-တြင္ ထစြα€™္းထက္ပစα₯α€Š္း ၅၀-ေတြ႔ပါα€žα€Š္။ ၎ထနက္ Acetogenin α€žα€Š္ α€‘α€œြα€”္ထစြα€™္းထက္ျပီးα€žα€”္ေα€€ာင္α€™်ား ၊ α€—ိုင္းရပ္α€…္α€™်ား၊ α€™ွဳိα€™်ားα€”ွင္α‚” ကင္ဆာဆဲα€œ္တိုα‚”α€€ို တိုα€€္α€–်α€€္ပါα€žα€Š္။ ထ႔ိုျပင္ α€œူα€”ာထား ေဆးေၾကာင္α‚” α€’ုကၑမျα€–α€…္ေစပါ။

ထထူးα€žျဖင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€Š္ ကင္ဆာα€€်ိတ္တိုα‚”α€€ို ထူးα€€ဲα€…ြာ ေခ်α€–်α€€္ေပးပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ျပင္ ဓာတု α€”ွင္႔ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္α€€ုထုံးတို႔တြင္ ပ႔ံပိုးα€™ွဳထျα€–α€…္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ိုα€žုံးၾကပါα€žα€Š္။ ေα€˜းထြα€€္ဆိုးα€€်ိဳး α€™α€›ွိပါ။ ထို႔ထတြα€€္ေၾကာင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€Š္ ျα€™α€…္ခ်င္းျပီးေဆးတစ္α€œα€€္ျα€–α€…္α€›ာ ၎α€”ွင္α‚”α€‘α€œား တူေဆးα€‘α€™α€Š္α€™ွာ α€›ဲα€šိုα€›ြα€€္၊ α€›ဲα€šိုα€žီး၊ ခုခံထားα€€်ဆင္းα€™ွဳ α€€α€š္တင္α€›ွင္တိုα‚”ျα€–α€…္ၾကျပီး ထစာထိα€™္α€”ွင္α‚” ထူα€œα€™္းေၾကာင္း ကင္ဆာတိုα‚”α€€ို တိုα€€္α€–်α€€္α€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္α€œα€Š္း α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေဆးα€€ို KC-H (α€žိုα‚”) COQ10 COENZYNE 10 α€€α‚”ဲα€žိုα‚”ေα€žာ္ α€œα€Š္ပင္းα€€်ိတ္ဆြေဆးျပားျဖင့္ ပူးတြဲα€‘α€žုံးျပဳα€”ိုင္α€žα€Š္။ Laetrine ေဆးα€€ိုα€™ွီ၀ဲေα€žာ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€›ွင္တိုα‚”α€žα€Š္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွင္α‚”α€”ာနတ္α€žီးα€€ို α€…ားေပးရပါα€™α€Š္။ α€‘α€˜α€š္ေၾကာင့္ဆိုေα€žာ္ α€‘α€š္ဇိုင္းဓာတ္တိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာဆဲα€œ္တိုα‚”α€€ို α€–α€š္α€›ွားေပးα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင္α‚” ထေစ႔ထတြင္းα€›ွိ B-17 α€žα€Š္ α€‘α€œုပ္α€œုပ္α€”ိုင္α€žα€Š္။

တုပ္ေα€€ြးေα€›ာဂါα€”ွင္႔ပတ္α€žα€€္၍ ေα€€်ာင္းα€žားတစ္ဦးα€™ွ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္α€™ွာ ၎၏ေα€žြးα€žြင္းα€™ူα€žα€Š္ ၁၅-α€œီတာα€›ွိျပီး ထင္ထားခ်α€Š္α‚”α€”α‚”ဲေနပါα€žα€Š္။ ဖခင္ျα€–α€…္α€žူα€žα€Š္ α€…ိတ္ပူျပီးေဆးျα€™ီးတိုα€€ို α€œိုα€€္α€›ွာα€›ာ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€‘α€›α€Š္α€€ိုα€žာα€œ်ွင္ α€™ွီ၀ဲေၾကာင္း၊ ၎ေα€žြးα€žြင္းα€™ူα€€ို ၂၀ α€œီတာတြင္ ေα€žြးα€₯α€„α€š္ထေရတြα€€္ ၄၅.၅ α€›ွိေၾကာင္း၊ α€žိုα‚”ေα€žာ္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေဆးα€€ို α€™ီွ၀ဲျပီးေα€”ာα€€္ ေα€žြးထဆင္α‚” ၁၃၅-ထထိ ျမင္႔တက္α€žြား ေၾကာင္း ၊ ဆရာ၀န္တိုα‚”ေတာင္α€™ွ ထ႔ံထားα€žα€„့္ျပီး α€€ေα€œးα€€ို ေဆးα€›ုံα€™ွဆင္းေα€…α€žα€Š္။ ထိုα€žα€α€„္းα€žα€Š္ တစ္ျα€™ိဳα‚”α€œုံး ပ်α‚”ံႏွံံα‚”α€žြားပါα€žα€Š္။ ၎တိုα‚”၏ ေဆးျα€™ီးတိုထရ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွα€…္α€›ြα€€္α€€ို ေဆးေၾကာထုေထာင္း α€…α€…္ခ်α€›α€™α€Š္။ ထိုထခါ ထရြα€€္တစ္α€›ြα€€္α€œ်ွင္ α€…ားပြဲဇြα€”္း ၁-α€›α€™α€Š္။ တစ္ေα€”α‚”α€œ်ွင္ ၂-ဇြα€”္းα€™ွီ၀ဲပါ။ ျပဳတ္ျခင္း၊ ထပူေပးျခင္း α€™ျပဳα€œုပ္ပါႏွင္α‚”။ ေဆးထာα€”ိα€žα€„္ျα€•α€š္တတ္α€žα€Š္။ ထရြα€€္α€–ြားα€–ြားα€€ိုေα€›ြးပါ။ α€‘α€œြα€”္ခါးα€žျဖင္α‚” α€”ွာေခါင္းပိတ္ျပီး α€™်ိဳα€›α€™α€Š္။

ေα€”ာα€€္ ဇာတ္α€œα€™္းတစ္ပုα€’္α€™ွာ α€‘α€žα€€္ ၃၂-α€”ွα€…္α€›ွိေα€žာ ကၽႊα€”္ေတာ္α‚”α€žူα€„α€š္ခ်င္းတြင္ α€œြα€”္ခ႔ဲေα€žာα€”ွα€…္α€€ တုပ္ေα€€ြးျα€–α€…္ျပီး ေဆးα€›ုံတင္α€›α€žα€Š္။ ဆရာ၀န္ကတုပ္ေα€€ြး ေပ်ာα€€္ျခင္း α€™α€›ွိေၾကာင္းေျပာျပပါα€žα€Š္။ α€™ိα€™ိခုခံထားα€€ိုα€žာ ျမင္α‚”ေပးα€›α€”္ေျပာα€žα€Š္။ ထိုα€œူα€”ာတြင္ ေα€žြးα€”ွα€…္ခါα€žြင္းျပီး α€˜ုα€›ားဆီတြင္ ဆုေတာင္း ေα€”α€› α€žα€Š္။ ၎၏ ေα€žြးα€₯တိုα‚”α€žα€Š္ α‚αˆα€α€α α€žိုα‚” ၃-α€›α€€္ထတြင္းα€€်α€žြားα€žα€Š္။ ထိုထခါ ေα€šာကၑမ ျα€–α€…္α€žူα€€ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€›α€Š္တိုα€€္ျပီး α€€ုα€žα€›ာ ေα€žြးα€™်ားျပန္α€œα€Š္ျမင္႔တက္ျပီး ၃-α€›α€€္ထတြင္း ပိα€”္းၾကာα€›ြα€€္ တြင္ ေရမတင္α€žα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ကင္းျခင္းα€žိုα‚” ေα€›ာα€€္၏။ ထူးျခားα€žα€Š္α€™ွာ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€žα€Š္ တုပ္ေα€€ြးေα€›ာဂါျα€–α€…္α€žူထား ထပူျငိα€™္းေα€…α€€ာ ေထးျα€™α€™ွဳα€€ိုေပးပါα€žα€Š္။ α€œα€Š္ေခ်ာင္း ေα€›ာဂါျα€–α€…္ပါα€€ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ို α€™ီွ၀ဲα€žα€„္α‚”α€žα€Š္။ ထုိα‚”္ေၾကာင္α‚” ထိုα€žူေတာ္ေα€€ာင္းထေပါင္းတိုα‚” α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€€ို ေα€™ႊα€…α€€္ထဲ α€žိုα‚”α€‘α€Š္α‚”ျပီး α€Šွα€…္၍ α€žုံးေဆာင္ၾကပါေα€œ။
ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ
(တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္)

Thaung Tan


α€œြα€”္ခ႔ဲတ႔ဲ ၅ α€œေα€€်ာ္ေα€œာα€€္α€€ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€Œာα€”α€€ို ကင္ဆာေ၀ဒနာα€›ွင္ ဆရာေတာ္တစ္ပါး ေα€›ာα€€္α€œာ α€α€š္။ ဆရာေတာ္α€€ ကင္ဆာα€›ေα€”α€œိုα‚” ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္ကင္α€–ိုα‚” α€žα€€္ဆိုင္α€›ာ ဆရာ၀န္ၾကီးα€™်ားα€›α‚”ဲ α€Šႊα€”္ၾကားခ်α€€္α€œα€Š္းပါα€œာα€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€€ ဆရာေတာ္α€€ို ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္ကင္α€–ိုα‚”α€…ီα€…α€₯္ေတာα‚” ဆရာေတာ္α€€ α€œα€€္မခံα€˜ူး။ ျပန္ၾကြα€žြားα€α€š္။ ထ႔ဲα€’ီα€œိုေα€”α€œာα€›ာα€€ ၃-α€œေα€€်ာ္ေα€œာα€€္ ထၾကာα€™ွာ ထဲα€’ီဆရာေတာ္ ျပန္ၾကြα€œာα€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€žူေα€›ာဂါα€€ို α€…α€…္ေဆးαΎα€€α€Š္႔တ႔ဲထခါ ကင္ဆာေα€›ာ ဂါ ေပ်ာα€€္ကင္းေနတာα€€ို ေတြα‚”α€›α€α€š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္တိုα‚”α€œα€Š္းထ႔ံαΎα€žα€™α€†ုးံျα€–α€…္α€žြားα€α€š္။

α€’ါα€”α‚”ဲ ‘ဆရာေတာ္α€’ီၾကားထဲ α€˜ာေဆးေတြ ေα€žာα€€္α€œဲα€œိုα‚” ေα€™းαΎα€€α€Š္α‚”α€α€š္။ ဆရာေတာ္α€€ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္ထစိα€™္းေတြα€€ိုပဲ α€‘α€›α€Š္α€Šွα€…္ေα€žာα€€္α€α€š္’ α€œိုα‚”ေျပာျα€•α€α€š္။

α€žα€Š့္ေα€”ာα€€္ ဆရာေတာ္α€œα€Š္း ၀မ္းα€žာထားα€› ျပန္ၾကြα€žြားတာပဲ။ ဆရာေတာ္α€›α‚”ဲ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€Ÿာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ ထစိα€™္းေၾကာင္α‚” ေပ်ာα€€္α€α€š္ထင္တာပဲ၊ ထတိထက်ေတာα‚” α€™ေျပာα€”ိုင္α€˜ူး။ ေဆးα€žိပၸံα€žေα€˜ာထရ တစ္ဦး တစ္ေα€šာα€€္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေၾကာင္α‚” ကင္ဆာေပ်ာα€€္α€α€š္ဆိုေပမ႔ဲ ထားα€œုံးေပ်ာα€€္α€œိα€™္α‚”α€™α€š္α€œိုα‚” ေα€€ာα€€္ ခ်α€€္ခ် α€™ေျပာα€”ိုင္α€˜ူးဆရာ။ ကင္ဆာထမ်ိဳးထစားα€”α‚”ဲ ကင္ဆာα€œူα€”ာေပါင္းα€™်ားα€…ြာα€€ို α€…α€™္းα€žα€•္ αΎα€€α€Š္α‚”ျပီး ေပ်ာα€€္α€™ွ α€‘α€α€Š္ျပဳေျပာα€”ိုင္α€™ွာပါ။ ထူးျခားတာα€€ေတာα‚” ထမွα€”္ပဲဆရာ” α€Ÿူ၍ ဆရာ၀န္ၾကီးေα€’ါα€€္တာ တင္ေထာင္α€€ ေျပာျပခ႔ဲα€žα€Š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€œα€Š္း ထိုα€…α€₯္ကပင္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ α€…ိα€™္းထာα€”ိα€žα€„္α€€ို α€žα€ိျပဳα€™ိα€žα€Š္။ ၁၅-α€”ွα€…္ခန္႔ၾကာေα€žာထခါ ဆရာ၀န္ၾကီး ေα€’ါα€€္တာတင္ေထာင္α€žα€Š္ α€€ြα€š္α€œြα€”္ α€žြားα€›ွာα€žα€Š္။

ကၽႊα€”္ေတာ္α€œα€Š္းကင္ဆာေα€›ာဂါα€”ွင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္း α€žူ၏ေျပာျပခ်α€€္ α€€ို ေα€™α‚”ေα€™α‚”ေပ်ာα€€္ ေပ်ာα€€္ ပင္α€›ွိခ႔ဲα€žα€Š္။ α€€α€žိုα‚”α€›ွိα€›ာα€™ွ မၾကာα€™ီα€€ α€›α€”္α€€ုα€”္ျα€™ိဳα‚”α€™α€Ÿာα€žိα€™္ေတာ္ၾကီး ဆရာေတာ္ၾကီး ထဂၢα€™α€Ÿာပ႑ိတ α€˜α€’α΅ႏၱα€€ုα€™ာα€›α€€ α€œα€€္α€€α€™္းα€…ာေα€…ာင္ α€€ေα€œးတစ္ေα€…ာင္α€€ို ျမတ္မဂၤα€œာတြင္ α€œိုα€žα€œို α€‘α€žုးံျပဳα€”ိုင္α€›α€”္ တာ၀န္ခံα€‘α€š္α€’ီတာ ဦးα€₯ာဏ္α€œα€„္းေထာင္α€™ွတဆင္α‚” α€€ြ်α€”္ေတာ္α‚”α€€ို ေပးα€œိုα€€္α€žα€Š္။ α€€α€œα€€္α€€α€™္း α€…ာေα€…ာင္တြင္ “ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေα€…ေα€žာα€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္” α€Ÿူေα€žာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုα€’္ ပါα€œာ α€žα€Š္။ ေα€›းα€žားတင္ျα€•α€žူα€™ွာ ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ ( တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္) α€Ÿူ၍ ေα€–ာ္ျပထားα€žα€Š္။

ကၽႊα€”္ေတာ္ဖတ္α€›ူေα€œα‚”α€œာαΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေပ်ာα€€္ေα€…ေα€žာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္း α€…ုံα€…ုံ α€œα€„္α€œα€„္ ေα€›းα€žားထားα€žα€Š္α€€ို ေတြα‚”α€›α€žα€Š္။ ကတြင္α€€ြα€š္α€œြα€”္α€žူဆရာ၀န္ၾကီၤး ေα€’ါα€€္တာ တင္ေထာင္၏ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€”ွင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ထေၾကာင္းေျပာၾကားခ်α€€္α€€ို α€žα€ိα€›α€€ာ ထမ်ားျα€•α€Š္ α€žူတိုα‚” ဖတ္α€›ူα€”ိုင္α€›α€”္ ထပ္ဆင္႔တင္ျပပါα€žα€Š္။ α€€ြ်α€”္ေတာ္α€žα€Š္ ဆရာ၀န္α€œα€Š္းα€™α€Ÿုတ္ပါ။ ေဆးဆရာ α€œα€Š္းα€™α€Ÿုတ္ပါ။ ေဆးျα€™ီးတို ထေၾကာင္းေα€›းα€žားα€žူα€œα€Š္း α€™α€Ÿုတ္ပါ။ α€žိုα‚”α€›ာတြင္ α€€ျα€–α€…္ရပ္၊ α€€ ေဆာင္းပါးတိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာ ေα€›ာ ဂါေ၀ဒနာα€›ွင္တို႔ထတြα€€္ တစ္α€…ုံတစ္ခုေα€žာ ထတိုင္းထတာထထိ ထက်ိဳးျပဳα€”ိုင္ α€œိα€™္α‚”α€™α€Š္α€Ÿုထင္ျမင္α€€ာ α€™ူရင္းထတိုင္း α€€ုα€žိုα€œ္ျပဳ တင္ျပထပ္ပါα€žα€Š္။

ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ (တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္) α€˜ာα€žာျပန္တင္ျပေα€žာ ေဆာင္းပါးထျα€•α€Š္႔ထစုံ α€™ွာ ေထာα€€္ပါထတိုင္း ျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။ “α€žေα€˜ၤာပင္α€€ို ထပူပိုင္း ထေα€™α€›ိα€€α€”္α€”ိုင္ငံတြင္ α€…-တင္α€…ိုα€€္ပ်ိဳးေနၾက α€žα€Š္။ α€œα€€္တင္α€˜ာα€žာထားျဖင္α‚” ( Carica Papaya ) α€Ÿုေα€αšျပီး αΎα€žα€…ေၾတးα€œ်α€”ွင္α‚” α€”α€šူးဇီα€œα€”္ တြင္ ေပါေပါα€Ÿု ေα€αšα€†ိုα€žα€Š္။ ေျα€™ာα€€္ထေα€™α€›ိα€€α€›ွိ α€œα€€္တင္α€˜ာα€žာထားျဖင္α‚” ( Asi-mina Tirbola ) α€”ွင္α‚”α€›ွိေα€žာ ထပင္α€”ွင္႔မတူေခ်။ ၎α€€ိုα€œα€Š္း ေပါေပါα€Ÿုေα€αšα€†ိုα€žα€Š္။ α€”ွα€…္ပင္α€…α€œုံး ေဆးα€–α€€္၀င္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€›α€Š္α€žα€Š္ αΎα€žα€…ေၾတးα€œ်α€”ိုင္ငံ ေα€›ႊα€€α€™္းေျခရွိα€œူα€™်ားထား ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေစပါα€žα€Š္။

α€…ာေα€›းဆရာ ( Harold Tieze )α€€ ၎α€…ာထုပ္တြင္ α€™α€Š္α€žိုα‚”α€™α€Š္ပုံ ထဆီထုတ္α€™α€Š္α€”ွင္α‚” ကင္ဆာေပ်ာα€€္ ကင္းα€žူတိုα‚”၏ ဇာတ္α€œα€™္းတိုα‚”α€€ို ထတိထက် ေα€›းα€žားထားα€žα€Š္။ α€€α€…ာထုပ္တြင္ ေα€›ႊα€€α€™္းေျα€α€œα€€္ α€€α€™္းα€…ာေα€…ာင္တြင္ပါα€›ွိေα€žာ ေထာα€€္ပါ ထစီရင္ခံα€…ာα€€ိုေα€–ာ္ျပပါα€™α€Š္။ “ေပါေပါα€žα€Š္ ကင္ဆာေပ်ာα€€္ α€žα€…္α€žီးျα€–α€…္α€žα€Š္။ α€₯α€š်ာα€₯္α€™ူးတိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€›ွင္တိုα‚”၏ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€œွဴခံα€™ူα€€ို ထားေပး αΎα€€α€žα€Š္။ α€œြα€”္ခ႔ဲေα€žာ ၁၄- α€”ွα€…္α€€ ကထရပ္ေα€”α€žူα€žα€Š္ ကင္ဆာေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ေၾကာင္း ထရြα€€္၏ ဂုဏ္α€žα€ၱိα€€ိုထုတ္ေα€–ာ္ပါα€žα€Š္။ ၎α€€ိα€…α₯α€€ိုေျခရာခံα€œိုα€€္α€›ာ α€žူα€”ာျပဳေဆာင္ ေα€›ာα€€္α€žြားပါα€žα€Š္။ α€™α€…α₯တာစတန္α€›ွα€š္တန္α€žα€Š္ ျပဳတ္ထားေα€žာ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€ၱဳα€›α€Š္α€€ို ေα€žာα€€္ျခင္းျဖင္α‚” ပိα€”္းၾကာ α€›ြα€€္ေα€•αš ေရမတင္α€žα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေα€›ွာေα€›ွာα€›ွဴα€›ွဴ ေပ်ာα€€္α€žြားα€žα€Š္။

ထေα€™α€›ိα€€α€”္၌ α€žုေα€žα€žα€”α€œုပ္α€›ာတြင္ α€žိပၸံဆိုင္α€›ာ ထေထာα€€္ထထား α€›α€›ွိပါα€žα€Š္။ ၎α€žုေα€žα€žα€”၌ α€žေα€˜ၤာပင္α€™ွ ဓာတုပစα₯α€Š္းတစ္ခုα€€ို ထုတ္ႏုတ္α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ထဆတစ္ေα€žာင္းခန္α‚” ထက္ျα€™α€€္ α€žြားပါα€žα€Š္။ α€™α€…α₯တာα€›ွα€š္တန္α€€ α€€ေတြα‚”α€›ွိα€™ူα€žα€Š္ ကၽြႏ္ုပ္α€€ို ေα€žာα€€္α€žုံးα€›α€”္ ထၾကံေပးခ႔ဲပါα€žα€Š္။ ကၽြႏွ္ပ္ ႏွα€…္α€œ α€…α€™္းေα€žာα€€္αΎα€€α€Š္α‚”α€žα€Š္။ ကၽြႏ္ုပ္α€žα€Š္ တီα€˜ီေα€›ာဂါα€€ို ဓါတ္α€™ွα€”္ျဖင္႔ထဆုတ္ α€…α€…္ေဆးခ႔ဲ α€žα€Š္။ ဆရာ၀န္တိုα‚”α€€ ကင္ဆာေပ်ာα€€္ျပီα€Ÿု ေျပာပါα€žα€Š္။ ထိုႏွင္α‚” ကၽြႏု္ပ္α€€ ထထူးα€€ုတို႔ထား ေျပာ ၾကားα€›ာ ၎တိုα‚”α€€ α€™α€šုံαΎα€€α€Š္α‚€α€€ေခ်။ ေα€”ာα€€္ဆုးံ ေခါင္းα€€ုတ္ျပီး ကၽြႏွ္ပ္α€€ ကင္ဆာေα€›ာဂါထတြα€€္ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€€ို ျပဳတ္ေα€žာα€€္ခ႔ဲေၾကာင္း ေထာα€€္ခံခ်α€€္ေα€›းခ႔ဲα€žα€Š္။ ၁၉၆၂-ခုα€”ွα€…္ ကင္ဆာα€žα€Š္ α€˜α€š္ေတာα‚” α€™ွ ျပန္α€œα€Š္α€™ျα€–α€…္ေα€•αšα€α‚”ဲပါ။ α€›ွα€š္တန္၏ဇနီး α€žα€Š္ကင္ဆာေပ်ာα€€္ေၾကာင္း ေဆးျα€™ီးတိုတိုα‚”α€€ို ထျခားေ၀ဒနာ α€žα€Š္တို႔ထားျα€–α€”္α‚”ေ၀ေပးα€›ာ ၁၆-ေα€šာα€€္ ေပ်ာα€€္ကင္းခ်α€™္းα€žာပါα€žα€Š္။

α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွင့္α€›ိုးတံတိုα‚”α€€ိုα€™ေα€žာα€€္ခင္ ႏွα€…္ႏွα€…္α€›ီၾကာα€’α€š္ထိုးထဲတြင္ ျပဳတ္ထားရပါα€žα€Š္။α€žိုα‚”ေα€žာ္ ေရခဲေα€žα€ၱာထဲတြင္ ထားပါα€€ ၃၊၄ရက္ ခံပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေα€”ာα€€္ ပုပ္α€žြားα€™α€Š္။ ေα€”ာα€€္α€œူတစ္ေα€šာα€€္α€€ αα‰α‡αˆ-ခု α€…ာေα€…ာင္ပါထတိုင္း ဖတ္ျပီး α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္တိုα‚”α€€ိုေဆးα€œုပ္α€€ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€žα€Š္တို႔ထား ေပးခ႔ဲပါα€žα€Š္။ α€‘α€˜α€š္ေၾကာင္႔ဆိုေα€žာ္ α€šα€α€„္ ကင္ဆာေα€›ာဂါေတြα‚”α€›ွိα€™ူေၾကာင္α‚” ေα€žα€™α€Š္α‚”α€œူတိုα‚”α€žα€Š္ α€šα€ုထခါ α€‘α€žα€€္α€›ွင္ေα€”αΎα€€α€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ုထုံးα€žα€Š္ ကင္ဆာα€€ို α€α€€α€š္ေပ်ာα€€္ ကင္းပါα€žα€Š္။ (ေဆးျα€™ီးတို) α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€‘α€œα€္α€…ားတိုα‚”α€€ို ေဆးေၾကာျပီး ေα€‚αšα€–ီα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ေတာα€€္ ေတာα€€္α€…α€₯္းα€€ာ α€’α€š္ထိုးထဲတြင္ေα€›ႏွα€…္α€œီတာျဖင္α‚” ျပဳတ္ပါ။ ထဖုံး α€–ြင္႔ပါ။ ၄-ခြα€€္ ၂-ခြα€€္တင္ ျပဳတ္ပါ။ ထိုα‚”ေα€”ာα€€္α€…α€…္ျပီး α€–α€”္ပုα€œα€„္းထဲတြင္α€‘α€Š္႔ထားပါ။ ေရခဲေα€žα€ၱာထဲတြင္α€‘α€Š္α‚”α€œ်ွင္ ၃-၄-α€›α€€္ ခံα€™α€Š္။ α€‘α€€α€š္၍ ေα€”ာα€€္ α€€်α€žြားပါα€€ α€…ြα€”္႔ပစ္α€œိုα€€္ပါ။ α€…ားပြဲဇြα€”္းα€žုံးဇြα€”္း(α€žိုα‚”) ၅၀ α€™ီα€œီα€™ီတာα€€ို ၁ရက္ α€žုးံၾကိα€™္တိုα€€္ပါ။ α€€α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ α€€ုထုံးဇာတ္α€œα€™္းα€žα€Š္ ထျခားေဆးα€–α€€္၀င္α€€ုထုံးα€™်ားထက္ ပိုα€™ို ဆန္းျပားα€žα€Š္။

R.J.W α€™ွ ေထာα€€္ပါထတိုင္း α€…ာတစ္ေα€…ာင္ေα€›းα€žားα€žα€Š္။ ကင္ဆာေα€›ာဂါျဖင္α‚” ေα€žα€œုဆဲဆဲ ျα€–α€…္ေα€”ေα€žာ α€œူα€”ာα€™်ားထား α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ျပဳတ္α€›α€Š္α€”ွင္α‚” α€€ုရပါα€žα€Š္။ ေα€›ွးဦးα€…ြာ α€‘α€žα€€္ ၄၀-α€›ွိ ငွα€€္ေပ်ာေတာင္ α€žူတစ္ေα€šာα€€္တြင္ ဆီးထိα€™္ကင္ဆာေα€›ာဂါ ျပန္႔ပြားα€™ူα€€ို မရပ္တန္α‚”α€”ိုင္ခ႔ဲေခ်။ α€€ြ်ႏု္ပ္α€€ ေတာα€…ာ α€™်ား၊α€œα€္ဆတ္ေα€žာဂ်ဳံျα€–ဴα€™်ား၊ α€žαΎα€€ားα€™်ား၊ ထိα€”္းေဆးမပါေα€žာ ထစားထစာα€™်ားα€…ားα€›α€”္ ေျပာၾကားျပီး α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္တစ္ဆုပ္α€€် α€’α€š္ထိုးထဲတြင္α€‘α€Š္α‚”ျပဳတ္α€€ာ ေα€žာα€€္ေα€…α€žα€Š္။ ထိုေတာင္ α€žူα€žα€Š္ ၅-ပါတ္ ေα€žာα€€္α€œိုα€€္α€›ာ ကင္ဆာေα€›ာဂါ ေပ်ာα€€္ကင္းα€žြားα€žα€Š္။ ထရြα€€္တိုα‚”α€€ို ထေျခာα€€္ α€œွα€”္း၊ ထမွုα€”္α‚” ေထာင္းပါကပိုα€™ိုα€…ြα€™္းပါα€žα€Š္။ ၾကြα€€္α€™်ားတြင္ α€…α€™္းα€žα€•္αΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ေထာင္ျမင္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€™်ားα€€ို ထုေထာင္း၍ ၾကြα€€္α€™်ားα€€ိုေဆးထိုးαΎα€€α€Š္α‚”α€›ာ ၾကြα€€္α€›ွိကင္ဆာထက်ိတ္α€™်ား ေပ်ာα€€္ α€€ုα€”္ပါα€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ိုးတံတြင္ Acetogenin ဓာတုပစα₯α€Š္း ပါ၀င္α€›ာ ၎α€žα€Š္ ဆဲα€œ္ထတြင္းα€›ွိ ATP ထုတ္α€œုပ္α€™ူ α€™်ားα€€ိုα€™်ွတေစပါα€žα€Š္။

α€€α€žို႔ထားျဖင္α‚” ကင္ဆာဆဲα€œ္α€™်ားျဖင္α‚” ေα€žြးေၾကာα€™်ားα€›ွင္α€žα€”္α€™ွဳတိုα‚”α€€ို Acetogenin α€–်α€€္ဆီး ပစ္ပါ α€žα€Š္။ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€ၱဳα€›α€Š္တြင္ Acetogenin ထပါထ၀င္ ဓာတုပစα₯α€Š္း ၁၀၀ ပါ၀င္ပါα€žα€Š္။ ၎တိုα‚”α€žα€Š္ ခႏၢာα€€ိုα€š္ဆဲα€œ္α€™်ားα€€ို ဓာတ္α€€်ဆင္းα€™ွဳတြင္ ပ့ံပိုးα€€ူα€Šီပါα€žα€Š္။ ၁၉၇၆-ခု၊ ေα€’ါα€€္တာ α€™α€€္α€œα€œα€„္း၊ ပါα€€်ဴးတကၠα€žိုα€œ္ပါေα€™ာα€€α‘α€žα€Š္ ထမ်ိဳးα€žားကင္ဆာα€žိပၸံα€™ွ ေမတၱာရပ္ခံခ်α€€္ေၾကာင္α‚” ထိုေဆးပင္၏ ကင္ဆာထိေα€›ာα€€္α€™ွဳα€€ို α€…α€™္းα€žα€•္ခ႔ဲα€žα€Š္။ ထပင္ ၃၅၀၀-တြင္ ထစြα€™္းထက္ပစα₯α€Š္း ၅၀-ေတြ႔ပါα€žα€Š္။ ၎ထနက္ Acetogenin α€žα€Š္ α€‘α€œြα€”္ထစြα€™္းထက္ျပီးα€žα€”္ေα€€ာင္α€™်ား ၊ α€—ိုင္းရပ္α€…္α€™်ား၊ α€™ွဳိα€™်ားα€”ွင္α‚” ကင္ဆာဆဲα€œ္တိုα‚”α€€ို တိုα€€္α€–်α€€္ပါα€žα€Š္။ ထ႔ိုျပင္ α€œူα€”ာထား ေဆးေၾကာင္α‚” α€’ုကၑမျα€–α€…္ေစပါ။

ထထူးα€žျဖင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€Š္ ကင္ဆာα€€်ိတ္တိုα‚”α€€ို ထူးα€€ဲα€…ြာ ေခ်α€–်α€€္ေပးပါα€žα€Š္။ ထိုα‚”ျပင္ ဓာတု α€”ွင္႔ဓါတ္ေα€›ာင္ျα€α€Š္α€€ုထုံးတို႔တြင္ ပ႔ံပိုးα€™ွဳထျα€–α€…္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ိုα€žုံးၾကပါα€žα€Š္။ ေα€˜းထြα€€္ဆိုးα€€်ိဳး α€™α€›ွိပါ။ ထို႔ထတြα€€္ေၾကာင္α‚” α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€žα€Š္ ျα€™α€…္ခ်င္းျပီးေဆးတစ္α€œα€€္ျα€–α€…္α€›ာ ၎α€”ွင္α‚”α€‘α€œား တူေဆးα€‘α€™α€Š္α€™ွာ α€›ဲα€šိုα€›ြα€€္၊ α€›ဲα€šိုα€žီး၊ ခုခံထားα€€်ဆင္းα€™ွဳ α€€α€š္တင္α€›ွင္တိုα‚”ျα€–α€…္ၾကျပီး ထစာထိα€™္α€”ွင္α‚” ထူα€œα€™္းေၾကာင္း ကင္ဆာတိုα‚”α€€ို တိုα€€္α€–်α€€္α€žα€Š္။ α€žိုα‚”ေα€žာ္α€œα€Š္း α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေဆးα€€ို KC-H (α€žိုα‚”) COQ10 COENZYNE 10 α€€α‚”ဲα€žိုα‚”ေα€žာ္ α€œα€Š္ပင္းα€€်ိတ္ဆြေဆးျပားျဖင့္ ပူးတြဲα€‘α€žုံးျပဳα€”ိုင္α€žα€Š္။ Laetrine ေဆးα€€ိုα€™ွီ၀ဲေα€žာ ကင္ဆာေα€›ာဂါα€›ွင္တိုα‚”α€žα€Š္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွင္α‚”α€”ာနတ္α€žီးα€€ို α€…ားေပးရပါα€™α€Š္။ α€‘α€˜α€š္ေၾကာင့္ဆိုေα€žာ္ α€‘α€š္ဇိုင္းဓာတ္တိုα‚”α€žα€Š္ ကင္ဆာဆဲα€œ္တိုα‚”α€€ို α€–α€š္α€›ွားေပးα€žα€Š္။ ထိုα‚”ေၾကာင္α‚” ထေစ႔ထတြင္းα€›ွိ B-17 α€žα€Š္ α€‘α€œုပ္α€œုပ္α€”ိုင္α€žα€Š္။

တုပ္ေα€€ြးေα€›ာဂါα€”ွင္႔ပတ္α€žα€€္၍ ေα€€်ာင္းα€žားတစ္ဦးα€™ွ α€žိα€›ွိα€›α€žα€Š္α€™ွာ ၎၏ေα€žြးα€žြင္းα€™ူα€žα€Š္ ၁၅-α€œီတာα€›ွိျပီး ထင္ထားခ်α€Š္α‚”α€”α‚”ဲေနပါα€žα€Š္။ ဖခင္ျα€–α€…္α€žူα€žα€Š္ α€…ိတ္ပူျပီးေဆးျα€™ီးတိုα€€ို α€œိုα€€္α€›ွာα€›ာ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€‘α€›α€Š္α€€ိုα€žာα€œ်ွင္ α€™ွီ၀ဲေၾကာင္း၊ ၎ေα€žြးα€žြင္းα€™ူα€€ို ၂၀ α€œီတာတြင္ ေα€žြးα€₯α€„α€š္ထေရတြα€€္ ၄၅.၅ α€›ွိေၾကာင္း၊ α€žိုα‚”ေα€žာ္ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ေဆးα€€ို α€™ီွ၀ဲျပီးေα€”ာα€€္ ေα€žြးထဆင္α‚” ၁၃၅-ထထိ ျမင္႔တက္α€žြား ေၾကာင္း ၊ ဆရာ၀န္တိုα‚”ေတာင္α€™ွ ထ႔ံထားα€žα€„့္ျပီး α€€ေα€œးα€€ို ေဆးα€›ုံα€™ွဆင္းေα€…α€žα€Š္။ ထိုα€žα€α€„္းα€žα€Š္ တစ္ျα€™ိဳα‚”α€œုံး ပ်α‚”ံႏွံံα‚”α€žြားပါα€žα€Š္။ ၎တိုα‚”၏ ေဆးျα€™ီးတိုထရ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္ႏွα€…္α€›ြα€€္α€€ို ေဆးေၾကာထုေထာင္း α€…α€…္ခ်α€›α€™α€Š္။ ထိုထခါ ထရြα€€္တစ္α€›ြα€€္α€œ်ွင္ α€…ားပြဲဇြα€”္း ၁-α€›α€™α€Š္။ တစ္ေα€”α‚”α€œ်ွင္ ၂-ဇြα€”္းα€™ွီ၀ဲပါ။ ျပဳတ္ျခင္း၊ ထပူေပးျခင္း α€™ျပဳα€œုပ္ပါႏွင္α‚”။ ေဆးထာα€”ိα€žα€„္ျα€•α€š္တတ္α€žα€Š္။ ထရြα€€္α€–ြားα€–ြားα€€ိုေα€›ြးပါ။ α€‘α€œြα€”္ခါးα€žျဖင္α‚” α€”ွာေခါင္းပိတ္ျပီး α€™်ိဳα€›α€™α€Š္။

ေα€”ာα€€္ ဇာတ္α€œα€™္းတစ္ပုα€’္α€™ွာ α€‘α€žα€€္ ၃၂-α€”ွα€…္α€›ွိေα€žာ ကၽႊα€”္ေတာ္α‚”α€žူα€„α€š္ခ်င္းတြင္ α€œြα€”္ခ႔ဲေα€žာα€”ွα€…္α€€ တုပ္ေα€€ြးျα€–α€…္ျပီး ေဆးα€›ုံတင္α€›α€žα€Š္။ ဆရာ၀န္ကတုပ္ေα€€ြး ေပ်ာα€€္ျခင္း α€™α€›ွိေၾကာင္းေျပာျပပါα€žα€Š္။ α€™ိα€™ိခုခံထားα€€ိုα€žာ ျမင္α‚”ေပးα€›α€”္ေျပာα€žα€Š္။ ထိုα€œူα€”ာတြင္ ေα€žြးα€”ွα€…္ခါα€žြင္းျပီး α€˜ုα€›ားဆီတြင္ ဆုေတာင္း ေα€”α€› α€žα€Š္။ ၎၏ ေα€žြးα€₯တိုα‚”α€žα€Š္ α‚αˆα€α€α α€žိုα‚” ၃-α€›α€€္ထတြင္းα€€်α€žြားα€žα€Š္။ ထိုထခါ ေα€šာကၑမ ျα€–α€…္α€žူα€€ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€›α€Š္တိုα€€္ျပီး α€€ုα€žα€›ာ ေα€žြးα€™်ားျပန္α€œα€Š္ျမင္႔တက္ျပီး ၃-α€›α€€္ထတြင္း ပိα€”္းၾကာα€›ြα€€္ တြင္ ေရမတင္α€žα€€α‚”ဲα€žိုα‚” ေα€›ာဂါေပ်ာα€€္ကင္းျခင္းα€žိုα‚” ေα€›ာα€€္၏။ ထူးျခားα€žα€Š္α€™ွာ α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€žα€Š္ တုပ္ေα€€ြးေα€›ာဂါျα€–α€…္α€žူထား ထပူျငိα€™္းေα€…α€€ာ ေထးျα€™α€™ွဳα€€ိုေပးပါα€žα€Š္။ α€œα€Š္ေခ်ာင္း ေα€›ာဂါျα€–α€…္ပါα€€ α€žေα€˜ၤာα€›ြα€€္α€€ို α€™ီွ၀ဲα€žα€„္α‚”α€žα€Š္။ ထုိα‚”္ေၾကာင္α‚” ထိုα€žူေတာ္ေα€€ာင္းထေပါင္းတိုα‚” α€žေα€˜ၤာ α€›ြα€€္α€€ို ေα€™ႊα€…α€€္ထဲ α€žိုα‚”α€‘α€Š္α‚”ျပီး α€Šွα€…္၍ α€žုံးေဆာင္ၾကပါေα€œ။
ေα€’ါα€€္တာခင္ေα€›ႊ
(တိα€›α€…ာၦန္ေဆးα€€ုဆရာ၀န္)

Thaung Tan      FACEBOOK