Showing posts with label short story. Show all posts
Showing posts with label short story. Show all posts

Friday, September 13, 2013

ဗုဒၶဘာသာကို ကမာၻသိေအာင္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည္ စာေပပါရဂူ ဦးေရႊဇံေအာင္



==============================
=========-
လယ္တီဆရာဘုရားသည္ ဗုဒၶစာေပမ်ားကို ပါဋိစာေပမွ ျမန္မာဘာသာသို႕ အဓိကဘာသာျပန္ေပးခဲ့သည့္ ေက်းဇူးရွင္ဆိုလွ်င္ ျမန္မာစာမွ အဂၤလိပ္ဘာသာသို႕ ဘာသာျပန္ခဲ့သည္မွာ ပထမဦးဆံုး ဦးေရႊဇံေအာင္ျဖစ္သည္။

၁၈၇၁ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ (၂၀)ရက္ေန႕မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ေက်ာင္းတက္လမ္းရပ္ကြက္တြင္ (ဘ)ရာဇ၀တ္၀န္ႀကီး ဦးေရႊသာ ႏွင့္ (မိ) ေဒၚမိအျဖဴဇံတို႕မွ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ၁၈၉၂ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ၀ိဇၨာဘဲြ႕ရခဲ့သည္။ ၁၈၉၄ ခုႏွစ္မွာ လယ္၀န္ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ျမန္မာ သုေတသနဂ်ာနယ္တို႕တြင္ ဗုဒၶအဘိဓမၼာမ်ားကို စတင္ ေဆာင္းပါးေရးသားခဲ့သည္။ ယင္းေခတ္တြင္ ထင္ရွားေသာ အဂၤလန္ျပည္မွ ပါဋိပညာရွင္ မစၥက္ရုိင္းေဒဗစမ္က လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးကို ေမးျမန္းေသာ ေမးခြန္ပုစ ၦာမ်ားကို ျမန္မာျပန္၍ ဆရာေတာ္ႀကီးကို တင္ျပခဲ့သည္။ လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီး ေျဖေတာ္မူေသာ အေျဖမ်ားကို အဂၤလိပ္ဘာသာသို႕ျပန္ၿပီး လန္ဒန္ပါဋိ ေလဒီမစၥက္ရိုင္းေဒးဗစ္ထံ စာတိုက္က ေပးပို႕ၿပီး ဗုဒၶစာေပကို ကမာၻသို႕ ျပန္႕ပြါးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၁၀ ခုႏွစ္မွာ ဦးေရႊဇံေအာင္ အဂၤလိပ္ဘာသာေရး အဘိဓမၼာသဂၤဟက်မ္းကို ထြက္ေ၀ခဲ့သည္။ လန္ဒန္ ပါဋိ ေလဒီ မစၥက္ရိုင္းေဒးဗစ္မွ ဦးေရႊဇံေအာင္ကို ေက်းဇူးတင္စကားပါးခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး၏ ဗုဒၶဒသာန ရွင္းလင္းခ်က္ကို ဥေရာပ ပညာရွင္မ်ားက နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပ ေရးသားႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ဂုဏ္ျပဳမွတ္တမ္ငးတင္ခဲ့သည္။

Wednesday, September 4, 2013

ရခိုင္စကားထိန္းသိမ္းထားပါ ထြန္းႏိုင္(သရီေခ်ာင္း)



(ရကၡဝံလက္-ရခိုင္အမ်ဳိးသားမဂၢဇိ
န္း၊ အမွတ္(၃)၊ စာ(၈၀)ပါ စာမူ ျဖစ္ပါေရ။)

သမိုင္းလူဦးရီြနန္႔စာေက ဧဂုရခိုင္လူဦးရီြက ေကာင္းနည္းလာခပါယာ။ ယင္းအနည္းမာတစ္ခါ ဗမာစကားေလာင္းရိပ္မိနီသိ့ယင့္။ ယင္းလူတိက ကိုယ့္ကိုယ္ကို မ်ဳးိခ်စ္ရခိုင္လတ္။ ေျပာခ်င္စြာကို ေျပာ လို႔ရေရ စိတ္ရာအဓိကဆိုပနာ ေနာက္တစ္ဆင့္တက္လာကတ္ျပန္ပါေရ။ စိတ္သတ္သတ္ဧ့ လႈပ္ယွားမႈ နန္႔ ပစ္မွတ္ဟူသရိြကို မေရာက္ႏိႈင္ပါ။ လိုခ်င္ေရအရာတစ္ခုကို စိတ္ကဦးေဆာင္ႏိႈင္ေကေလ့ ခႏၶာ ကိုယ္အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုခုနန္႔မတြဲဘဲ ပစ္မွတ္ကို မေရာက္ႏိႈင္ပါ။ ဆိုလိုခ်က္က အေျပာနန္႔မၿပီး လက္ တိြလုပ္မွ ၿဗီးေျမာက္ပါဖို႔။ အဆီြစြာ ရခိုင္စကားမေျပာဘဲ ရခိုင္စကားနန္႔ ရခိုင္သမိုင္းတစ္စြန္းတစ္စကို လူတစ္ေယာက္ျဖစ္လို႔ မ်ဳိးခ်စ္ရခိုင္ဆိုပနာ ကိုယ့္ကိုယ္ခံယူထားေကေလ့ ဟုတ္ယင့္။ ၿမိဳသီြးေရ ဓားပိုင္ တစ္ဖက္ေတာ့ခါ ျပတ္ေတ၊ ေနာက္တစ္ဖက္ကား အတံုး၊ ဘက္စံုမဟုတ္။ ဇာနန္႔တူေလဆိုေက ကဏန္႔ပိုင္။ ေစာင္းသတ္လားေရ။

မိမိဧ့သားသမီး အညြန္႔ေလာင္းရို႕ေရ မိဘေျပာေရစကားကိုရာ လိုက္ေျပာပါဖို႔။ မိဘက ဗမာ စကားေျပာေက သားသမီးေလ့ ယင္းစကားကို ေျပာဖို႔နန္႔ရာ။ မိဘက အဂၤလိပ္စကားေျပာေက သား သမီးေလ့ အဂၤလိပ္စကားရာ ေျပာကတ္ဖို႔ေယ။ တစ္ခါကတတ္ကၽြမ္းေျပာဆိုခေရ ရခိုင္စကားကို မိဘ ရို႕ကိုယ္တိုင္ မေျပာယာ၊ မေျပာတတ္ယာဆိုေက သားသမီးတိက ပိုလို႔ မတတ္ယာ၊ မေျပာယာ။ မိဘ ရို႕ေလာင္းရိပ္မိေရ ဘာသာစကားကိုရာ အဆက္ဆက္ေျပာဆိုလားကတ္ဖို႔ ဟိယာ။ တစ္ဖက္ဘာသာ စကားကို ထိန္းသိမ္းရာေလ့ ေရာက္လားၿပီးယာ။ ယင္းပိုင္အဆက္ဆက္ျဖစ္လားေက ပထမအမိအဘ ဆင္းသက္လာေရ ရခိုင္ဆိုေရ ဝိေသသလကၡဏာတိစြာ ၾကက္ေပ်ာက္ငွက္ေပ်ာက္ ေပ်ာက္လားလီပါ ဖို႔။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မာ အစအနလိုက္ရွာမရေယာင္ ျဖစ္လားႏိႈင္ပါေရ။ မေပ်ာက္ပ်က္ေကာင္းပါကား။ ကိုယ္တိုင္သိထားေရ ရခိုင္စကားနန္႔ စာပီတိကို မေပ်ာက္ပ်က္ေယာင္ ထိန္းသိမ္းကတ္ပါလို႔ မ်ဳိးခ်စ္ အခ်င္းခ်င္း တိုက္တြန္းပါရစီခ်က္။ ကရဲ႕လိုေရ စကားတိမဟုတ္ပါ။ အကၽြန္႔အႀကံျပဳခ်က္ကို အိပ္ရာဝင္ ေရခါ နဖူးမာလက္ေခ်တင္ပနာ စဥ္းစားပါ။ ဆင္ျခင္ပါ။ ဆံုးျဖတ္ပါ။

ရိုးေတာင္ႀကီးက အႏၱရာယ္အသြယ္သြယ္ကို ကာဆီးထားခေကေလ့ အႏၱရာယ္တိ ဒရေဟာဝင္ လတ္ပါေရ။ ဦးေနဝင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေတ ႏွစ္အလယ္ပိုင္းေလာက္မာ ရခိုင္မူလတန္းေက်ာင္းတိဒို႔ ညႊန္ၾကား စာတစ္ေစာင္က်ပါေရ။ ေက်ာင္းဝိုင္းအတြင္းမာ ဗမာစကားေျပာကတ္ရေမလတ္။ ရခိုင္ဘာသာစကား နန္႔စာပီကို အျမစ္ျဖဳတ္ဖို႔စေရ စီမံကိန္း။ ယင္းစီမံကိန္းကို စစ္ေတြခရိုင္၊ ေက်ာက္ျဖဴခရိုင္ရို႕မာ အထမ ေျမာက္ခပါ။ သံတြဲခရိုင္မာရာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုေရာပနာ ဗမာစကားနန္႔ ေျပာလွာကတ္ေတအတြက္ ဂနိ႔ထိ ဗမာေလာင္းရိပ္မိနီျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ေလာင္းရိပ္မက်ခင္ မန္ေအာင္ကၽြန္းေဒသတိမာ ပါဠိ (အေန- က အႏၱရာယာပိ-တစ္ပါးမက မ်ားစြာေသာ အႏၱရာယ္)က ဆင္းသက္လွာေရ အေနက(အမ်ားႀကီး) ဆို ေရစကားကို ေျပာဆိုဖူးခပါေရ။ ပင္လယ္ကို ပင္းလယ္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕တစ္ဖက္ကမ္း လက္ပံျပားရြာမာ ရီခပ္ေတ ဗာရတီကို သံပဒံုအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕တစ္ဖက္ကမ္း လမ္းမေတာ္(ဘာမိ)ရြာမာ အသီးတိ အမ်ားႀကီးသီးစြာကို ေအာ္ေတာ္သီးေရလို႔ လည္းေကာင္း ဗမာ စကားနန္႔မေရာစပ္ေတ ရခိုင္စကားအစင္တိကိုရာ ေျပာဆိုခကတ္ပါေရ။ ေျပာလိုခ်င္စြာက ကိုယ့္အမ်ဳိး အစဥ္တိကို သတ္ျဖတ္ရက္စက္နီေရ လူမ်ဳိးစုတိဧ့ စကားနန္႔အဝတ္ဆိုးတိကို ထိန္းသိမ္းမထားသင့္ ေၾကာင္း ဆိုလိုခ်က္ပါ။ သူရို႕နန္႔ဆက္ဆံရေရအခါ သူရို႕စကားကို မပီကလာေျပာျဖစ္ကတ္ၿပီးေက ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းတိြကတ္ေတအခါ ကိုယ့္စကားကို ဗမာစကားနန္႔ မေရာေယာင္ ေျပာစီခ်င္ေရ ဆႏၵပါ။

မေလးယွားမာ ႏိုင္ငံျခားသားတိစြာ မေလးလူမ်ဳိးနန္႔တိြေရအခါ မေလးစကားကို ပီသေယာင္ ေျပာတတ္ဖို႔စြာထက္ သေဘာေပါက္ေယာင္ ေျပာတတ္ဖို႔က ပထမအရီးႀကီးခ်က္ ျဖစ္ပါေရ။ ႏိုင္ငံသား မဟုတ္လို႔ မပီဆိုစြာ သူရို႕နားလည္ၿပီးသားပါရာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမာ တျခားကဝင္ေရာက္လွာေရ တရုတ္ တိ၊ ဘဂၤလားတိစြာ ကိုယ့္ရို႕အခ်င္းခ်င္းတိြေရခါ ကိုယ့္ရို႕စကားကိုရာ ေျပာျဖစ္ကတ္ပါေရ။ မေလးယွား ႏိုင္ငံမာ မွီခိုနီထိုင္ေရ အိႏၵိယနန္႔ တရုတ္လူမ်ဳိးတိေလ့ ကိုယ့္ရို႕အခ်င္းခ်င္းတိြေရခါ ကိုယ့္ရို႕စကားကိုရာ ေျပာကတ္ပါေရ။ ယင္းဟင့္သည္ပင္ ကိုယ့္လူမ်ဳိးမေပ်ာက္ပ်က္ေယာင္ ထိန္းသိမ္းစြာ ျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္ တစ္ေယာက္ေရ ကိုယ့္လူမ်ဳိးစကားမဟုတ္ေတ စကားတစ္ခုကို မွန္းမရေယာင္ ပီပီသသေျပာႏိႈင္ေက ေလ့ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုနန္႔ ပတ္သက္ၿပီးေက ရခိုင္မွန္းသိလားေရခါ အယင္ခင္မင္နီေရ လူမ်ဳိးျခား စြာ ယင္းရခိုင္သားအေပၚ ခင္မင္မႈထက္ဝက္ေလာက္ ေလွ်ာ့က်လားေၾကာင္း ပါးစက မေျပာေကေလ့ အမူအရာကို ၾကည့္ပနာ သိႏိႈင္ပါေရ။ ႏြားကြဲေက က်ားဆြဲမခံရေယာင္ ကိုယ့္လူမ်ဳိးနန္႔တိြေရအခါ ကိုယ့္ စကားေျပာပနာ သိုက္သိုက္ဝန္းဝန္း နီထိုင္တတ္ဖို႔ လုိပါေရ။

ထြန္းႏိုင္(သရီေခ်ာင္း)

အရာတစ္ေခါက္ ဆက္ပါဖို႔သိ့။

Thursday, August 1, 2013

ဘဏ္သူေဌး ဦးရဲေက်ာ္သူ(၁၈၃၃-၁၉၁၀)



xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
xxxxx

ျမန္မာႏိုင္ငံမာ ဘဏ္လုပ္ငန္းကုိပထမဦးဆုံး စတင္လုပ္ကိုင္သူ၊ (၁၉၀၀)ျပည့္ႏွစ္၀န္းက်င္ကပင္ အိႏ...ိၵယရူပီးဒဂၤါးသိန္းတစ္ရာခန္႔ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားေရ "ရဲေက်ာ္သူအင္ကုမၸဏီလီမီတက္" လုပ္ငန္းကုိ တည္ေထာင္ခသူ၊ သူ ႔ေခတ္သူ ႔အခါက ရခုိင္ျပည္မာအခ်မ္းသာလုပ္ငန္းရွင္၊ သူ႔လက္နန္႔တုိက္မိသရြိ႕ ငြီျဖစ္ေတလို႔ တင္စားေျပာခံရသူ၊ အိႏိၵယအစုိးရကပင္ဖိတ္ၾကားပနာ
သူဌီးဘြဲ႔နန္႔က်က္သေရေဆာင္ရႊီစလြယ္ဆုခ်ီးျမင့္ခံခရသူျဖစ္ပါေရ။ ေက်ာင္းသင္ပညာမဟိေကေလ့ ထူးျခားေရ ဇြဲ႕လုံလ ဝီရိယနန္႔တီထြင္ဥာဏ္နန္႔ျပည့္စုံေရ သမၼာန္ထုိးသားဘဝက စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္လာလူ၊ သူဌီးျဖစ္လာေကေလ့ ဘဝမမိန္႔႔ဘဲ သမၼာန္ထုိးသားဘဝက
အသုံးျပဳခေရ ေလွာ္တက္မကုိ ရႊီခ်ပနာ အိမ္မာခ်ိတ္ဆြဲထားလူ၊ ထူးျခားခ်က္တစ္ခုမာ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ နိ႔တုိင္း မုိးထက္ ၄ခ်က္တီး အိပ္ယာကထပနာ လက္ဆြဲမီးအိမ္ကုိင္ပနာ သူတပည့္ေခ်နန္႔တတူ ျမိဳ႕ကုိလွည့္ပနာ "အရပ္သားတိ၊ ရြာသားတိ ထကတ္ပါဖိ၊ ရီထဲမာဒဂၤါးတိ
ေမွ်ာနိန္ကတ္ေတ၊ ဆယ္လုိ႔ယူကတ္ပါ" လို႔ေဆာ္ၾသေလ့ဟိသူစေရေကာင္းသတင္းအဖုံဖုံနန္႔
ျပည့္စုံေရတီထြင္စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ပါေရ။

ဦးရဲေက်ာ္သူကုိ ခရစ္သၾကစ္ ၁၈၃၃ ခုႏွစ္၊ ဒီဇိန္ဘာလ ၅ ရက္နိ႔မာ ေဒဂုဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏုိင္ငံ၊ ပင္းဝါျမိဳ႕အနားမာဟိေရ ပဲတလီရြာမာ မြီးဖြါးခပါေရ။အဖမာရခုိင္လူမ်ိဳးဦးဒုိးေအာင္ၾကြယ္ ျဖစ္ပီးေက ညီအစ္ကုိ ၄ ေယာက္မာ တတိယေျမာက္သားျဖစ္ပါေရ။ အစ္ကုိရဲေဘာ္သြယ္၊ ရဲျမသြယ္နန္႔ ညီမာ ရဲေအာင္ရွီ ျဖစ္ပါေရ။ အရြယ္ေရာက္ခါ ညီအစ္ကုိႏွစ္ေယာက္ရုိေရ ရခုိင္ျပည္၊ စစ္ေတြျမိဳ႕သုိ႔
လားပနာ အလုပ္ရွာဖုိ႔ လာကတ္ပါေရ။ မၾကာမီ အစ္ကုိျဖစ္သူမာ မိဘတိဘားကုိ ျပန္ခလို႔ ညီတစ္ေယာက္တည္း စစ္ေတြမာ ၾကံဳရာအလုပ္ကုိ လုပ္ကုိင္ခပါေရ။ ပထမဆုံး စစ္ေတြျမိဳ႕က ကန္ဒကာ သူဌီးၾကီး ဦးသံျခြီဧ့ ကုန္ေရာင္းသမၼာန္မာ လွီထုိးသားအျဖစ္စတင္လုပ္ကုိင္ခပါေရ။ အလုပ္ကုိ ရရုိးသသားနန္႔ ၾကိဳးစားလုိ႔မက်ီ ဝီရီယအေျမာ္အျမင္ဟိမႈရုိ႕ေၾကာင့္ လွီထုိးသား ေမာင္ရဲေက်ာ္သူကုိသူဌီးၾကီး ဦးသံျခြီက သမီးျဖစ္သူ မသံဒါျဖဴနန္႔ ပီးစပ္ခပါေရ။ သမက္တက္ပြဲမာရေရ မဂၤလာလက္ဖြဲ႔ ရတနာရႊီငြီတိကုိ ေယာက္ခမအလုပ္မာ
ရွယ္ယာအျဖစ္ ျပန္လု႔ိအပ္ႏွံပနာ စီးပြါးေရးကုိ ေဇာက္ခ်လုပ္ကုိင္ခပါေရ။ သစ္လုပ္ငန္း ၊ အရွိပါကစၥတန္ (ေဒဂု ဘဂၤလားေရွ္႕) ကနိန္ ဆီးရြက္ေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္း၊ ပင္လယ္ကူလွီသမၼာန္တိက ျမစ္သဲအရွင္ဝယ္ယူေရလုပ္ငန္း၊စစ္ေတြျမိဳ႕အနားမာ ျမီအရုိင္းတိဝယ္ယူ
ျမဳပ္နွံျခင္းလုပ္ငန္း၊ ျမီအငွါးလုပ္ငန္း၊ ဆန္စပါးေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္း၊ ဗ်ိဳင္းေတာင္၊ ဗ်ိဳင္းမြီး ေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္းအစဟိေရလုပ္ငန္းမ်ိဳးစုံကုိလုပ္ကုိင္ခလုိ႔ ထုိေခာတ္ကရခုိင္ျပည္၊ စစ္ေတြျမိဳ႕မာ အခ်မ္းသာဆုံး လုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ခပါေရ။

ဦးရဲေက်ာ္သူေရ ေအာက္ျခီကတက္လာလူဘဝနာခလူပီပီဆင္းရဲသား၊ ေတာင္သူလယ္သမားတိဘားမာ စာနာမႈဟိပါေရ။ ဆန္စပါးေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္းမာ မုိးဘရားသား၊ စတီးဘရားသား၊ ဘလုပ္ဘရားသား အစဟိေရ ႏုိင္ငံျခားကုမၼဏီတိကစ်ီးႏွိမ္လို႔ဝယ္စြာကုိ နည္းမ်ိဳးစုံနန္႔ ကာကြယ္ပနာ ရခုိင္ေတာင္သူလယ္သမားတိ မႏွစ္နာရဇီရန္ စပါးစ်ီးကုိ ႏုိင္ငံျခားကုမၼဏီတိထက္
ပုိပီးပနာ ဝယ္ယူခပါေရ။ ဦးရဲေက်ာ္သူဧ့ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းတိထဲက စစ္ေတြျမိဳ႕မာ ဖြင့္လွစ္ခေရ " ဦးရဲေက်ာ္သူ အင္ ကုမၼဏီလီမီတက္" လုပ္ငန္းမာ အထင္ရွားဆုံးျဖစ္ပါေရ။ ေဒလုပ္ငန္းမာ ရွယ္ယာပုိင္ဆုိင္ေရလူတိဘားက အပ္ေတဒဂၤါးနန္္႔ ထုပ္ေတဒဂၤါးတိကုိ ခ်က္လက္မွတ္
စနစ္သုံးပနာဒဂၤါးေခ်းျခင္း၊ရႊီေပါင္၊ ျမီေပါင္လက္ခံျခင္းတိကုိ ေဆာင္ရြက္ေတအတြက္နန္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမာ ပထမဆုံးဘဏ္လုပ္ငန္းပုိင္သွ်င္
လုိ႔သတ္မွတ္ခကတ္ပါေရ။ ယင္းဘဏ္လုပ္ငန္းမာ ၁၉၁၀ျပည့္ႏွစ္ဝန္းက်င္မာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈကနိန္ အိႏိၵယရူပီးဒဂၤါး သိန္းတစ္ရာေက်ာ္ရဟိခပါေရ။ ဦးရဲေက်ာ္သူ ကြယ္လြန္ခေရခါ ဦးရဲေက်ာ္သူဧ့ သတၱမေျမာက္သားျဖစ္ေတ ဦးေရႊသာက ၁၉၂၄ခုႏွစ္ဝန္းက်င္မာ တရားဝင္
ဘဏ္အျဖစ္ စနစ္တက်တည္ေထာင္ေဆာင္ရြက္ခပါေရ။ ယင္းဘဏ္ကနိန္ပနာ " မသံဒါျဖဴ အင္ ကုမၼဏီလီမီတက္" ခြဲျခားတည္ေထာင္ပနာအိမ္ငွါးခ၊ ျမီငွားခ ေကာက္ခံေရ လုပ္ငန္းတိကုိ လုပ္ေဆာင္ခပါေရ။

သူဌီးၾကီး ဦးရဲေက်ာ္သူဧ့ ခ်မ္းသာၾကြယ္ဝမႈ ဂုဏ္သတင္းတိေၾကာင့္အိႏိၵယအစုိးရက ဖိတ္ၾကားပနာ အိႏိၵယသူဌီးၾကီးတိကုိခ်ီးျမင့္ေရ သူဌီးၾကီးဘြဲ႕နန္႔ က်က္သေရေဆာင္ ရႊီစလြယ္ရ တံဆိပ္ခ်ီးျမင့္ခပါေရ။ ျဗိတိသွ် ျမန္မာျပည္ ေကာ္မရွင္နာဧ့ အၾကံပီးဘုတ္အဖြဲ႔ဝင္ အျဖစ္ေလ့ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခရပါေရ။ စီးပြါးေရးေအာင္ျမင္လာစြာနန္႔ ဘုရားတည္၊ ေက်ာင္းေဆာက္
အလွဴဒါနအေျမာက္္အမ်ား ကုသိုလ္ျပဳခပါေရ။ အထင္ရွားဆုံးမာ မဟာျမတ္မုနိဘုရား သိမ္တန္ေဆာင္းေတာ္ၾကီး၊ေၾကးဆင္းထုေတာ္ၾကီးရုိ႕ျဖစ္ပါေရ။ လူမႈေရးလုပ္ငန္းအနိန္နန္႔
စစ္ေတြဆီးရုံၾကီးမာ အမ်ိဳးသမီးသားဖြါးေဆာင္ကုိ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခပါေရ။ အဂုအခါ သံေက်ာင္း (သုိ႔) ဦးရဲေက်ာ္သူေက်ာင္းလို႔နာေမတြင္ေရ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကုိေလ့ သက္ရွိထင္ရွားဟိစုိင္အခါကပင္ ေဆာက္လုပ္ဖုိ႔အတြက္ သစ္တိဝယ္ပနာ စီစဥ္ပီးခပါေရ။
ဦးရဲေက်ာ္သူ ကြယ္လြန္လားေရအခါ သားသမီးတိက အဖကုိရည္စူးပနာ သံထည္တိနန္႔ တည္ေဆာင္ခလို႔ သံေက်ာင္းလုိ႔ နာေမတြင္ခပါေရ။ဦးရဲေက်ာ္သူနန္႔ ေဒၚသံဒါျဖဴရုိ႕မာ သားသမီး (၁၀) ေယာက္ ထြန္းကားပနာ (၄)ေယာက္မာ ထင္ရွားေက်ာ္ေစာခပါေရ။ သားအၾကီးဆုံး
ဦးခ်န္ထြန္းမာ အဂၤလန္ႏုိင္ငံမာ ဥပေဒပညာသင္ၾကားခပီးေက ဥပေဒေနာက္ဆုံးႏွစ္မာ ပထမတန္းအဆင့္က ေအာင္ျမင္ပနာ ေနာင္အခါထင္ရွားေက်ာ္ေစာေရ ဥပေဒပညာရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာခပါေရ။ ဦးခ်န္ထြန္းပုိင္ အရာသားတိျဖစ္ေတ ဦးေရႊသာ၊ ဦးေရႊဘဲ၊ ဦးသာဇံရုိ႕ကုိေလ့အဂၤလန္သို႔ေစလြတ္ပနာ ဥပေဒပညာတိ သင္ၾကားဇီခပါေရ။ သူဌီးၾကီး ဦးရဲေက်ာ္သူေရ အသက္ (၇၇)ႏွစ္အရြယ္ ျမန္မာသၾကစ္ ၁၂၇၂ ခုႏွစ္
နယုန္လျပည့္ေက်ာ္ (၁၃)ရက္ အဂၤါနိ႔ မိုးထက္(၈)နာရီမာ ကြယ္လြန္ခပါေရ။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္မာ သားသမီးတိအတြက္ အိႏိၵယရူပီးဒဂၤါး သိန္း (၇၀)ေက်ာ္က်န္ခပါေရလုိ႔သိဟိရပါေရ။

ေမာင္ေဇယ်ာ ရီးသားေရ ျမန္မာလူေက်ာ္ (၁၀၀) စာအုပ္ထဲက ရခုိင္လူမ်ိဳး သူဌီးၾကီး ဦးရဲေက်ာ္သူ အေၾကာင္းကုိ အကြ်န္ ရခုိင္မႈ ျပဳပါေရ။

Tuesday, May 7, 2013

ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္မွ ေၿပာၾကားသည့္ မိန္႔ခြန္း

Saturday, May 4, 2013

လူနည္းစုပါ သနားစရာအမတန္ေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ သူေတြျမင္ၾကပါေစ


လူနည္းစုပါ သနားစရာအမတန္ေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ သူေတြျမင္ၾကပါေစ
=========================================

ကုလားေတြက သိပ္မဆုိးပါဘူး၊ အရမ္းအနားစရာေကာင္းပါတယ္လုိ႔ ထင္ေနၾကတဲ့ ေကာင္ေတြ၊ ေကာင္မေတြ သိေအာင္လုိ႔ တင္ေပးလုိက္တာ..။ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ သိပ္ၿပီး အၿမင္က်ယ္သလုိလုိ၊ တတ္ေယာင္ကားေတြလာ မလုပ္နဲ႔..။ မင္းတုိ႕သိတာက ၿမဴမႈတစ္မႈန္စာေတာင္မရွိဘူး...။ ကုလားနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ရခုိင္ကုိ စာလာမခ်ၾကနဲ႔..။

ဒီအစီအရင္ခံစာမွာ ေရးထားတဲ့ စာေၾကာင္းေလး ၂ ေၾကာင္း ၃ ေၾကာင္းေလာက္ကုိ ဖတ္ၾကည့္လုိက္..။ 

ရခုိင္ေတြကုိ ဘယ္ေလာက္ရက္စက္ခဲ့လဲဆုိတာ..။ ဒီလုိရက္ရက္စက္စက္ အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့အထဲမွာ မင္းတုိ႔ နင္တုိ႔ အေဖေတြ၊ အေမေတြ၊ ညီမေတြ ပါသြားတယ္ဆုိရင္ မင္းတုိ႔ သေဘာထားၾကီးႏုိင္ ၾကအုံးမလား..။ ထမင္းစားတဲ့ ပါးစပ္နဲ႔ေၿပာၾက..။ ခ်ီးစားတဲ့ ပါးစပ္နဲ႔ မေၿပာၾကနဲ႔..........။


Ko Kyi Win
လူနည္းစုပါ သနားစရာအမတန္ေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ သူေတြျမင္ၾကပါေစ
=========================================

ကုလားေတြက သိပ္မဆုိးပါဘူး၊ အရမ္းအနားစရာေကာင္းပါတယ္လုိ႔ ထင္ေနၾကတဲ့ ေကာင္ေတြ၊ ေကာင္မေတြ သိေအာင္လုိ႔ တင္ေပးလုိက္တာ..။ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ သိပ္ၿပီး အၿမင္က်ယ္သလုိလုိ၊ တတ္ေယာင္ကားေတြလာ မလုပ္နဲ႔..။ မင္းတုိ႕သိတာက ၿမဴမႈတစ္မႈန္စာေတာင္မရွိဘူး...။ ကုလားနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ရခုိင္ကုိ စာလာမခ်ၾကနဲ႔..။

ဒီအစီအရင္ခံစာမွာ ေရးထားတဲ့ စာေၾကာင္းေလး ၂ ေၾကာင္း ၃ ေၾကာင္းေလာက္ကုိ ဖတ္ၾကည့္လုိက္..။

ရခုိင္ေတြကုိ ဘယ္ေလာက္ရက္စက္ခဲ့လဲဆုိတာ..။ ဒီလုိရက္ရက္စက္စက္ အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့အထဲမွာ မင္းတုိ႔ နင္တုိ႔ အေဖေတြ၊ အေမေတြ၊ ညီမေတြ ပါသြားတယ္ဆုိရင္ မင္းတုိ႔ သေဘာထားၾကီးႏုိင္ ၾကအုံးမလား..။ ထမင္းစားတဲ့ ပါးစပ္နဲ႔ေၿပာၾက..။ ခ်ီးစားတဲ့ ပါးစပ္နဲ႔ မေၿပာၾကနဲ႔
" ခြဲျခားမေနပဲ ေရာေနခ်င္ၾကတ့ဲသူေတြ" သင္တို႕ သိပ္ၿပီး သတၱိေကာင္းေနၾကတယ္ဆိုရင္ သင္တို႕မိသားစုကို ေမာင္ေတာအလယ္သံေက်ာ္ကို တစ္ပါတ္ေလာက္ပို႕ထားလိုက္ၾကပါလား။ ေမာင္ေတာမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဗုဒၶဘာသာ ဝင္ မ်ားေနၾကသလို ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ေတြလည္းရွိတယ္ ၊ အိႏၵိယ အႏြယ္ ဟိႏၵဴေတြလည္းေနၾကတယ္၊ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြလည္းရွိၾကတယ္၊ အားလံုးက သဟဇာတ က်ေအာင္ေအးအတူပူအမွ် ေနထိုင္လို႕ရပါလွ်က္နဲ႕ ဝက္သားမစားတ့ဲ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးက က်န္တ့ဲဘာသာဝင္ေတြအေပၚမွာ အၿမဲတမ္း သတ္ျဖတ္ ေစာ္ကားလာခ့ဲတာဟာ ယေန႕ထိရွိေနတုန္းပါပဲ ၊ ၂၀၁၂ ရခိုင္အေရး ကို ဗီြဒီယိုဇာတ္လမ္းတစ္ခုလိုထင္ေနၾကသူေတြ ၊ ရုပ္ျပဇာတ္လမ္းသဖြယ္ထင္မွတ္ေနသူေတြ ၊ ပံုျပင္မွတ္ေနသူေတြ နဲ႕ ဒီေန႕ လူမ်ဳိးဘာသာ မခြဲျခားဆက္ဆံေနခ်င္သူမ်ား ေမာင္ေတာကိုလာၿပီးေတာ့ ကုလားရြာေတြမွာ စည္းရံုးလွည့္ၾကစမ္းပါ။ သင္တို႕ေခါင္း ဘယ္နားကသြားေကာက္ရမည္ေတာင္သိလိုက္ရမည္မဟုတ္။

မုန္း ဇာတုံး
" ခြဲျခားမေနပဲ ေရာေနခ်င္ၾကတ့ဲသူေတြ" သင္တို႕ သိပ္ၿပီး သတၱိေကာင္းေနၾကတယ္ဆိုရင္ သင္တို႕မိသားစုကို ေမာင္ေတာအလယ္သံေက်ာ္ကို တစ္ပါတ္ေလာက္ပို႕ထားလိုက္ၾကပါလာ
း။ ေမာင္ေတာမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဗုဒၶဘာသာ ဝင္ မ်ားေနၾကသလို ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ေတြလည္းရွိတယ္ ၊ အိႏၵိယ အႏြယ္ ဟိႏၵဴေတြလည္းေနၾကတယ္၊ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြလည္းရွိၾကတယ္၊ အားလံုးက သဟဇာတ က်ေအာင္ေအးအတူပူအမွ် ေနထိုင္လို႕ရပါလွ်က္နဲ႕ ဝက္သားမစားတ့ဲ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးက က်န္တ့ဲဘာသာဝင္ေတြအေပၚမွာ အၿမဲတမ္း သတ္ျဖတ္ ေစာ္ကားလာခ့ဲတာဟာ ယေန႕ထိရွိေနတုန္းပါပဲ ၊ ၂၀၁၂ ရခိုင္အေရး ကို ဗီြဒီယိုဇာတ္လမ္းတစ္ခုလိုထင္ေနၾကသူေတြ ၊ ရုပ္ျပဇာတ္လမ္းသဖြယ္ထင္မွတ္ေနသူေတြ ၊ ပံုျပင္မွတ္ေနသူေတြ နဲ႕ ဒီေန႕ လူမ်ဳိးဘာသာ မခြဲျခားဆက္ဆံေနခ်င္သူမ်ား ေမာင္ေတာကိုလာၿပီးေတာ့ ကုလားရြာေတြမွာ စည္းရံုးလွည့္ၾကစမ္းပါ။ သင္တို႕ေခါင္း ဘယ္နားကသြားေကာက္ရမည္ေတာင္သိလိုက္ရမည္မဟုတ္။

မုန္း ဇာတုံး

Sunday, April 14, 2013

Ashinguna


အိႏၵိယႏုိင္ငံ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္မွာ ေရတြင္းပ်က္တခုထဲကုိ
ေခြးေပါက္ကေလး ႏွစ္ေကာင္ မေတာ္တဆျပဳတ္က်သြား
ခဲ့ပါတယ္။ သူ ့တုိ ့အေမကေတာ့ ေရတြင္းအနားပတ္လည္
မွာ ေျပးလႊားျပီး ေဟာင္ေနခဲ့တယ္။ ေခြးေတြရဲ့ပုိင္ရွင္က
ေရတြင္းထဲကုိ ငုံ ့ၾကည့္လုိက္ခ်ိန္မွာ King Cobra ဆုိတဲ့
ေျမြေဟာက္ႀကီးတေကာင္လည္း သည္ေရတြင္းပ်က္ထဲ
မွာရွိေနျပီး ေခြးေပါက္ကေလးေတြကုိလည္း မည္သည့္
ခ်ိမ္းေျခာက္ေႏွာက္ယွက္မူမွ် မျပဳလုပ္ပါ၊ သည့္အျပင္ -
ေရတြင္းထဲမွာ ေရတက္လာရင္ ေခြးေလးေတြေရနစ္မွာ
စုိးတဲ့အတြက္ ေျမြေဟာက္ႀကီးက ေခြးေလးေတြကုိ
ေရတြင္းရဲ့အျခားတဘက္ကုိလည္း သြားခြင့္မေပးပါဘူး။

သူတုိ ့သုံးေကာင္ဟာ (၄၈) နာရီေလာက္ အဲသည္
ေရတြင္းပ်က္ထဲမွာ အတူရွိေနခဲ့ျပီး ေျမြေဟာက္ႀကီးဟာ
ေခြးေလးေတြရဲ့ ေဘးမွာ ျငိမ္ျငိမ္ေလးပဲရွိေနခဲ့ပါသတဲ့။
သစ္ေတာဌာနကေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ေျမြႀကီး
ဟာ ေရတြင္းရဲ့အျခားတဘက္ကုိသြားေနလုိက္ပါတယ္။
ေခြးကေလးေတြဟာ ဘာဒဏ္ရာအနာတရမွမရွိခဲ့သလုိ
ေျမြႀကီးကုိလည္း ေတာထဲကုိျပန္လႊတ္ေပးလုိက္ၾကပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာ အဆိပ္အျပင္းဆုံးနဲ ့ အႏၱရာယ္အရွိဆုံးလုိ ့
ဆုိတဲ့ သတၱ၀ါပင္ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း ေဘးဒုကၡေရာက္တဲ့
အခါ တဦးနဲ ့တဦး အျပန္အလွန္ေလးစားသမူနဲ ့ အတူ
ယဥ္တြဲေနထုိင္ႏုိင္ျခင္းဟာ ... လူသားေတြအတုယူစရာ
ျဖစ္ေၾကာင္းပါတဲ့ .........။

လွဳိင္ဘြား ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆုိသည္။
Source: Planet Earth
https://www.facebook.com/pages/Planet-Earth/108965459212030

The incident occurred in the Indian state of Punjab. Two puppies fell into a well. Their mother ran near the well and started barking, and attracted the attention of the owner, who looked inside and to his surprise there was a king cobra at the bottom, which didn't pose any threat to the puppies. Moreover, the reptile, looked after the puppies, by not allowing them to cross to the other side, where they could possibly drown, when the well is filled with water.

In general, they spent around 48 hours together at the bottom and in these 48 hours the cobra sat quietly next to them. When help finally arrived from the forest department, the cobra slithered to the other end of the well. The puppies were not injured at all and the reptile was immediately taken into the woods and was released into the wild.

Even the most deadly and dangerous creatures on earth know what Co-existence and mutual assistance is. The human race is in this respect far behind, and this is our biggest drawback.
Source: Planet Earth
https://www.facebook.com/pages/Planet-Earth/108965459212030
အိႏၵိယႏုိင္ငံ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္မွာ ေရတြင္းပ်က္တခုထဲကုိ
ေခြးေပါက္ကေလး ႏွစ္ေကာင္ မေတာ္တဆျပဳတ္က်သြား
ခဲ့ပါတယ္။ သူ ့တုိ ့အေမကေတာ့ ေရတြင္းအနားပတ္လည္
မွာ ေျပးလႊားျပီး ေဟာင္ေနခဲ့တယ္။ ေခြးေတြရဲ့ပုိင္ရွင္က
ေရတြင္းထဲကုိ ငုံ ့ၾကည့္လုိက္ခ်ိန္မွာ King Cobra ဆုိတဲ့
ေျမြေဟာက္ႀကီးတေကာင္လည္း သည္ေရတြင္းပ်က္ထဲ
မွာရွိေနျပီး ေခြးေပါက္ကေလးေတြကုိလည္း မည္သည့္
ခ်ိမ္းေျခာက္ေႏွာက္ယွက္မူမွ် မျပဳလုပ္ပါ၊ သည့္အျပင္ -
ေရတြင္းထဲမွာ ေရတက္လာရင္ ေခြးေလးေတြေရနစ္မွာ
စုိးတဲ့အတြက္ ေျမြေဟာက္ႀကီးက ေခြးေလးေတြကုိ
ေရတြင္းရဲ့အျခားတဘက္ကုိလည္း သြားခြင့္မေပးပါဘူး။

သူတုိ ့သုံးေကာင္ဟာ (၄၈) နာရီေလာက္ အဲသည္
ေရတြင္းပ်က္ထဲမွာ အတူရွိေနခဲ့ျပီး ေျမြေဟာက္ႀကီးဟာ
ေခြးေလးေတြရဲ့ ေဘးမွာ ျငိမ္ျငိမ္ေလးပဲရွိေနခဲ့ပါသတဲ့။
သစ္ေတာဌာနကေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ေျမြႀကီး
ဟာ ေရတြင္းရဲ့အျခားတဘက္ကုိသြားေနလုိက္ပါတယ္။
ေခြးကေလးေတြဟာ ဘာဒဏ္ရာအနာတရမွမရွိခဲ့သလုိ
ေျမြႀကီးကုိလည္း ေတာထဲကုိျပန္လႊတ္ေပးလုိက္ၾကပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာ အဆိပ္အျပင္းဆုံးနဲ ့ အႏၱရာယ္အရွိဆုံးလုိ ့
ဆုိတဲ့ သတၱ၀ါပင္ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း ေဘးဒုကၡေရာက္တဲ့
အခါ တဦးနဲ ့တဦး အျပန္အလွန္ေလးစားသမူနဲ ့ အတူ
ယဥ္တြဲေနထုိင္ႏုိင္ျခင္းဟာ ... လူသားေတြအတုယူစရာ
ျဖစ္ေၾကာင္းပါတဲ့ .........။

လွဳိင္ဘြား ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆုိသည္။
Source: Planet Earth
https://www.facebook.com/pages/Planet-Earth/108965459212030

The incident occurred in the Indian state of Punjab. Two puppies fell into a well. Their mother ran near the well and started barking, and attracted the attention of the owner, who looked inside and to his surprise there was a king cobra at the bottom, which didn't pose any threat to the puppies. Moreover, the reptile, looked after the puppies, by not allowing them to cross to the other side, where they could possibly drown, when the well is filled with water.

In general, they spent around 48 hours together at the bottom and in these 48 hours the cobra sat quietly next to them. When help finally arrived from the forest department, the cobra slithered to the other end of the well. The puppies were not injured at all and the reptile was immediately taken into the woods and was released into the wild.

Even the most deadly and dangerous creatures on earth know what Co-existence and mutual assistance is. The human race is in this respect far behind, and this is our biggest drawback.
Source: Planet Earth
https://www.facebook.com/pages/Planet-Earth/108965459212030

Monday, March 11, 2013

နပိုလီယန္ ဘုိနာပတ္

 ဦး ဖာ's photo.
နပိုလီယန္ ဘုိနာပတ္
*******************
နပိုလီယံ ဘိုနာပတ္ ( 1769 - 1821 ) သည္ ဥေရာပသမိုင္းကို ေၿပာင္းလဲေစခဲ႔သည္႔ ၿပင္သစ္ဘု၇င္ တစ္ပါး ၿဖစ္ေလသည္။ ( 1769 ) ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ( 15 ) ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ႔ၿပီး ( 1821 ) ေမလ ( 5 ) ရက္တြင္ ေသဆံုးခဲ႔သည္။ 

 နပိုလီယံ ဘိုနာပတ္ ( 1769 - 1821 )

ငယ္ဘ၀

နပိုလီယံ ကို ေကာ္စီကာ ကၽြန္းတြင္ ေမြးဖြားခဲ႔ၿပီး မေမြးဖြားမီ ( 15 ) အလိုတြင္မွ ေကာ္စီကာ ကၽြန္းကို ၿပင္သစ္တို႔က သိမ္းပိုက္ခဲ႔ၿခင္း ၿဖစ္ေလသည္။ ငယ္စဥ္က အၿခားေသာ ေကာ္စီကာ မ်ဳိးခ်စ္မ်ားနည္း တူ ၿပင္သစ္တို႔ကို ေတာ္လွန္ရန္ ဆႏၵရွိခဲ႔ဖူးေလသည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ ( 16 ) ႏွစ္အရြယ္တြင္ ၿပင္ သစ္ ဗိုလ္သင္တန္း တက္ေရာက္ၿပီးေနာက္တြင္ ၿပင္သစ္ အေၿမွာက္တပ္တြင္ အရာရွိအၿဖစ္ အမႈ ထမ္း ခဲ႔ၿပန္သည္။ ၿပင္သစ္ေၿမကို အဂၤလိပ္တို႔လက္မွ ၿပန္လည္ တိုက္ယူသည္႔ နာမည္ေက်ာ္ တိုးလံု တိုက္ပြဲ ( 1783 ) တြင္ ၄င္းဧ။္ အေၿမွာက္တပ္ကို ဦးေဆာင္ရ်္ အသက္ငယ္ငယ္ႏွင္႔ ေကာင္းစြာ အစြမ္း ၿပႏိုင္ခဲ႔ရ်္ ဗိုလ္မွဴးၾကီး ရာထူးသို႔ တိုးၿမွင္႔ ခန္႔ထားၿခင္း ခံရၿပီးေနာက္ နာမည္ ရလာခဲ႔ေလသည္။

တိုက္ပြဲမ်ား

( 1796 ) ခုႏွစ္တြင္ အီတလီကို သိမ္းပိုက္ရန္ ခ်ီတက္သည္႔ တပ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ အသက္ ( 27 ) ႏွစ္ရွိ နပိုလီယံက ဦးေဆာင္ခဲ႔ရေလသည္။ ထို အခ်ိန္မွစကာ ေနာင္ ဥေရာပတြင္ တိုက္သည္႔ စစ္ပြဲမ်ားကို လက္တြဲတိုက္မည္႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင္႔ စတင္ကာ တြဲဖက္မိၿခင္းလည္း ၿဖစ္ေလသည္။ အီတလီ တိုက္ ပြဲမ်ားတြင္လည္း စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သၿဖင္႔ နာမည္ ပိုမို ေက်ာ္ၾကား လာခဲ႔ေလသည္။ 

အီတလီမွ ၿပန္လာၿပီးေနာက္ ( 1798 ) တြင္ အီဂ်စ္ကို တိုက္ခုိက္ရန္ ခ်ွီတက္သြားၿပန္သည္။ သို႔ေသာ္ မွန္းခ်က္နွင္႔ ႏွမ္းထြက္မကုိက္ပဲ စစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း အက်ဳိးမရွိခဲ႔သည္႔အၿပင္ မ်ားစြာေသာ စစ္သည္ တို႔မွာ ၿပင္းထန္ဆိုးရြားေသာ အီဂ်စ္ဧ။္ ရာသီဥတု ၊ ေရာဂါဘယ ႏွင္႔ ေရတပ္တြင္ အင္အားၾကီး အဂၤလိပ္တို႔ ၇န္ တို႔ေၾကာင္႔ အက်ဆံုး မ်ားခဲ႔ရေလသည္။ အေၿခေနမဟန္သည္႔ နပိုလီယံ သည္ လည္း တစ္ကိုယ္တည္း ကိုယ္လြတ္ရုန္းကာ သေဘၤာတစ္စီးတည္းၿဖင္႔ ၿပင္သစ္ သို႔ ၿပန္ခဲ႔ရေလ သည္။ ၿပင္သစ္ေရာက္ေသာ္ ပါရီလူထုက အီဂ်စ္မွ အရႈံးကိုလ်စ္လ်ဴရႈ႕ၿပီး အီတလီမွ ေအာင္ၿမင္ မႈမ်ားကိုသာ တဖြဖြေၿပာၿပီး သူရဲေကာင္းသဖြယ္ ခ်ီးေၿမွာက္ၾကသၿဖင္႔ ႏိုင္ငံေရး ေလာကတြင္ပါ ေနရာ ရလာၿပီး ၿပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရး ႏွင္႔ အာဏာသိမ္းပြဲမ်ား အၿပီးတြင္ ႏုိင္ငံဦးေဆာင္ ဒါရိုက္ တာတစ္ဦး ၿဖစ္လာခဲ႔ေလသည္။ မၾကာမီတြင္ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားကို ဖယ္ရွားၿပီး အသက္ ( 30 ) ႏွစ္ အရြယ္တြင္ ဦးေဆာင္ဒါရိုက္တာ ၿဖစ္လာခဲ႔သည္။ 

ၿပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ လူထုေတာင္းဆိုေသာ လိုလားခ်က္မ်ားကို အေၿခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲရာ တြင္ ထည္႔ထားေပးႏိုင္ခဲ႔ရ်္ နပိုလီယံကို အာဏာရွင္ဟု မၿမင္ပဲ သူရဲေကာင္းအၿဖစ္ ဆက္လက္ ကိုး စားခဲ႔ၾကေလသည္။ အာဏာရၿပီးေနာက္ တုိင္းၿပည္ကို အေရးပါသည္႔ ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲမႈမ်ားကို တရစပ္  ေဆာင္ရြက္ေလေတာ႔သည္။ ဗဟုိဘဏ္ ႏွင္႔ တကၠသိုလ္ကို တည္ေဆာက္ေပးခဲ႔သည္။ အလြန္ထင္ရွားသည္႔ ေၿပာင္းလဲမႈမွာ နပိုလီယံ ဥပေဒပင္ ၿဖစ္သည္။ ယေန႔တိုင္ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ား တြင္ ထို ဥပေဒကို မွီၿငမ္းေနဆဲ ၿဖစ္ေလသည္။ ၿပင္သစ္ နယ္နမိတ္ကို ေက်ာ္ကာ ဥေရာပႏိုင္ငံ မ်ား ကို သိမ္းယူကာ တုိက္တုိင္းႏိုင္သၿဖင္႔ ၿပင္သစ္ စစ္တပ္ကို ယွဥ္ႏိုင္သူ မရွိေတာ႔ေပ။ ထို႔ေၾကာင္႔ ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္း ဥေရာပေၿမပံုတြင္ ၿပင္သစ္ပိုင္နက္သည္ ၾကီးမားက်ယ္ၿပန္႔ လာေလသည္။

ဧကရာဇ္ နပိုလီယန္

( 1804 ) ခုႏွစ္တြင္ မိမိကိုယ္ကို ဧကရာဇ္ အၿဖစ္ေၾကၿငာကာ ညီအစ္ကိုမ်ားကို ဥေရာပ သံုးႏိုင္ငံတြင္ ဘုရင္ခံအၿဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ႔ေလသည္။ ေတာ္လွန္ေရးဧ။္ အႏွစ္သာရ မ်ားကို မထိခိုက္ဟု အမ်ားက ထင္ၿမင္ၾကသၿဖင္႔ သမၼတ ႏိုင္ငံ ထူေထာင္လိုသူမ်ားက အေရးတယူ မကန္႔ကြက္ခဲ႔ ၾကေပ။ ၿပည္ တြင္း တြင္ ကန္႔ကြက္သူမရွိေသာ္လည္း  ၿပည္ပတြင္ သိမ္းပိုက္နယ္ေၿမမ်ားသည္ ၿငိမ္သက္လွသည္ မရွိခဲ႕ပဲ အၿမဲပင္ ပုန္ကန္ရန္ အေၿခေန ရွိခဲ႔ၾကသည္။ ( 1802 ) ႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ႏွင္႔ ေအမီယန္ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုကာ စစ္ေၿပၿငိမ္း ခဲ႔ေလသည္။ ထို စာခ်ဳပ္သည္ တစ္ႏွစ္သာ ခံၿပီး အဂၤလန္ ႏွင္႔ မဟာ မိတ္မ်ားက ၿပင္သစ္ကို စစ္ေၾကၿငာၾကၿပန္သည္။ 

ၾကည္႔တပ္တြင္ ထံုးစံအတုိင္း နပိုလီယံ ဧ။္ တပ္မ်ား ၿခိမ္႔ၿခိမ္႔သဲ ေအာင္ပြဲခံေသာ္လည္း ပင္လယ္တြင္ ေရတပ္အင္အား ေတာင္႔တင္းေသာ အဂၤလိပ္တို႔အား ( 1805 ) ခုနွစ္ ထေရာ္လဖာ တုိက္ပြဲတြင္ အၾကီးက်ယ္ ရႈံးရေလသည္။ ေနာက္ ေၿခာက္ပတ္အၾကာတြင္ ၾသစတီးယား ႏွင္႔ ရုရွ ႏိုင္ငံ တပ္ေပါင္း စု ကို ၾသစတာလစ္တြင္ ႏိုင္ေသာ္လည္း မထူးေတာ႔ ေပ။ အဘယ္႔ေၾကာင္႔ ဆိုေသာ္ ပင္လယ္ၿပင္တြင္ အဂၤလန္တုိ႔ ဗိုလ္စြဲၿပီး ၿဖစ္သၿဖင္႔ ၿပင္သစ္တုိ႔မွာ မ်ားစြာ နစ္နာရေလသည္။  ( 1808 ) ခုနွစ္တြင္ အိုေဗရီယန္ ကၽြန္းသို႔ မလုိအပ္ပဲ ၿပင္သစ္တပ္မ်ား တပ္စြဲထားေစၿခင္း ၿဖင္႔ အမွားတစ္ရပ္ကို က်ဴး လြန္ လုိက္ေသးသည္။  ထုိ႔အၿပင္ အေရးပါသည္႔ သမိုင္း ၿဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ အေမရိကားရွိ ၿပင္သစ္ပိုင္ လူ၀ီစီးယားနား ၿပည္နယ္ကို အေမရိကန္ ၿပည္ေထာင္စုထံ ေရာင္းခ် ပစ္ခဲ႔ေလသည္။

အရံႈးမ်ား

အၾကီးဆံုးေသာ ၿပင္သစ္တို႔ဧ။္ အရံႈးႏွင္႔ နပိုလီယံဧ။္ အမွားမွာ ရုရွသို႔ ခ်ီတက္ၿခင္း ၿဖစ္ေလသည္။      ( 1807 ) ခုႏွစ္တြင္ ရုရွဇာဘုရင္ႏွင္႔  ခ်စ္ၾကည္ေရး စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ္လည္း ( 1812 ) တြင္ ရုရွ ကို တိုက္ေလသည္။ ရုရွတပ္မ်ားက နပိုလီယံ တပ္မ်ားကို ရင္ဆိုင္တိုက္သည္ မရွိပဲ ေရွာင္ရွား သြား ၾက သည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ၿပင္သစ္ တပ္မ်ားမွာ ေမာ္စကို ၿမိဳ႕အထိ အခက္ခဲ မရွိပဲ ခ်ီတက္သြားႏိုင္ ခဲ႔သည္။ သို႔ေသာ္ ေမာ္စကိုမွာ ရုရွတို႔ မီးတိုက္ကာ ခ်န္ခဲ႔သၿဖင္႔ အၾကီးက်ယ္ ဒုကၡေရာက္ေတာ႔ ေလသည္။ ေမာ္စကိုတြင္ တပ္ခ်ကာ ရုရွမွ စစ္ေၿပၿငိမ္းရန္ ကမ္းလွမ္းသည္ကို ငါးပတ္တိတိ ေစာင္႔ ေသာ္လည္း အက်ဳိးမထူးေတာ႔သၿဖင္႔ တပ္ေခါက္ၿပန္ရန္ ဆံုးၿဖတ္လိုက္ေသာ္လည္း အခ်ိန္ ေႏွာင္း သြားခဲ႔ေလသည္။ ၿပင္သစ္တပ္မ်ားသည္ ရုရွေဆာင္းတြင္း ႏွင္႔ ရိကၡာမလံုေလာက္သည္႔ ဒဏ္မ်ားကို မရႈ႕မလွ ခံစားရကာ ၿပင္သစ္ ၿပန္အေရာက္တြင္ စစ္သည္ ဆယ္ရာခိုင္ႏႈံန္းသာ က်န္ရွိေလေတာ႔ သည္။ ၾသစတီးယား ၊ ပရပ္ရွား စသည္႔ သိမ္းပိုက္ခံမ်ားအေနၿဖင္႔ လည္း ယခု အခ်ိန္တြင္ ၿပင္သစ္တို႔ ကို ေတာ္လွန္ရန္ အခ်ိန္ေကာင္းၿဖစ္ေၾကာင္း နားလည္သည္႔အေလ်ာက္ ေတာ္လွန္ၾကေလသည္။ ထုိသို႔ၿဖင္႔ ႏွစ္ဘက္ရင္ဆိုင္ တုိက္သည္႔ လိုက္ပဇ္ တြင္ ၿပင္သစ္တပ္မ်ား ထပ္မံ အေရးနိမ္႔ သၿဖင္႔ အင္အားနည္းပါးေၾကာင္း သိသာစြာ ေပၚလြင္သြားေလသည္။ ေနာက္ တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ကာ အီတလီအနီးရွိ အယ္လဗ္ ကၽြန္းသို႔ အက်ယ္ခ်ဳပ္ၿဖင္႔ ပို႔ေဆာင္ၿခင္း ခံရေလသည္။

ထိုကၽြန္းမွ ( 1815 ) တြင္ ထြက္ေၿပးလာကာ ၿပင္သစ္ၿပန္ေရာက္ေသာ္ ၿပည္သူတို႔က ၀မ္းပမ္းတသာ ၾကိဳဆိုၿပီး အာဏာၿပန္အပ္ၾကၿပန္သည္။ အာဏာရသည္ႏွင္႔ အၿခား ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားကို စစ္ေၾက ၿငာေလသည္။ အာဏာရၿပီး ရက္တစ္ရာ အၾကာတြင္ တိုက္ခိုက္ၾကသည္႔ ၀ါတာလူး စစ္ပြဲတြင္ ရႈံးသၿဖင္႔ ၿဗိတိသွ်တို႔ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားၿပီးေနာက္ စိန္႔ဟယ္လင္နာ ကၽြန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ၿခင္း ခံရေလသည္။ စိန္႔ဟယ္လင္နာကၽြန္းတြင္ အက်ဥ္းသားအၿဖစ္ ေနထိုင္သြားခဲ႔ရၿပီး ကင္ဆာေရာဂါ ၿဖင္႔ ( 1821 ) တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ႔ေလသည္။ 

ေသဆံုးၿခင္း အေၾကာင္းအရာ

အစာအိမ္ ကင္ဆာၿဖင္႔ ေသဆံုးသည္ဟု နပိုလီယန္ ဧ။္ ဆရာ၀န္ ခြဲစိတ္မႈမွတ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ၿပ ထားေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ အာဆင္းနစ္ အဆိပ္ၿဖင္႔ အသတ္ခံရသည္ ဟု ယူဆလာခဲ႔ ၾက ေလသည္။ အေၾကာင္းမွာ နပိုလီယံ ေသဆံုးခါနီး ဆံခ်ည္တုိ႔တြင္ အာဆင္းနစ္ ပါ၀င္ႏံႈန္း အဆမတန္ မ်ားၿပားေနၿခင္း ေၾကာင္႔ ၿဖစ္ေလသည္။ ( 2007 ) ႏွင္႔ ( 2008 ) တြင္ ၿပဳလုပ္ခဲ႔ေသာ ေလ႔လာမႈမ်ား အရ နပိုလီယန္ မွာ ကေလးဘ၀ကတည္းက သဘာ၀အေလ်ာက္ အာဆင္းနစ္ ဓါတ္ သင္႔ႏႈန္း မ်ား ၿပား ခဲ႔ၿပီး အစာအိမ္ကင္ဆာၿဖင္႔ ေသဆံုးေၾကာင္း အတိၿပဳခဲ႔ၾကေလသည္။


ကိုးကား ။            ။ ၀ီကီဒီပီးယား အခမဲ႔ လြတ္လပ္ စြယ္စံုက်မ္း
                              ေက်ာ္စြာ ( 100 ) - ေဒါက္တာ သန္းထြန္း

*******************
နပိုလီယံ ဘိုနာပတ္ ( 1769 - 1821 ) သည္ ဥေရာပသမိုင္းကို ေၿပာင္းလဲေစခဲ႔သည္႔ ၿပင္သစ္ဘု၇င္ တစ္ပါး ၿဖစ္ေလသည္။ ( 1769 ) ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ( 15 ) ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ႔ၿပီး ( 1821 ) ေမလ ( 5 ) ရက္တြင္ ေသဆံုးခဲ႔သည္။

နပိုလီယံ ဘိုနာပတ္ ( 1769 - 1821 )

ငယ္ဘ၀

နပိုလီယံ ကို ေကာ္စီကာ ကၽြန္းတြင္ ေမြးဖြားခဲ႔ၿပီး မေမြးဖြားမီ ( 15 ) အလိုတြင္မွ ေကာ္စီကာ ကၽြန္းကို ၿပင္သစ္တို႔က သိမ္းပိုက္ခဲ႔ၿခင္း ၿဖစ္ေလသည္။ ငယ္စဥ္က အၿခားေသာ ေကာ္စီကာ မ်ဳိးခ်စ္မ်ားနည္း တူ ၿပင္သစ္တို႔ကို ေတာ္လွန္ရန္ ဆႏၵရွိခဲ႔ဖူးေလသည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ ( 16 ) ႏွစ္အရြယ္တြင္ ၿပင္ သစ္ ဗိုလ္သင္တန္း တက္ေရာက္ၿပီးေနာက္တြင္ ၿပင္သစ္ အေၿမွာက္တပ္တြင္ အရာရွိအၿဖစ္ အမႈ ထမ္း ခဲ႔ၿပန္သည္။ ၿပင္သစ္ေၿမကို အဂၤလိပ္တို႔လက္မွ ၿပန္လည္ တိုက္ယူသည္႔ နာမည္ေက်ာ္ တိုးလံု တိုက္ပြဲ ( 1783 ) တြင္ ၄င္းဧ။္ အေၿမွာက္တပ္ကို ဦးေဆာင္ရ်္ အသက္ငယ္ငယ္ႏွင္႔ ေကာင္းစြာ အစြမ္း ၿပႏိုင္ခဲ႔ရ်္ ဗိုလ္မွဴးၾကီး ရာထူးသို႔ တိုးၿမွင္႔ ခန္႔ထားၿခင္း ခံရၿပီးေနာက္ နာမည္ ရလာခဲ႔ေလသည္။

တိုက္ပြဲမ်ား

( 1796 ) ခုႏွစ္တြင္ အီတလီကို သိမ္းပိုက္ရန္ ခ်ီတက္သည္႔ တပ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ အသက္ ( 27 ) ႏွစ္ရွိ နပိုလီယံက ဦးေဆာင္ခဲ႔ရေလသည္။ ထို အခ်ိန္မွစကာ ေနာင္ ဥေရာပတြင္ တိုက္သည္႔ စစ္ပြဲမ်ားကို လက္တြဲတိုက္မည္႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင္႔ စတင္ကာ တြဲဖက္မိၿခင္းလည္း ၿဖစ္ေလသည္။ အီတလီ တိုက္ ပြဲမ်ားတြင္လည္း စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သၿဖင္႔ နာမည္ ပိုမို ေက်ာ္ၾကား လာခဲ႔ေလသည္။

အီတလီမွ ၿပန္လာၿပီးေနာက္ ( 1798 ) တြင္ အီဂ်စ္ကို တိုက္ခုိက္ရန္ ခ်ွီတက္သြားၿပန္သည္။ သို႔ေသာ္ မွန္းခ်က္နွင္႔ ႏွမ္းထြက္မကုိက္ပဲ စစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း အက်ဳိးမရွိခဲ႔သည္႔အၿပင္ မ်ားစြာေသာ စစ္သည္ တို႔မွာ ၿပင္းထန္ဆိုးရြားေသာ အီဂ်စ္ဧ။္ ရာသီဥတု ၊ ေရာဂါဘယ ႏွင္႔ ေရတပ္တြင္ အင္အားၾကီး အဂၤလိပ္တို႔ ၇န္ တို႔ေၾကာင္႔ အက်ဆံုး မ်ားခဲ႔ရေလသည္။ အေၿခေနမဟန္သည္႔ နပိုလီယံ သည္ လည္း တစ္ကိုယ္တည္း ကိုယ္လြတ္ရုန္းကာ သေဘၤာတစ္စီးတည္းၿဖင္႔ ၿပင္သစ္ သို႔ ၿပန္ခဲ႔ရေလ သည္။ ၿပင္သစ္ေရာက္ေသာ္ ပါရီလူထုက အီဂ်စ္မွ အရႈံးကိုလ်စ္လ်ဴရႈ႕ၿပီး အီတလီမွ ေအာင္ၿမင္ မႈမ်ားကိုသာ တဖြဖြေၿပာၿပီး သူရဲေကာင္းသဖြယ္ ခ်ီးေၿမွာက္ၾကသၿဖင္႔ ႏိုင္ငံေရး ေလာကတြင္ပါ ေနရာ ရလာၿပီး ၿပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရး ႏွင္႔ အာဏာသိမ္းပြဲမ်ား အၿပီးတြင္ ႏုိင္ငံဦးေဆာင္ ဒါရိုက္ တာတစ္ဦး ၿဖစ္လာခဲ႔ေလသည္။ မၾကာမီတြင္ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားကို ဖယ္ရွားၿပီး အသက္ ( 30 ) ႏွစ္ အရြယ္တြင္ ဦးေဆာင္ဒါရိုက္တာ ၿဖစ္လာခဲ႔သည္။

ၿပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ လူထုေတာင္းဆိုေသာ လိုလားခ်က္မ်ားကို အေၿခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲရာ တြင္ ထည္႔ထားေပးႏိုင္ခဲ႔ရ်္ နပိုလီယံကို အာဏာရွင္ဟု မၿမင္ပဲ သူရဲေကာင္းအၿဖစ္ ဆက္လက္ ကိုး စားခဲ႔ၾကေလသည္။ အာဏာရၿပီးေနာက္ တုိင္းၿပည္ကို အေရးပါသည္႔ ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲမႈမ်ားကို တရစပ္ ေဆာင္ရြက္ေလေတာ႔သည္။ ဗဟုိဘဏ္ ႏွင္႔ တကၠသိုလ္ကို တည္ေဆာက္ေပးခဲ႔သည္။ အလြန္ထင္ရွားသည္႔ ေၿပာင္းလဲမႈမွာ နပိုလီယံ ဥပေဒပင္ ၿဖစ္သည္။ ယေန႔တိုင္ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ား တြင္ ထို ဥပေဒကို မွီၿငမ္းေနဆဲ ၿဖစ္ေလသည္။ ၿပင္သစ္ နယ္နမိတ္ကို ေက်ာ္ကာ ဥေရာပႏိုင္ငံ မ်ား ကို သိမ္းယူကာ တုိက္တုိင္းႏိုင္သၿဖင္႔ ၿပင္သစ္ စစ္တပ္ကို ယွဥ္ႏိုင္သူ မရွိေတာ႔ေပ။ ထို႔ေၾကာင္႔ ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္း ဥေရာပေၿမပံုတြင္ ၿပင္သစ္ပိုင္နက္သည္ ၾကီးမားက်ယ္ၿပန္႔ လာေလသည္။

ဧကရာဇ္ နပိုလီယန္

( 1804 ) ခုႏွစ္တြင္ မိမိကိုယ္ကို ဧကရာဇ္ အၿဖစ္ေၾကၿငာကာ ညီအစ္ကိုမ်ားကို ဥေရာပ သံုးႏိုင္ငံတြင္ ဘုရင္ခံအၿဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ႔ေလသည္။ ေတာ္လွန္ေရးဧ။္ အႏွစ္သာရ မ်ားကို မထိခိုက္ဟု အမ်ားက ထင္ၿမင္ၾကသၿဖင္႔ သမၼတ ႏိုင္ငံ ထူေထာင္လိုသူမ်ားက အေရးတယူ မကန္႔ကြက္ခဲ႔ ၾကေပ။ ၿပည္ တြင္း တြင္ ကန္႔ကြက္သူမရွိေသာ္လည္း ၿပည္ပတြင္ သိမ္းပိုက္နယ္ေၿမမ်ားသည္ ၿငိမ္သက္လွသည္ မရွိခဲ႕ပဲ အၿမဲပင္ ပုန္ကန္ရန္ အေၿခေန ရွိခဲ႔ၾကသည္။ ( 1802 ) ႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ႏွင္႔ ေအမီယန္ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုကာ စစ္ေၿပၿငိမ္း ခဲ႔ေလသည္။ ထို စာခ်ဳပ္သည္ တစ္ႏွစ္သာ ခံၿပီး အဂၤလန္ ႏွင္႔ မဟာ မိတ္မ်ားက ၿပင္သစ္ကို စစ္ေၾကၿငာၾကၿပန္သည္။

ၾကည္႔တပ္တြင္ ထံုးစံအတုိင္း နပိုလီယံ ဧ။္ တပ္မ်ား ၿခိမ္႔ၿခိမ္႔သဲ ေအာင္ပြဲခံေသာ္လည္း ပင္လယ္တြင္ ေရတပ္အင္အား ေတာင္႔တင္းေသာ အဂၤလိပ္တို႔အား ( 1805 ) ခုနွစ္ ထေရာ္လဖာ တုိက္ပြဲတြင္ အၾကီးက်ယ္ ရႈံးရေလသည္။ ေနာက္ ေၿခာက္ပတ္အၾကာတြင္ ၾသစတီးယား ႏွင္႔ ရုရွ ႏိုင္ငံ တပ္ေပါင္း စု ကို ၾသစတာလစ္တြင္ ႏိုင္ေသာ္လည္း မထူးေတာ႔ ေပ။ အဘယ္႔ေၾကာင္႔ ဆိုေသာ္ ပင္လယ္ၿပင္တြင္ အဂၤလန္တုိ႔ ဗိုလ္စြဲၿပီး ၿဖစ္သၿဖင္႔ ၿပင္သစ္တုိ႔မွာ မ်ားစြာ နစ္နာရေလသည္။ ( 1808 ) ခုနွစ္တြင္ အိုေဗရီယန္ ကၽြန္းသို႔ မလုိအပ္ပဲ ၿပင္သစ္တပ္မ်ား တပ္စြဲထားေစၿခင္း ၿဖင္႔ အမွားတစ္ရပ္ကို က်ဴး လြန္ လုိက္ေသးသည္။ ထုိ႔အၿပင္ အေရးပါသည္႔ သမိုင္း ၿဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ အေမရိကားရွိ ၿပင္သစ္ပိုင္ လူ၀ီစီးယားနား ၿပည္နယ္ကို အေမရိကန္ ၿပည္ေထာင္စုထံ ေရာင္းခ် ပစ္ခဲ႔ေလသည္။

အရံႈးမ်ား

အၾကီးဆံုးေသာ ၿပင္သစ္တို႔ဧ။္ အရံႈးႏွင္႔ နပိုလီယံဧ။္ အမွားမွာ ရုရွသို႔ ခ်ီတက္ၿခင္း ၿဖစ္ေလသည္။ ( 1807 ) ခုႏွစ္တြင္ ရုရွဇာဘုရင္ႏွင္႔ ခ်စ္ၾကည္ေရး စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ္လည္း ( 1812 ) တြင္ ရုရွ ကို တိုက္ေလသည္။ ရုရွတပ္မ်ားက နပိုလီယံ တပ္မ်ားကို ရင္ဆိုင္တိုက္သည္ မရွိပဲ ေရွာင္ရွား သြား ၾက သည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ၿပင္သစ္ တပ္မ်ားမွာ ေမာ္စကို ၿမိဳ႕အထိ အခက္ခဲ မရွိပဲ ခ်ီတက္သြားႏိုင္ ခဲ႔သည္။ သို႔ေသာ္ ေမာ္စကိုမွာ ရုရွတို႔ မီးတိုက္ကာ ခ်န္ခဲ႔သၿဖင္႔ အၾကီးက်ယ္ ဒုကၡေရာက္ေတာ႔ ေလသည္။ ေမာ္စကိုတြင္ တပ္ခ်ကာ ရုရွမွ စစ္ေၿပၿငိမ္းရန္ ကမ္းလွမ္းသည္ကို ငါးပတ္တိတိ ေစာင္႔ ေသာ္လည္း အက်ဳိးမထူးေတာ႔သၿဖင္႔ တပ္ေခါက္ၿပန္ရန္ ဆံုးၿဖတ္လိုက္ေသာ္လည္း အခ်ိန္ ေႏွာင္း သြားခဲ႔ေလသည္။ ၿပင္သစ္တပ္မ်ားသည္ ရုရွေဆာင္းတြင္း ႏွင္႔ ရိကၡာမလံုေလာက္သည္႔ ဒဏ္မ်ားကို မရႈ႕မလွ ခံစားရကာ ၿပင္သစ္ ၿပန္အေရာက္တြင္ စစ္သည္ ဆယ္ရာခိုင္ႏႈံန္းသာ က်န္ရွိေလေတာ႔ သည္။ ၾသစတီးယား ၊ ပရပ္ရွား စသည္႔ သိမ္းပိုက္ခံမ်ားအေနၿဖင္႔ လည္း ယခု အခ်ိန္တြင္ ၿပင္သစ္တို႔ ကို ေတာ္လွန္ရန္ အခ်ိန္ေကာင္းၿဖစ္ေၾကာင္း နားလည္သည္႔အေလ်ာက္ ေတာ္လွန္ၾကေလသည္။ ထုိသို႔ၿဖင္႔ ႏွစ္ဘက္ရင္ဆိုင္ တုိက္သည္႔ လိုက္ပဇ္ တြင္ ၿပင္သစ္တပ္မ်ား ထပ္မံ အေရးနိမ္႔ သၿဖင္႔ အင္အားနည္းပါးေၾကာင္း သိသာစြာ ေပၚလြင္သြားေလသည္။ ေနာက္ တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ကာ အီတလီအနီးရွိ အယ္လဗ္ ကၽြန္းသို႔ အက်ယ္ခ်ဳပ္ၿဖင္႔ ပို႔ေဆာင္ၿခင္း ခံရေလသည္။

ထိုကၽြန္းမွ ( 1815 ) တြင္ ထြက္ေၿပးလာကာ ၿပင္သစ္ၿပန္ေရာက္ေသာ္ ၿပည္သူတို႔က ၀မ္းပမ္းတသာ ၾကိဳဆိုၿပီး အာဏာၿပန္အပ္ၾကၿပန္သည္။ အာဏာရသည္ႏွင္႔ အၿခား ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားကို စစ္ေၾက ၿငာေလသည္။ အာဏာရၿပီး ရက္တစ္ရာ အၾကာတြင္ တိုက္ခိုက္ၾကသည္႔ ၀ါတာလူး စစ္ပြဲတြင္ ရႈံးသၿဖင္႔ ၿဗိတိသွ်တို႔ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားၿပီးေနာက္ စိန္႔ဟယ္လင္နာ ကၽြန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ၿခင္း ခံရေလသည္။ စိန္႔ဟယ္လင္နာကၽြန္းတြင္ အက်ဥ္းသားအၿဖစ္ ေနထိုင္သြားခဲ႔ရၿပီး ကင္ဆာေရာဂါ ၿဖင္႔ ( 1821 ) တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ႔ေလသည္။

ေသဆံုးၿခင္း အေၾကာင္းအရာ

အစာအိမ္ ကင္ဆာၿဖင္႔ ေသဆံုးသည္ဟု နပိုလီယန္ ဧ။္ ဆရာ၀န္ ခြဲစိတ္မႈမွတ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ၿပ ထားေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ အာဆင္းနစ္ အဆိပ္ၿဖင္႔ အသတ္ခံရသည္ ဟု ယူဆလာခဲ႔ ၾက ေလသည္။ အေၾကာင္းမွာ နပိုလီယံ ေသဆံုးခါနီး ဆံခ်ည္တုိ႔တြင္ အာဆင္းနစ္ ပါ၀င္ႏံႈန္း အဆမတန္ မ်ားၿပားေနၿခင္း ေၾကာင္႔ ၿဖစ္ေလသည္။ ( 2007 ) ႏွင္႔ ( 2008 ) တြင္ ၿပဳလုပ္ခဲ႔ေသာ ေလ႔လာမႈမ်ား အရ နပိုလီယန္ မွာ ကေလးဘ၀ကတည္းက သဘာ၀အေလ်ာက္ အာဆင္းနစ္ ဓါတ္ သင္႔ႏႈန္း မ်ား ၿပား ခဲ႔ၿပီး အစာအိမ္ကင္ဆာၿဖင္႔ ေသဆံုးေၾကာင္း အတိၿပဳခဲ႔ၾကေလသည္။


ကိုးကား ။ ။ ၀ီကီဒီပီးယား အခမဲ႔ လြတ္လပ္ စြယ္စံုက်မ္း
ေက်ာ္စြာ ( 100 ) - ေဒါက္တာ သန္းထြန္း                      FACEBOOK

Monday, March 4, 2013

ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးဇာနည္ စစ္သည္ မေငြႏုျဖဴ

 Tam Nway Lang's photo.
ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးဇာနည္ စစ္သည္ မေငြႏုျဖဴ


 မေငြႏုျဖဴသည္ ရခိုင္ျပည့္ရွင္ သီရိသူရိယစႏၵမဟာရာဇာဘြဲ႔မည္ေတာ္ခံ မင္းဗာဘုရင္(ေအဒီ ၁၅၃၁-၁၅၅၃)၏ သမီးေတာ္ျဖစ္သည္။ မင္းဖေလာင္း(ခ်စ္ေႏွာင္း)၏ ညီမေတာ္ ျဖစ္သည္။ အရြယ္ေရာက္လာခ်ိ္န္တြင္ ေမာင္ျဖစ္သူ မင္းဖေလာင္းႏွင့္အတူ ဆင္စီး၊ ျမင္းစီး၊ ဓားခုတ္၊ လႊားကာ၊ စစ္ေရးဗ်ဴဟာမ်ား စသည့္ စစ္ပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ေတာ္ဝင္ဘုရင့္ သမီးေတာ္ပင္ ျဖစ္လင့္ကစား စစ္ပညာရပ္မ်ားကို စိတ္ပါဝင္စားစြာ သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ 

အေရွ႕ျပည္မွ ေတာင္ငူဘုရင္ တပင္ေရႊထီးသည္ အင္အားႀကီးမားေသာ စစ္တပ္ကို ပိုင္ဆိုင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ရာ သကၠရာဇ္ ၉၀၆၊ ၉၀၇ႏွင့္ ၉၀၈ ခုႏွစ္တို႔တြင္ ရခိုင္ျပည္ကို က်ဴးေက်ာ္စစ္ ၃ႀကိမ္ ဆင္ႏႊဲလာခဲ့သည္။ ပထမႏွင့္ဒုတိယ အႀကိမ္တို႔တြင္ အင္အားႀကီးမားေသာ ျမန္မာ စစ္တပ္တို႔သည္ ကုန္းေၾကာင္း၊ ေရေၾကာင္းျဖင့္ ရခိုင္ျပည္ကို ခ်ီတက္လာကာ က်ဴးေက်ာ္ တိုက္ခိုက္ေသာ္လည္း သံတြဲကိုပင္မရ၊ အေသမေၾက အပ်က္အစီးမ်ားကာ မရွုမလွ ႀကီးစြာရံွုးနိမ့္ျခင္းႏွင့္သာ ႀကံဳေတြ႔ရၿပီး တပ္ဆုပ္ျပန္ခဲ့ရသည္။ တတိယ တစ္ႀကိမ္တြင္ မင္းတရားေရႊထီး ကိုယ္တိုင္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ စစ္တပ္ကို ဦးစီးၿပီး စစ္ဆင္လာျပန္သည္။ သည္တစ္ႀကိမ္တြင္ ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕အထိ ခ်ီလာႏိုင္ေသာ္လည္း ရခိုင္ဘုရင့္၏ သားေတာ္ အိမ္ေရွ႕စံမင္း မင္းတိကၡာ၊ ဒီဃာတို႔ဦးစီးေသာ ေရတပ္၏တိုက္ခိုက္မွု၊ သားေတာ္မင္းဖေလာင္း၏ ရိကၡာျဖတ္ေတာက္တိုက္ခိုက္မွု၊ သမီးေတာ္ ေငြႏုျဖဴ၏ ဣတိၳဗ်ဴဟာျဖင့္ စစ္ဆင္ျခင္း တို႔ကို ခံရကာ မလူူးသာ မလြန္႔သာျဖင့္ ေခ်ာင္ပိုက္ခံရကာ အရွုံးႀကီးျဖင့္ ႀကံဳရျပန္သည္။

ရခိုင္တပ္တို႔၏ ၿခံရံပိုက္ဆို႔ျခင္းကို ခံရကား တပ္ဆုတ္ဖို႔ရာကိုပင္ မင္းတရားေရႊထီး မစြမ္းႏိုင္ေတာ့ေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခုိင္ဘုရင္ မင္းဗာႀကီးထံ စစ္ေျပၿငိမ္းရန္ အသနားခံ တင္ေလွ်ာက္ရေတာ့သည္။ အကယ္၍ ဘုရင္မင္းဗာသည္ က်ဴးေက်ာ္ရန္ျပဳလာသူ ျမန္မာဘုရင္ တပင္ေရႊထီး၏ ကမ္းလွမ္းလာမွုအေပၚ လက္မခံဘဲ အၿပီးပုိင္ေခ်မွုန္းလိုက္လွ်င္ ဒုတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးသည္လည္း တစ္မ်ိဳးတစ္ဖုံ ေျပာင္းလဲသြားမည္။ မင္းဗာႀကီးက တပင္ေရႊထီး၏ ကမ္းလွမ္းလာမွုကို ေအးလက္ၾကည္သာ လက္ခံသည္။ ထို႔ျပင္ အမတ္ႀကီး မဟာပညာေက်ာ္ကိုပင္ တပင္ေရႊထီးအား ဆိုဆုံးမေစလွ်က္ ကတိသစၥာျပဳေစၿပီး ျပန္လႊတ္ေစသည္။
မေငြႏုျဖဴသည္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး ဘုရင့္သမီးေတာ္ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ တိုင္းျပည္အခက္အခဲႏွင့္ ႀကံဳလာလွ်င္ ေနာက္မဆုတ္ လက္မတြန္႔ပဲ က်ရာအခန္းက ပါဝင္တာဝန္ယူ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ မိန္းမပင္ျဖစ္လင့္ကစား က်ဴးေက်ာ္စစ္ကို တြန္းလွန္ခဲ့ရာတြင္ တစ္ခန္းတစ္ေနရာက ပါဝင္အားျဖည့္ကာ တိုင္းျပည္အက်ိဳး၊ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအက်ိဳး သယ္ပိုးခဲ့သည့္ ရဲရဲေတာက္နီသည့္ ရခိုင့္ဇာနီ အမ်ိဳးသမီးပင္ျဖစ္သည္။

Writing by Thuyarzay  

ဂုဏ္ေရာင္ေတာက္ေျပာင္ ၊ ေစာဘုန္းေခါင္။ နီေရာင္လေရာင္ အတူေဆာင္၊ ဇာနိန္ရာမေရွာင္၊ ေမတၱာေဆာင္၊ ရန္ႏိုင္ေအာင္၊ ျပည္ေဘာင္ရကၡာ၊ ႏြယ္ေညာင္ၾကက္ပမာ တည္ေထာင္လ်က္သာ၊ ေတဇာမညိဳးပါ၊ အာဇာနီေျပာင္ေျပာင္၊ သတၱိဇြဲကိုေဆာင္၊ ဂုဏ္ရည္မညိွဳး၊ ဇာနည္မ်ိဳးေဘာင္၊ ဗီဇအႏြယ္၊ ဇာနီမ်ဳိးေဟ့၊ ညီၾကစီေလ၊ ေအာင္မည္မလြဲေပ၊ သူရဲေကာင္းမယ္ေမာင္၊ ကိုယ့္လက္နက္ကိုင္ေဆာင္၊ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအေရာင္ ထြန္းလင္းေျပာင္ေအာင္၊ သင့္တာဝန္ေဆာင္။

စစ္ခ်ီသာခ်င္း(ရကၡိဳင္ေသနဂၤါဗ်ဴဟာအတြဲက်မ္း)



မေငြႏုျဖဴသည္ ရခိုင္ျပည့္ရွင္ သီရိသူရိယစႏၵမဟာရာဇာဘြဲ႔မည္ေတာ္
ခံ မင္းဗာဘုရင္(ေအဒီ ၁၅၃၁-၁၅၅၃)၏ သမီးေတာ္ျဖစ္သည္။ မင္းဖေလာင္း(ခ်စ္ေႏွာင္း)၏ ညီမေတာ္ ျဖစ္သည္။ အရြယ္ေရာက္လာခ်ိ္န္တြင္ ေမာင္ျဖစ္သူ မင္းဖေလာင္းႏွင့္အတူ ဆင္စီး၊ ျမင္းစီး၊ ဓားခုတ္၊ လႊားကာ၊ စစ္ေရးဗ်ဴဟာမ်ား စသည့္ စစ္ပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ေတာ္ဝင္ဘုရင့္ သမီးေတာ္ပင္ ျဖစ္လင့္ကစား စစ္ပညာရပ္မ်ားကို စိတ္ပါဝင္စားစြာ သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

အေရွ႕ျပည္မွ ေတာင္ငူဘုရင္ တပင္ေရႊထီးသည္ အင္အားႀကီးမားေသာ စစ္တပ္ကို ပိုင္ဆိုင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ရာ သကၠရာဇ္ ၉၀၆၊ ၉၀၇ႏွင့္ ၉၀၈ ခုႏွစ္တို႔တြင္ ရခိုင္ျပည္ကို က်ဴးေက်ာ္စစ္ ၃ႀကိမ္ ဆင္ႏႊဲလာခဲ့သည္။ ပထမႏွင့္ဒုတိယ အႀကိမ္တို႔တြင္ အင္အားႀကီးမားေသာ ျမန္မာ စစ္တပ္တို႔သည္ ကုန္းေၾကာင္း၊ ေရေၾကာင္းျဖင့္ ရခိုင္ျပည္ကို ခ်ီတက္လာကာ က်ဴးေက်ာ္ တိုက္ခိုက္ေသာ္လည္း သံတြဲကိုပင္မရ၊ အေသမေၾက အပ်က္အစီးမ်ားကာ မရွုမလွ ႀကီးစြာရံွုးနိမ့္ျခင္းႏွင့္သာ ႀကံဳေတြ႔ရၿပီး တပ္ဆုပ္ျပန္ခဲ့ရသည္။ တတိယ တစ္ႀကိမ္တြင္ မင္းတရားေရႊထီး ကိုယ္တိုင္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ စစ္တပ္ကို ဦးစီးၿပီး စစ္ဆင္လာျပန္သည္။ သည္တစ္ႀကိမ္တြင္ ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕အထိ ခ်ီလာႏိုင္ေသာ္လည္း ရခိုင္ဘုရင့္၏ သားေတာ္ အိမ္ေရွ႕စံမင္း မင္းတိကၡာ၊ ဒီဃာတို႔ဦးစီးေသာ ေရတပ္၏တိုက္ခိုက္မွု၊ သားေတာ္မင္းဖေလာင္း၏ ရိကၡာျဖတ္ေတာက္တိုက္ခိုက္မွု၊ သမီးေတာ္ ေငြႏုျဖဴ၏ ဣတိၳဗ်ဴဟာျဖင့္ စစ္ဆင္ျခင္း တို႔ကို ခံရကာ မလူူးသာ မလြန္႔သာျဖင့္ ေခ်ာင္ပိုက္ခံရကာ အရွုံးႀကီးျဖင့္ ႀကံဳရျပန္သည္။

ရခိုင္တပ္တို႔၏ ၿခံရံပိုက္ဆို႔ျခင္းကို ခံရကား တပ္ဆုတ္ဖို႔ရာကိုပင္ မင္းတရားေရႊထီး မစြမ္းႏိုင္ေတာ့ေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခုိင္ဘုရင္ မင္းဗာႀကီးထံ စစ္ေျပၿငိမ္းရန္ အသနားခံ တင္ေလွ်ာက္ရေတာ့သည္။ အကယ္၍ ဘုရင္မင္းဗာသည္ က်ဴးေက်ာ္ရန္ျပဳလာသူ ျမန္မာဘုရင္ တပင္ေရႊထီး၏ ကမ္းလွမ္းလာမွုအေပၚ လက္မခံဘဲ အၿပီးပုိင္ေခ်မွုန္းလိုက္လွ်င္ ဒုတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးသည္လည္း တစ္မ်ိဳးတစ္ဖုံ ေျပာင္းလဲသြားမည္။ မင္းဗာႀကီးက တပင္ေရႊထီး၏ ကမ္းလွမ္းလာမွုကို ေအးလက္ၾကည္သာ လက္ခံသည္။ ထို႔ျပင္ အမတ္ႀကီး မဟာပညာေက်ာ္ကိုပင္ တပင္ေရႊထီးအား ဆိုဆုံးမေစလွ်က္ ကတိသစၥာျပဳေစၿပီး ျပန္လႊတ္ေစသည္။
မေငြႏုျဖဴသည္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး ဘုရင့္သမီးေတာ္ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ တိုင္းျပည္အခက္အခဲႏွင့္ ႀကံဳလာလွ်င္ ေနာက္မဆုတ္ လက္မတြန္႔ပဲ က်ရာအခန္းက ပါဝင္တာဝန္ယူ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ မိန္းမပင္ျဖစ္လင့္ကစား က်ဴးေက်ာ္စစ္ကို တြန္းလွန္ခဲ့ရာတြင္ တစ္ခန္းတစ္ေနရာက ပါဝင္အားျဖည့္ကာ တိုင္းျပည္အက်ိဳး၊ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအက်ိဳး သယ္ပိုးခဲ့သည့္ ရဲရဲေတာက္နီသည့္ ရခိုင့္ဇာနီ အမ်ိဳးသမီးပင္ျဖစ္သည္။

Writing by Thuyarzay

ဂုဏ္ေရာင္ေတာက္ေျပာင္ ၊ ေစာဘုန္းေခါင္။ နီေရာင္လေရာင္ အတူေဆာင္၊ ဇာနိန္ရာမေရွာင္၊ ေမတၱာေဆာင္၊ ရန္ႏိုင္ေအာင္၊ ျပည္ေဘာင္ရကၡာ၊ ႏြယ္ေညာင္ၾကက္ပမာ တည္ေထာင္လ်က္သာ၊ ေတဇာမညိဳးပါ၊ အာဇာနီေျပာင္ေျပာင္၊ သတၱိဇြဲကိုေဆာင္၊ ဂုဏ္ရည္မညိွဳး၊ ဇာနည္မ်ိဳးေဘာင္၊ ဗီဇအႏြယ္၊ ဇာနီမ်ဳိးေဟ့၊ ညီၾကစီေလ၊ ေအာင္မည္မလြဲေပ၊ သူရဲေကာင္းမယ္ေမာင္၊ ကိုယ့္လက္နက္ကိုင္ေဆာင္၊ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာအေရာင္ ထြန္းလင္းေျပာင္ေအာင္၊ သင့္တာဝန္ေဆာင္။

စစ္ခ်ီသာခ်င္း(ရကၡိဳင္ေသနဂၤါဗ်ဴဟာအတြဲက်မ္း) facebook

Wednesday, December 19, 2012

ႏြီအလြမ္း (၀တၳဳတို)

ႏြီရာသီကိုေရာက္လာပ်ာယ္။ အပူသွ်ိန္က အာကာကို အေငြ႕ပ်ံတက္နီသည္။ ေမာင္နီတေယာက္ အိမ္ရွိ သရက္ပင္ေအာက္ ႀကိမ္ကုလားထိုင္မွာ ထိုင္နီသည္။ အာကာမွာ တိမ္မဟိ။ အယင္ကႏြီရက္တိႏွင့္မျခား အလွပလွ။ ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္ျဖစ္လို႕ ကေလေခ်တိ စြန္တင္နီကတ္သည္။ စြန္အခ်င္းခ်င္းသိမ္းနီကတ္စြာကို ေမာင္နီျမင္ရေရအခါ သူအေခ်က ျဖစ္ခရေရဘ၀ကို ေအာက္မိမိသည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ အိမ္ေနာက္ေဖးအုန္းပင္က ဥၾသတြန္သံကိုလည္း ၾကားနီရသည္။ ေအပိုင္ႏြီရာသီတိ ကန္ကမကန္ ေမာင္နီဘ၀မွာ ေက်ာ္ျဖတ္ဖူးသည္။ အခုအခ်ိန္မွာ ေမာင္နီသည္ စြန္တင္ခေရေမာင္နီမဟုတ္ပ်ာယ္။ အဖိုးသွ်င္ေမာင္နီျဖစ္နီပ်ာယ္။

တခ်ိဳ႕ေသာႏီြရက္မ်ားကဆိုလွ်င္ ေမာင္နီသည္ လူငယ္ဘ၀ကို ပိုင္ဆိုင္ဖူးသည္။ လူငယ္ပီပီ တက္တက္ႄကြႄကြ။ စိတ္ယင္လက္ယင္ဟိသည္။ အပင္တက္၊ ရီကူး၊ သူငယ္ခ်င္းတိႏွင့္ ေပ်ာ္ခသည္။ ေမာင္နီမွာ ေကာ့နီေရမ်က္ေတာင္၊ ေက်ာ့နီေရဆံပင္၊ ခိုင္ေရသြား ဟိခဖူးသည္။ တခါတရီ သူငယ္ခ်င္းတိဆံုလို႕ သရက္သီးငါးပိဆားရည္စားခ်င္ေက ရွိဆံုးက အပင္တက္စြာ ေမာင္နီ။

ယင္းခ်င့္တိကို စိုင္းစားေက ေမာင္နီသည္ အခုအခ်ိန္မွာ ယိုင္တိယိုင္တိုင္လားနီရေရသူ႕ဘ၀ကို သနားမိသည္။ အခုအခ်ိန္မွာ ျဖဴနီေရသူ႕ဆံပင္၊ မႈန္နီေရသူ႕မ်က္စိကို ပြတ္ၾကည့္နီမိသည္။ တခါတရီ ကုိယ့္စြာကိုေတာင္ မယံုခ်င္။ ဟုတ္ပါေရ ေအခ်င့္စြာ ေမာင္နီမွေမာင္နီအစစ္။ အက္ဒီဆန္ကိုအားက်ဖူးေရ ေမာင္နီ၊ ဟိုခ်ီမိန္းကို ေလးစားဖူးေရေမာင္နီ။ ေအပိုင္ ၾသတြန္ေရႏြီရက္တိမွာ ခရီးရွည္လားခဖူးသည္။ ဘုရားလည္းဖူး၊ လိပ္ဥလည္းတူးယက္ပင္းေလ။ ျမစ္ကမ္းေယာင္ဘုတ္စီးယင္းပ်ံနီကတ္ေတ ဆိုက္ေဘးရီးယားငွက္တိကိုၾကည့္ပ်ာယ္ လြတ္လပ္မႈကိုခံစားဖူးခသည္။ ငွက္တိပိုင္ အာကာမွာအေတာင္ေပါက္လို႕ ပ်ံပစ္လိုက္ခ်င္သည္။ လက္ဟိဘ၀ႏွင့္ မေရာင့္ရဲႏုိင္ခ။ ေမာင္နီခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈတိ၊ ေဘာင္တိ၊ အကြပ္တိကို ရြံပါလတ္သည္။ ယင္းခ်င့္စြာ ေမာင္နီလူပ်ိဳေပါက္စဘ၀ကေလ။

ေမာင္နီအသက္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္မွာ မိသားစုႏွင့္ ကဲြလားခရသည္။ လံုးခ်င္းက်န္မႈရသကုိ ခံစားခရသည္။ ေအခ်င့္ကုိ ေ၀ဒနာတခုလို႕ သူသတ္မွတ္ေတအခ်ိန္ကပင္ အရက္ႏွင့္ဆီးလိပ္ကို စေသာက္တတ္လာသည္။ ေမာင္နီခႏၶာကိုယ္ထဲကသြီးတိေရ သူ႕ကို စကားလံုးမဟိေရ ဘာသာတမ်ိဳးႏွင့္ မိတ္ဆက္လာသည္။ ေမာင္နီမွာ ေျပာစရာစကားမဟိ။ အရက္ႏွင့္ဆီးလိပ္ကို ဖိလို႕ေသာက္ၾကည့္မိသည္။ သာယာေရသံစိုင္ၾကားမွာ လက္ပိုက္ကူးၾကည့္မိသည္။ သူ႐ို႕ကမဟုတ္၊ မဟုတ္ဟုျငင္းသည္။ ယေက သူ႐ို႕ ပဇာကို အလိုဟိပါေရလဲ။ ေမာင္နီျပန္မိန္းေကလဲ ့မၾကားကြန္ေဆာင္နီကတ္သည္။ ေနာက္ဆံုး ေမာင္နီသေဘာေပါက္လာသည္။ သူ႐ို႕တိ ေတာင္းဆိုနီစြာက ေမာင္နီအတြက္ ဘ၀အေဖာ္။ ယင္းပိုင္ႏွင့္ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ငါးမွာ ေမာင္နီမယားရသည္။

ေမာင္နီမယားရေရအခ်ိန္မွာလည္း ေအပိုင္ႏြီခါေလ။ အိမ္ရွိက ရြက္ႄကြီပင္ကိုၾကည့္ယင္း လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ရွိျဖစ္ေနာက္ေၾကာင္းေျပာပ်ာယ္ ေပ်ာ္ရသည္။ အိမ္သွ်င္မမ်က္ႏွာကိုၾကည့္ပ်ာယ္ ေတးျခင္းဆိုလို႔ ေပ်ာ္ခသည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္မႈအရသာကို ေျပာင္းျပန္ခံစားလာမိသည္။ အယင္က ဥၾသတြန္စြာကို ဇာႏွင့္လည္းႏႈိင္းမရဆိုေရေမာင္နီ အခု သူ႕မယားအသံက ငွက္ျမည္သံထက္ သာယာနီျပန္သည္။ ေမာင္နီအသက္ႀကီးပါလတ္ပ်ာယ္မနားေယ။

သူ႐ို႕လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ပထမဆံုးသားကိုရေရအခါ ဘေဇာင္ေပ်ာ္လဲမသိ။ သူ႕ကုိ ဘာဘာလို႕စေခၚေရအခ်ိန္စြာ ႏြီရာသီေလ။ ယင္းအခ်ိန္မွာ ရာသီေလးလလံုး ဥၾသအသံကို သူနားမစိုက္ခ။ ငွက္ကေတာ့ အိမ္ေနာက္ေဖးအုန္းပင္ထက္မွာ ျမည္ၿမဲျမည္လီဖို႕ရာ။ ေမာင္နီ လူပ်ိဳခရီးထြက္ခါက အိမ္ကိုျပန္မလာခ်င္ခ။ ရက္တိကို သေဘာက္ဖ်ာပိုင္ ျဖန္႕ထားခ်င္ခသည္။ အခု သားမယားႏွင့္ခဲြနီရေက အိမ္ျပန္ဖို႕က်ည္းတြက္နီမိသည္။ ေမာင္နီမွာ ေနာက္ထပ္သားတေယာက္၊ သမီးတေယာက္ရသည္။ သူ႐ို႕တိမႀကီးခင္ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ အယင္ကပိုင္ သစ္ရြက္လႈပ္စြာကိုၾကည့္လို႕ ကဗ်ာမဆန္ႏိုင္ပ်ာယ္။ လယ္ျပင္မွာ စြန္တင္ဖို႕လားခေရသားအတြက္ စိတ္ပူရ၊ သားႏွစ္ေယာက္ေနာင္ရီးအတြက္ စိုင္းစားရ၊ ဘ၀ကာလတခုကို ျဖတ္သန္းရျပန္သည္။ ခရီးထြက္လားခေရသားႀကီး အခ်ိန္တန္လို႕ အိမ္ျပန္ေရာက္မလာေက မမပီပီစိတ္ပူတတ္ေတ အိမ္ကမယားကို ေခ်ာ့ရသည္။ အဲေလ သူလည္း ေမာင္နီအေခ်ခါပိုင္ အိမ္ျပန္ဖို႕ကို ႀကိဳးအရွည္ႀကီးမသန္ႏွင့္ လံထားလီဖို႕။ လြတ္လပ္မႈကိုရွာၿပီး သြီးကေတာင္းဆိုခ်က္ကို ျငင္းႏိုင္လီဖို႕မဟုတ္။ ယင္းပိုင္ သိတတ္ေတအခ်ိန္မွာ ေမာင္နီအသက္ သင့္ေအာင္ေခ်ႀကီးနီပ်ာယ္။

သူ႕ဘ၀ကို ခြန္အားႏွင့္ ႐ုန္းခသည္။ ႏုိင္ဖို႕က်ည္း ေမွ်ာ္လင့္ခသည္။ အခုအသက္ ခုႏွစ္ဆယ္ေက်ာက္ေရအထိ သူ႕ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈတိ ဟိခေရပိုင္၊ မေအာင္စြာတိလည္း တပံု။ ေနာက္မွ ဘ၀ဆိုစြာ ေအခ်င့္ပါကားလို႕ နားလည္လာၿပီး အဟိကိုအဟိအတိုင္း ပကတိကို ပကတိအတိုင္းျမင္လာသည္။ သားသမီးတိလည္း အေတာင္စံုလို႕ လီဟုန္စီးပ်ာယ္ ပ်ံလားခကတ္သည္။ သူ႐ို႕လည္း ေမာင္နီျဖတ္ခေရႏီြရက္တိကုိ အသိုက္အအံုေဆာက္ၿပီး ပ်ံသန္းနီကတ္ပ်ာယ္။ တနိနိတခ်ိန္ခ်ိန္မွာ သူ႐ို႕ဘ၀ကိုသူ႐ို႕ စိုင္းစားလာကတ္လိမ့္မည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ သူ႐ို႕တိ ပဇာလုပ္ကတ္ဖို႕လဲ ေမာင္နီမသိ။

လုပ္စရာမဟိေရ ေအပိုင္၀ါၾကီးတလံုးအတြက္ ႏီြတရက္မကုန္ႏုိင္ပါ။ မွန္သားေရာင္အာကာျပင္မွာ မိုးရိပ္တိကင္းစင္လို႔ ရင္ထဲမွာတမ်ိဳးႀကီး။ အခ်ိန္တန္လို႔ အိမ္ျပန္ကတ္ေတ ငွက္တိလည္း အာကာထဲမွာတ၀ဲ၀ဲ။ ကုလားထိုင္ေဘးက ၀ါးရင္းတုတ္ကိုေကာက္ၿပီး ရပ္ေစာက္ရပ္လိုက္သည္။ အစအဆံုးမဟိေရ သံသရာေဘာ္လံုးထဲမွာ အဆံုးသတ္ေတ တိုက္တလံုးကို ေမာင္နီေဆာက္ရခန္႔သိမ့္။ ။

ေမာင္ေမာင္ (စစ္ေတြ)