Sunday, May 12, 2013
ကုလားေငြျဖင့္စားျပီး ကုလားက်ြန္ျဖစ္ေနသူမ်ား
လာမဲ ့ေမလ-၁၉-ရက္ေန ့မွာ စစ္ေတြျမိဳ ့ေရႊသဇင္ဟိုတယ္မွာ ပဋိပကၡ အျဖစ္မခံနိဳင္ေသာ သတင္းစာသင္တန္းကို ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ျပီး အိႏိၵယနိဳင္ငံအေျခစိုက္ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါနက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဒါရိုက္တာေဒၚသင္းသင္းေအာင္က ဦးေဆာင္ေဟာေျပာ ပို ့ခ်မယ္လို ့ သတင္းေတြမွာ ဖတ္ရတယ္ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ ့နယ္မွာ ဒီလိုပဋိပကၡျဖစ္ပြါးျခင္းကို ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရကေရာ- ရခိုင္တိုင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပ
ဒါေပမဲ ့ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီလိုပဋိပကၡျဖစ္ေစျခင္းမ်ားကို အျဖစ္မခံရေအာင္ သင္တန္းေပးတာမ်ိဳး- ေဟာေျပာတာမ်ိဳး-လက္လြပ္စပယ္ေျပာ
ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ဟာ က်ြန္ေတာ္သိတဲ ့ အမ်ိဳးသမီးတဦးျဖစ္တယ္ ။ က်ြန္ေတာ္တို ့ နယူးေဒလီျမိဳ ့မွာ ေနထိုင္စဥ္ -DVB- ေရဒီယိုသတင္း႒ါနမွာ အပါတ္စဥ္ ေရဒီိယုိဇါတ္လမ္းပမာကို စေနေန ့တိုင္း ေရးသား ထုတ္လႊင့္ခဲ ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ( ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာ ) အခ်ိန္ထိဘဲျဖစ္တယ္ ။ က်ြန္ေတာ္နဲ ့ ရဲရင့္ေအာင္ ( ယခုၾသစေတးလီယား ) တို ့ႏွစ္ဦးဟာ ပင္တိုင္ဇတ္လမ္းပမာ ေရးသား ထုတ္လႊင့္သူျဖစ္တယ္ ။ ဂ်ပန္နိဳင္ငံ ထုတ္ေ၀တဲ ့ အာဟာရစာေစာင္မွာလဲ က်ြန္ေတာ္နဲ ့ ရဲရင့္ေအာင္ဟာ ပင္တိုင္ေဆာင္းပါးရွင္အျဖစ္ေရးသ
ေသခ်ာတာ တခုကေတာ့ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါနဟာ ထာ၀စဥ္ ျမန္မာနိဳင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူးလို ့ေျပာတဲ ့ သမိုင္းလိမ္ကုလားလူမ်ိဳးကို ပဋိပကၡျဖစ္ေစေအာင္ ဖန္တီးလုပ္ၾကံေရးသားေနတဲ ့ သတင္း႒ါနျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္တယ္ ။ လြန္ခဲ ့တဲ ့လက အေမရိကျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ျမိဳ ့ကို ၀န္ၾကီးဦးေအာင္မင္း-၀န္ၾကီး ဦးခင္ရီ-ေရွ့ေနခ်ဳပ္ ဦးထြန္းထြန္းဦးတို ့ ျမန္မာမိသားစုေတြနဲ ့ လူထုေတြ ့ဆံုပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ ့တယ္ ။ အဲဒီေတြ ့ဆံုပြဲမွာ က်ြန္ေတာ္က မီဒီယာမ်ားနဲ ့ ပါတ္သက္လို ့၀န္ၾကီးဦးခင္ရီကို တင္ျပေျပာဆိုခဲ ့တယ္ ။ အဲဒါကေတာ့ ျမန္မာနိဳင္ငံနဲ ့ ပါတ္သက္လို ့ မီဒီယာေတြဟာ သတင္းအတည္ျပဳခ်က္ မယူဘဲ ေရးသားထုတ္လႊင့္ေနၾကတယ္ ။ သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္ကအစ ၀န္ၾကီးဦးခင္ရီ အပါအ၀င္ အစိုးရတရပ္လံုးကပါ ျမန္မာနိဳင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး( ၁၃၅ ) မ်ိဳးသာ ရွိတယ္လို ့ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားတယ္ ။ ဒီလိုေၾကညာထားပါလွ်က္ကယ္နဲ ့ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါန- ဧရာ၀တီသတင္း႒ါန-နဲ ့ အျခား ေရဒီယိုအသံလႊင့္႒ါနေတြဟာ သမိုင္းလိမ္ကုလားလူမ်ိဳးေတြရဲ ့ နာမည္ကို ေဖၚျပျပီး အင္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္ျခင္း- ေျဖဆိုျခင္း-ထုတ္လႊင့္ျခင္း-ေရး
ဒါ့ေၾကာင့္မို ့လို ဒီေရးသားေနတဲ ့ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါန-ဧရာ၀တီသတင္း႒ါန
က်ြန္ေတာ္တို ့ နိဳင္ငံတကာမွာ ရွိေနတဲ ့ မီဒီယာသတင္းသမားေတြဟာ သတင္းမ်ားကို အတည္ျပဳယူဖို ့အတြက္ ျပည္တြင္းက သက္ဆိုင္ရာ၀န္ၾကီး႒ါနျဖစ္ေစ ရဟန္းရွင္လူ တဦးဦးကိုျဖစ္ေစ အေထာက္အကူျပဳ အတည္ျပဳခ်က္ ယူၾကရတယ္ ။ ဒီလိုမွသာ သတင္းက ခိုင္လံုမွဳ ရွိၾကတယ္ဆိုတာ လက္ခံၾကတယ္ ။ ဒီေတာ့ခါ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါနက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ ့တဲ ့ ပဋိပကၡသတင္းမ်ားနဲ ့ေဖၚျပေနခဲ ့ခ်ိန္မွာ ဘယ္လုိ သတင္းမ်ိဳးကို ဦးစားေပး ေဖၚျပေနခဲ ့သလဲ ဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္ရင္ အားလံုးနားလည္ၾကမွာျဖစ္တယ္ ။ ခုအခ်ိန္မွာ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါနက ဒါရိုက္တာ ေဒၚသင္းသင္းေအာင္က ပဋိပကၡအျဖစ္မခံနိဳင္ေသာ မီဒီယာသင္တန္းကို ေဟာပို ့ခ်မယ္ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို စဥ္းစားရမွာျဖစ္လာတယ္ ။ ပဋိပကၡျဖစ္ေစနိဳင္ေသာ သတင္းမ်ားကို လုပ္ၾကံေရးသား ျဖန့္ခ်ီေနသူမ်ားက မီဒီယာသင္တန္း ျပဳလုပ္မယ္ဆိုတာဟာ ဘယ္လိုမွ လက္ခံနိဳင္စရာ မရွိတဲ ့ အေၾကာင္းအရာသာျဖစ္တယ္ ။
ေနာက္ျပသနာ တခုက ေဒၚသင္းသင္းေအာင္ဟာ မူဆလင္ဘာသာ၀င္အမ်ိဳးသမီး တဦးျဖစ္တယ္ ။သူမကဲ ့သို ့ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ အမ်ိဳးသမီး တဦးက ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြကို သင္တန္းေပး ေဟာေျပာမယ္ဆိုတာကို လူထုၾကားမွာ သတင္းျဖန့္ခ်ီတာနဲ ့ ပါတ္သက္လို ့ နယ္ေျမျငိမ္းခ်မ္းစျပဳေနတဲ ့ စစ္ေတြျမိဳ ့ဟာ ဆႏၵျပျမိဳ ့တျမိဳ ့အျဖစ္ ေနာက္ထပ္ျမိဳ ့တျမိဳ ့ အျဖစ္ ေရာက္လာနိဳင္စရာ ျဖစ္လာနိဳင္တယ္ ။ က်ြန္ေတာ္ကေတာ့ သူမကို အခုလို ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ ့မွာ ဆရာၾကီးလို သင္တန္းေပးတာမ်ိဳးတာေတြကို ဘယ္လိုမွ လက္မခံတဲ ့သူျဖစ္တယ္ ။ သူမရဲ ့ အက်င့္စာရိတၱ ဘယ္လိုမေကာင္းဘူးဆိုတာကို က်ြန္ေတာ့္အေနနဲ ့ နဳတ္မွ ထုတ္ေဖၚေျပာရေလာက္ေအာင္ စိတ္္ပ်က္လြန္းတာေၾကာင္ ့ မေျပာဘဲနဲ ့ဒီကိစၥေတြကို တျခားလူေတြ ေျပာၾကပါလိမ့္မယ္ ။ က်ြန္ေတာ္လက္မခံတာက သူမဟာ စာေရးဆရာ တေယာက္မဟုတ္ဘူး- ကဗ်ာဆရာ တေယာက္မဟုတ္ဘူး- ဘေလာ့ဂါတေယာက္လဲ မဟုတ္ဘူး- ဒါ့ေၾကာင့္ သူမလို လူတေယာက္က က်ြန္ေတာ္တို ့ စစ္ေတြျမိဳ ့မွာ ဆရာၾကီးပံုစံနဲ ့ လုပ္မဲ ့အရာ ဟူသမွ်ကို ရြံရွာတာလဲ ပါတယ္ ။ စစ္ေတြျမိဳ ့ကို ေျခခ်ခြင့္ေတာင္ မေပးသင့္တဲ ့စာရင္းထဲမွာ သူမကို တေနရာ ထားရမွာျဖစ္တယ္ ။
မိဇ်မၼသတင္း႒ါနအေနနဲ ့ သူတို ့ရဲ ့ သတင္းေထာက္မ်ားကို သတင္းေရးသားနည္းနဲ ့ ေရးသားျခင္း သင္တန္းမ်ား ေပးလို ့ရတာမွန္တယ္ ။ အဲဒီလို ဆိုရင္ အဲဒီသင္တန္းကို မူဆလင္လူမ်ိဳး ဘဂၤလီကုလားေတြက လာေရာက္ တက္လာခဲ ့ရင္ေကာ ဘယ္လိုလုပ္မွာလဲ ဆိုတာမ်ိဳးေကာ ေတြးေတာထားရမွာ လိုလာျပန္တယ္ ။ တက္လာခဲ ့ရင္ နယ္ေျမ ဆူပူ လာမယ္ ဆိုတာ သတိထားဖို ့လိုတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ရခိုင္ျပည္နယ္ တ၀န္းမွာေတာ့ မိဇ်ိမၼသတင္း႒ါနက ထုတ္ေ၀ျဖန္ ့ခ်ီမဲ ့ ဂ်ာနယ္-သတင္းစာ စသည္တို ့ကို ဘယ္ရခိုင္လူမ်ိဳးကမွ ၀ယ္ယူအားမေပးဖို ့ သတိေပး ေမတၱာရပ္ခံထားပါရေစ ။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းစျပဳေနတဲ ့ ရခိုင္အေရးကို ဘယ္သူကမွ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ ့ သပ္လွ်ိဳျပီး ေကာက္က်စ္စြာ ေနရာယူ၀င္ၾကခဲ ့ရင္ ျဖစ္လာတဲ ့ ျပသနာဟာ အဲဒီလူေတြေၾကာင့္လို ့ ေျပာရမွာဘဲ ျဖစ္တယ္လို ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္မို ့လို ့ စစ္ေတြျမိဳ ့ ေရႊသဇင္ဟိုတယ္မွာ ျပဳလုပ္မဲ ့ အဲဒီအစီအစဥ္ကို ခြင့္ျပဳၾကသူမ်ား အားလံုးကို ေလးစားစြာ ေမတၱာရပ္ခံလိုက္ပါတယ္ ။ အကယ္၍ ဆက္လက္ျပီး အဲဒီအစီအစဥ္မ်ားကို ျပဳလုပ္မည္ဆိုပါက ဆႏၵျပေတာင္းဆိုပြဲမ်ားျဖင့္ နယ္ေျမမျငိမ္သက္မွဳမ်ား ျဖစ္ပြါးလာနိဳင္စရာ ရွိပါေၾကာင္း အသိေပးတင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ။
ခိုင္ေအာင္ေက်ာ္ ( နယူးေယာက္ )
ဆိုင္ကလုန္ မဟာဆန္ ေနရာေရႊ႕၍ အိႏၵိယသို႕ လမ္းေၾကာင္းေျပာင္း
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ႏိုင္ငံ စစ္တေကာင္း အၾကား ၀င္ေရာက္ တိုက္ခတ္ႏိုင္သည္ဟု ခန္႕မွန္းထားေသာ ဆိုင္ကလုန္ မဟာဆန္မွာ လမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းျပီး အိႏၵိယ အေနာက္ေတာင္ဘက္ပိုင္းသို႕ ဦးတည္ေနေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။
မဟာဆန္မုန္တိုင္းသည္ ေကာ့စ္ဘဇားေခၚ ဖေလာင္းခ်ိတ္ျမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ ကီလိုမီတာ ၁၃၄၅ အကြာ ဘဂၤလာပင္လယ္ထဲတြင္ ဗဟိုျပဳ တည္ရွိေနျပီး တျဖည္းျဖည္းျဖင့္ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ Chennai ျပည္နယ္ ပင္လယ္ကမ္းေျခ ဘက္သုိ႕ ဦးတည္ ေရႊ႕လ်ားေနေၾကာင္း ဘဂၤလာေဒခ်္႕ မိုးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒ ဦးစီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။
သုိ႕ေသာ္လည္း မုန္တိုင္း မဟာဆန္ မည္သည့္ အခ်ိန္တြင္ မည္သည့္ အရပ္ေဒသသို႕ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခတ္မည္ ဆိုသည္ကို တိတိက်က် ေျပာဆိုရန္မွာမူ ေစာလြန္းေနေသးေၾကာင္း ဒကၠားျမိဳ႕ရွိ မိုးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒ ဦးစီးဌာနမွ ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ ဘာဇလူ ရာခ်စ္ (Bazlur Rashid) က ေျပာသည္။
မဟာဆန္ မုန္တိုင္းသည္ တစ္နာရီ ဆယ္ကီလိုမီတာႏုန္းျဖင့္ ေရႊ႕လ်ားေနျပီး မနက္ျဖန္တြင္ ကုန္းတြင္းပိုင္း ေဒသ တစ္ခုခုသုိ႕ ျဖတ္ေက်ာ္ ၀င္ေရာက္ တိိုက္ခတ္ႏိိုင္သည္ဟု သူက ခန္႕မွန္း ေျပာသည္။
မဟာဆန္ မုန္တိုင္းသည္ ေလဖိအား အနည္းအမ်ား အေပၚ မူတည္ျပီး အေနာက္သို႕ယခု ေရႊ႕ေနရာမွ အေရွ႕ဘက္သုိ႕လည္း ျပန္လည္ ေရႊ႕လ်ားႏိုင္ေၾကာင္း ေနာက္ထပ္ အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာသည္။
မုန္တိုင္းသည္ တိုက္ခတ္စဥ္ တစ္နာရီကို ၆၂ ကီလိုမီတာမွ ၈၈ ကီလိုမီတာ အထိ တိုက္ခိုက္ႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ ပင္လယ္ ကမ္းေျခ တေလွ်ာက္တြင္ နံပတ္သံုး အဆင့္ သတိေပးမူကို ျပဳလုပ္ထားရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္ဟု ဆိုသည္။
ယခုအခါ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ နိုင္ငံတြင္ ငါးဖမ္းစက္ေလွမ်ား ပင္လယ္ျပင္ထြက္ခြင့္ကို တားျမစ္ထားလိုက္ျပီ ျဖစ္သည္။ NARINJARA
တရုတ္နဲ႔ ဂ်ပန္ေတြ စိတ္၀င္စားေနတဲ့ သဲမ်ားအေၾကာင္း သိထားသင့္သမွ်။
=======================
ဒီတေလာ သတင္းမွာ ေတြ႔ေနရတာက ရခိုင္ျပည္နယ္က အနက္ေရာင္ သဲမ်ားကို တရုတ္ျပည္က စိတ္၀င္ၿပီး လာေရာက္ စမ္းသပ္မႈ ေတြ ျပဳလုပ္ေနတယ္ ဆုိတာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ အဲဒီ အနက္ေရာင္သဲေတြက ဘာလဲ၊ ဘယ္မွာ သြားသံုးမွာလဲ၊ ဘာတန္ဖိုးရွိလဲ ဆိုတာ သိၾကအံုးမယ္လို႔ မထင္ပါ။ စာေရးသူ ကိုယ္တိုင္လည္း အဲဒီ သဲေတြကို မျမင္ဘူး အေၾကာင္းလဲမသိပါ။ အေရးႀကီးတယ္ သိထားသင့္တယ္ ယူဆလို႔ ရွာေဖြမိသေလာက္ကို ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။ တစ္ခုေတာ့ ႀကိဳတင္စကားခံ ပါရေစ။ စာေရးသူက အဲဒီ အနက္ေရာင္သဲ ေတြဟာ rare earth နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္၊ အဲဒီထဲမွာ rare earth ပါ၀င္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။
ဖတ္မိရတဲ့သတင္း အခ်က္အလက္ အတိုင္းအတာေၾကာင့္ အတိအက် rare earth ဟုတ္မဟုတ္ မေသခ်ာေပမဲ့လည္း စာဖတ္ သူမ်ား အေနနဲ႔ ဗဟုသုတတခု ရသြားမွာေတာ့ ယံုၾကည္ပါတယ္။ အဆိုပါ အနက္ေရာင္သဲမ်ား က အဂၤလိပ္လိုေတာ့ rare earth လို႔ ေခၚပါတယ္။ တိုက္ရိုက္ျပန္ရင္ ရွားပါးတဲ့ေျမ ေပါ့၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီပစၥည္းက ရွားလည္းမရွားပါး ေျမႀကီးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ rare earth ဆိုတာက ၿဒပ္စင္ေပါင္း ၁၇ မ်ိဳး ပါ၀င္တဲ့ သတၱဳၿဒပ္ အမ်ိဳးအစားေတြကို ေခၚပါတယ္။ အဲဒါေတြက scandium (Sc-21), yttrium (Y-39), lanthanum (La-57), cerium (Ce-58), praseodymium (Pr-59), neodymium (Nd-60), promethium (Pm-61), samarium (Sm-62), europium (Eu-63), gadolinium (Gd-64), terbium (Tb-65), dysprosium (Dy-66), holmium (Ho-67), erbium (Er-68), thulium (Tm-69), ytterbium (Yb-70), and luteium (Lu-71) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ သတၱဳေတြကို တခ်ိဳ႕က the silent heroes of modern technolog လို႔ တင္စားၾကပါတယ္။
Rare earth ဟာ မရွားပါးေပမဲ့ အဲဒီ ၿဒပ္စင္သတၱဳေတြက တမ်ိဳးတည္းသီးျခား ေတြ႔ရဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဆိုေတာ့ တူးေဖာ္ရတဲ့ ေျမႀကီး သို႔မဟုတ္ အနက္ေရာင္သဲမ်ားမွာ အထက္ပါ သတၱဳေတြ ေရာေႏွာပါ၀င္ေနမွာ ျဖစ္ၿပီး ပါ၀င္တဲ့ သတၱဳတစ္ခုစီရဲ႕ အခ်ိဳး အစားရာခိုင္ႏႈန္း မတူညီဘဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ မရွားပါးေပမဲ့ အဲဒီေရာစပ္ေနတဲ့ rare earth ထဲမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ၿဒပ္သတၱဳ တစ္ခုခ်င္းကို သန္႔စင္ခဲြထုတ္ဖို႔က အႏၱရာယ္မ်ား၊ ခက္ခဲလြန္းၿပီး စီးပြားျဖစ္ပမာဏရဖို႔ မလြယ္ကူဖူးလို႔ သိရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေန႔စဥ္ထိေတြ႔ သံုးစြဲေနတဲ့ အရာမ်ားစြာမွာ rare earth သတၱဳတမ်ိဳးမ်ိဳး ေသခ်ာေပါက္ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ တီဗီ၊ ကြန္ျပဴတာ၊ ေရနံတူးစက္၊ ေသးငယ္တဲ့ အီလက္ထရြန္းနက္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ Hybrid ကား၊ အလင္းဖန္မွ်င္ႀကိဳး၊ စစ္လက္နက္ ကိရိယာမ်ား၊ ႏုဴကလီယား ဓာတ္ေပါင္းဖို နဲ႔ အာကာသယာဥ္ ကိုယ္ထည္ေတြမွာ အဲဒီသတၱဳ တမ်ိဳးမဟုတ္တမ်ိဳး ထည့္သြင္း အသံုးျပဳထားပါတယ္။
ဥပမာျပရရင္ Neodyumium သတၱဳကို ေသးငယ္တဲ့ အီလက္ထရြန္းႏွစ္ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္တဲ့ ကြန္ျပဴတာ hard disk, နားက်ပ္၊ စပီကာ၊ တာဘိုင္၊ ေရနံတူးေဖာ္တဲ့ လြန္ပူ နဲ႔ သံလိုက္ဓာတ္ သံုးရတဲ့ ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ ထည့္သံုးထားပါတယ္။ Neodyumium ကို ေသးငယ္ေပါ့ပါးၿပီး အလြန္မာေက်ာတဲ့ ကိရိယာအစိတ္အပိုင္းေတြမွာ အဓိက သံုးရပါတယ္။ Erbium သတၱဳကို ေနကာမ်က္မွန္၊ အလွဆင္ပန္းအိုး၊ ေလဆာခဲြစိပ္မႈ နဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ လ်င္ျမန္စြာစီးဆင္းေစတဲ့ အလင္းဖန္မွ်င္ႀကိဳးေတြမွာ မရွိမျဖစ္ သံုးရပါတယ္။ Europium သတၱဳကို တီဗီဖန္သားျပင္၊ LED မီးလံုး ေတြ နဲ႔ ႏူကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖို မွာ အသံုးျပဳပါတယ္။ Hybrid ကား (ဆီနဲ႔ ဘက္ထရီ ႏွစ္မ်ိဳးသံုး) ေမာင္းေနတဲ့ ကားပိုင္ရွင္ေတြကိုယ္တိုင္ rare earth ကို သူတို႔ေန႔စဥ္ သံုးေနရတယ္ဆိုတာ မသိၾကပါဘူး။ တိုယိုတာ Prius Hybrid ကားတိုင္းမွာ Lanthanum ၁၀ ေပါင္ ထည့္သံုးထားပါတယ္။ ဟိုင္းဘရစ္ကားမွာပါတဲ့ ဘက္ထရီအမ်ိဳးအစား "nickel-metal hydride" က Lanthanum သတၱဳကို သံုးထားတာပါ။ "ကမာၻ႔အႀကီးဆံုး ျဖစ္တဲ့ တိုယို တာကားရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈႏႈန္းမွာ Prius ဟိုင္းဘရစ္ကား က ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ အျခား ဟုိင္းဘရစ္ကားေတြရယ္၊တရုတ္ျပည္မ
ဒါ့အျပင္ တိုယိုတာကားကုမၸဏီ က lanthanum တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရးမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေနတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ကားကုမၸဏီျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ကမာၻေပၚမွာ တရုတ္ျပည္ က rare earth ပမာဏ အမ်ားဆံုး ပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး ျပည္တြင္း စက္မႈ လုပ္ငန္း မ်ားမွာ အသံုးျပဳဖို႔ လံုေလာက္ေအာင္ဆိုၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ျပည္ပသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈကို ကန္႔သတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ သတင္း ေၾကာင့္ rare earth ေစ်းႏံႈးမ်ား ခုန္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။ rare earth ရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းကေတာ့ ေစ်းကြက္မွာရွိတဲ့ ပမာဏ နဲ႔ ၀ယ္လို အားေပၚ မူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲေနတတ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ HEFA ရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းအရ ၁ ကီလိုဂရမ္ ေစ်းကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Scandium metal - အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၅၀၀၀ (၁ ကီလိုေစ်း)၊ Terbium metal - ၂၅၀၀၊ Neodymium metal - ၁၁၅၊ Lanthanum metal - ၂၈၊ Europium Oxide - ၂၁၅၀၊ Dysprosium Oxide - ၉၇၅၊ Erbium metal - ၂၇၅၊ Cerium metal - ၂၅ ေဒၚလာ ....။
ျမန္မာျပည္က အဖိုးတန္ၾကြယ္၀တဲ့ သံယံဇာတေတြကို ျပည္သူေတြ မသိရွိရဘဲ ျပင္ပတိုင္းျပည္ေတြက ေပါေခ်ာင္ေကာင္းနဲ႔ တိတ္ဆိတ္စြာ သယ္ထုတ္သြားခဲ့တာ တိုင္းျပည္အတြက္ ျပည္သူေတြအတြက္ အလြန္ႏွစ္နာလွပါတယ္။ မိမိတိုင္းျပည္က ေငြေၾကး အရ နည္းပညာအရ ကိုယ္တိုင္ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိလို႔ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူမ်ား ကို ဖိတ္ေခၚရတယ္ ဆိုရင္လည္း ျပည္သူေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ပထမဦးစားေပး ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရပါမယ္။ သတၱဳသြင္း တူးေဖာ္ခြင့္ျပဳမယ့္ ေနရာေဒသတ၀ိုက္ရဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ၊ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ျပည္သူလူထုမ်ား ရဲ႕ က်န္းမာေရး အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ၊ ေဘးထြက္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ား စီမံထိန္းသိမ္းမႈ စတာေတြကို ဦးစြာ စမ္းသပ္ေလ့လာရပါမယ္။
ထို႔အျပင္ တူးေဖာ္မယ့္ ေနရာေဒသတ၀ိုက္မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး သူတို႔ရဲ႕သေဘာထင္ျမင္ခ်က္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရပါမယ္။ ေနာက္ဆံုးမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးသင့္ မေပးသင့္ကို ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားမွလာေရာက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကို ေၾကးနီ၊ ေရႊ၊ ေရနံ၊ ဂက္စ္ စတဲ့ သတၱဳတြင္းမ်ားမွာ တူးေဖာ္ခြင့္ ေပးထားေပမယ့္ အေခ်ာင္ေရာပါသြားႏိုင္တဲ့ (တနည္း) ခိုးထုတ္သြားမယ့္ အဆိုပါ အနက္ေရာင္သဲ ေခၚ rare earth အေၾကာင္းကို ျမန္မာျပည္သူေတြ ဂရုစိုက္ သိထားသင့္ေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ပါတယ္။
ေမာင္ကံခၽြန္။
Credit: KDN
====================
Periodic Table မွာေတာ႔ Rare Earth Elements ေတြကေတာ႔ Lanthanoids နဲ႔ Actinoids series ထဲမွာပဲပါ၀င္ျပီး သူတို႔ေတြကို သဘာ၀မွာေတာ႔ ကမၻာ့အေပၚယံလႊာမွာ ေျမာက္မ်ားစြာ ေတြ႔ရွိႏိုင္ေပမယ္႔လည္း အျခားေသာ ျဒပ္စင္ေတြလည္း ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေနတာမို႔ ဆန္းသက္တစ္နည္းအရ ခြဲထုတ္ႏိုင္မွသာ အဆင္ေျပပါတယ္ ... Rare Earth Elements ကိုေတာ႔ ျမန္မာလို ျမန္မာမႈျပဳရင္ ရွားပါးတဲ႔ေျမအစား 'ေျမရွားျဒပ္စင္" ဆို အဆင္ေျပလြယ္ကူမွာပါ ... အထက္ကေျပာသလို ... သဘာ၀မွာေတာ႔ အေရာအေႏွာမ်ားစြာအေနနဲ႔ပါ၀င္ေနတ
Rare Earth Elements
ျဒပ္စင္အလွည့္က်ဇယား (Periodic Table) ရွိ ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ား (Rare Earth Elements) အုပ္စုတြင္ လန္သန္နမ္ႏွင့္ ဆင္တူေသာ ျဒပ္စင္မ်ား (Lanthanides) အုပ္စုမွ ျဒပ္စင္ ၁၅ ခုအျပင္ စကန္ဒီယမ္ Sc (Scandium) ႏွင့္ အီထရီယမ္ Y (Yttrium) စုစုေပါင္း ျဒပ္စင္ ၁၇ ခု ပါရွိသည္။ စကန္ဒီယမ္ Sc (Scandium) ႏွင့္ အီထရီယမ္ Y (Yttrium) တုိ႔သည္ လန္သန္နမ္ႏွင့္ ဆင္တူေသာ ျဒပ္စင္မ်ား (Lanthanides) အရုိင္းတံုးမ်ားတြင္ တြဲဖက္၍ ပါ၀င္ေနတတ္ၿပီး ဓာတ္ဂုဏ္သတၱိမ်ားသည္လည္း ဆင္တူမႈရွိေနေသာေၾကာင့္ ၎ ျဒပ္စင္ ၂ ခုကိုလည္း ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ား (Rare Earth Elements) အုပ္စုတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေျမရွား ျဒပ္စင္မ်ား အားလံုးကုိ ျဒပ္စင္အလွည့္က်ဇယား (Periodic Table)၏ ေဒါင္လိုက္ အစု အမွတ္စဥ္-၃ ေအာက္ရွိ အလ်ားလုိက္ အုပ္စု အမွတ္စဥ္ ၆ တြင္ ပါ၀င္ပါသည္။
၎တုိ႔ ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ားဟု ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲထားေသာ္လည္း ေရဒီယုိသတၱိၾကြ ပရုိမက္ေတနီယမ္ Pm (Promethium) မွလြဲ၍ အျခားေသာ ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ားသည္ ကမၻာ့အေပၚယံလႊာတြင္ ေျမာက္မ်ားစြာ တည္ရွိေနသည္။ ၎တို႔ထဲတြင္ ဆယ္ရီယမ္ Ce (Cerium) သည္ ၂၅ ခုေျမွာက္ အေပါမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ေၾကးနီ Cu (Copper) ကဲ့သို႔ပင္ အပံုတစ္သန္းလွ်င္ ၆၈ပံု (68 ppm) တည္ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ားသည္ ျဒပ္စင္ ျဒပ္စင္ အမ်ိဳးအစား ေျမာက္မ်ားစြာပါ၀င္လွ်က္ ပမာဏ အနည္းငယ္စီျဖင့္သာ ပ်ံ႕ႏွံ႔စြာ ေတြ႔ရွိရသည္။ ပထမဆံုး ေတြ႔ရွိခဲ့သည့္ သတၱဳရုိင္းတံုးျဖစ္သည့္ ဂါဒိုလင္ႏိုက္ (Gadolinite) တြင္ ဆယ္ရီယမ္ Ce၊ အီထရီယမ္ Y၊ သံ Fe၊ ဆီလီကြန္ Si ႏွင့္ အျခားေသာ ျဒပ္စင္မ်ား ပါ၀င္ေနသည္။ ၎သတၱဳရုိင္းတံုးကို ဆီဒင္ႏုိင္ငံ (Sweden) အီတာဘိုင္ရြာ (Ytterby Village) ရွိ သတၱဳတြင္းမွ ထုတ္ေဖာ္ရရွိခဲ့သည္။ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ေျမရွားသတၱဳ ျဒပ္စင္မ်ား၏ အမည္မ်ားကို ၎တုိ႔ စတင္ေတြ႔ရွိခဲ့ရာ ေနရာေဒသကို အစြဲျပဳ၍ ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲထားသည္။ တရုတ္ႏုိင္ငံသည္ ေျမရွားျဒပ္စင္မ်ားကို ကမၻာေပၚတြင္ အမ်ားဆံုး ထုတ္ယူေသာႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ တရုတ္ႏုိင္ငံသည္ တစ္ကမၻာလံုးတြင္ တည္ရွိေနေသာ ေျမရွားျဒပ္စင္ ပမာဏ၏ ၃၇% သာပိုင္ဆုိင္ထားေသာ္လည္း ၎ထုတ္ယူမႈ ပမာဏမွာ တစ္ကမၻာလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ လုိအပ္ခ်က္၏ ၉၇% ေက်ာ္ ထိ ထုတ္ယူသံုးစြဲလ်က္ရွိသည္။ တရုတ္ႏုိင္ငံၿပီးလွ်င္ ထုတ္ယူမႈ မ်ားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားမွာ ဘရာဇီး၊ မေလးရွား ႏွင့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံတုိ႔ျဖစ္သည္။ ရုရွား၊ ကာဇက္စတန္၊ ကာဂ်စ္စတန္ ႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔တြင္လည္း ၎ျဒပ္စင္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္လွ်က္ရွိၾကသည္။ ၎ျဒပ္စင္မ်ား သန္႔စင္ရန္ အခ်ိဳ႕ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္၊ တရုတ္ ႏွင့္ ဥေရာပေနရာအေတာ္မ်ား တုိ႔တြင္ လုပ္ေဆာင္ၾကသည္။
ပါကစၥတန္ ေရႊးေကာက္ပြဲ ဘဂၤလီ သိန္းေပါင္း (၂၀) မဲေပးပိုင္ခြင့္မရ
ေမလ ၁၂ ရက္ ၂၀၁၃
ေမလ ၁၁ ရက္ စေနေန႕က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ပါကိစၥတန္ ႏိုင္ငံ အေထြေထြ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ ႏိုင္ငံ အတြင္း ေနထိုင္ေသာ ဘဂၤလီ လူမ်ိဳး သိန္းေပါင္း (၂၀) ခန္႕ မဲေပးပိုင္ခြင့္ မရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
Bengalis Deprived of Voting Rights ေခါင္းစည္းျဖင့္ ေရးသားထားေသာ သတင္းအား ဘဂၤလာေဒခ်္႕ The Daily Star သတင္းစာၾကီးက ယေန႕ ေဖၚျပရာ အဆိုပါ သတင္းတြင္ ထိုသို႕ ဘဂၤလီ လူမ်ိဳး သိန္းေပါင္း (၂၀) ခန္႕ မဲပိုင္ခြင့္ မရရွိခဲ့ ေၾကာင္း ဆိုသည္။
ယခုကဲ့သို႕ မဲေပးပိုင္ခြင့္ မရရွိခဲ့ျခင္းမွာ အဆိုပါ လူေပါင္း သိန္း (၂၀) အား ပါကိစၥတန္ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ မျပဳ ရာမွ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ မရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေရးသားသည္။
ပါကိစၥတန္ ႏုိင္ငံ၏ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္မူ အက္ဥပေဒအရ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလ ၁၆ ရက္ေန႕ မတိုင္မီ ပါကိစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္သူမ်ားကိုသာ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳသည္ဟု ဆိုသည္။
၎ေနာက္ပိုင္းတြင္ လာေရာက္ေနထိုင္သူမ်ားကို ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ မျပဳဳေၾကာင္း သတင္းက ဆိုသည္။
သုိ႕ေသာ္လည္း အဆိုပါ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္မူဆိုင္ရာ ပါကိစၥတန္၏ ဥပေဒမွာ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား ေပၚေပါက္ လာျပီး ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလ အတြင္း ပါကိစၥတန္ႏို္င္ငံ ကရာခ်ိျမိဳ႕သုိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္သူမ်ားကိုလည္
ပါကိစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၂ ႏွစ္ရွိေနျပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ မခံရဘဲ သူတို႕အား ယခု အခ်ိန္ထိ ႏုိင္ငံျခားသား အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္ဟု ေျပာသည္။
Narinjara
Saturday, May 11, 2013
အမိေျမ အေျခခ်ေရး ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္ အသင့္ျဖစ္ေန
------------------------------
ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္ (AA) သည္ အမိေျမ အတြင္း အေျခခ်ရန္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရး ပါတီ RNDP က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ထံ တင္ျပ ေတာင္းဆို ထားသည့္ အေပၚ (AA) တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ႀကိဳဆိုၾကေၾကာင္း ရခိုင္ တပ္မေတာ္ ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ထြန္းျမတ္ႏိုင္က ယေန႔ ေျပာၾကား ခဲ့ပါသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ အရ RNDP ပါတီက ေတာင္းဆို ေနတယ္လို႔ဘဲ ျမင္ပါတယ္။ အစိုးရ နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အရ ႏွစ္ဖက္ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးၿပီး သေဘာ တူညီခ်က္နဲ႔ အေျခခ်ခြင့္ ရဖို႔ လိုတယ္ဗ်။ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္က ရကၡိဳင့္ လူမ်ိဳးေတြ အတြက္ အကာအကြယ္ ေပးဖို႔ အစဥ္သင့္ ႐ိွေနပါတယ္။” ဟု ဆိုပါသည္။
ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္ (AA) သည္ လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း၌အေျခခ်လၽွက္ ႐ိွသည္။ ဤသို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ ျပည္နယ္ နယ္စပ္၌ အေျခခ်ခြင့္ ရ႐ိွရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ ေနျပည္ေတာ္၌က်င္းပေသာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ေတြ႔ဆုံပြဲတြင္ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရး ပါတီ RNDP မွ တင္ျပ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
ယင္းေတာင္းဆိုခ်က္ကို သမၼတဖက္မွ လက္ခံပါက လုပ္ငန္း အဆင္ေျပ ေခ်ာေမႊ႔ေစရန္ အစိုးရႏွင့္ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္တို႔ အၾကား ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး သြားရန္ လိုအပ္ သည္ဟု RNDP ဥကၠဌ ဦးေအးေမာင္က ေတာင္းဆို ထားေၾကာင္း ေမလ ၈ ရက္ ေန႔ထုတ္ The Myanmar Post တြင္ ေဖာ္ျပ ထားပါသည္။
ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္သည္ ရခိုင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ထဲမွ တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး အင္အား ႏွစ္ေထာင္ နီးပါးခန္႔ ႐ိွသည္ဟု ေဒါက္တာ ေအးေမာင္က ဆိုပါသည္။
RNDP ပါတီသည္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည့္ ပါတီျဖစ္သလို ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အတြက္ ျပည္ တြင္း၌ လႈပ္႐ွားေနသည့္ ပါတီ ျဖစ္သည္။ ဤကဲ့သို႔ အမိေျမ အေျခခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္အား အဆိုျပဳေပးခဲ့သည့္ အေပၚ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္ အေနျဖင့္ အားရ ေက်နပ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။
“RNDP ပါတီရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈအေပၚ က်ေနာ္တို႔ အေလးထားၿပီး ေဆာင္႐ြက္မွာပါ။ အေျခအေနအရ က်ေနာ္တို႕ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ အေျခခ် ေနရတာပါ။ တကယ္ေတာ့ အစိုးရရဲ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရသည္ျဖစ္ေစ မရသည္ျဖစ္ေစ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္က ရခိုင္ ျပည္နယ္မွာဘဲ အေျခခ်ရမွာပါ။” ဟု ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္က ဆိုပါသည္။
ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္သည္ မည္သည့္ ရခိုင္ ပါတီ လက္ေအာက္၌ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ သြားမည္ ဆိုသည္ကိုလည္း ေလာေလာဆယ္၌မဆုံးျဖတ္ ရေသးေၾကာင္း ဆိုပါသည္။
ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး၄င္းတို႔၏ ရည္႐ြက္ခ်က္မွာ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားခဲ့ရသည့္ ရကၡိဳင့္ အမ်ိဳးႏြယ္တို႕၏ကိုယ္ပိုင္ ျပဌာန္းခြင့္ႏွင့္ ကိုယ့္ကံၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီး ပိုင္ခြင့္မ်ားျပန္လည္ ရ႐ိွေရး တို႔ပင္ျဖစ္သည္။
Ref: ေရႊဟသၤာ သတင္းဌာန
ရခုိင္သမုိင္းေလ႔လာလုိေသာ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ရခိုင္ျပည္ သမိုင္းအက်ဥ္း
အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္ ရခုိင္ဘုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္
(ဘီစီ- ၃၃၂၅ မွ ေအဒီ- ၁၇၈၄)
ပထမ ဓည၀တီေခတ္ (ဘီစီ- ၃၃၂၅ မွ ဘီစီ-၁၅၀၇)
ဒုတိယ ဓည၀တီေခတ္ (ဘီစီ- ၁၅၀၇ မွ ဘီစီ- ၅၈၀)
တတိယ ဓည၀တီေခတ္ (ဘီစီ- ၅၈၀ မွ ေအဒီ- ၃၂၆)
ေ၀သာလီ ေက်ာက္ေလွကားေခတ္ (ေအဒီ- ၃၂၇ မွ ေအဒီ ၈၁၈)
ေလးၿမိဳ႕ေခတ္ (ေအဒီ- ၈၁၈ မွ ၁၄၃၀)
- ပဥၥာၿမိဳ႕ (ေအဒီ ၈၁၈ မွ ေအဒီ- ၁၁၀၃)
- ပထမပရိန္ၿမိဳ႕ (ေအဒီ- ၁၁၀၃ မွ ေအဒီ- ၁၁၂၃)
- ဒုတိယပရိန္ၿမိဳ႕ (ေအဒီ- ၁၁၂၃ မွ ေအဒီ- ၁၂၅၀)
- ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕ (ေအဒီ- ၁၂၅၀ မွ ေအဒီ- ၁၄၀၄)
အင္း၀ဘုရင္ မင္းေခါင္ သိမ္းပုိက္၍ ရခုိင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္ အေနာက္ဘဂၤလားျပည္ သူရတန္ဘုရင္ထံ ခုိလႈံစဥ္ကာလ (ေအဒီ- ၁၄၀၄ မွ ေအဒီ ၁၄၂၉)
ေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ- ၁၄၃၀ မွ ေအဒီ- ၁၇၈၄)
- ပထမေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ- ၁၄၃၀ မွ ေအဒီ ၁၅၃၁)
- ဒုတိယေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ- ၁၅၃၁ မွ ေအဒီ ၁၆၃၈)
- တတိယေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ- ၁၆၃၈ မွ ေအဒီ ၁၇၈၄)
အခ်ဳပ္အျခာအာဏာက်ဆုံးၿပီး ရခုိင္တစ္မ်ိဳးသားလုံး သူ႔ကြ်န္ဘ၀ေရာက္ ရခုိင္ျပည္
(ေအဒီ- ၁၇၈၄ မွ ယေန႔အခ်ိန္ထိ)
ဗမာပေဒသရာဇ္ေခတ္ (၁၇၈၄ - ၁၈၂၆)
အဂၤလိပ္ကုိလုိနီေခတ္ (၁၈၂၆ - ၁၉၄၂)
ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေခတ္ (၁၉၄၂- ၁၉၄၅)
တစ္ဖန္ အဂၤလိပ္ကုိလုိနီေခတ္ (၁၉၄၅- ၁၉၄၈)
ဗမာလူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒီ၊ စစ္အဏာရွင္အစုိးရအဆက္ဆက္ႏွင့္ လက္ရွိအရပ္သားအေရၿခဳံ စစ္အစုိးရ (၁၉၄၈- ယေန႔ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ)
ရခိုင္သမိုင္းတြင္ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ၊ ေလးၿမိဳ႕ႏွင့္ ေျမာက္ဦးေခတ္ဟူ၍ မင္းဆက္ေခတ္ (၄) ေခတ္ရွိခဲ့သည္။ မင္းဆက္(၄) ဆက္သည္ ႏွစ္ေပါင္း (၅,ဝဝဝ) ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး၊ ျမန္မာဘုရင္မ်ား လာေရာက္တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့
ဓညဝတီေခတ္
ေရွးဦးရခိုင္ဘုရင္မ်ားသည္ ဂဂၤါျမစ္ဝွမ္းမွ အင္ဒို-အာရီယန္ လူမ်ဳိးႏြယ္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ရခုိင္သမုိင္းပညာရွင္မ်ားက ကဆုိၾကသည္။ ပထမဦးဆံုးေသာ ရခိုင္ဘုရင္သည္ ဘီစီ (၃၃၂၅) ခုႏွစ္တြင္ ပထမ ဓညဝတီၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ မာရယုမင္း ျဖစ္သည္ဟု သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားဆုိၾကသည္။ ကံရာဇာႀကီးမင္းက ဘီစီ (၅၈ဝ) ခုႏွစ္အထိ မင္းေနျပည္ေတာ္အျဖစ္ တည္ရွိခဲ့ေသာ ဒုတိယ ဓညဝတီၿမိဳ႕ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ တတိယ ဓညဝတီၿမိဳ႕သည္ ရခိုင္ျပည္၏ လက္ရွိၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ကီလိုမီတာ (၈ဝ) အကြာတြင္ တည္ရွိခဲ့ၿပီး၊ ဘီစီ (၅၈ဝ) မွ ေအဒီ (၃၂၆) ခုႏွစ္အထိ တည္တံ့ခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ ေရွးအက်ဆံုး လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ အခ်က္အခ်ာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶေဂါတမ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ဓညဝတီတိုင္းသို႔ ႂကြခ်ီေတာ္မူလာခဲ့ၿပီး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို ထြန္းကား ေစခဲ့သျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ရခိုင္နယ္ေျမ၏ အဓိကဘာသာတရားအျဖစ္ တည္တံ့လွ်က္ရွိသည္။ ဤ ကာလအတြင္းမွာ (ေအဒီ ၁၅ဝ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္) ေက်ာ္ၾကားေသာ မဟာျမတ္မုနိ ရုပ္ပြားေတာ္ကိုလည္း သြန္းေလာင္းပူေဇာ္ခဲ့ၾကသည္။
ေဝသာလီေခတ္
ဓည၀တီေခတ္ ကုန္ဆုံးေသာအခါ၌ ေ၀သာလီေခတ္ စတင္ခဲ့ေလသည္။ ေ၀သာလီ ေက်ာက္ေလွကားၿမိဳ႕ေနရာကား ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္ ၉ မုိင္ခန္႔ေ၀းေသာအရပ္တြင္ တည္ရွိသည္။ ေ၀သာလီယဥ္ေက်းမႈသည္ ေအဒီ ၉ ရာစု (ေအဒီ (၃၂၇- ၈၁၈) အထိ ထြန္းကားခဲ့သည္။ ေ၀သာလီၿမိဳ႕ေဟာင္း တည္ေနရာမွလည္းေကာင္း၊ ရခုိင္ျပည္အရပ္ရပ္ ေဒသမ်ားမွ လည္းေကာင္း ယေန႔တုိင္ေအာင္ ေ၀သာလီေခတ္သုံးဒဂၤါးမ်ား၊ ေ၀သာလီေခတ္တြင္ ေရးထုိးထားေသာေက်ာက္စာ၊ ေခါင္းေလာင္းစာ၊ ေၾကးနီျပား စသည္တုိ႔ကို ယခုတုိင္ေတြ႔ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။
ေ၀သာလီေခတ္ကုိ စုိးစံခဲ့ေသာ မင္းမ်ားအေၾကာင္းကုိ အခုိင္အမာ သက္ေသထူလွ်က္ ယေန႔တုိင္ေအာင္ တည္ရွိေနေသာ ေက်ာက္စာမွာ ၿမိဳ႕ေဟာင္းၿမိဳ႕ (ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕)ရွိ ရွစ္ေသာင္းဘုရားရင္ျပင္တြင္ တံခါးမုခ္တုိင္အျဖစ္ စုိက္ထူထားေသာ အာနႏၵစျႏၵားမင္း ေက်ာက္စာပင္ျဖစ္သည္။ ေဝသာလီဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္မွာ ပင္လယ္ရပ္ျခား ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး ထြန္းကားခဲ့ၿပီး၊ အာရပ္ႏွင့္ ပါရွန္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားအျပ
ေလးၿမိဳ႕ေခတ္
ေလးၿမိဳ႕ေခတ္သည္ စမၸ၀က္ၿမိဳ႕၊ ပရိန္ၿမိဳ႕၊ ၿခိတ္ၿမိဳ႕၊ ေတာင္ငူေနရဥၥရာၿမိဳ႕ႏွင့္ ေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕မ်ားျဖင့္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ တစ္ေလွ်ာက္တြင္တည္ေဆာက္ၿပီး ေအဒီ (၈၁၈) မွ (၁၄၃၀) အထိ ထြန္းကားခဲ့သည္။ (၁၄ဝ၆) ခုႏွစ္တြင္ ထိုစဥ္အခါက မင္းေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ေသာ ဒုတိယေလာင္းၾကက္ၿမိဳ႕ကို ျမန္မာတို႔က က်ဴးေက်ာ္ခဲ့ရာ၊ ရာဇဝင္၌ မင္းေစာမြန္သည္ ဘဂၤလားသို႔ ထြက္ေျပးခိုလႈံခဲ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။ (၁၄၂၉) ခုႏွစ္တြင္ ဘဂၤလားေစာ္ဘြား၏ အကူအညီျဖင့္ မင္းေစာမြန္သည္ တပ္တစ္တပ္ကိုကြပ္ကဲလွ်က္ ရခိုင္သို႔ျပန္လာၿပီး၊ ရခိုင္တုိ႔၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ျပန္လည္ ရယူခဲ့သည္။ ရခိုင္ႏွင့္ ဘဂၤလား ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္တို႔၏ ရင္းႏွီးေသာ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေထာက္အထား မရွိ ေသာေၾကာင့္ ဤျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေသခ်ာေသာ အခ်က္ကား ရခိုင္သို႔ မင္းေစာမြန္ ျပန္လာၿပီး၊ မၾကာခင္မွာပင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေျမာက္ဦးသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီး၊ ရခိုင္သမိုင္း၏ အထြန္းေျပာင္ဆံုးေခတ္သို႔ ေရာက္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။
ေျမာက္ဦးေခတ္
Mrauk-U Arakan from Schouten Voyages 1967ေအဒီ (၁၄၃ဝ-၁၅၃ဝ) ကာလသည္ ေျမာက္ဦးေခတ္၏ ပထမေရႊေခတ္ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာစမွတ္ျပဳၾကသည္။ မင္းေစာမြန္ ၏ ညီေတာ္ နရႏူသည္ (၁၄၃၃) ခုႏွစ္တြင္ နန္းတက္သည္။ နန္းတက္ၿပီး၊ မၾကာမီမွာပင္ အင္း၀ဘုရင္ မင္းေခါင္ႏွင့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ဤသေဘာတူညီခ်က္အရ ဤသေဘာတူစာခ်ဳပ္အရ ရခိုင္ရိုးမေတာင္တန္းအတိုင္း ေအာက္ဘက္ ငဝန္ျမစ္၊ ပုသိမ္ျမစ္ႏွင့္ ထိုမွတဖန္ ေအာက္ဘက္ မုတၱမပင္လယ္အထိ ႏွစ္ျပည္ေထာင္ကို ပိုင္းျခားခဲ့ၿပီး၊ ဟိုင္းႀကီးကြၽန္း၊ ဘုရားအငူ၊ နဂရီအငူတို႔ကိုလည္း ရခိုင္နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီေခတ္တိုင္ေအာင္ပင္ တည္တံ့ခဲ့သည္။
ေျမာက္ဦးေခတ္၏ ဒုတိယေရႊေခတ္သည္ ေအဒီ (၁၅၃ဝ) မွ (၁၆၂ဝ) ခုႏွစ္အထိ ၾကာခဲ့သည္။ (၁၆) ရာစု အေစာပိုင္း၊ အဂၤလန္ႏိုင္ငံတြင္ အ႒မေျမာက္ ဟင္နရီဘုရင္၏ ဘိသိက္ခံပြဲကာလတြင္ ရခိုင္ဘုရင္မင္းဗာႀကီး အုပ္စိုးေသာ ရခိုင္အင္ပါယာႏိုင္ငံေတာ္သည္ စည္ပင္ဝေျပာခဲ့သည္။ ရခိုင္သည္ ေခတ္မီတပ္မေတာ္ႏွင့္ ေခတ္မီကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ကြန္ရက္ေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။ ဤတပ္မေတာ္ႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ကြန္ရက္တို႔သည္ ကမၻာတစ္လႊားသို႔ ေပါက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး၊ ေပၚတူဂီႏွင့္ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံတို႔ အထိပင္ ေျခဆန္႔ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုေခတ္ ေျမာက္ဦးတုိင္းႏိုင္ငံသည္ သံတမန္ဆက္ဆံေရးကိုလည္း အလားတူပင္ ကမၻာအႏွံ႔ျဖန္႔က်က္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး
ေျမာက္ဦးေခတ္တြင္ ေခတ္သစ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ အေနာက္ဘဂၤလားျပည္၏ နယ္ေျမမ်ားအတြက္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ား၊ မဂို ဧကရာဇ္မ်ား၊ အာဖဂန္ဘုရင္မ်ားႏွင့္ ဘဂၤလားေစာ္ဘြားမ်ား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျငင္းပြားခဲ့ၾကသည္။ ထုိအခ်ိန္က စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕သည္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ အဓိကအခ်က္အခ်ာက်ေသာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ပင္ျဖစ္သည္။ ဤအျငင္းပြားမႈမ်ား ပတ္သက္၍ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ား က်န္ရစ္ျခင္းမရွိခဲ့ေခ်။ သိသာထင္ရွားေသာ အခ်က္ကား မင္းဘာဘုရင္ (၁၅၃၁-၁၅၅၃) လက္ထက္တြင္ ရခိုင္နယ္ေျမအတြင္းသို႔ အလွ်င္အျမန္တိုး၍ ဝင္ေရာက္ လာေသာ (ထို႔အျပင္ ၾသဇာအာဏာ တိုး၍ ျဖန္႔က်က္လာေသာ) ေပၚတူဂီတို႔ႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ ဆက္ဆံေရးကုိ တည္ ေဆာက္ခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဤဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ရခိုင္၏ ၾကည္းတပ္ႏွင့္ ေရတပ္သည္ အင္အားႀကီးထြားလာခဲ့ကာ၊ ထို ၾကည္းတပ္၊ ေရတပ္တို႔ျဖင့္ နယ္ေျမေဒသတြင္းရွိ ထီးၿပိဳင္နန္းၿပိဳင္ဘုရင္မ်ားကိ
ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္မ်ား၏ အဆိုအရ၊ (၁၅၃၂) ခုႏွစ္အေရာက္တြင္ ရခိုင္ျပည္ နယ္နိမိတ္သည္ ယေန႔ေခတ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ေျမ တစ္ခုလံုးကို ျဖတ္လွ်က္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘဂၤလားနယ္ရွိ ကာလကတၱားအထိ က်ယ္ျပန္႔ခဲ့သည္။ ၁၇ ရာစုအေရာက္တြင္ ရခုိင့္ ဘုရင့္ႏုိင္ငံေတာ္သည္ မဂုိအင္ပါယာႏွင့္ နယ္စပ္တင္းမာမႈမ်ားျဖစ္ကာ စစ္မက္ျဖစ္ပြားသည့္ အဆင့္သုိ႔ေရာက္ရွိၿပီး ရခိုင့္အင္ပါယာႀကီးမွာလည္း ယိမ္းယိုင္စ ျပဳလာခဲ့သည္။ အေရွ႕ဘဂၤလားျပည္၏ နယ္ေျမအမ်ားစုမွာ မဂုိဘုရင္ လက္ေအာက္သုိ႔ လံုးဝက်ေရာက္သြားခဲ့ၿပီး ၄င္းႏွင့္ မေရွးမေႏွာင္းမွာပင္ အင္းဝမင္း တန္ခုိးႀကီးလာသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္၏ နယ္နိမိတ္မ်ားျဖစ္ေသာ ပဲခူးႏွင့္ ယခုျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပုိင္းနယ္
၁၇၈၀ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ရခုိင့္နန္းတြင္းေရး ရႈပ္ေထြးမႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး ၿပိဳကြဲကာ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားျဖစ္ပြားလာခဲ့ၿပ
ရခုိင္လူ႔အခြင္႔အေရးနဲ႔ ဖြ႔ံျဖဳ်ိးတုိးတက္ေရးအဖြဲ႔မွ
ကူးယူေဖာ္ျပသည္။
ရခိုင္ျပည္ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္း ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ဂ်ပန္က ေရးဆြဲလ်က္ရွိၿပီး ၂၀၁၃ ေမလကုန္ စတင္မည္
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴတြင္ တည္ေဆာက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္း ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ေရးဆြဲလ်က္ရွိၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလကုန္ စတင္ေဆာင္ရြက္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္
လက္ရွိကာလ၌ အဆိုပါ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္း Master Plan ကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ JDI(Japan Development Institute) မွ ေရးဆြဲလ်က္ရွိရာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလကုန္တြင္ တင္ျပမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ စီမံကိန္း၏ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ေနာက္ဆံုးထား တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရွိရသည္။
"ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Master Plan ကို JDI က ေရးဆြဲေနတာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒီလကုန္အၿပီး ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ဥကၠ႒ကို တင္ျပမွာပါ။ ဥကၠ႒ကတစ္ဆင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ံုးကို ဆက္လက္တင္ျပသြားၾကမွာပါ။ ၿပီးမွ ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို သိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု ျမန္မာ့ဆိပ္ကမ္း အာဏာပိုင္မွ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီး တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
အဆိုပါ စီမံကိန္း၏ ပထမအဆင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ပထမအဆင့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ၿပီးစီးႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္း၌ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ ဆက္သြယ္မည့္ မီးရထားလမ္း စီမံကိန္းလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနမွ သိရွိရသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္အျပင္ စစ္ေတြစက္မႈရပ္ကြက္ႏွင့္ ပုဏၰားကြၽန္း စက္မႈဇုန္တို႔ကိုပါ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း ထုတ္ျပန္သည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ စီမံကိန္း ရည္မွန္းခ်က္မ်ား၊ လ်ာထားခ်က္မ်ား၊ ေရြးခ်ယ္ထားမႈ၊ ဦးစားေပး အစီအစဥ္ႏွင့္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား တင္ျပသည့္ အစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လယ္ယာက႑၊ စက္မႈက႑၊ ၀န္ေဆာင္မႈက႑ႏွင့္ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းအသားတင္ ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ တန္ဖိုးမ်ားကို ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာေရးႏွစ္မွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ရာခိုင္ႏႈန္းအလိုက္ တိုးတက္ေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကိုလည္း ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
စက္မႈက႑ႏွင့္အတူ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားက႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိုလည္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ရာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ လွ်ပ္စစ္က႑မွ ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈတန္ဖိုး ၂ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ၃ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလ်ာ့က်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ရွစ္ရပ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္အတြက္ အႏွစ္ (၂၀) စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲထားေၾကာင္း၊ အဆိုပါ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအရ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္အလိုက္ ဘ႑ာေငြ လုိအပ္မႈ အေျခအေနမွာ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ က်ပ္ ၁၁၀ ဒသမ ၅၇ ဘီလ်ံ၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ က်ပ္ ၁၁၃ ဒသမ ၆၃ ဘီလ်ံ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ က်ပ္ ၁၄၇ ဒသမ ၆၃ ဘီလ်ံထိ ရွိေၾကာင္းလည္း သိရသည္။ FACEBOOK
ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ၃ ရက္အတြင္း ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္လာဖြယ္ ခန္႔မွန္း
ရန္ကုန္ (မဇၥ်ိမ)။ ။ အိႏိၵယသမုဒၵရာႏွင့္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ မုန္တိုင္းႏွစ္ခုအနက္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ မုန္တိုင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္းတြင္းပိုင္းသို႔ ၃ ရက္အတြင္း ဝင္ေရာက္လာရန္ အလားအလာမ်ား ရွိေနသည္ဟု မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက ေျပာသည္။
လက္ရွိတြင္ မုန္တိုင္းသည္ အိႏိၵယေျမာက္ဘက္ (အေနာက္ေျမာက္ဘက္)သို႔ ဦးတည္ေနျပီး ၁၂ နာရီအတြင္း တြင္ အင္အားေကာင္းလာကာ ဆိုင္ကလုန္းအျဖစ္သို႕ေျပာင္းလဲျပီး ေျမာက္ဘက္သို႔ ဦးတည္ႏုိင္သည္ဟု မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒဦးစီးဌာနမွ ဒုညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးခ်စ္ေက်ာ္ က ေျပာသည္။
“ေျမာက္ဘက္ကို ဦးတည္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကို ဦးတည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေမလ ၁၃ ရက္ ေက်ာ္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကို ဦးတည္လာႏုိင္မယ့္ အေနအထား ရွိပါတယ္။ ဦးတည္လာမယ္ ဆိုေပမယ့္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ နယ္စပ္ဘက္လို႔ပဲ သခ်ၤာပံုစံနည္းအရ
ေဖာ္ျပေနပါတယ္” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ထိုခန္႔မွန္းခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ားသို႔ သတင္းေပးပို႔ထားျပီး မုန္တိုင္းအေျခအေနအေျပာင္း အလဲမ်ားအား ၃ နာရီတၾကိမ္ႏႈန္းျဖင့္ သတင္းမ်ား ထုတ္ျပန္ေနမည္ဟု ဆိုသည္။
မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒပညာရွင္ ဦးထြန္းလြင္ကမူ ထိုမိုန္တိုင္းမွာ ၄ ရက္ၾကာလွ်င္ ရခိုင္ နယ္စပ္သို႔
ေရာက္ရွိလာႏိုင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းသည္။
“က်ေနာ့္ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းေလာက္မွာ ဝင္လာႏုိင္တယ္။ ေမာင္ေတာနဲ႔ စစ္တေကာင္းဘက္ကိုေပါ့။ ျမန္မာျပည္အထဲဘက္ကိုေတာ့ အရမ္းၾကီး တိိတိက်က် မေရာက္ပါဘူး။ အခုက ေလတိုက္ႏႈန္းေတာ့ နည္းေနေသးတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ မုန္တိုင္းနာမည္ကို မေဖာ္ျပၾကေသးဘူး။ မုန္တိုင္းက အပူပိုင္းမုန္တိုင္း (
မုန္တိုင္းသည္ ႏွစ္ခုျဖစ္ေပၚေနျပီး အိႏၵိယပင္လယ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ မုန္တိုင္းအား ဂ်မာလာဟု အမည္ေပးထားျပီး ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ မုန္တိုင္းမွာမူ အမည္ အတိအက်
ေပးထားျခင္းမရွိဟု ၂၀၀၈ နာဂစ္ မုန္တိုင္းကို တိက်စြာ မွန္းေပးႏုိင္ခဲ့ေသာ www.wunder-ground.com တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အဂၤါေန႔ည သန္းေခါင္ေက်ာ္ (19:00 GMT on 14 May)၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ (ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔) နံနက္ ၁ နာရီခြဲ အခ်ိန္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ အနီးသို႔ တနာရီလွ်င္ မိုင္ ၁၀၀ ေက်ာ္ႏႈန္းျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာႏုိင္သည္ဟု ၎ဝဘ္ဆိုက္က ခန္႔မွန္းထားသည္။ ယင္းေဖာ္ျပခ်က္မ်ားထဲမွ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ဂ်မာလာ မုန္တိုင္းမွာမူ သီရီလကၤာႏုိင္ငံသို႔ ဦးတည္ႏုိင္သည္ဟု သိရသည္။
ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ မုန္တိုင္းသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ပထမဦးဆံုး ျဖစ္ေပၚေသာ မုန္တိုင္းဟု ဦးထြန္းလြင္၏ မိုးေလဝသ ဝဘ္ဆိုက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ မုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္လာႏုိင္ဖြယ္ရွိ
ေသာ ေမာင္ေတာႏွင့္ စစ္တေကာင္းျမိဳ႕မ်ား၏ ကုန္းတြင္းသို႔ တိုက္ခတ္မည္ ဆိုလွ်င္ ေလတိုက္ႏႈန္းမွာ တနာရီလွ်င္ ၇၅ မွ ၁၀၅ မိုင္ႏႈန္းျဖင့္ တိုက္ခတ္ႏုိင္ျပီး မုန္တိုင္းဒီေရ အျမင့္ ၃ ေပမွ ၅ ေပထိ ျမင့္တတ္ လာႏုိင္သည္ဟု ၎ ဝဘ္ဆိုက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွ အစျပဳျဖစ္ေပၚကာ ျမန္မာႏိုင္ငံကုန္းတြင္းပိုင္းသို႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂ ရက္ေန႔ႏွင့္ ၃ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့သည့္ နာဂစ္အမည္ရွိ မုန္တိုင္းသည္ အလြန္အားေကာင္းေသာ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းအျဖစ္ တနာရီ ေလတိုက္ႏႈန္း ၁၃၀ ဝန္းက်င္ခန္႔ တိုက္ခတ္သြားခဲ့သည္။ mizzimaburmese.com
ဒုကၡသည္ ၇ ဦးကို အစိုးရ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မွ ဖမ္းဆီးသြား
နယ္ျခားေစာင့္တပ္ (ယခင္ NDA-K) မ်ားကို ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕တြင္ အစိုးရ၀န္ထန္းမ်ား ၾကိဳဆိုေနပုံ။
ဖမ္းဆီးသြားေသာ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ဦး ယိန္းေဆာင္၊ ဦး ဂ်ဴံးေဘာမ္၊ ဦး ယိန္းခ်န္း၊ ဦးယိန္းတိန္းခ်န္း၊ ေဒၚေဆာင္ေဘာမ္စဲ၊ ဦး ယိန္းတိန္းႏုတ္ႏွင့္ ဦး ေဘာမ္တိန္း တို႔ျဖစ္ျပီး ၎တို႔ကို ပန္ဝါအထူးျပည္သူ႔စစ္ (BGF) လေဂြခ်န္းယိန္း ႏွင့္ ဖရဲ (Hpare) ေဘာမ္ယိန္းေဘာမ္တို႔ ဖမ္းဆီးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းမွ ၇ ဦးသည္ မွတ္တိုင္အမွတ္ (၈) ဖီေမွာ္ (Hpyi Maw) ရြာအနီးသို႔ ဝါးခုတ္ ေန႔စားသြားခ်ိန္ ပန္ဝါအထူးျပည္သူ႔စစ္ (BGF) မ်ားသည္ တရုတ္ျပည္ဘက္မွဖမ္းျပီး ပန္ဝါဘက္သို႔ ဖမ္းသြားေၾကာင္း အမည္မေဖာ္လိုသူ စစ္ဗိုလ္ၾကီးတဦး KNG ကခ်င္သတင္းဌာ သို႔ေျပာသည္။
“ဒုကၡသည္ေတြက တရုတ္ျပည္သို႔သြားျပီး ပိုက္ဆံရွာတာ။ ေန႔တိုင္းသြားတဲ့သူေတြရွိတယ္။ အိမ္ျပီးသြားတဲ့ သူေတြလဲရွိတယ္။ ဖရဲ စစ္ပြဲ မျဖစ္တာ ၄ လ ေလာက္ရွိျပီ ဆိုေတာ့ သူတို႔အျပင္ထြက္ျပီးေတာ့ ပိုက္ဆံရွာမယ္ ဆိုျပီး ခြင့္ေတာင္းေတာ့ ခြင့္ျပဳထားတယ္။ သူတို႔က ရြာလဲျပန္လာတယ္ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာ လဲျပန္လာၾကတယ္။ ဝင္ဝင္ထြက္ထြက္အခ်ိန္ျဖစ္တယ္။”
လေဂြ (Lagwi) ရြာသားမ်ားသည္ BGF ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႔ တြင္ရွိျပီး၊ ဖရဲ (Hpare)တြင္ရွိေသာ ရြာသားမ်ားသည္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႔ (KIA) လူအျဖစ္သတ္မွတ္ျပီး လေဂြေက်းရြာသားမ်ားသည္ BGF မ်ားေရွ႕တြင္ မ်က္ႏွာသာရရွိရန္ ဖမ္းဆီးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း KIA ဗိုလ္မွဴး တဦးသံုးသပ္သည္။
ျပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ေမလႏွင့္ ၾသဂုတ္လတြင္ ဖရဲ (Hpare)ရြာသား ၃ ဦးကို တရုတ္ျပည္ စုခ်ီ (Suji)ရြာမွ BGF ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႔မွ ၎ ၃ ဦးကို KIO လူအျဖစ္စြပ္စြဲျပီး ဖမ္းဆီးခဲ့ျပီး ယခုခ်ိန္ထိ ပန္ဝါတြင္ ျမန္မာအစိုးရျမိဳ႕နယ္ခြဲရုံး တြင္ ဖမ္းဆီးထားေၾကာင္းသိရသည္။
၂၀၁၂ ၾသဂုတ္လတြင္ KIA စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္း အမွတ္တိုင္ (၆) ဖရဲ (Hpare) စစ္ေျပးစခန္းရွိ ဒုကၡသည္မ်ားကို ဦး စခုန္တိန္႔ယိန္း (BGF သို႔ တပ္ေျပာင္းေသာ ယခင္ ကခ်င္ဒီမိုကေရစီသစ္တပ္မေတာ္ NDA-K ေခါင္းေဆာင္) ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ေခၚေသာ္လည္း ၎ဒုကၡသည္မ်ား လိုက္သြားျခင္း မရွိျခင္းေၾကာင္း သိရသည္။
ဒုကၡသည္စခန္းေတြ ဒုကၡသည္ ၉၇၀ ေက်ာ္ရွိျပီး စစ္ပြဲရပ္ဆိုင္းေနခ်ိန္ စခန္းအနီးရွိ တရုတ္ျပည္ စုဂ်ီေက်းရြာသုိ႔ ေန႔စား သြားလုပ္ေၾကာင္းသိရသည္။
၎ဒုကၡသည္စခန္းကို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) မွ အစားအေသာက္မ်ား အဓိက ကူညီေပးပါသည္။ http://kachinnews.com
ညီမေလး … သီတာေထြးတစ္ႏွစ္ျပည့္ အမွတ္တရ
============================
ေမ … ၂၈
အေနာက္ေတာင္႐ိုးမွာ
ေသာကမ်က္ရည္မိုးေတြ
အၫႈိးတႀကီးရြာေနခဲ့တယ္ ။
ညီမေလးေရ
မင္းေရတိမ္နစ္ရတဲ့သတင္း
တို႔ရင္ကို ျပင္းျပင္း၀င္ေဆာင့္
အသည္းထဲ … အေသြးထဲမွာ
နင့္ေနေအာင္ကို ေအာင့္တယ္ ။
ကယ္ပါ …. ကူပါ
တစာစာေအာ္ခဲ့ရတဲ့မင္းဟာ
မိစာၦဘီလူး … ကာမ႐ူးေတြကို
ေနာက္ဆံုးေသာထြက္သက္အထိ
အ႐ံႈးမေပး … ဒူးမေထာက္
တို႔လူမ်ိဳးရဲ႕ အရွက္ကို
မင္းသစၥာေဖာက္မသြားဘူးဆိုတာ
မင္းလက္ထဲမွာ ဆြဲဆုပ္ထားတဲ့
ျမက္ပင္အက်ိဳးအေၾကေတြက သက္ေသျပေနတယ္ ။
ညီမေလးေရ ….
မင္းအရွက္ … မင္းအသက္နဲ႔
ငါတို႔ရဲ႕အနာဂတ္ေတြကို
ဓားၿမိၿမိတစ္လက္နဲ႔
ထိထိမိမိအေထာက္ခံထားရၿပီဆိုတာ
သက္ေသျပသြားခဲ့တယ္ ။
ညီမေလးေရ
ဘာသာစကားေတြ ဘယ္လိုပဲကြဲကြဲ
ယဥ္ေက်းမႈေတြ ဘယ္လိုပဲကြာကြာ
အမိႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးရဲ႕အရိပ္ေအာက
တို႔ဟာ … ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေမာင္ႏွမေတြပဲေလ
မင္းငိုလိုက္တဲ့ မ်က္ရည္ဟာ
သံလြင္ .. စစ္ေတာင္း
ခ်င္းတြင္း နဲ႔ ဧရာ၀တီမွာ
ေမ်ာပါစီးဆင္း ….
ေသြးခ်င္းခ်င္းနဲ႔
မ်က္ရည္ျမစ္လဲ ျဖစ္ခဲ့ၿပီ ။
ညီမေလးေရ …
တစ္ႏွစ္တင္းတင္းျပည့္ခဲ့ၿပီ
မုတ္သုံမိုးေျပး
ေလႏုေအးထဲမွာ
မင္းေပးခဲ့တဲ့ စည္းလံုးျခင္းဂီတနဲ႔အတူ
အမ်ိဳးသားေရးေတးေတြ …
တတိုင္းျပည္လံုး ပ်ံ႕လြင့္ …..
မင္း နားစြင့္ၾကည့္လွည့္ပါ ။
ေမ … ၂၈
အေနာက္ေတာင္႐ိုးမွာ
ေသာကမ်က္ရည္မိုးေတြ
အၫႈိးတႀကီးရြာေနခဲ့တယ္ … … ။
(ညီမေလး … သီတာေထြးတစ္ႏွစ္ျပည့္ အမွတ္တရ)
မိုးစက္နီ
ဧၿပီ ၂၀၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္။ (copy from Marn Htan Myo)..
Thursday, May 9, 2013
ေခတ္အဆက္ဆက္ ရိုးနိုင္ဖို့မဟုတ္ရယ္ေတးၿခင္းေခ်ပါ ေဒေတးၿခင္းကိုနားေထာင္နိန္ရယ္အခ်ိန္မွာ အသဲအအူတိအၿပင္တနားေခ်ထုပ္ထားပိုင္ခံစားရပါရယ္ (အခင္ဦးေမာင္သိန္း)ဆိုထားရယ္( ကစၦပနဒီ )ေတးၿခင္းေခ်ပါ အခါတစ္ရာေလာက္နားေထာင္းေကလဲ့ရိုးဖို့မထင္ပါ
Benghazi အေမရိကန္သံ႐ံုး တိုက္ခိုက္ခံရမႈ စစ္ကူေတာင္းေပမဲ့ မရခဲ့
ေအာက္လႊတ္ေတာ္ၾကားနားပြဲမွာ အေမရိကန္ သံတမန္ Gregory Hicks ေျပာၾကားေနစဥ္ (၈ ေမ ၂၀၁၃)
TEXT SIZE
09.05.2013
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းက လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံ Benghazi ၿမိဳ႕မွာ
အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ံုး တိုက္ခိုက္ခံရစဥ္အတြင္း သူ႔အေနနဲ႔ စစ္ေရး
အေထာက္အကူရဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္လို႔ အဲ့ဒီအခ်ိန္က ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးမွာ
ဒုတိယအႀကီးအကဲအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူက ေျပာလိုက္ပါတယ္။
အ့ဲဒီအခ်ိန္ အနီးစပ္ဆံုး စစ္စခန္းကေတာ့ အီတလီမွာရိွတဲ့ အေမရိကန္ ေလတပ္စခန္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အကူအညီရဖို႔ အေတာ္ေလး အလွမ္းေ၀း ခဲ့တယ္္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton )
အပါအ၀င္ ၀ါရွင္တန္မွာရိွတဲ့ အေမရိကန္ အရာရိွေတြကိုေရာ လစ္ဗ်ား
တာ၀န္ရိွသူေတြကိုပါ သူ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္သြယ္ခဲ့တယ္လို႔ ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးရဲ႕
ဒုတိယ အႀကီးအကဲ လုပ္ခဲ့သူ အေမရိကန္ သံတမန္ ဂရစ္ဂိုရီ ဟစ္ (Gregory Hicks) က
ေျပာတာပါ။
Benghazi ေကာင္စစ္၀န္႐ံုး တိုက္ခိုက္ခံရမႈမွာ စစ္ဘက္အကူအညီ ရႏိုင္မလားဆိုတာကိုလည္း သူ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး အရာရိွေတြကို ေမးခဲ့တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အီတလီမွာရိွတဲ့ ေလတပ္စခန္းကေန အေမရိကန္ စစ္ေလယာဥ္ေတြ လစ္ဗ်ားကို လာဖို႔ဆိုရင္ ႏွစ္နာရီ သံုးနာရီေလာက္ အခ်ိန္ယူရလိမ့္မယ္လို႔ သူကို ျပန္တုံ႔ျပန္တဲ့အေၾကာင္း ဟစ္ (Hicks )
က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စစ္ေလယာဥ္ေတြကို ေ၀ဟင္ထဲ ဆီျဖည့္ေပးမယ့္
ဆီျဖည့္ေလယာဥ္လည္း မရိွဘူးလို႔ တုံ႔ျပန္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဟစ္ (Hicks)
နဲ႔ အျခား ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အရာရိွႏွစ္ဦးဟာ မေန႔တုန္းက ေအာက္လႊတ္ေတာ္
ၾကားနာပဲြမွာ အစစ္ေဆးခံခဲ့ၾကတာပါ။
လစ္ဗ်ားဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ခရစ္စတိုဖာ စတီဗန္စ္ (Christopher Stevens) နဲ႔ အျခား အေမရိကန္ သံတမန္သံုးဦး ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ အဲ့ဒီ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ ကိစၥကို ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာပဲြလုပ္ခဲ့တာပါ။ အစၥလာမ္ဘာသာကို ဆန္႔က်င္ထားတဲ့ ဗီြဒီယိုေၾကာင့္ ဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ အဲ့ဒီ ဆႏၵျပမႈေတြကေန တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္လာတာလို႔ အေမရိကန္႐ုပ္သံကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဆူဇန္ ႐ုိက္စ္ (Susan Rice) က ေျပာခဲ့တာၾကားရေတာ့ သူတုံ႔လႈပ္ အံ့အားသင့္မိတယ္လို႔ ဟစ္ (Hicks) က ေျပာပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒီတိုက္ခိုက္မႈဟာ ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔ မဆက္စပ္ဘူးလို႔ ဟစ္ (Hicks) က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီး ဆူဇန္ ႐ိုက္စ္ (Susan Rice) ရဲ႕ မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္မို႔လို႔၊ သမၼတ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ဒီတိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ အေသးစိတ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ားျပည္သူကို လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားခဲ့တယ္လို႔ ရီပတ္ပလစ္ကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက စြပ္စဲြၾကပါတယ္။
ေ၀ဖန္မႈေတြမွာ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း ဟီလာရီ ကလင္တန္ကို ရည္ရြယ္ၿပီး အဓိကထား ေ၀ဖန္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေတာ့ မစၥစ္ကလင္တန္ကို တမင္တကာ နာမည္ပ်က္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္တာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ေ၀ဖန္ပါတယ္။
မစၥစ္ကလင္တန္ဟာ အခုလာမယ့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ရည္မွန္းထားတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦး ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ဒီမိုကရက္အမတ္ေတြက ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။ VOA
အ့ဲဒီအခ်ိန္ အနီးစပ္ဆံုး စစ္စခန္းကေတာ့ အီတလီမွာရိွတဲ့ အေမရိကန္ ေလတပ္စခန္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အကူအညီရဖို႔ အေတာ္ေလး အလွမ္းေ၀း ခဲ့တယ္္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (
Benghazi ေကာင္စစ္၀န္႐ံုး တိုက္ခိုက္ခံရမႈမွာ စစ္ဘက္အကူအညီ ရႏိုင္မလားဆိုတာကိုလည္း သူ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး အရာရိွေတြကို ေမးခဲ့တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အီတလီမွာရိွတဲ့ ေလတပ္စခန္းကေန အေမရိကန္ စစ္ေလယာဥ္ေတြ လစ္ဗ်ားကို လာဖို႔ဆိုရင္ ႏွစ္နာရီ သံုးနာရီေလာက္ အခ်ိန္ယူရလိမ့္မယ္လို႔ သူကို ျပန္တုံ႔ျပန္တဲ့အေၾကာင္း ဟစ္ (
လစ္ဗ်ားဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ခရစ္စတိုဖာ စတီဗန္စ္ (Christopher Stevens) နဲ႔ အျခား အေမရိကန္ သံတမန္သံုးဦး ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ အဲ့ဒီ တိုက္ခိုက္ခံရမႈ ကိစၥကို ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာပဲြလုပ္ခဲ့တာပါ။ အစၥလာမ္ဘာသာကို ဆန္႔က်င္ထားတဲ့ ဗီြဒီယိုေၾကာင့္ ဆႏၵျပမႈေတြျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ အဲ့ဒီ ဆႏၵျပမႈေတြကေန တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္လာတာလို႔ အေမရိကန္႐ုပ္သံကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဆူဇန္ ႐ုိက္စ္ (Susan Rice) က ေျပာခဲ့တာၾကားရေတာ့ သူတုံ႔လႈပ္ အံ့အားသင့္မိတယ္လို႔ ဟစ္ (Hicks) က ေျပာပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒီတိုက္ခိုက္မႈဟာ ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔ မဆက္စပ္ဘူးလို႔ ဟစ္ (Hicks) က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီး ဆူဇန္ ႐ိုက္စ္ (Susan Rice) ရဲ႕ မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္မို႔လို႔၊ သမၼတ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ဒီတိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ အေသးစိတ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ားျပည္သူကို လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားခဲ့တယ္လို႔ ရီပတ္ပလစ္ကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက စြပ္စဲြၾကပါတယ္။
ေ၀ဖန္မႈေတြမွာ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း ဟီလာရီ ကလင္တန္ကို ရည္ရြယ္ၿပီး အဓိကထား ေ၀ဖန္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေတာ့ မစၥစ္ကလင္တန္ကို တမင္တကာ နာမည္ပ်က္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္တာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ေ၀ဖန္ပါတယ္။
မစၥစ္ကလင္တန္ဟာ အခုလာမယ့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ရည္မွန္းထားတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦး ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ဒီမိုကရက္အမတ္ေတြက ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။ VOA
႐ွမ္းျပည္တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ႐ြာသားေတြ တ႐ုတ္နယ္စပ္ ထြက္ေျပး
ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ SSA တပ္ဖြဲ႔ ေရွ႕တန္း တပ္စခန္းတခုတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။
ျမန္မာအစိုးရနဲ႕အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီမႈ ရရွိထားတဲ့ ေတာင္ပိုင္း
ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခၚ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္တည္ေထာင္ေရးေကာင္စီတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕
နမ့္ခမ္းျမိဳ႕နယ္ထဲက တပ္စခမ္းတခုကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကေန ဒီကေန႕နံက္မွာ
၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္တာေၾကာင့္ ႏွစ္ဘက္တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးခဲ့တယ္လို႕ ရွမ္းျပည္
တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြကေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အခုျဖစ္တဲ့တိုက္ပြဲမွာ
ထိခိုက္က်ဆုံးမႈ မ်ားျပားေန ခဲ့သလို ရာနဲ႕ခ်ီတဲ့ ေဒသခံ ရြာသားအေနနဲ႕
တရုတ္ျပည္ဖက္ ကို စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ အျဖစ္ တိမ္းေရွာင္ေနၾကရတဲ့
အေျခအေနေတြကိုေတာ့ ထိုင္းအေျခစိုက္ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ နိုင္ကြန္းအိန္ကေန
အခုလိုသတင္းေပးပို႕ထားပါတယ္။
တဖက္နဲ႕တဖက္ စစ္ေရး တင္းမာေနတဲ့ ျမန္မာ အစိုးရတပ္နဲ႕ ေတာင္ပိုင္း ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခၚ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ တည္ေထာင္ေရးေကာင္စီ တပ္ဖြဲ႕တို႕ဟာ ရွမ္းျပည္နယ္ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ဒီကေန႕နံက္မွာ တိုက္ပြဲျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္အေျခခ်တဲ့ ေနာင္းမတပ္စခမ္းကို ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္ကေန စတင္ တိုက္ခိုက္လာတယ္ လို႕လဲ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။
"တိုက္ပြဲကဒီမနက္(၄)နာရီခြဲမွာဆိုရင္ မူဆယ္နမ့္ခမ္း အေျခစိုက္ခလရ တပ္ရင္း(၁၄၅) ကေန အင္အား(၁၀၀)ေက်ာ္နဲ႕ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႕အတူ ကြ်န္ေတာ္တို႕နမ့္ခမ္းျမိဳ႕နယ္ ေနာင္းမေက်းရြာေရႊလီေျမာက္ဖက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ေဒသေတြကို လက္နက္ၾကီးေတြနဲ႕ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ အခုထက္ထိ ကြ်န္ေတာ္ ဖုန္းေျပာေနတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာ တဖက္နဲ႕တဖက္အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္ေနတုန္းပါဘဲ။ သူတို႕ကကြ်န္ေတာ္တိုကတပ္စခမ္းထဲ၀င္လာေတာ့ ၀င္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ တပ္ထဲမွာေနရာယူထားတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕တပ္သားေတြက ျပန္လည္ပစ္ခတ္လိုက္ၾကေတာ့ သူတို႕မွာ ျပန္လည္ အထိနာတဲ့ပုံစံမ်ိဳးရွိပါတယ္။"
အခုျဖစ္ပြါးတဲ့တိုက္ပြဲမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က ထိခိုက္က်ဆုံးမႈမ်ားေနသလို ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ဘက္က တဦး က်ဆုံးျပီး ထိခိုက္မွဳအေရအတြက္ကိုေတာ့ အတည္မျပဳနိုင္ေသးဘူးလို႕လဲ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။
အခုျဖစ္ပြါးတဲ့တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က ထိခိုက္မွဳေတြကိုေတာ့ နမ့္ခမ္းျမိဳ႕ေဒသခံတဦးက အခုလိုေျပာပါတယ္။
"အစိုးရဘက္က (၉)ေယာက္ေသသြားတယ္။ (၈)ေယာက္က ျမိဳ႕ေပၚ နမ့္ခမ္းေဆးရံုေရာက္ေနတာအေရးေပၚ ေသြးလိုေနတုန္း။ လိုတဲ့ေသြးကိုက်ေတာ့ သူတို႕ဆီမွာေသြးလွဴရွင္ဖြဲ႕ထားတာအသင္းရွိတယ္။ ပါရမီ ဆိုတဲ့အဖြဲ႕ကို လာေတာင္းတယ္ေသြး။ "
ဒီလိုတိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရတဲ့အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ့ ျပန္ၾကားေရးဌာနကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမဲ့ ဆက္သြယ္လို႔မရခဲ့ပါဘူး။
ဒီလုိျဖစ္ပြါးတဲ့ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ တဘက္ကမ္းမွာ ရွိတဲ့ ေနာင္မေက်းရြာ အုပ္စု ဝမ္တာေဟး၊ ဟိုဆိုင္း၊ ဝမ္ကြန္ စတဲ့ေက်းရြာက ေဒသခံ ၅၀၀ ေက်ာ္ဟာ တ႐ုတ္ျပည္ ေနာင္ေတာဝ္းဘက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရပါတယ္။
အခုလိုစစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ တရုတ္ျပည္ဘက္ကိုတိမ္းေရွာင္လာမွဳေၾကာင့္ တရုတ္ဘက္ကေနလုံျခံဳေရးတိုးျမင့္ ခ်ထားတယ္လို႕လည္း အဆိုပါ နမ့္ခမ္းေဒသခံကဘဲ ဆက္ေျပာပါတယ္။
"ထြက္ေျပးတဲ့ရြာေတြကေတာ့ ေရႊလီျမစ္တဖက္ကမ္းက်ေတာ့ တရုတ္ျပည္ထဲ ၀င္သြားတယ္။ ဒီဖက္ျမန္မာျခမ္း က်ေတာ့ ေဇယ်သုခ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ လာျပီးေတာ့ ခိုလွံဳေနၾကတာေတြ႕ရတယ္။ ခုမနက္ဘဲ ထြက္ေျပးလာေတာ့ စား၀တ္ ေနေရးလဲ အမ်ိဳးေတြရွိတဲ့အိမ္မွာလာေနၾကတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ သြားတည္းေနၾကတယ္ဗ်။ ဟိုဘက္တရုတ္ ကမ္းက်ေတာ့ ေလး ငါးရာ(၄၀၀၊ ၅၀၀)ေလာက္ရွိတယ္။ ခုနကဗံုးတလုံး လဲ တရုတ္ဖက္က်သြားတာသိရတယ္။ ရြာသားတေယာက္ထိတယ္။ တေယာက္ေသတယ္ဗ်။ တရုတ္ျပည္ဘက္က်ေတာ့ထြက္ေျပးေနတယ္။ အခုလဲကူတို႕ ဆိပ္ေတြအားလုံးလဲပိတ္ထားတယ္။ သြားလာခြင့္မေပးဘူး။ အားလုံးပိတ္ထားတယ္။ တရုတ္ဖက္ျခမ္းလဲ လုံျခံဳေရး ခ်ထားတယ္။"
တကယ္ေတာ့ အခုလိုစစ္ေရးတင္းမာလာရတာဟာ ဧျပီလကုန္ပိုင္းက အရပ္၀တ္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး(၄)ဦး ေပ်ာက္ ဆုံးေနမႈနဲ႕ပက္သက္ျပီး ျမန္မာ စစ္တပ္ကေန ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္လက္ခ်က္လို႕စြပ္စြဲထားသလို ေမလ (၅)ရက္ေန႕က ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ရဲ႕ဒင္းခါး ဆိုတဲ့တပ္စခန္းကို ၀င္ေရာက္ရွာေဖြျပီး စခမ္းကိုမီးရွိဳ႕ဖ်က္စီးရာကေန ႀကီးထြားလာတာပါ။
အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးေနတဲ့ အေျခအေနမွာဘဲ ဦးသ္န္းေဇာ္ေခါင္းေဆာင္ တဲ့ ျပည္ေထာင္စုျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရး ေကာ္မီတီအဖြဲ႕ဟာ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းက လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖို႔ ရွိေနတယ္လို႕လဲ ရွမ္းျပည္နယ္ ၀န္ၾကီးစိုင္းအိုက္ေပါင္းကေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျပင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္အေရး ကိစၥေတြကိုလဲ ေဆြးေႏြးသြားမယ္လို႕လဲ သတင္းေတြ ေပၚထြက္ေနပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရး ေကာ္မီတီေတြအေနနဲ႕ ျျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေဆာင္ရာမွာ ခက္ခဲတဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္ အခ်ိန္ယူေဆာင္ရြက္ သြားရမယ္လို႔လည္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္
ဦးလွေမာင္ေရႊ ကေျပာပါတယ္။
"ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕နိုင္ငံလို လက္နက္ကိုင္ အင္အားေတြ အမ်ားၾကီးနဲ႕ တျပိဳင္ထဲ လုပ္လုပ္ရတဲ့ နိုင္ငံမ်ိဳးရွိ တယ္လို႕ကြ်န္ေတာ္ မၾကားမိဘူး။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတာ့ ေရွ႕တိုးေနာက္ဆုတ္ေတာ့ ရွိေကာင္းလဲရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ေသခ်ာ တာကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကေတာ့ ဆက္သြားေနမယ္။ ဒီလိုဘဲ တိုးတက္မွဳနဲ႕ဆုတ္ယုတ္မွဳကလဲရွိေကာင္းရွိနိုင္မယ္။ ဒါေပမဲ့ျခံဳလိုက္ရင္ တိုးတက္မွဳရွိရင္ ဆက္သြားဖို႕ပါဘဲ။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္လုပ္ေနရမယ္။ အခ်ိန္ယူအမ်ားၾကီး ဆက္လုပ္ေနရမယ္။
ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခၚ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ တည္ေထာင္ေရး ေကာင္စီအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရးေကာ္ မီတီေတြ နဲ႕အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးနဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျပီးျဖစ္ေပမဲ့လဲ ေဒသတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာ တပ္မေတာ္ အေနနဲ႕ နယ္ေျမစိုးမိုးေရးအတြက္ ထိုးစစ္ဆင္မွဳရွိေနသလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးေနဆဲ လို႔လည္း ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။VOA
တဖက္နဲ႕တဖက္ စစ္ေရး တင္းမာေနတဲ့ ျမန္မာ အစိုးရတပ္နဲ႕ ေတာင္ပိုင္း ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခၚ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ တည္ေထာင္ေရးေကာင္စီ တပ္ဖြဲ႕တို႕ဟာ ရွမ္းျပည္နယ္ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္ထဲက ဒီကေန႕နံက္မွာ တိုက္ပြဲျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္အေျခခ်တဲ့ ေနာင္းမတပ္စခမ္းကို ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္ကေန စတင္ တိုက္ခိုက္လာတယ္ လို႕လဲ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။
"တိုက္ပြဲကဒီမနက္(၄)နာရီခြဲမွာဆိုရင္ မူဆယ္နမ့္ခမ္း အေျခစိုက္ခလရ တပ္ရင္း(၁၄၅) ကေန အင္အား(၁၀၀)ေက်ာ္နဲ႕ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႕အတူ ကြ်န္ေတာ္တို႕နမ့္ခမ္းျမိဳ႕နယ္ ေနာင္းမေက်းရြာေရႊလီေျမာက္ဖက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ေဒသေတြကို လက္နက္ၾကီးေတြနဲ႕ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ အခုထက္ထိ ကြ်န္ေတာ္ ဖုန္းေျပာေနတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာ တဖက္နဲ႕တဖက္အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္ေနတုန္းပါဘဲ။ သူတို႕ကကြ်န္ေတာ္တိုကတပ္စခမ္းထဲ၀င္လာေတာ့ ၀င္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ တပ္ထဲမွာေနရာယူထားတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕တပ္သားေတြက ျပန္လည္ပစ္ခတ္လိုက္ၾကေတာ့ သူတို႕မွာ ျပန္လည္ အထိနာတဲ့ပုံစံမ်ိဳးရွိပါတယ္။"
အခုျဖစ္ပြါးတဲ့တိုက္ပြဲမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က ထိခိုက္က်ဆုံးမႈမ်ားေနသလို ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ဘက္က တဦး က်ဆုံးျပီး ထိခိုက္မွဳအေရအတြက္ကိုေတာ့ အတည္မျပဳနိုင္ေသးဘူးလို႕လဲ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။
အခုျဖစ္ပြါးတဲ့တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က ထိခိုက္မွဳေတြကိုေတာ့ နမ့္ခမ္းျမိဳ႕ေဒသခံတဦးက အခုလိုေျပာပါတယ္။
"အစိုးရဘက္က (၉)ေယာက္ေသသြားတယ္။ (၈)ေယာက္က ျမိဳ႕ေပၚ နမ့္ခမ္းေဆးရံုေရာက္ေနတာအေရးေပၚ ေသြးလိုေနတုန္း။ လိုတဲ့ေသြးကိုက်ေတာ့ သူတို႕ဆီမွာေသြးလွဴရွင္ဖြဲ႕ထားတာအသင္းရွိတယ္။ ပါရမီ ဆိုတဲ့အဖြဲ႕ကို လာေတာင္းတယ္ေသြး။ "
ဒီလိုတိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရတဲ့အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ့ ျပန္ၾကားေရးဌာနကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမဲ့ ဆက္သြယ္လို႔မရခဲ့ပါဘူး။
ဒီလုိျဖစ္ပြါးတဲ့ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ တဘက္ကမ္းမွာ ရွိတဲ့ ေနာင္မေက်းရြာ အုပ္စု ဝမ္တာေဟး၊ ဟိုဆိုင္း၊ ဝမ္ကြန္ စတဲ့ေက်းရြာက ေဒသခံ ၅၀၀ ေက်ာ္ဟာ တ႐ုတ္ျပည္ ေနာင္ေတာဝ္းဘက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရပါတယ္။
အခုလိုစစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ တရုတ္ျပည္ဘက္ကိုတိမ္းေရွာင္လာမွဳေၾကာင့္ တရုတ္ဘက္ကေနလုံျခံဳေရးတိုးျမင့္ ခ်ထားတယ္လို႕လည္း အဆိုပါ နမ့္ခမ္းေဒသခံကဘဲ ဆက္ေျပာပါတယ္။
"ထြက္ေျပးတဲ့ရြာေတြကေတာ့ ေရႊလီျမစ္တဖက္ကမ္းက်ေတာ့ တရုတ္ျပည္ထဲ ၀င္သြားတယ္။ ဒီဖက္ျမန္မာျခမ္း က်ေတာ့ ေဇယ်သုခ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ လာျပီးေတာ့ ခိုလွံဳေနၾကတာေတြ႕ရတယ္။ ခုမနက္ဘဲ ထြက္ေျပးလာေတာ့ စား၀တ္ ေနေရးလဲ အမ်ိဳးေတြရွိတဲ့အိမ္မွာလာေနၾကတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ သြားတည္းေနၾကတယ္ဗ်။ ဟိုဘက္တရုတ္ ကမ္းက်ေတာ့ ေလး ငါးရာ(၄၀၀၊ ၅၀၀)ေလာက္ရွိတယ္။ ခုနကဗံုးတလုံး လဲ တရုတ္ဖက္က်သြားတာသိရတယ္။ ရြာသားတေယာက္ထိတယ္။ တေယာက္ေသတယ္ဗ်။ တရုတ္ျပည္ဘက္က်ေတာ့ထြက္ေျပးေနတယ္။ အခုလဲကူတို႕ ဆိပ္ေတြအားလုံးလဲပိတ္ထားတယ္။ သြားလာခြင့္မေပးဘူး။ အားလုံးပိတ္ထားတယ္။ တရုတ္ဖက္ျခမ္းလဲ လုံျခံဳေရး ခ်ထားတယ္။"
တကယ္ေတာ့ အခုလိုစစ္ေရးတင္းမာလာရတာဟာ ဧျပီလကုန္ပိုင္းက အရပ္၀တ္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး(၄)ဦး ေပ်ာက္ ဆုံးေနမႈနဲ႕ပက္သက္ျပီး ျမန္မာ စစ္တပ္ကေန ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္လက္ခ်က္လို႕စြပ္စြဲထားသလို ေမလ (၅)ရက္ေန႕က ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ရဲ႕ဒင္းခါး ဆိုတဲ့တပ္စခန္းကို ၀င္ေရာက္ရွာေဖြျပီး စခမ္းကိုမီးရွိဳ႕ဖ်က္စီးရာကေန ႀကီးထြားလာတာပါ။
အခုလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးေနတဲ့ အေျခအေနမွာဘဲ ဦးသ္န္းေဇာ္ေခါင္းေဆာင္ တဲ့ ျပည္ေထာင္စုျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရး ေကာ္မီတီအဖြဲ႕ဟာ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းက လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖို႔ ရွိေနတယ္လို႕လဲ ရွမ္းျပည္နယ္ ၀န္ၾကီးစိုင္းအိုက္ေပါင္းကေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျပင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္အေရး ကိစၥေတြကိုလဲ ေဆြးေႏြးသြားမယ္လို႕လဲ သတင္းေတြ ေပၚထြက္ေနပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရး ေကာ္မီတီေတြအေနနဲ႕ ျျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေဆာင္ရာမွာ ခက္ခဲတဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္ အခ်ိန္ယူေဆာင္ရြက္ သြားရမယ္လို႔လည္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္
ဦးလွေမာင္ေရႊ ကေျပာပါတယ္။
"ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕နိုင္ငံလို လက္နက္ကိုင္ အင္အားေတြ အမ်ားၾကီးနဲ႕ တျပိဳင္ထဲ လုပ္လုပ္ရတဲ့ နိုင္ငံမ်ိဳးရွိ တယ္လို႕ကြ်န္ေတာ္ မၾကားမိဘူး။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတာ့ ေရွ႕တိုးေနာက္ဆုတ္ေတာ့ ရွိေကာင္းလဲရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ေသခ်ာ တာကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကေတာ့ ဆက္သြားေနမယ္။ ဒီလိုဘဲ တိုးတက္မွဳနဲ႕ဆုတ္ယုတ္မွဳကလဲရွိေကာင္းရွိနိုင္မယ္။ ဒါေပမဲ့ျခံဳလိုက္ရင္ တိုးတက္မွဳရွိရင္ ဆက္သြားဖို႕ပါဘဲ။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္လုပ္ေနရမယ္။ အခ်ိန္ယူအမ်ားၾကီး ဆက္လုပ္ေနရမယ္။
ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခၚ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ တည္ေထာင္ေရး ေကာင္စီအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ေရးေကာ္ မီတီေတြ နဲ႕အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးနဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျပီးျဖစ္ေပမဲ့လဲ ေဒသတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာ တပ္မေတာ္ အေနနဲ႕ နယ္ေျမစိုးမိုးေရးအတြက္ ထိုးစစ္ဆင္မွဳရွိေနသလို တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးေနဆဲ လို႔လည္း ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္ကေျပာပါတယ္။VOA
Subscribe to:
Posts (Atom)
