"သီတာေထြး” သို႔ ေသြးေမာ္ကြန္းႏွင့္ ေသြးသစၥာ

Features

• 
• 

Last Updated on 09 September 2012

By စစ္ေတြညိဳသန္႔

မသီတာေထြး မေသဆုံးမီပုံႏွင့္ ဘဂၤါလီ ၃ ေယာက္က ပစၥည္းယူ မုဒိမ္းက်င့္အသတ္ခံထားရသည့္ပုံ

(၁)
ေၾသာ္-------- မသတီစရာ အေရးေၾကာင့္
မဟီကမၻာေဆြးၿပီး  မွီစရာ
ေ၀းခဲ့ရရွာတဲ့  “သီတာေထြး” ေရ ------
ဤကဗ်ာေတး၊  စီကာေရးရင္း
ေသြးျဖင့္ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္၊  ေသြးျဖင့္ေမာ္ကြန္းတင္ပါသည္၊
ေသြးျဖင့္ သစၥာဆိုပါသည္။

(၂)  ၂၀၁၂၊၂၈- ေမ  ထိုညေန၌
မိုးေျမၿပဳိလဲ၊ ေသြးရဲရဲႏွင့္
ေၾကကဲြပုံျပင္၊ နိဒါန္းဆင္ခဲ့
ေတာ္၀င္ျမတ္စြ၊ သမိုင္းလွစြာ
ရိုးမရင္ခြင္၊ ဖြားသန္႕စင္သည့္
သဇင္တစ္ခက္၊ မိစၦာလက္မွာ
ေၾကြပ်က္ႏြမ္းေျခာက္၊ အသက္ေပ်ာက္၍
ေတာက္ေခါက္သံတုတ္၊ လက္သီးဆုတ္ကာ
တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ား၊ ၾကင္နာပြားလ်က္
ၾကားရသူဘုိ႕၊ မ်က္ရည္စို႕ ---
ၾကားရသူတိုင္း၊ ရင္မွာလႈိင္း ---
ၾကားရသူေတြ၊ ေဒါသေပြ ---
ၾကားရသူထိတ္၊ အံခဲႀကိတ္ၿပီး
အတိတ္ေကာက္ေၾကာင္း၊ သမိုင္းေဟာင္းတို႕
ျပန္ေျပာင္းသက္၀င္၊ ႏိုးထရွင္ခဲ့
ဇာတ္စင္အလုံး၊ လႈပ္ရွားရုန္းဖို႕
ျပည္ဖုံးကားကို၊ ဖြင့္လိုက္ၿပီ။

(၃)  ရခုိင္သူေလး၊ “သီတာေထြး”ေၾကာင့္
ဟစ္ေၾကြးေဖာ္ညႊန္း၊ ကမၻာတစ္၀န္းမွာ
ရမ္းၿဗဲေက်ာက္နီေမာ္၊ ဟိုးဟိုးေက်ာ္ခဲ့
ထုတ္ေဖာ္ဖြင့္ဟ၊ ေျပာဆိုရၿပီး
ကမၻာ့သတင္း၊ ျဖစ္ရပ္တြင္းမွာ
ခ်က္ခ်င္းထိပ္ေရာက္၊ နာမည္ေပါက္ကာ
ေၾကာက္ခမန္းလိလိ၊ ဆန္းၾကယ္ဘိေသာ
မင္း၏ျဖစ္ရပ္၊ အထပ္ထပ္သည္
မွတ္တိုင္ေမာ္ကြန္း၀င္ခဲ့ၿပီ။

(၄)  “မသီတာေထြး” မင္းစေတးသည့္
ေသြးနီတစ္စက္၊ ပန္းတစ္ခက္ႏွင့္
အသက္ခႏၶာ၊ ဘ၀တာသည္
ေၾကညာထပ္ေလာင္း၊ သမိုင္းေၾကာင္းကို
ေမာင္းထုစည္တီး၊ ရိုက္ခတ္တီးကာ
မီးေမာင္းျပထိုး၊ တပ္လန္႕ႏႈိး၍
ရိုးသားႀကိဳးစား၊ အမ်ဳိးသားတို႕
ႏိုးၾကားစည္းလုံးခဲ့ၾကၿပီ။

(၅)  ကိုးကြူြယ္ရာသန္႕၊ မ်ဳိးႏြယ္သန္႕သည့္
သန္႕စင္နီေထြး၊ ရခိုင္ေသြးကို
ညစ္ေထးပက္စက္၊ နင္းေခ်ဖ်က္၍
မိုးအက္ေျမၿပိဳ၊ ေလာကငိုၿပီး
မီးလိုပူျပင္း၊ တုံ႕ျပန္ျခင္းတို႕
ခ်က္ခ်င္း၊ ပဲ့တင္ထပ္ခဲ့ၿပီ။

(၆)  ဘာသာမတူ၊ မ်ဳိးမတူသည့္
အယူကဲြျပား၊ ငရဲသားတို႕
လြဲမွားယုတ္မာ၊ ရက္စက္စြာျဖင့္
မိစၦာအယူ  မိစၦာအက်င့္
မိစၦာစရိုက္၊ ျပဳမႈမႈိက္၍
ငုံ႕ခံလည္စင္း ၊ဆင္းရဲတြင္းမွာ
သက္ဆင္းတုန္လႈပ္၊ စုံးစုံးျမဳပ္ကာ
မ်ဳိးျပဳတ္ပ်က္စီးၾကရၿပီ။

(၇)  သာသနာေရး၊ ဘာသာေရး
အမ်ဳိးသားေရး၊ လူမႈေရး
နယ္ေျမအေရး၊ ကာကြယ္ေရး
ျပည္ေထာင္စုေရး၊ စည္းလုံးေရးကို
ေသြးျဖင့္ေရးျပ “ေထြး” ႏွမငယ္
ဘ၀တူခ်င္း၊ ႏွမရင္းမို႕
မင္းငိုသံမ်ား၊ ငါတို႕ၾကား၏
မင္းမ်က္ရည္ယို၊ ငါတို႔စို၏
မင္းဒုကၡဆူ၊ ငါတို႔ပူ၏
ထပ္တူထပ္မွ်၊ အားလုံး၀ေအာင္
မွ်ေ၀ခံစား၊ ျဖစ္ပုံမ်ားကို
ၾကားသိပါစ၊ ေမးလိုလွ၏
ဘ၀ဖန္ခါ၊ သံသရာ၀ယ္
ၾကမၼာျဂိဳလ္ဆိုး၊ ဤျဖစ္မ်ဳိးႏွင့္
မတိုးမၾကံဳ၊ အဆိုးဘုံမွာ
မဆုံေစလို၊ ေတာင္းဆုဆိုသည္
ပန္းလိုလန္းလွ၊ ပါေစသတည္း၊
စမ္းလို ခ်မ္းျမ ပါေစသတည္း။

(၈)  ျပည္သူျပည္သား၊ မ်က္ရည္မ်ားျဖင့္
အားလုံးၾကင္နာ၊ ကိုယ္ခ်င္းစာလ်က္
ရင္မွာေထြးသိပ္၊ ေမတၱာစိတ္ေၾကာင့္
တိုးတိတ္ဖြဖြ၊ ဆုေတာင္းၾကသည့္
ႏွမငယ္ေလး “သီးတာေထြး”
ေ၀းလြင့္ကမၻာ၊ ျခားခဲ့ပါလည္း
ေရာက္ရာဌာန၊ ဘုံဘ၀မွာ
ဒုကၡေဘးဆိုး၊ ကင္းပါေစ
ေရာက္ရာဌာန၊ ဘုံဘ၀မွာ
ခ်မ္းျမသန္႕စင္ႏိုင္ပါေစ၊
ေရာက္ရာဌာန ဘုံဘ၀မွ  ႏွမ သာဓုေခၚပါေလ။

(၉)  ဘာသာအေရး၊ အသက္ေပး၍
လူမ်ဳိးအေရး၊ အသက္ေပး၍
ေဒသအေရး၊ အသက္ေပး၍
ႏိုင္ငံအေရး၊ အသက္ေပး၍
ေလးစားတသ၊ ဂုဏ္ျပဳရသည့္
ႏွမငယ္ေလး၊ “သီးတာေထြး”ရယ္
မင္းေသြးအသက္၊ ဤေျမထက္မွာ
ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ----
လေပါင္းမ်ားစြာ -----
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ------
ရာစုေပါင္းမ်ားစြာ၊ ရွည္ျမင့္ၾကာလည္း
ကမၻာတည္သေရြ႕ ဒို႕မေမ့ပါ
ေန႕စဥ္ရက္ဆက၊္ ကမၻာပ်က္တိုင္
အသက္တည္ရာ၊ ကိုယ္ခႏၶာ၌
ညင္သာလွည့္ေျပး၊ နီနီေစြးသည့္
ေသြးရွိေနသမွ်၊ သတိရၿပီ
တမ္းတဂုဏ္ျပဳ၊ လြမ္းရတုကို
ေပါင္းစုေမွ်ာ္ေတြး၊ ေသြးျဖင့္ေရး၍
ေသြးျဖင့္ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္၊
ေသြးျဖင့္ ေမာ္ကြန္းတင္ပါသည္၊
ေသြးျဖင့္သစၥာဆိုပါသည္။   ..............

စစ္ေတြညဳိသန္႕ rakhapura

rakhapura

ရခိုင္အေရးေျဖရွင္းခ်က္ အနာတျခား ေဆးတျခား

• 
• 

Last Updated on 04 November 2012

By ေမာင္ကိတၱိ

A Rakhine woman victim who was brutally murdered by Bengali Muslims in Arakan

ၿဗိတိသွ်နယ္ခဲ်တို႔သညမလဲႊမေရွာင္သာလြတ္လပ္ေရးေပးရမည့္အခါမွာ၊ ေဒသခံမ်ားအေရးကိုအေလးအနက္ စဥ္းစားျခင္းမရိွဘဲ၊အလြယ္နည္းကိုသံုးကာ၊ နယ္ေျမသတ္မွတ္ေပးခဲ့ၾကသည္။ တခ်ဳိ႔ေနရာမွာဆိုလွ်င္ ကိတ္မုန္႔တံုးကိုလီွးသလို၊လီွးၿပီး၊ ဤအပိုင္းကိုဘယ္သူယူ၊ ဟိုအပိုင္း တေယာက္ယူစသည္ျဖင့္ၿပီးစလြယ္ ခဲြေဝေပးခဲ့သည္။
ယင္းသို႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္၊ လြတ္လပ္ေရးရရိွေသာ နယ္ခဲ်ခံနိုင္ငံမ်ားတြင္၊ လူမို်းေရး၊ ဘာသာေရး၊ တန္းတူအခြင့္အေရးရရိွေရး၊ နိုင္ငံ့အာဏာခဲြေဝေရး၊ စေသာအဓိကအခ်က္မ်ားေပၚမူတည္ၿပီး၊ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ျပႆနာမ်ားရိွလာသည္။ထိုထက္ဆိုးသည္မွာ နယ္ခဲ်႔မ်ားသည္၊ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚလံုးဝေထာက္ထား စာနာစိတ္မရိွဘဲ နိုင္ငံျခားသားမ်ားကို အလံုးအရင္းျဖင့္ေပးဝင္ေစခဲ့သည္။ ဝင္ေရာက္လာေသာ အခ်ဳိ႔နိုင္ငံျခားသားမ်ားသည္၊ စီးပြါးေရးတခုတည္းကိုသာခ်ယ္လွယ္ၾကသည္၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး နိုင္ငံေရးမ်ားတြင္ စြက္ဖက္ရန္ေရွာင္ၾကည္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဘာသာေရးစိတ္ျပင္းထန္ၿပီး၊ မိမိဘာသာေရးကိုသာ တဖက္သတ္သိေသာ၊ ဘာသာေရးအတြက္ စစ္တိုက္ရန္ပင္ ဝန္မေလးေသာ၊ နိုင္ငံျခားသားမ်ားမွာမူ၊ စီပြါးေရးထက္၊ ဘာသာေရးဝါးမ်ဳိလႊမ္းမို္းေရးကိုသာ အဓိကအားထုတ္လာသည္။ ဘာသာေရး ေဟာေျပာစည္းရံုးမႈထက္ လြယ္ကူေသာ၊ေသြးေနွာသာသနာျပဳေရးကိုသာ ဦးစာေပးလုပ္ေဆာင္ၾကသည္။ ေနထိုင္ရာနိုင္ငံ၏ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒထက္၊ ဘာသာေရးစည္းမ်ဥ္းမ်ားကိုသာ အေလးေပးလိုက္နာလိုၾကသည္။
ဤတြင္တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ဘာသာေရးနွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစဥ္မ်ားကို ထိခိုက္လာသည္။ ထိုမွတဆင့္တက္ၿပီး နိုင္ငံေရးေျခလွမ္းမ်ားျဖင့္ အခြင့္အေရးမ်ဳိးစံုကို ေတာင္းလာသည္။ သီးျခားနိုင္ငံထူေထာင္ရန္အထိ ျဖစ္လာသည္။ဘာသာတူနိုင္ငံမ်ားမွလည္း ဝိုင္းဝန္းေထာက္ခံအားေပးၾကသည္။ နိုင္ငံအစိုးရမွတည္ဆဲဥပေဒနွင့္ အညီေဆာင္ရြက္လာေသာအခါ၊ လူသားစိတ္မရိွဘဲ၊ လူ့အခြင့္ေရးခ်ဳိးေဖါက္ကာ၊ မတရားအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကေသာ၊ နယ္ခဲ်႔နိုင္ငံမ်ားက သူေတာ္ေကာင္းစကားေျပာလာသည္။ လူအခြင့္အေရးစကားေျပာၿပီး အမွတ္ယူၾကသည္။ သူတို႔ေမႊေနွာက္ဖန္တီးထားခဲ့ေသာ အရႈပ္ေတာ္ပံုမ်ား၊ျပည္တြင္းစစ္မ်ားေၾကာင့္ လူေထာင္ေသာင္းခီ်၍ ေသဆံုးရမႈမ်ားကိုမူ မသိက်ဳိးကံြ်ေနသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ အနွစ္(၃ဝ)ခန္႔မွစ၍၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ေရာက္ဘဂၤလီမ်ားသည္၊ အျခားေသာတိုင္းနွင့္ ျပည္နယ္မ်ားသို႔ သြားေရာက္ေနထိုင္ခြင့္ မရေတာ့ေပ။ ဘဂၤလီတုိ႔၏ ေရႊ႔ေျပာင္းသြားလာမႈကို ပိတ္ပင္လိုက္သည္။ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္မနၱေလးလမ္းမႀကီးမ်ား ကို ထိေရာက္စြာပိတ္ထားလိုက္သည္။ သေဘာမွာ၊ ၁၉၈၂ ခုလူဝင္မႈဥပေဒခ်ဳိးေဖါက္သူမ်ားကို ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ပိတ္ေလွာင္ထားလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ အျခားနိုင္ငံမ်ားတြင္မူ ဤသို႔မဟုတ္၊ သီးသန္႔ေနရာတခုတြင္၊ သီးျခားကန္႔သတ္ထားသည္။ နိုင္ငံသားမ်ားနွင့္ ေရာေနွာေနထိုင္ခြင့္မျပဳေခ်။
ယခုမွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးကို ထည့္တြက္ပံုမရ။ ယင္းတုန္းက၊ ရခိုင္လူထုသေဘာထားကိုမေမး၊ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ သေဘာထားလိုက္သည္။ ဤသည္ကား၂ဝ၁၂ နွစ္ ရခိုင္နွင့္ဘဂၤလီအေရးျဖစ္ေပၚေစျခင္း၏ မူလအစျဖစ္သည္။ ဘဂၤလီမ်ား၏ မေက် နပ္မႈအစလည္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္ဘဂၤလီရန္တိုက္ေပးလိုက္သလိုလည္းျဖစ္သည္။
ထိုအခါက်ဥ္းေျမာင္းေသာရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤလီမ်ား၏လူဦးေရမွာ အံံ့မခန္းလိလိတိုးလာကာ၊ အိမ္ရွင္ရခိုင္မ်ားနွင့္ထိေတြ႔နီးကပ္ေနထိိုုင္မႈ၊မ်ားလာသည္။ ထိုအခါဘဂၤလီမ်ားသည္၊ မသိ၍ျဖစ္ျဖစ္၊ တမင္ျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္ရွင္ရခိုင္မ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ားကို ေစာ္ကားလာၾကသည္။ ရခိုင့္ယဥ္ေက်းမႈအရ၊ ရခိုင္တို႔တြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို ဖိနိွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မထား၊ တန္းတူအခြင့္အေရးေပးသည္။ ဤသည္ကိုအခြင့္အေရးယူကာ၊ ဘဂၤလီမ်ားသည္၊ ေဈး၊ ေက်ာင္း၊ အလုပ္ခြင္၊ လမ္းမမ်ားတြင္ရခိုင္အမ်ဳိသမီးမ်ားကိုေစာ္ကားၾကသည္။ရခိုင္လူသူျပတ္လွ်င္ အဓမၼက်င့္ၾကသည္။အစိုးရဝန္ထမ္းဆရာမမ်ားပင္ ခဏခဏအဓမၼျပဳက်င့္ခံရသည္။
ဘဂၤလီမ်ားသည္တဏွာရာဂအတြက္ဆိုလွ်င္၊ ေထာင္ကိုအသာထား၊ အသက္ကိုပင္ေပးဝံ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ ေထာင္က်ခံၿပီး မိန္းမအမ်ားအျပားယူၾကသည္။ ေနရာတိုင္းလမ္းတိုင္းလိုလိုပင္ ဘဂၤၤလီမ်ားရိွေနသည္။ ေရွာင္၍မရျဖစ္ေနသည္။ မေက်နပ္ေသာ ဘဂၤလီတို႔သည္ နီးရာရခိုင္မ်ားကို လွမ္းကိုက္ၾကသည္။ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ေက်းရြာမ်ားတြင္ အမ်ဳိသမီးမ်ားမွာ တေယာက္တည္း ေရမခပ္ဝံ့၊ ဟင္းမခူးဝံ့၊ထင္းမေခြဝံ့၊ လယ္တဲမသြားဝံ့စေသ ာဒုကၥမ်ားနွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။
ရခိုင္လူမို်းမ်ားမွာ ေခာတ္မီစြာလူဦးေရးတိုးပြားမႈကို ကန့့္သတ္လာၾကေသာ္လည္း၊ ဘဂၤလီမ်ားကမႈ လူဦးေရတိုးပြါးမႈကို အားေပးၿမဲအားေပးေနေသာအခါ၊ ေသးငယ္ေသာရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း၊ ရခိုင္နွင့္ ဘဂၤလီမွာလူဦးေရအခ်ဳိးညီ ျဖစ္လာသည္။ ဘဂၤလီတို႔၏ လူဦးေရမွာ ပိရမစ္ပံုျဖစ္ေနသည္ (အသက္အငယ္ဆံုးက အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္)။
ရခိုင္လူနည္းစုမ်ားအတြက္စိူးရိမ္ရသည္ဟု နိုင္ငံျခားသားတဦးကဆိုဘူးသည္။ဤသို့ျဖစ္ေနသည္မွာၾကာၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း တျခားတိုင္းနွင့္ျပည္နယ္မ်ားမွ မသိၾကေပ။ ရခိုင္မ်ားမွာျကိတ္၍ခံစားေနၾကရသည္။ ေတြးပူေနၾကသည္။
၁၉၈၂ ခုမတိုင္မီကဆိုလွ်င္ ဝင္ေရာက္တိုးပြါးလာေသာ ဘဂၤလီမ်ားမွာ အျခားေသာ တိုင္းျပည္နယ္မ်ားသို့ ျပန့္နံွ့သြားၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္၊ ရခိုင္၊ ဘဂၤလီ လူးသာလြန့္သာရိွေနသည္။ ယခုအခါမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤလီမ်ားကို အနွစ္(၃ဝ) ၾကာပိတ္ေလွာင္ထားလိုက္ေသာအခါ ေပါက္ကဲြလုျဖစ္ေနေသာ ရခိုင္ဘဂၤလီ ပဋိပကၼဗံုးႀကီး မွာ၂ဝ၁၂ခုဇြန္လ(၈)ရက္ ေန့လည္(၁)နာရီတြင္ေပါက္ကဲြသြားသည္။
ဤအေျခအေနကို ေစာစီးစြာေျဖရွင္းေပးရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ရခိုင္နွင့္ဘဂၤလီလူမို်းေရးပဠိပကၼျဖစ္လာမွ အေပၚယံေၾကာေျဖရွင္းသည္။ ေျဖရွင္းပံုမွာလည္း အေၾကာင္းရင္းကိုရွာေဖြေျဖရွင္းျခင္းမျပဳသျဖင့္ အနာတျခား၊ေဆးတျခားျဖစ္ေနသည္။ ဘဂၤလီမ်ားသည္ လူဦးေရမ်ားျပား လာသည္သာ မဟုတ္ဘဲအျခားတစ္ဖက္တြင္ ဘဂၤလီနိုင္ငံေရးအုပ္စုမ်ား၊ ဘာသာေရးအုပ္စုမ်ားသည္လည္း တိုးတက္ခိုင္မာလာသည္။ ျပည္ပနိုင္ငံမ်ားနွင့္လည္းေကာင္း ျပည္ပမီဒီယာမ်ားနွင့္လည္းေကာင္း၊ ေကာင္းစြာခ်ိတ္ဆက္ထားနိုင္ၿပီျဖစ္သည္။
အိုအိုင္စီ၌ပင္ ကိုယ္စားလွယ္တက္ေရာက္ခြင့္ရေနျပီျဖစ္သည္။ ဘဂၤလိီနိုင္ငံေရးအုပ္စုသည္၊ ဤသို့စနစ္တက်စီစဥ္ၿပီး၊ ေတာင္ကုတ္ကိစၥကိုအခြင့္အေရးယူကာ၊ ဇြန္လ(၈)ရက္ေန့တြင္ျပႆနာကိုစလိုက္သည္။ တခိ်န္တည္းမွာပင္ျပည္ပမီဒီယာမ်ားမွဓါတ္ပံုအတု၊ သတင္းမွားမ်ားျဖင့္ထုတ္လႊင့္ျဖန့္ခီ်နိုးေဆာ္ၾကသည္။
ကုလသမဂြနွင့္မူဆလင္နိုင္ငံမ်ားမွကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရာက္လာၾကသည္။အခ်ဳိ႔မွာ အျဖစ္မွန္ကိုသိရိွသြားၾကသည္၊ အခ်ဳိ႔မွာ ဘက္လိုက္ၾကသည္၊ ဘဂၤလီ(၉ဝ%)မွမိမိတို႔သည္ ဘဂၤလီမ်ား ျဖစ္ေျကာင္းဝန္ခံၾကေသာ္လည္း၊ ျပည္ပမီဒီယာအခ်ဳိ႔မွာ ရိုဟင္ဂ်ာဟုသာ ေရးသားေျပာဆိုၾကသည္။ (၃)လခန္႔ၾကာေသာအခါ အျဖစ္မွန္နားလည္ေသာ ျပည္ပနိုင္ငံမ်ားနွင့္ မီဒီယာမ်ားမွဖိအားေပးမူ၊ ဘက္လိုက္မူေလ်ာ့နည္းသြားသည္၊ ေဒသမွာလည္းယာယီအေပၚယံတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းလာသည္။ ရခိုင္အေရးေလ့လာစံုစမ္း ေရးေကာ္မီရွင္တစ္ခုကို ဖဲြ႔စည္းျပီးေလ့လာစံုစမ္းေစသည္။ ပုဒ္မ(၁၁၄)ကိုပင္အခိ်န္ေလ်ာ့လိုက္နိုင္သည္။ သို႔ပါေသာ္ျငားလည္း ေျဖရွင္းမႈမမွန္သျဖင ့္တည္ၿငိမ္မႈမွာမခိုင္မာေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္္ ဤသို့ေဒသတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းလာမႈကိို၊ ဘဂၤလိီနိုင္ငံေရးသမားမ်ားက မေက်နပ္ၾကေခ်။ အေၾကာင့္းမူ သူတို႔ရည္မွန္းထားခ်က္ကို မေရာက္၍ျဖစ္သည္၊ သူတို့ရည္မွန္းခ်က္မွာကုလသမဂနွင့္ ျပည္ပမႈစလင္နိုင္ငံမ်ား၏ဖီအားျဖင့္(၁၉၈၂)ခု လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒကိုျပင္ဆင္ၿပီး၊ ဘဂၤလီအားလံုးကို နိုင္ငံသားနွင့္နိုင္ငံသားအခြင့္အေရး ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုေျကာင့္ဘဂၤလီနိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ တစ္ေက်ာ့ျပန္ဆူပူၿပီး၊ နိုင္ငံတကာဖိအားနွင့္ ပံ့ပိုးမူကိုရယူရန္ ဗ်ဴဟာဆင္ၾကသည္။
ေဒါသျဖစ္လြယ္ေသာ ရခိုင္တို႔၏ဓေလ့ကို ေကာင္းစြာသိေသာဘဂၤလီတို႔သည ္ရြာနီးခ်ဳပ္စပ္ေနရခိုင္မ်ားကို၊ နည္းမို်းစံုျဖင့္ ရန္စလာၾကသည္။ရခိုင္မ်ားကို အလိုက္ေခ်ာင္းဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ျခင္း၊ နုတ္အားျဖင့္ဆဲဆိုၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ မိန္းကေလးမ်ားကို ယိသဲသဲေစာ္ကားျခင္း၊လမ္းသြားလမ္းလာမ်ားကို္ပိတ္ဆို့ရန္ရွာျခင္း စသည္မ်ားကိုျပဳလုပ္ၾကသည္။ မိမိတို႔ ဗလီကိုပင္ မိမိတို႔ဝင္ေရာက္မီးရိူႈ႔ၿပီး ျပႆနာတက္ေအာင္ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ရခိုင္မ်ားသည္ မခံနိုင္၍ ဝိုင္းဝန္းတိုက္ခိုက္လာလွ်င္၊ မိမိေနအိမ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္မီးရိႈးၿပီး ထြက္ေျပးနိုင္ရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မူမ်ား ျပဳလုပ္ထားၾကသည္။ အိမ္ေထာင္ပစၡည္းမ်ားကိုႀကဳိတင္သိမ္းဆည္းထားၿပီး၊ ကေလးနွင့္မိန္းမမ်ားကိုလည္း ေဘးလြတ္ရာကိုႀကဳိတင္ပို႔ထားသည္၊ စက္ေလွမ်ားအတြက္ဆီနွင့္ေရမ်ားကိုလည္းအဆင္သင့္စီစဥ္ထားသည္။ေက်ာက္ျဖဴၿမဳိ႔တြင္ ၿမဳိ႔လည္ ဗလီတခုကို ဘဂၤလီတဦးက လ်ဳိ႔ဝွက္လာေရာက္မီးရိွု႔သည္။
ျမန္မာနိုင္ငံမူဆလင္မ်ားေကာင္စီကလည္း ဘကၠရီအစ္ေန့မက်င္းပရန္ေက်ညာသည္။ အိုအိုင္စီဝင္စြက္ဖက္ရန္သြယ္ဝိုက္ၿပီး ဖိတ္ေခၚလိုက္ျပန္ သည္။ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႔တြင္ဘဂၤလီတစ္ဦးက ရခိုင္အိမ္တစ္လံုးကို လ်ဳိ႔ဝွက္ဝင္ေရာက္မီးရိႈးစဥ္မွာပင္ ဘဂၤလီရပ္ကြက္မွ မီးခိုးလံုးမ်ားထြက္လာသည္ကို ျမင္ရၿပီးတၿပိဳင္တည္းမီးေလာင္သည္။ သာမန္အားျဖင့္ေတြးလွ်င္၊ မိမိေနအိမ္ကိုမိမိမီးရိႈးျခင္းသည္ျဖစ္နိုင္ဖြယ္မရိွဟုျမင္နိုင္သည္။ ေရွးက(၂)ႀကိမ္ ဘဂၤလီမ်ားျမန္မာျပည္မွထြက္ေျပးစဥ္ကလည္း၊ဤနည္းဗု်ဟာကိုသံုးခဲ့သည္။ အစိုးရကနွင္ထုတ္သည္။ အိမ္မ်ားကိုမီးရိႈ႔သည့္အတြက္ မေနနိုင္၍ ထြက္ေျပးလာရသည္ဟု ဆိုေသာအခါ စာနာမႈပိုရၿပီးအလွဳအတမ္းလည္းပိုရသည္။ အစိုးရကိုလည္း ထိခိုက္ေစေအာင္လုပ္လိုက္နိုင္သည္။ ယင္းသို့ဆိုလွ်င္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကို မည္သို႔ရနိုင္မည္နည္းဟု ဘီဘီစီမွ၊ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေရာက္ေနေသာ ဘဂၤလီတဦးကိုေမးေသာအခါ 'ဘဂၤလီမ်ားကို၊ နိုင္ငံသားေပးၿပီးလြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ျပဳမွ ၿငိမ္းခ်မ္းမည္'ဟု ေျဖဆိုသည္။
ဘူးသီးေတာင္ၿမဳိ႔နယ္ျပည္သူ့လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မွလည္း' လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း၊ ဝင္ေရာက္လာေသာဘဂၤလီမရိွ' ဟုဇြတ္ဆိုျပန္သည္။ ဤသည္မွာဘဂၤလီမ်ား၏ ပထမရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္သည္။'ထိန္းခ်ဳပ္ထားသူက အစိုးရ၊ ရုန္းကန္လွုပ္ရွားသူက ဘဂၤလီ၊အသက္မ်ားစြာဆံုးရံႈးရသူက ရခိုင္'ျဖစ္ေနရသည္။ ျပည္ေထာင္စုမွာ' ကံဆိုးသူရခိုင္၊နင္ခ်ည္းေသေပေတာ့'ဟု ထားလိုက္လွ်င္လည္း တရားမည္မဟုတ္။ ထိုေၾကာင့္ ျပႆနာအျမန္ဆံုးေျပၿငိမ္းေစဘို႔ အျဖစ္နိုင္ဆံုးနည္းလမ္းကိုသာ ရွာရမည္။
ယင္းမွာျပႆနာကိုသေနၡတည္ခဲ့ေသာ'ဘဂၤလီမ်ားကိုပိတ္ဆို့ထားျခင္း'ပင္ ျဖစ္သည္။ သမၼတႀကီး၏ နည္းလမ္းသည္ အလြန္ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္ေသာ္လည္း၊ လက္ေတြ႔မွာျဖစ္နိုင္ဘြယ္မရိွပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္မူ ၁၉၇၉ ခ ုနဂၤါးမင္းစစ္ဆင္ေရးထက္ ပိုဆိုးနိုင္သည္။အတူမေနလိုၾကေသာလူမ်ဳိးစုနွစ္စုကို ယခင္နည္းတူ အတင္းအက်ပ္ေနခိုင္းလွ်င္လည္း၊လူသတ္ပဲြၾကည့္ရတာ အားမရလိုက္လို႔ထပ္မံၾကည့္လိုသည့္သေဘာ ျဖစ္ေနမည္။ ရက္စက္ရာေရာက္မည္။ ဘဂၤလီမ်ားမွာလည္း သူတို႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆက္လက္တိုက္ပဲြဝင္ၾကဦးမည္သာျဖစ္သည္။ နိုင္ငံေရးသမားမ်ားကလည္း နိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲထိခိုက္မည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။ နိုင္ငံျခားအရင္းအနီွးကို ေမွ်ာ္ေနၾကေသာ စီးပြါးေရးသမားမ်ားကလည္း စိုးရိမ္ၾကသည္။ နိုင္ငံေတာ္ကလည္း သိကၡာက်မည္ကို စိိုးရိမ္သည္။ ယခုအခါ သမၼတအပါအဝင္နိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း၊လူမ်ဳိးေရးစိတ္မထားဘဲ လူသားစိတ္ျဖင့္လုပ္ၾကမည္ဟုေျပာဆိုၾကေသာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားေတာင္းဆိုေနမႈသည္ပင္လွ်င္ ေျပလည္သြားလိမ့္မည္ဟု ေမ်ာ္လင့္ပါသည္။ ထို့ေျကာင့္အားလံုးကိုၿခံဳ၍ၾကည့္ၿပီး ေအာက္ပါအတိုင္းအႀကံျပဳလိုပါသည္ခင္ဗ်ား။
(၁)ဘဂၤလီမ်ားကို ယခင္နည္းတူ၊ ေရႊ့ေျပာင္းသြားလာေနထိုင္ခြင့္ျပဳလိုက္ပါ။ နိုင္ငံသားေပးေရး၊ မေပးေရးမွာျပႆနာရိွနိုင္၍၊ ေနာက္မွ အေသ အခ်ာစဥ္းစားပါ။ ယာယီဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ေပးေနလွ်င္လည္း ျဖစ္နိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ အေရးႀကီးသည္မွာ ဘဂၤလီမ်ားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္၏ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား(ေမြးဖြါးမႈကန္႔သတ္ခ်က္အပါအဝင္) ကို အတိအက်လိုကိ္နာရမည္။ ျမန္မာလူမ်ဳိး (တိုင္းရင္းသားအားလံုး) တို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစဥ္နွင့္ ဘာသာေရးမ်ားကို ထိခိုက္ေစာ္ကားျခင္းမျပဳရ။ အထူးသျဖင့္ျမန္မာတိုင္းရင္းသူမ်ားကိုလက္ထပ္ရန္ အားထုတ္ျခင္း၊လက္ထပ္ျခင္းလံုးဝမလုပ္ရ။ ဥပေဒျဖင့္တားျမစ္ထားရမည္။ (ဤပံုစံျဖင့္ ဘဂၤလီမ်ားအတြက္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗီယားနိုင္ငံတြင္ ျပဋၭာန္းထားရိွေသာဥပေဒမ်ဳိးျဖစ္သည္။ က်ဴးလြန္သူကို လည္ျဖတ္သတ္သည္) (ဘဂၤလားေဒ့(ခ်္)နိုင္ငံတြင္ သာမန္အားျဖင့္ လူအဝင္လက္မခံေသာ္လည္းဘာသာျခားသူခိုးလာလွ်င္လက္ခံသည္၊ ညိွနိွုင္းရမည္)။ 
(၂) ေမာင္ေတာ၊ ကေလးၿမဳိ႔နယ္မ်ားရိွ နယ္စပ္အားလံုးမွ ခိုးဝင္မႈအားလံုးကို ထိေရာက္စြာတားဆီးမည္။ ေမာင္ေတာနယ္စပ္ကိုၿခံစည္းရိုးကာၿပီး၄င္း၊ ေခာတ္မီၿဂိဳလ္တုစနစ္သံုး၍၄င္း၊ နိုင္ငံအေပၚသစၡာရိွေသာဝန္ထမ္းမ်ားမွ တာဝန္ယူေစမည္။ ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္ဝင္ေရာက္သူမ်ားကို ထိေရာက္စြာ (နွစ္ရွည္ေထာင္ဒါဏ္ျဖင့္) ေနာင္က်ဥ္ေအာင္အေရးယူမည္။  rakhapura

ေျမာက္ဦးတြင္ ရခိုင္ ၃ ဦး တိုက္ခိုက္ခံရ၍ ေဆးရံုတင္ရ

ထြန္းထြန္း
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္ ေဇယ်၀တီရြာမွ ရခိုင္ ၃ ဦးမွာ လယ္ကြင္း၌ စပါးရိတ္ေနစဥ္ ရုတ္တရက္ ဆူပူ အၾကမ္းဖက္လိုသူ  မြတ္ဆလင္ လူအုပ္စု တစ္စုက ၀ိုင္း၀န္း တိုက္ခိုက္သျဖင့္ ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္စြာ ရရွိျပီး ေျမာက္ဦးေဆးရံုသို႕ တင္လိုက္ရေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

ဒဏ္ရာရသြားသူ သံုးဦးမွာ ဦးစိန္လွ (၅၆) ႏွစ္၊ ဦးသာထြန္းစိန္ (၅၄) ႏွစ္ႏွင့္ ကိုစိန္လွေက်ာ္ (၁၉) ႏွစ္တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။
ျဖစ္ပ်က္ပံုႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေဒသခံ တစ္ဦးက ယခုလို ေျပာျပသည္။
“ မေန႕က ဒီဇဘၤာလ ၂၃ ရက္ေန႕ နံနက္ ၁၁ နာရီမွာ ဦးစိန္လွ၊ ဦးသာထြန္းစိန္၊ ကိုစိန္လွေက်ာ္နဲ႕ ေနာက္ တစ္ဦးက ေဇယ်၀တီ ရြာနားက ဒါးပိုင္ကြင္းမွာ စပါးရိတ္ျပီးလို႕ ထမင္းစားဖို႕  လုပ္ေနစဥ္မွာ ေပါင္းတုတ္ ပေလာင္ေတာ ကုလားရြာက ရြာသား ၂၀ ခန္႕က သံတုတ္ေတြ၊ သံတူးရြင္းေတြ၊ ေလးဂြေတြနဲ႕ လာတိုက္ခိုက္ပါတယ္။ ဦးစိန္လွက ကာခံတဲ့ အတြက္ ညာဘက္ လက္ သံုးေနရာက က်ိဳးသြားပါတယ္။ ဦးသာထြန္းစိန္မွာလည္း မ်က္လံုးနဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ တစ္ခုလံုးမွာ  ဒဏ္ရာ ရပါတယ္။ ကိုစိန္လွေက်ာ္မွာလည္း ဒဏ္ရာ ရပါတယ္။ အဲသလို ျဖစ္ေနစဥ္မွာ ေနာက္ထပ္ ကုလားရြာက လူ ၈၀ ခန္႕ ထပ္လိုက္လာျပီးေတာ့ ရခိုင္ေတြကို တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ လူ ၂၀ ကို ရြာကိုု ျပန္ေခၚသြားပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
အခင္း ျဖစ္ပြားျပီးေနာက္ ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္သျဖင့္ သူတို႕ (၃) ဦးစလံုးကို ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္ ေဆးရံုသို႕ ယူေဆာင္လာခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္။ ထိုအထဲမွ ဦးစိန္လွမွာ ဒဏ္ရာျပင္းထန္သျဖင့္ ယေန႕ ဒီဇဘၤာလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ စစ္ေတြ ေဆးရံုသုိ႕ ယူေဆာင္သြားေၾကာင္း သိရသည္။
“ ေပါင္းတုတ္မွာ စစ္သားနဲ႕ ရဲ အင္အား (၁၀) ခန္႕ရွိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ရခိုင္ေတြ တိုက္ခိုက္ခံရတယ္ ဆိုတာကေတာ့ လံုး၀ မျဖစ္သင့္တဲ့ ကိစၥပါ” ဟု ဆိုသည္။
နိရဥၥရာမွ စံုစမ္း ေမးျမန္းခ်က္အရ ေပါင္းတုတ္ရြာမွ မြတ္ဆလင္ (၂) ဦးကို ရဲက ဖမ္းဆီးထားျပီး တစ္ျခားလူမ်ားကို ဖမ္းဆီးျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။
ေျမာက္ဦး ရဲတပ္ဖြဲ႕သည္ ေဒသအတြင္း ေငြစားမူ အၾကီးအက်ယ္ ေပၚေပါက္ေနျပီး နယ္ေက်းရြာမ်ားမွ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အမ်ားအျပားကို ေအာက္တိုဘာလ အတြင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အေရးအခင္းတြင္ ပါ၀င္သည္ဟု စြပ္စြဲကာ ဖမ္းဆီးမည္ဟု ျခိမ္းေျခာက္ျပီး လူတစ္ဦးလွ်င္ က်ပ္ငါးေသာင္းမွ တစ္သိန္းထိ ေတာင္းစားေနသည္ဟု ရဟန္းေတာ္မ်ား အပါအ၀င္ ေဒသခံ ျပည္သူ အမ်ားအျပားက နိရဥၥရာသုိ႕ ေျပာၾကားသည္။
ယခု ေဇယ်၀တီ ရြာသားမ်ားတိုက္ခိုက္ခံရမူတြင္လည္း သိန္းခ်ီျပီး ေငြေတာင္းစားကာ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္က် ပါ၀င္သူ မြတ္ဆလင္ ေက်းရြာသားမ်ားကို အေရးမယူဘဲ ထားႏိုင္ေၾကာင္း  ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားက ယံုၾကည္ေနၾကသည္။  narinjara

ဘဂၤလာေဒခ်္႕က ဗုဒၶဘာသာ မိသားစု ၁၄ စု ျမန္မာျပည္တြင္ ခိုလံုခြင့္ေတာင္း

သတင္း http://www.narinjara.com/burmese/

ဘဂၤလာေဒခ်္႕ႏိုင္ငံ စစ္တေကာင္း ေတာင္တန္းနယ္ ဘင္ဒရိုဘင္ ခရိုင္မွ ဗုဒၶဘာသာမိသားစု (၁၄) စုသည္ ေမာင္ေတာ ျမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္မွ ၀င္ေရာက္လာျပီး ခိုလံုခြင့္ေတာင္းခံခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

စစ္တေကာင္းေတာင္တန္းနယ္မွ ဗုဒၶ ဘာသာ၀င္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ေစ်း၀ယ္ေနၾကစဥ္။

သူတို႕ကို ယခုအခါ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္း နစက အမွတ္ (၁) နယ္ေျမမွ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ ေပၚသို႕ ေခၚယူလာျပီး ဗဟုိေက်ာင္းတြင္ ေနရာခ်ထားေပးထားသည္ဟု အမည္မေဖၚလိုသူ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက နိရဥၥရာသို႕ ေျပာသည္။
“ အခု ေလာေလာဆယ္ေတာ့ သူတို႕ကို ေမာင္းေတာျမိဳ႕က ဗဟုိေက်ာင္းမွာ ေနရာခ်ထားပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာကေတာ့ စားေရး ေနေရးထိုင္ေရး အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ေပးထားပါတယ္။ မိသားစုက ၁၄ စု၊ လူက စုစုေပါင္း ၅၂ ဦး ပါ၀င္ပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
အဆိုပါ မိသားစု ၁၄ စုသည္ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ နယ္စပ္မွ တဆင့္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕နယ္ ေျမာက္ပိုင္းသို႕ ၀င္ေရာက္လာျပီး နီးစပ္ရာ နစက တပ္စခန္းမ်ားတြင္ ခိုလံုခြင့္ေတာင္းခံခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
“ ပထမ မိသားစု (၈) စုမွာ လူေပါင္း ၃၀ ပါ၀င္ျပီး  ဒီဇဘၤာလ ၂၀ ရက္ေန႕က ေမာင္ေတာျမိဳ႕ နစက က်ီးကန္းျပင္ ဌာနခ်ဳပ္ကို ေရာက္ပါတယ္။  ေနာက္ထပ္ မိသားစု (၆) စုမွာေတာ့ မိသားစု အဖြဲ႕၀င္ ၂၂ ဦး ပါ၀င္ျပီး ဒီဇဘၤာလ ၂၁ ရက္ေန႕က ေရာက္ရွိလာပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
ယခုကဲ့သို႕ ၀င္ေရာက္လာသူမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ အဆင့္ထိ တင္ျပထားျပီး ႏိုင္ငံေတာ္မွ အေၾကာင္းျပန္ျပီးမွ မည္သုိ႕ ေဆာင္ရြက္မည္ကို သိရွိရမည္ဟု ဆိုသည္။
၀င္ေရာက္လာသူ အုပ္စုႏွစ္စုတြင္ ပထမ အုပ္စုမွာ ကံ့ေကာ္ေခ်ာင္းမွဟု ေျပာဆိုေၾကာင္း သူက ေျပာၾကားသည္။ သုိ႕ေသာ္လည္း ဘဂၤလာေဒခ်္႕ႏိုင္ငံတြင္ ကံ့ေကာ္ေခ်ာင္းဟု မရွိဘဲ ကံ့ေကာ္၀ဟုသာရွိသည္ဟု သိရသည္။
မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပး ခိုလံုလာသည္ကို သိရွိႏိုင္ရန္ အတြက္ ထြက္ေျပးလာသူ မိသားစုမ်ားႏွင့္ နိရဥၥရာက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္ ၾကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။   narinjara

ခိုင္ ခ်စ္ သြီး ဓည၀တီ

ဒီဇင္ဘာ(၃၁)ကြ်န္ေတာ္မဲ့ပိတ္လို႔မရတဲေန႔

“ရခိုင္ျပည္အတြက္ ငါရုိ ့တိတာ၀န္”
မ်က္ႏွာကို မွန္ထဲမွာ ၾကည့္မိေရအခ်ိန္တိုင္း ငါစြာ ကြ်န္တေယာက္ရာမႏွန္းဂုလို ့ ရက္ျပတ္အတြက္ေပၚသတိရနီမိေရ။
ငါ့မွာတိုင္းျပည္မဟိ။ ငါ့မွာ ကိုယ့္ကံၾကမၼာကို ကိုယ္ဖန္တီးပိုင္ခြင့္မဟိ။ ငါ့အမင္ဘာသာစကားနန္ ့ စာသင္ပီးေရ ေက်ာင္း မဟိ။
ငါ့မွာ ငါ့ကို အကာအကြယ္ပီးဖို ့ အစိုးရမဟိ။ ရခိုင္ပစပို႔တ္ကို ကိုင္ျပီးေက ရခိုင္ႏိုင္ငံသားေ၀းလို ့ လက္မေထာင္ ပနာ ရခိုင္ေအာင္လံေတာ္ကုိလႊင့္ထူလို ့ ကမၻာၾကီးကို ပတ္လားခြင့္ ငါ့မွာမဟိ။
ကမၻာ့ရြာထက္မွာ ငါတခုခု ျဖစ္ေက ဒုကၡေရာက္ေက ခ်က္ခ်င္းအကူအညီပီးႏိုင္ေရ ရခို္င္သံရုံး မဟိ။ ကုလသမဂၢ ကမၻာ့အိုလံပစ္ ေအပိုင္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ ့ အစည္းတိ အားကစားျပိဳင္ပြဲတိမွာ ရခိုင္ဆိုေရ ဆိုင္းဘုတ္ကို ကိုင္ပနာ ရခိုင္ကို ကိုယ္စားျပဳလို ့ ေျပာခြင့္ဆိုခြင့္ ရခိုင့္ အရည္အခ်င္းကို ျပခြင့္ ငါ့မွာ မဟိ။
ရခိုင္တံဆိပ္ခတ္ထားေရ ေဖးသာကိုကိုင္ပနာ ကမၻာၾကီးနန္ ့ အယင္ခါပိုင္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး လုပ္ခြင့္ ငါ့မွာမဟိ။

ငါ့ဘ၀က ေမ်ာက္ႏွင္ခံထားရေရ ယာသွ်င္ဘ၀။
သူေတာင္းစားပိုင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပန္းဖူးမဟိေရ လမ္းမထက္မွာ အလားအျပန္ တေယာက္ကေလ့ ငါ့ကို လူလို ့မသတ္မွတ္ မေလးစား။ ငါ့သီက်လားခေကေတာင္ ခြီးတေကာင္ပိုင္ ျမီျမွပ္ခံလားရဖို ့ အျဖစ္မ်ိဳး တေယာက္ကေလ့ ငါ့ကို သတိရလီကတ္ဖို ့မဟုတ္။
ေမာ္ကြန္းထိုး သမိုင္းတင္ကတ္ဖို ့ မဟုတ္။
ဇာျဖစ္လို ့ေလးဆိုေက ငါ့မွာတိုင္းျပည္ကမဟိ ႏိုင္ငံမဟိ။
ငါ ဇာပင္လုပ္လုပ္ ဇာေလာက္ပင္ထူးခြ်န္ခြ်န္ ငါ့မွာ ကိုယ္ပိုင္တိုင္းျပည္မဟိေရအတြက္ ငါ့ၾကိဳးစားမွဳကို ငါ့ရင္ဖတ္ႏွလုံးသားနန္ ့ျပည့္ျပည့္၀၀ ဂုဏ္ယူေက်နပ္ေတ ခံစား ခ်က္ပီတိ တခါေလ့ျဖစ္လာဖို ့မဟုတ္။
ကိုယ့္ထမင္းကို ကိုယ္စားပနာ လူမ်ားႏြားကို လားေက်ာင္းပီးရေရ အျဖစ္မ်ိဳးရာ ျဖစ္နီလီဖို ့။
ငါ့ႏွာေခါင္းနန္ ့ငါ အသက္မရွုမရေရဘ၀ လူတေယာက္ျဖစ္ျခင္း၏အႏွစ္သာရနန္ ့ လုံး၀မညီညြတ္။ ငါစြာ လူနန္ ့ တူေကေလ့ လူကားမဟုတ္။
လူ ့ေဘာင္ေလာကၾကီးထဲမွာ ငါက ေခတ္သစ္ကြ်န္တေယာက္ရာ။

ငါ့အမိ ငါ့အဖ ငါ့အဘိုးငါ့အေဘာင္ ငါ့အဖီးငါ့အဇူ မ်ိဳးရုိးစိုဥ္ဆက္ တသက္လုံးပိုင္ဆိုင္လာကတ္ေတျမီ အဂုငါ့မပိုင္ဗ်ာယ္။ ငါ့ညီမ ငါ့ေအးမ တိေလ့ တခုပိုင္လည္း လုံျခဳံမွဳမဟိ။
ငါ့ေဆြမ်ိဳး သူငယ္ခ်င္း အသိုင္းအ၀ိုင္းတိ အားလုံးေလ့ အဂုဆိုေက ႏိုင္ငံတကာ ကြ်န္ဘ၀နန္ ့ ကုန္းရီစုတ္ပါေအာင္ အလုပ္လုပ္ပနာ ရလာေရ တျပားတခ်ပ္ကို မ၀ရီစာစားလို ့ အသက္ရွင္ နီကတ္ရေရ ဘ၀။
တခုအာမခံခ်က္ေလ့ မဟိ။ ႏြားျပီးရာမွာ ဖ်ာဆိုးရြင့္ေရပိုင္ အေမာင္ ေတာင္မွန္း ေျမာက္မွန္း မသိေရ ဘ၀။ အဓိက က ငါရုိ ့မွာ တိုင္းျပည္မဟိလို ့ေအပိုင္ျဖစ္နီကတ္ရစြာ။

ကိုယ္ပိုင္တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံ ဟိခါမွရာ ရခိုင္ဆိုစြာ လြတ္လပ္ေတ လူမ်ိဳး၊ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေတ သမိုင္းေၾကာင္းနန္ ့ ကမၻာ့အလယ္မွာ လူရာ၀င္ခေရ လူမ်ိဳး၊ စာပီယိုင္ေက်းမွဳထြန္းကားပနာ တရားမွ်တျခင္းနန္ ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို တန္ဖိုးထား ခေရလူမ်ိဳး လို ့ လက္မေထာင္ပနာ ေျပာခြင့္ဟိလာဖို ့။
ေအနိကာလမွာ ေဒစကားလုံးတိကို လားေျပာခီေက ရီစရာ ဟာသ၀ထုေခ်တပုဒ္ကို လားေျပာေရပိုင္ လူတိဘားမွာ အဟားခံနိန္ရေရ အျဖစ္မ်ိဳး ျမီၾကီးလက္ခတ္မလြဲ ၾကဳံလာရကတ္ဖို ့စြာဗ်ာယ္။
ေအခ်င့္ထက္ လူ ့ဂုဏ္သိကၡာက် လူ ့တန္ဖိုးမဟိလူျဖစ္ျခင္းအႏွစ္သာရမဲ့စြာ မဟိဗ်ာယ္လို ့ ထင္ေရ။

ရခိုင္ျပည္က တႏွစ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေထာင္နန္ ့ခ်ီပနာ ရနိန္ေရ အခ်ိန္မွာ စားစရာမဟိလို ့ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္သီလားခကတ္ေတ ရခိုင္မိသားစုတိ၊ စာမသင္ႏိုင္ေရ အေခ်တိ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းတိမွာ တပုံၾကီး၊ လယ္တိကို အသိမ္းခံရလို ့ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တိမွာ ကြ်န္ျဖစ္နိန္ကတ္ရေရ ရခိုင္လယ္သမားတိ၊ ဘုရားကေအာက္က ေမ်ာက္က အထက္မွာ ဆိုေရပိုင္ ရခိုင္စာတတ္၀န္ထမ္းတိ အထက္မွာ တလုံးေလ့မတတ္ လူစိတ္မဟိေရ ဗမာစစ္ဗိုလ္တိက ထိုင္လို ့၊ အရက္၀ယ္ ၾကက္ဖမ္း ရွိတန္းထြက္ေက သီ ဆိုေရနိန္ရာမွာ အလုပ္မဟိလို ့ ဗမာစစ္တပ္ထဲကို၀င္ခါမွ ကြ်န္ျဖစ္နိန္ကတ္ရေရ ရခိုင္စစ္သားတိ၊ ေဒပိုင္ ေထာင့္ေပါင္းစုံက စနစ္တက်သြီးစုပ္ႏွိပ္စက္ခံနိန္ရေရ ငရဲဘုံဘ၀က ရခိုင္တိလြတ္ေျမာက္ဖို ့နန္ ့ ေဒျပႆနာတိအားလုံးကို ေျဖရွင္းပီးႏိုင္ဖို ့တခုတည္းရာဟိေရ အေျဖက သီးျခား လြတ္လပ္ေတရခိုင္ရုိ ့ျပည္ကို ျပန္ပနာထူေထာင္ေရး ပင္ျဖစ္ေတ။
ေဒပိုင္သီးျခားလြတ္လပ္ေတ ရခိုင္ျပည္ကို ျပန္ပနာ ထူေထာင္ဖို႔ဇာခ်င့္တိလိုအပ္ဖို ့လဲ။ အရင္ဆုံးလိုအပ္ခ်က္က “ရခိုင္ျပည္ ေဒ ၂၁ ရာစုမွာ သီးျခားလြတ္လပ္ေတတိုင္းျပည္ျဖစ္လာရဖို ့ ဆိုေရ ယုံၾကည္မွဳပန္းတိုင္ဟိရဖို႔။”
ေအ ယုံၾကည္မွဳကို အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္တခုလို ့ သတ္မွတ္ပနာ အသက္မသီသိမ့္ေရ ကာလပတ္လုံး ႏွလုံးသားထဲမွာ စြဲစြဲ
ျမဲျမဲမွတ္ပနာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ထမ္းေဆာင္လားကတ္ရဖို႔။
ေအခ်င့္စြာ အဂၤလိပ္ပိုင္ ေျပာရဖို႔ဆိုေက Goal တခုျဖစ္ ေတ။ ယင္းအတြက္နန္႔ ေဒယုံၾကည္ျခင္းပန္းဖူးကို အေရာက္လားဖို႔ အဂၤလိပ္ပိုင္ Means လုပ္ေဆာင္ခ်က္ လိုအပ္ေတ။
သီအိုရီနန္ ့လက္တြိ ထပ္တူက်ခါမွရာ ပန္းဖူးကို ေရာက္ႏိုင္ဖို႔။ စနစ္က်ေရ အလုပ္နန္ ့ အင္အားျဖစ္လာဖို ့ ရခိုင္ သားလူဦးေရေပါင္း ၄ သန္းေလာက္ဟိစြာထဲက တစ္ရာခိုင္ႏွိဳင္းျဖစ္ေတ ေလးေသာင္း (၄၀၀၀၀) ေလာက္ရာ ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္၀င္စားပနာ တိုင္းျပည္နန္ ့လူမ်ိဳးအတြက္ အသက္ပီးစြန္ ့လႊတ္၀ံ့ေက ရခိုင္ျပည္ကို ထူေထာင္လို ့ ရပါ ဗ်ာယ္။

ေဒေလးေသာင္းထဲက ရခိုင္သူရဲေကာင္းတိစြာ ပထမဆုံး အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရးဦးေသွ်ာင္အဖြဲ ့ခ်ဴပ္ကို ထူေထာင္ရပါဖို႔။ Institutionalization လို ့ေခၚေရ လူမွဳအေဆာက္အအုံတည္ေဆာက္ေရးအပိုင္းကို ဦးစားပီးပနာ ပရုိဖက္ရွင္းနယ္ ႏိုင္ငံေရးကြန္ကရက္ၾကီးျဖစ္လာေအာင္ လုပ္လားကတ္ရပါဖို႔။ ေဒအဖြဲ ့ခ်ဴပ္ၾကီးကို အျခီခံပနာ ရခိုင္အစိုးရကို ဖြဲ ့ စည္း လားကတ္ရပါဖို႔။
ေဒနိန္ရာမွာ ရခိုင္အစိုးရကိုဖြဲ႔ဖို႔ ၀န္ၾကီးအမတ္အရည္အခ်င္းနန္ ့ျပည့္စုံေရအနည္းဆုံးအေယာက္ ၁၅၀ လိုအပ္လာပါဖို႔။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ ဥပေဒျပဳအမတ္အေယာက္ ၁၀၀ ျဖစ္ျပီးေက အထက္လႊတ္ေတာ္အတြက္ အေယာက္ ၅၀ ျဖစ္ပါေရ။
ယျပီးေက ေဒရခိုင္အစိုးရလက္ေအာက္မွာ ရခိုင္စစ္တပ္ကို ထူေထာင္လားကတ္ရပါဖို႔။ ရခိုင္စာပီကို မသုံးမနိန္ရဆိုေရ မူကိုခ်ပနာ စာပီ ဖြံ႔ ျဖိဳးလာေရးကိုလုပ္ေဆာင္လားရပါဖို႔။ ရခိုင္အစိုးရ တရား၀င္ရုံးသုံး စာေရ ရခိုင္စာ ျဖစ္ရပါဖို႔။

အေရးၾကီးဆုံးက ေအ ရခိုင္ကယ္တင္ရွင္ေလးေသာင္းစြာ အခ်င္းခ်င္းတေယာက္ကိုတေယာက္နစ္နာေအာင္အမ်ိဳးသား
အက်ိဳးစီးပြါးပ်က္စီးစီေရ တခုလုပ္ရပ္ကိုေလ့ မက်ဴးလြန္ရ ဆိုေရ ဂတိသစၥာစာခ်ဴပ္ကို လိုက္နာက်င့္သုံးကတ္ရပါဖို႔။
ေအ ေလးေသာင္းစြာကိုယ္ပိုင္အသိစိတ္နန္ ့ဇာဘ၀ဇာအဆင့္အတန္းဇာပတ္၀န္းက်င္နန္ ့ဇာနိန္ရာကိုပင္ေရာက္ေရာက္ မိမိကိုယ္ကိုေတာ္လွန္ေရး ဆိုေရ ကိုယ့္ဘ၀တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းကို ရွာေဖြစိုင္းစားကတ္ရဖို႔။ တရက္မွာ အနည္းဆုံး စာ ေလးနာရီဖတ္ရဖို႔။
ငါ့ဘ၀နန္ ့ငါ့ခႏၶာကို ငါ့တိုင္းျပည္ထူေထာင္ေရး ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္က ပိုင္ေရလို ့စိတ္မွာ မွတ္ပနာ အျခီခံႏိုင္ငံေရးအသိတရားနန္ ့ျခီလွမ္းမွန္မွန္လားေက ေဒ ၂၁ ရာစုမွာ ရခိုင္သားတိခ်စ္ေတ ရခိုင္လူမ်ိဳး အတြက္ ရခိုင္ျပည္ေရ သီးျခားလြတ္လပ္ေတ တိုင္းျပည္တခုျဖစ္လာဖို႔စြာ က်ိန္းသီနိန္ပါေရ။ ။ ။

အနာဂတ္လွိဳင္းဆိုဒ္မွ ကူယူထားပါသည္။

အဆိပ္သင့္မည့္ ေရႊ

Written by ေကာင္းေက်ာ္ဇံ    Saturday, 08 December 2012 18:43

မ်က္ေမွာက္ကမာၻ၌ ေရနံႏွင့္သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ လိုအပ္မႈျမင့္မားလာခဲ့သည္။ ကမာၻ႔သမိုင္းစဥ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္လည္း ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားသည္ သူတို႔နိုင္ငံတိုးတက္ေရး၊ စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အသာရရိွေရးအတြက္ စစ္ပဲြမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။ ႏိုင္ငံ၏ စြမ္းအင္သယံဇာတမ်ားသည္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရးတို႔တြင္ ႀကီးမားေသာ အခန္းက႑က ပါဝင္ေနသည္။စြမ္းအင္သယံဇာတသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရး၊ ဖဲြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔အတြက္ အဓိကက်သည္။ "သံုးတတ္လွ်င္ေဆး၊ မသံုးတတ္လွ်င္ေဘး" ဆိုသလို သယံဇာတသည္ တိုင္းျပည္ အက်ိဳးအတြက္ အသံုးျပတတ္လွ်င္ ရတနာတစ္ပါးျဖစ္ၿပီး ျပည္သူအား ဖိႏိွပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳလွ်င္ မီးေသြးခဲတစ္ခဲမွ်ေလာက္ပင္ တန္ဖိုးမရိွေပ။ တိုင္းျပည္၏ သယံဇာတပံုႀကီးတြင္ခြထိုင္ၿပီး ျပည္သူကို အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္ႏွင္းဖိႏိွပ္၊ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကိုရန္ေစာင္၊ ေဝဖန္တင္ျပလာသူမ်ားအား အက်ဥ္းေထာင္ထဲသို႔ပို႔ခဲ့ေသာ အာဏာရွင္မ်ား ကမာၻႀကီးတြင္ စိုးမိုးခဲ့သည္မ်ားကိုလည္း ျမန္မာလူထုတစ္ တစ္ရပ္လံုး မ်က္ဝါးထင္ထင္ ေတြ႔ရိွခဲ့ရၿပီးျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားစြာကျပဳတ္က်သြားခဲ့ေသာ အီရတ္ႏိုင္ငံအာဏာရွင္အစိုးရ ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ႏွင့္ မၾကာခင္က ဘဝနိဂံုးခ်ဳပ္သြားခဲ့သည့္ လ်စ္ဗ်ားႏိုင္ငံ အာဏာရွင္ ကဒါဖီတို႔သည္ "ေရနံ"ႏွင့္ သယံဇာတကိုျပည္သူအက်ိဳးအတြက္ အသံုးမျပဳဘဲ မိမိတို႔အာဏာတည္ၿမဲေရးအတြက္ ျပည္သူလူထုအား ဖိႏိွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ရာတြင္အသံုးျပဳခဲ့သည္။ အာဏာရွင္မ်ားလက္ထဲတြင္ သယံဇာတ ပစၥည္းမ်ား လက္ဝယ္ရိွေနျခင္းသည္ ျပည္သူ၊ ျပည္သားမ်ားအတြက္ က်ိန္စာသဖြယ္ ျဖစ္ေနၾကရသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွသိန္းစိန္အစိုးရသည္လည္း ျပည္သူလူထုအား ဖိႏိွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မည့္ယႏၲရားတစ္ခုလံုး ေကာင္းမြန္စြာ ဆက္လက္လည္ပတ္ႏိုင္ေရး၊ သူတို႔အာဏာသက္ဆိုးရည္ႏိုင္ေရးတို႔အတြက္ ရခိုင္ ျပည္ရိွ "ေရႊ" သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ရတနာသိုကႏွင့္ တျခားစီမံကိန္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရိွသည္။ ထိုသဘာဝဓါတ္ေငြ႔သိုက္ႏွင့္ အျခားစီမံကိန္းတို႔သည္ သူတို႔အတြက္ ရတနာျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္သူအတြက္ ငရဲမီးျဖစ္ေနေပသည္။

ျမန္မာျပည္သူမ်ားကို မငဲ့ကြက္ေသာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားသည္လည္း အရပ္ဝတ္စစ္အဏာရွင္မ်ားႏွင့္လာၿပီး ေစ်းစကားေနၾကသည္။ "ကိုယ့္အက်ိဴးလို၍ သူ႔အက်ိဳးႏွင့္ညိွ"ဆိုသလို ကိုယ့္အက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေသာ တိုင္းျပည္အာဏာကို အသက္ထက္ဆံုး ဆုပ္ကိုင္ထားႏိုင္ေရး၊ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ ေကာင္းစားႏိုင္ေရးအတြက္ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုး ခံးစားပိုင္ခြင့္ရိွေသာ ရခိုင္ျပည္ရိွ "ေရႊ" သဘာဝဓာတ္ေငြ႔အား တ႐ုတ္ကို ေရာင္းခ်ရန္အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မေကြးတိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္းႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားကိုျဖတ္၍ တ႐ုတ္ျပည္ ယူနန္ျပည္နယ္အထိ ပိုက္လိုင္းမ်ားတည္ေဆာက္ေနၿပီး ျဖစ္သည္။ သူတို႔လိုခ်င္ရာရသြားေသာ တ႐ုတ္တို႔ကလည္း အရပ္ဝတ္စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ ျပည္သူအေပၚက်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ အမွားမ်ားကို ျပည္ဖံုးကားခ်ပ္ခ်လိုက္႐ံုသာမက ႏိုင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာတြင္ စစ္အာဏာရွင္မ်ားအား ကာကြယ္ေျပာဆိုေပးေနၾကသည္။ "ျပည္သူ႔ဘ႑ာေရးျဖင့္ လက္နက္ဝယ္၊ ထိုလက္နက္ျဖင့္ ျပည္သူကိုသတ္" ဆိုသည့္ အာဏာရွင္မ်ား အၿမဲရြက္ဆိုေနေသာ ဂါထာေတာ္အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္မွာ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသို႔သြား၍ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ သံေရးတမန္ေရး ခင္းလိုက္ေသးသည္္။ ထို႔အျပင္ "တပ္မေတာ္အင္အားရိွမွ တိုင္ျပည္အင္းအားရိွမည္"ဟုဆိုကာ ျပည္ပရန္ကိုကာကြယ္ေနသည့္အလား ျပည္သူလူထုမ်ားျဖစ္သည့္ ကခ်င္ေဒသကို ထိုးစစ္ဆင္ေနသည္။

ယခုအခိ်န္အခါ အရပ္ဝတ္စစ္အာဏာရွင္မ်ားရပ္တည္ေနႏိုင္ျခင္း၊ ဆက္လက္ရပ္တည္ႏိုင္မည့္ အေၾကာင္းအရင္းဇစ္ျမစ္သည္"ေရႊ"ဂတ္(စ္)စီမံကိန္းျဖစ္သည္။ "ေရႊ"ဂတ္(စ္)စီမံကိန္းအား အရပ္သား အေရၿခံဳထားသည့္ စစ္အာဏာရွင္မ်ားေအာင္ျမင္စြာ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္လွ်င္ ထိုမွရရိွေသာ ဝင္ေငြျဖင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး သက္ဆိုးရွည္စြာအုပ္ခ်ဳပ္သြားႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ အရပ္သားအစိုးရတစ္ပိုင္း စစ္အာဏာရွင္မ်ား သက္ဆိုးရွည္ေစမည့္"ေရႊ"ဂတ္(စ္)ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေပသည္။ ယခုလက္ရိွအခိ်န္တြင္ အရပ္ဝတ္တစ္ပိုင္း အာဏာရွင္အစိုးရမွ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနသည့္"ေရႊ"ဂတ္(စ္)ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းအား ျမန္မာလူထုတစ္ရပ္လံုးမွ မိမိတို႔ ရသင့္ရထိုက္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကိုရရိွရန္ မႀကိဳးစားဘဲ ဒီအတိုင္း လက္ပိုက္ၾကည့္ေနၾကမည္ဆိုပါက ေနာင္လာေနာင္သားမ်ားအတြက္ တာဝန္မေက်သူမ်ား ျဖစ္ၾကေပလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ျပည္သူျပည္သားမ်ားပီပီ စစ္မွန္သည့္ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ တျခားရသင့္ရထိုက္သည့္ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာမ်ားကို ရရိွရန္ အားလံုးပူးေပါင္း တိုက္ပဲြဝင္သြားၾကပါဟု တိုက္တြန္းႏိုးေဆာ္လိုက္ရပါသည္။  arakan times

ရခုိင္သား နိမ့္က်လာ ႏွင့္ ရခုိင္သား ႏွိမ့္ခ် ခံထားရလာ

..................................................................

ကြ်န္ေတာ္ရုိ႔ တိစြာ ရခုိင္ျပည္ၾကီးကုိ ဇာပုိင္ေကာင္းေအာင္တည္ေဆာင္ဖုိ႔ အနာဂါတ္ရခုိင္ျပည္ၾကီးကုိ သာယာေအာင္ ဇာပုိင္လုပ္ကတ္ဖုိ႔ အဘက္ဘက္ ကစဥ္းစားနိန္ကတ္တယ္.. အဂု ဆုိေက
မ်ဳိးဆက္သစ္လုိ႔ေျပာလုိ႔ရေရ ကြ်န္ေတာ္ရုိ႔ လက္ထဲကုိ ရခုိင္ျပည္ေရာက္ရွိလာပါရာ... ေယခါ လူငယ္အမ်ားစု စြာ ရခုိင္သား၊သူ ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ၾကီး တိစြာ နိမ့္က်ေရ ဆုိေရ အျမင္စြာ ျမင္လာကတ္ေတ..
ယင္းအျမင္စြာ ရခုိင္ျပည္အနာဂတ္အတြက္ ကေကာင္းဆုိး၀ါးေရ အျမင္တစ္ခု ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္ပါလတ္ပါရာ.. ရခုိင္သား၊သူ ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ၾကီးကုိ ႏွိမ့္က်ေရ အျမင္ရွိလာေက ရခုိင္သား၊သူ ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ၾကီး
ထက္သာလြန္ေရ ႏုိင္ငံျခားသား ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္တိကုိ အားက်လာကတ္ပါေရ.. အားက်လာခါ သူရုိ႔ ပါးက အျမင္၊ သူရုိ႔ပါးက အေတြးအေခၚ ႏွင့္ သူရုိ႔ ယဥ္ေက်းမူတိကုိ အတုယူမွန္းမသိ ယူလာျပီးေက
ရခုိင္သားတိ ကုိယ္ပုိင္ ယဥ္ေက်းမူ၊ ကို္ယ္ပိုင္ ရပ္တည္ခ်က္တိစြာ ေပ်ာက္ဆုံးပါလတ္ေက အနာဂါတ္ ရခုိင္ျပည္ၾကီးအတြက္ အင္အားတိေပ်ာက္ဆုံးလားဖုိ႔လမ္းစျဖစ္ပါလတ္ပါရာ...

ဇာေၾကာင့္ ရခုိင္သား၊သူ ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ၾကီး နိမ့္က်ေရ အေတြးအေခၚတိ ရွင္သာလာကတ္ေလ ရခုိင္ျပည္ၾကီး လက္ရွိခံစားနိမ္ရေရ ဒုက္ခ တိတိက်က် ဆန္းစစ္မူ အားနည္းျပီးေက ၊
ရခုိင္ျပည္ၾကီး မွာ လႊမ္းမုိးခေရ အတိတ္ဆုိး သမို္င္းတိ ႏွင့္ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ စိတ္ပုိင္ဆုိင္းရာ က်ဆင္းလာမူ ႏွင့္ ကုိယ္ရုိ႔ တိ ပုိင္ဆုိင္ထားမူ တိကုိ ေလ့လာ မူအားနည္းလုိ႔ျဖစ္ပါေရ...

ရခုိင္သူ၊သား ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္ၾကီးက် နိမ့္က်နိန္စြာ မဟုတ္ပါ ႏွိမ့္ခ်ခံထားရစြာျဖစ္ေတ ဆုိစြာကုိ ျမင္စီခ်င္ပါေရ.. ႏွိမ့္ခ်ခံထားရလုိ႔ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်ဆင္းမူရာျဖစ္ေတ..
ရခုိင္သူ၊သား တိ နိမ့္က် နိန္လုိ႔ အဂုပုိင္ ဒုက္ခ တိေရာက္နိန္စြာမဟုတ္ဆုိစြာကုိ သေဘာေပါက္ဖုိ႔လုိပါေရ...

နိမ့္က်ေရ လူမ်ဳိးဆုိစြာ အခြင့္အလမ္းဇာေလာက္ပင္ပီးပီး ဆင္းရဲဒုက္ခက ရုန္းမထြက္ကတ္ ျမင့္ျမတ္ေအာင္မၾကဳိးစားကတ္စြာကုိ နိမ့္က်ေရလူမ်ဳိးလုိ႔ရာသတ္မွတ္ႏဳိင္ျပီးေက

ႏွိမ့္ခ်ခံထားရေရလူမ်ဳိးဆုိစြာ အခြင့္အလမ္း ပိတ္ေလွာင္မူခံရေရလူ၊ ကုိယ္ရုိ႔ အခြင့္အေရးကုိ အားၾကီးလူတိက ယူထားေရ၊ ၾကဳိးစားမူတိအတြက္ ထြက္ေပါက္တိက ပိတ္ေလွာင္ခံထားရေရ ဆုိေက ယင္းယွင့္စြာ ႏွိမ့္ခ်ခံထားရေရလူမ်ဳိးပါ...

မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္ေခ်တိ ေဒခ်င့္ႏွစ္ခုကုိ မကြဲျပားေက ကုိယ္ရုိ႔ လုပ္နိန္ကတ္စြာ က သဲထဲ ရီသြန္ပုိင္ ျဖစ္ရုံမက ရခုိင္ျပည္ၾကီး အနာဂါတ္အတြက္ ေမွးမွိန္ႏုိင္ေရ အေတြးအေခၚတိ ေနာက္လာကတ္ဖုိ႔ မ်ဳိးဆက္သစ္တိကုိ လက္ဆင့္ကမ္းပုိင္ျဖစ္လားကတ္ဖုိ႔ စြာကုိ ကေကာင္းစုိးရိမ္ပါေရ...

ရီသူရဲေကာင္း  facebook

Kokhing Khing shared ၾကက္ဖ ၾကီး's photo.

ဒီ မေအေပးကုိ ေရေဝးျမန္ျမန္ပုိ ့မွျဖစ္မယ္ .....

Kokhing Khing shared ၾကက္ဖ ၾကီး's photo.

ဒီ မေအေပးကုိ ေရေဝးျမန္ျမန္ပုိ ့မွျဖစ္မယ္ ..... facebook

ABSDF ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဆြးေႏြး

2012-12-20

ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား မ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF) ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဒီကေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔က UNA ေခၚ ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႔က ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

Photo: RFA

absdf-una-meeting

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေခတၱ အလည္ေရာက္ရိွေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး ABSDF ဥကၠဌ ဦးသံခဲ ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ဟာ ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႔ UNA မွ တာဝန္ရိွသူေတြနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ၉ မိုင္မွာရိွ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ဦးခြန္ထြန္းဦး ေနအိမ္မွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး လက္ရိွ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေျခေနေတြကို အျပန္လွန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။
တကယ္လို႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားမ်ား အဖဲြ႕နဲ႔ ABSDF တို႔ ပူးတဲြက်င္းပဖို႔ ေျပာဆိုေနတဲ့ ပါတီေပါင္းစံု ညီလာခံတခုျဖစ္လာရင္ UNA အေနနဲ႔လည္း အဖြဲ႔ဝင္ ပါတီေတြရဲ႕ သေဘာထားကိုရယူၿပီး တက္ေရာက္သင့္ မသင့္ ဆံုးျဖတ္သြားမယ္လို႔ UNA ဥကၠဌ ဦးခြန္ထြန္းဦးက RFA ကို ေျပာပါတယ္။
ABSDF ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ၈၈မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားမ်ားအဖဲြ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ မေန႔က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးစဥ္က အင္အားစုေပါင္းစံု ပါဝင္တဲ့ ညီလာခံတစ္ရပ္ကို လာမယ့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ဆံုးထား က်င္းပႏုိင္ေအာင္ ပူးေပါင္းႀကိဳးစားၾကဖို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါ။
ဒါေပမယ့္ အဲဒီအခ်ိန္ဟာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ အခ်ိန္နဲ႔ အလြန္နီးကပ္ေနတဲ့ အတြက္ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြ၊ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြ အတြက္ အဆင္ေျပမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဦးခြန္ထြန္းဦးက ေျပာပါတယ္။
ဒီကေန႔ က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲကို ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ SNLD ၊ ဇိုမီးဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ မြန္ဒီမိုကေရစီပါတီ၊ ရွမ္းျပည္ကိုးကန္႔ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ အစရိွတဲ့ UNA အဖြဲ႔ဝင္တိုင္းရင္းသားပါတီေတြက တာဝန္ရိွသူေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။                        RFA

မသီတာေထြး အေရးေၾကာင့္ ရြာကိုမလာရဟု တားျမစ္ ပိတ္ပင္ခံထားရသူ ရြာျပန္လာ၍ ေထာင္ (၁) ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံရ

ေမာင္ရမၼာ
ရခိုင္ျပည္နယ္ ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ စံျပေက်းရြာတြင္ မသီတာေထြး ေသဆံုးျပီးေနာက္ လံုေဆာ္မူမ်ား ျပဳလုပ္သည့္ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ ရြာသုိ႕ ျပန္မလာရဟု ခံ၀န္ခ်က္ျဖင့္ ရဲက ရြာထဲမွ ႏွင္ထုတ္ခံထားရသူ တစ္ဦး ရြာျပန္လာသျဖင့္ ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ တရားရံုးက ေထာင္ (၁) ႏွစ္ ခ်လိုက္သည္ဟု သိရသည္။

မသီတာေထြး တို႕ေန ရပ္ ေက်ာက္နီေမာ္ ေက်းရြာ။

သူ႕မွာ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီ၀င္တစ္ဦး ျဖစ္သူ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာမွ  ဦးေမာင္ဖိုးဦး၏ သား ကိုလွသြယ္ အသက္ (၃၈) ႏွစ္ ျဖစ္သည္။
ကိုလွသြယ္အား ခံ၀န္ခ်က္ ကတိေဖါက္ဖ်က္မႈျဖင့္ ရမ္းျဗဲတရားရံုးက ယေန႕ ဒီဇဘၤာလ ၂၀ ရက္ ယေန႕တြင္ ေထာင္ဒဏ္ (၁) ႏွစ္ ခ်မွတ္လိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။
“ ကိုလွသြယ္ကို ဖမ္းရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက သူ႕ကို ေက်ာက္နီေမာ္မွာ လႈံေဆာ္မႈ ျပဳလုပ္သူ ျဖစ္တယ္ဆိုျပီး ေက်ာက္နီေမာ္ ကို မလာဖို႕ ရဲဆီမွာ ၀န္ခံကတိ ျပဳလုပ္ျပီး လက္မွတ္ ေရးထိုးထားရပါတယ္။ မေန႕က သူက ေက်ာက္နီေမာ္ကို လာတဲ့ အတြက္ ၀န္ခံကတိကို ေဖါက္ဖ်က္တယ္ဆိုျပီး ေက်ာက္နီေမာ္ရဲက ဖမ္းဆီးပါတယ္။ ဖမ္းျပီး ခ်က္ခ်င္း ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ တရားရံုးကို ပို႕ပါတယ္။ တရားရံုးက ၀န္ကတိ ေဖါက္ဖ်က္မႈနဲ႕ ဒီေန႕ ေန႕လည္ ၁၂ နာရီခြဲအခ်ိန္မွာ ေထာင္တစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္လိုက္ပါ တယ္” ဟု ရမ္းျဗဲေဒသခံ တစ္ဦးက နိရဥၥရာသို႕ ေျပာသည္။
ကိုလွသြယ္မွာ ေဒသ အေျခအေန ေအးခ်မ္းေနျပီ ျဖစ္သျဖင့္ ျပန္လာျခင္း ျဖစ္ျပီး ယခုကဲ့သို႕ ေထာင္ခ်မည္ဟု မထင္ခဲ့ေၾကာင့္ ရမ္းျဗဲေဒသခံက ဆက္ေျပာသည္။
“ ကိုလွသြယ္ကို ရြာအျပန္ လမ္းမွာ ရဲက ဖမ္းဆီးျပီး ရမ္းျဗဲကို ယူလာပါတယ္။ ရဲက ကိုလွသြယ္ကို ေရွ႕ေန ငွားမလားလို႕ ေမးေတာ့ ကိုလွသြယ္ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္တာက တေၾကာင္း၊ ေထာင္က်လိမ့္မယ္လို႕ မထင္တာက တေၾကာင္းေၾကာင့္ ေရွ႕ေန မငွား ဘူးလို႕ ျပန္ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရဲက သူ႕ကို တရားရံုးသို႕ တိုက္ရိုက္ပို႕ျပီး ခုလို အမူကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယေန႕ တရားရံုးတြင္ စစ္ေဆးရာတြင္ ကိုလွသြယ္က မိမိမွာ  ျပည္ခိုင္ျဖိဳး ပါတီ၀င္တေယာက္ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ပါတီ ကိစၥအျပင္ ဗိုလ္မွဴးေက်ာ္ခိုင္ ေက်ာက္နီေမာ္ကို လာရန္ရွိသည့္ အတြက္ သြားေရာက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ထြက္ဆို ခဲ့ေသာ္လည္း ခံ၀န္ခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖါက္သည္ဟု ဆိုကာ ရမ္းျဗဲျမိဳ႕နယ္ တရားသူၾကီး ဦးမ်ိဳးေအာင္က ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ အမိန္႕ ခ်မွတ္လိုက္သည္ဟု တစ္ျခား ရဲသား တစ္ဦးကလည္း အတည္ျပဳ  ေျပာၾကားသည္။
ယခုကဲ့သို႕ တစံုတရာ အမူကို ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးေမးျမန္း မရွိသည့္ အျပင္ အယူခံ၀င္ခြင့္ မရဘဲ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည့္အေပၚ အဆိုပါ ရမ္းျဗဲေဒသ ခံက သူ၏ အျမင္ကို ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။
“ အခု ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတက ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေရးအခင္းမွာ ပါတီေတြက လူေတြ တိုက္ရိုက္ ပါ၀င္ ပတ္သက္ ေနတယ္လို႕ ေျပာထားတဲ့အေပၚမွာ သူတို႕ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီက ပါတီ၀င္ေတြကိုလဲ ခုလို ပါ၀င္ပတ္သက္လာရင္ ေထာင္ခ်တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး လုပ္ျပ လိုက္တာလို႕ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွ  ေနာက္ထပ္ တျခား ပါတီက လူေတြကို အေရးယူႏိုင္မွာကိုး။ တစ္ျခား ပါတီ၀င္ေတြကို ဘယ္လို လုပ္လာမလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
ကိုလွသြယ္ကို ရမ္းျဗဲတရားရံုးမွာ ေန႕လည္ ၁၂ နာရီခြဲတြင္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္လိုက္ျပီးေနာက္ ေန႕လည္ ၂နာရီခြဲတြင္ ေက်ာက္ျဖဴ အက်ဥ္းေထာင္သို႕ ယူေဆာင္သြားေၾကာင္း သိရသည္။  narinjara

အမင္သား၏လြမ္းဆြတ္သံ

အို အမင္
သဇင္တိလည္း ၀ီ၀ီဆာလို႔ ပြင့္နီေရ
အမင္ၿမီမွာ လီေခ်သြတ္သြတ္ တိုက္နီယင့္
သဇင္ရိပ္ေအာက္ အမင္ဇာလုပ္နီပါလဲ --။

အို အမင္
အမင္သားေခ် လွပေရသဇင္တိနန္႔
အီးျမေရ အမင္အရိပ္ေအာက္ကို
အၿမဲတမ္း အတြက္ရနီပါေရ --။

အို အမင္
သားနန္႔အမင္ရို႔ ဘ၀တိစြာ
အသက္ရွင္လွ်က္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့နီကတ္ေတ
ေယဇူးနန္႔ အမင္၏သား ေအာင္ျမင္မႈနန္႔ လာဖို႔နိကို
အမင္အိုက သဇင္ရိပ္ခိုလို႔
ေစာင့္ႀကိဳႏိုင္ပါခန္႔သိမ့္လား --။

အို အမင္
အခုပိုင္ မလွပေရ ကံၾကမၼာ
ယုတ္မာရက္စက္ေတ အဖိႏွိပ္ခံဘ၀တိ
လြတ္ေျမာက္လာဖို႔ နိကို
ႀကိဳးစားယင္းနန္႔ အခုဘ၀ မဆံုျဖစ္ေကလည္း
ေနာင္သံသရာ ဘ၀ကနီၿပီး
နားလည္ခြင့္လႊတ္ ပီးပါလီ --။

ခိုင္နီလ (လျခမ္းၿမီ)

ႏြီအလြမ္း (၀တၳဳတို)

ႏြီရာသီကိုေရာက္လာပ်ာယ္။ အပူသွ်ိန္က အာကာကို အေငြ႕ပ်ံတက္နီသည္။ ေမာင္နီတေယာက္ အိမ္ရွိ သရက္ပင္ေအာက္ ႀကိမ္ကုလားထိုင္မွာ ထိုင္နီသည္။ အာကာမွာ တိမ္မဟိ။ အယင္ကႏြီရက္တိႏွင့္မျခား အလွပလွ။ ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္ျဖစ္လို႕ ကေလေခ်တိ စြန္တင္နီကတ္သည္။ စြန္အခ်င္းခ်င္းသိမ္းနီကတ္စြာကို ေမာင္နီျမင္ရေရအခါ သူအေခ်က ျဖစ္ခရေရဘ၀ကို ေအာက္မိမိသည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ အိမ္ေနာက္ေဖးအုန္းပင္က ဥၾသတြန္သံကိုလည္း ၾကားနီရသည္။ ေအပိုင္ႏြီရာသီတိ ကန္ကမကန္ ေမာင္နီဘ၀မွာ ေက်ာ္ျဖတ္ဖူးသည္။ အခုအခ်ိန္မွာ ေမာင္နီသည္ စြန္တင္ခေရေမာင္နီမဟုတ္ပ်ာယ္။ အဖိုးသွ်င္ေမာင္နီျဖစ္နီပ်ာယ္။

တခ်ိဳ႕ေသာႏီြရက္မ်ားကဆိုလွ်င္ ေမာင္နီသည္ လူငယ္ဘ၀ကို ပိုင္ဆိုင္ဖူးသည္။ လူငယ္ပီပီ တက္တက္ႄကြႄကြ။ စိတ္ယင္လက္ယင္ဟိသည္။ အပင္တက္၊ ရီကူး၊ သူငယ္ခ်င္းတိႏွင့္ ေပ်ာ္ခသည္။ ေမာင္နီမွာ ေကာ့နီေရမ်က္ေတာင္၊ ေက်ာ့နီေရဆံပင္၊ ခိုင္ေရသြား ဟိခဖူးသည္။ တခါတရီ သူငယ္ခ်င္းတိဆံုလို႕ သရက္သီးငါးပိဆားရည္စားခ်င္ေက ရွိဆံုးက အပင္တက္စြာ ေမာင္နီ။

ယင္းခ်င့္တိကို စိုင္းစားေက ေမာင္နီသည္ အခုအခ်ိန္မွာ ယိုင္တိယိုင္တိုင္လားနီရေရသူ႕ဘ၀ကို သနားမိသည္။ အခုအခ်ိန္မွာ ျဖဴနီေရသူ႕ဆံပင္၊ မႈန္နီေရသူ႕မ်က္စိကို ပြတ္ၾကည့္နီမိသည္။ တခါတရီ ကုိယ့္စြာကိုေတာင္ မယံုခ်င္။ ဟုတ္ပါေရ ေအခ်င့္စြာ ေမာင္နီမွေမာင္နီအစစ္။ အက္ဒီဆန္ကိုအားက်ဖူးေရ ေမာင္နီ၊ ဟိုခ်ီမိန္းကို ေလးစားဖူးေရေမာင္နီ။ ေအပိုင္ ၾသတြန္ေရႏြီရက္တိမွာ ခရီးရွည္လားခဖူးသည္။ ဘုရားလည္းဖူး၊ လိပ္ဥလည္းတူးယက္ပင္းေလ။ ျမစ္ကမ္းေယာင္ဘုတ္စီးယင္းပ်ံနီကတ္ေတ ဆိုက္ေဘးရီးယားငွက္တိကိုၾကည့္ပ်ာယ္ လြတ္လပ္မႈကိုခံစားဖူးခသည္။ ငွက္တိပိုင္ အာကာမွာအေတာင္ေပါက္လို႕ ပ်ံပစ္လိုက္ခ်င္သည္။ လက္ဟိဘ၀ႏွင့္ မေရာင့္ရဲႏုိင္ခ။ ေမာင္နီခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈတိ၊ ေဘာင္တိ၊ အကြပ္တိကို ရြံပါလတ္သည္။ ယင္းခ်င့္စြာ ေမာင္နီလူပ်ိဳေပါက္စဘ၀ကေလ။

ေမာင္နီအသက္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္မွာ မိသားစုႏွင့္ ကဲြလားခရသည္။ လံုးခ်င္းက်န္မႈရသကုိ ခံစားခရသည္။ ေအခ်င့္ကုိ ေ၀ဒနာတခုလို႕ သူသတ္မွတ္ေတအခ်ိန္ကပင္ အရက္ႏွင့္ဆီးလိပ္ကို စေသာက္တတ္လာသည္။ ေမာင္နီခႏၶာကိုယ္ထဲကသြီးတိေရ သူ႕ကို စကားလံုးမဟိေရ ဘာသာတမ်ိဳးႏွင့္ မိတ္ဆက္လာသည္။ ေမာင္နီမွာ ေျပာစရာစကားမဟိ။ အရက္ႏွင့္ဆီးလိပ္ကို ဖိလို႕ေသာက္ၾကည့္မိသည္။ သာယာေရသံစိုင္ၾကားမွာ လက္ပိုက္ကူးၾကည့္မိသည္။ သူ႐ို႕ကမဟုတ္၊ မဟုတ္ဟုျငင္းသည္။ ယေက သူ႐ို႕ ပဇာကို အလိုဟိပါေရလဲ။ ေမာင္နီျပန္မိန္းေကလဲ ့မၾကားကြန္ေဆာင္နီကတ္သည္။ ေနာက္ဆံုး ေမာင္နီသေဘာေပါက္လာသည္။ သူ႐ို႕တိ ေတာင္းဆိုနီစြာက ေမာင္နီအတြက္ ဘ၀အေဖာ္။ ယင္းပိုင္ႏွင့္ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ငါးမွာ ေမာင္နီမယားရသည္။

ေမာင္နီမယားရေရအခ်ိန္မွာလည္း ေအပိုင္ႏြီခါေလ။ အိမ္ရွိက ရြက္ႄကြီပင္ကိုၾကည့္ယင္း လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ရွိျဖစ္ေနာက္ေၾကာင္းေျပာပ်ာယ္ ေပ်ာ္ရသည္။ အိမ္သွ်င္မမ်က္ႏွာကိုၾကည့္ပ်ာယ္ ေတးျခင္းဆိုလို႔ ေပ်ာ္ခသည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္မႈအရသာကို ေျပာင္းျပန္ခံစားလာမိသည္။ အယင္က ဥၾသတြန္စြာကို ဇာႏွင့္လည္းႏႈိင္းမရဆိုေရေမာင္နီ အခု သူ႕မယားအသံက ငွက္ျမည္သံထက္ သာယာနီျပန္သည္။ ေမာင္နီအသက္ႀကီးပါလတ္ပ်ာယ္မနားေယ။

သူ႐ို႕လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ပထမဆံုးသားကိုရေရအခါ ဘေဇာင္ေပ်ာ္လဲမသိ။ သူ႕ကုိ ဘာဘာလို႕စေခၚေရအခ်ိန္စြာ ႏြီရာသီေလ။ ယင္းအခ်ိန္မွာ ရာသီေလးလလံုး ဥၾသအသံကို သူနားမစိုက္ခ။ ငွက္ကေတာ့ အိမ္ေနာက္ေဖးအုန္းပင္ထက္မွာ ျမည္ၿမဲျမည္လီဖို႕ရာ။ ေမာင္နီ လူပ်ိဳခရီးထြက္ခါက အိမ္ကိုျပန္မလာခ်င္ခ။ ရက္တိကို သေဘာက္ဖ်ာပိုင္ ျဖန္႕ထားခ်င္ခသည္။ အခု သားမယားႏွင့္ခဲြနီရေက အိမ္ျပန္ဖို႕က်ည္းတြက္နီမိသည္။ ေမာင္နီမွာ ေနာက္ထပ္သားတေယာက္၊ သမီးတေယာက္ရသည္။ သူ႐ို႕တိမႀကီးခင္ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ အယင္ကပိုင္ သစ္ရြက္လႈပ္စြာကိုၾကည့္လို႕ ကဗ်ာမဆန္ႏိုင္ပ်ာယ္။ လယ္ျပင္မွာ စြန္တင္ဖို႕လားခေရသားအတြက္ စိတ္ပူရ၊ သားႏွစ္ေယာက္ေနာင္ရီးအတြက္ စိုင္းစားရ၊ ဘ၀ကာလတခုကို ျဖတ္သန္းရျပန္သည္။ ခရီးထြက္လားခေရသားႀကီး အခ်ိန္တန္လို႕ အိမ္ျပန္ေရာက္မလာေက မမပီပီစိတ္ပူတတ္ေတ အိမ္ကမယားကို ေခ်ာ့ရသည္။ အဲေလ သူလည္း ေမာင္နီအေခ်ခါပိုင္ အိမ္ျပန္ဖို႕ကို ႀကိဳးအရွည္ႀကီးမသန္ႏွင့္ လံထားလီဖို႕။ လြတ္လပ္မႈကိုရွာၿပီး သြီးကေတာင္းဆိုခ်က္ကို ျငင္းႏိုင္လီဖို႕မဟုတ္။ ယင္းပိုင္ သိတတ္ေတအခ်ိန္မွာ ေမာင္နီအသက္ သင့္ေအာင္ေခ်ႀကီးနီပ်ာယ္။

သူ႕ဘ၀ကို ခြန္အားႏွင့္ ႐ုန္းခသည္။ ႏုိင္ဖို႕က်ည္း ေမွ်ာ္လင့္ခသည္။ အခုအသက္ ခုႏွစ္ဆယ္ေက်ာက္ေရအထိ သူ႕ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈတိ ဟိခေရပိုင္၊ မေအာင္စြာတိလည္း တပံု။ ေနာက္မွ ဘ၀ဆိုစြာ ေအခ်င့္ပါကားလို႕ နားလည္လာၿပီး အဟိကိုအဟိအတိုင္း ပကတိကို ပကတိအတိုင္းျမင္လာသည္။ သားသမီးတိလည္း အေတာင္စံုလို႕ လီဟုန္စီးပ်ာယ္ ပ်ံလားခကတ္သည္။ သူ႐ို႕လည္း ေမာင္နီျဖတ္ခေရႏီြရက္တိကုိ အသိုက္အအံုေဆာက္ၿပီး ပ်ံသန္းနီကတ္ပ်ာယ္။ တနိနိတခ်ိန္ခ်ိန္မွာ သူ႐ို႕ဘ၀ကိုသူ႐ို႕ စိုင္းစားလာကတ္လိမ့္မည္။ ယင္းအခ်ိန္မွာ သူ႐ို႕တိ ပဇာလုပ္ကတ္ဖို႕လဲ ေမာင္နီမသိ။

လုပ္စရာမဟိေရ ေအပိုင္၀ါၾကီးတလံုးအတြက္ ႏီြတရက္မကုန္ႏုိင္ပါ။ မွန္သားေရာင္အာကာျပင္မွာ မိုးရိပ္တိကင္းစင္လို႔ ရင္ထဲမွာတမ်ိဳးႀကီး။ အခ်ိန္တန္လို႔ အိမ္ျပန္ကတ္ေတ ငွက္တိလည္း အာကာထဲမွာတ၀ဲ၀ဲ။ ကုလားထိုင္ေဘးက ၀ါးရင္းတုတ္ကိုေကာက္ၿပီး ရပ္ေစာက္ရပ္လိုက္သည္။ အစအဆံုးမဟိေရ သံသရာေဘာ္လံုးထဲမွာ အဆံုးသတ္ေတ တိုက္တလံုးကို ေမာင္နီေဆာက္ရခန္႔သိမ့္။ ။

ေမာင္ေမာင္ (စစ္ေတြ)

သုေတသီ

သုေတသီဟု
ပညတ္ျပဳေသာ
ဗဟုသုတ
လြန္ႄကြယ္၀ေသာ ဆရာ --။

ကမၻာ့သမိုင္း
ျဖစ္စဥ္တိုင္းကို
ပိုင္းျခားေ၀ဖန္
တိက်မွန္ေသာ ဆရာ --။

ျမန္မာရာဇ၀င္
က်မ္းစံုလင္ကို
ရင္သတ္မိေမာ
ေဟာေျပာႏိုင္ေသာ ဆရာ --။

ပိဋကတ္သံုးဖံု
အလံုးစံုကို
အာဂံုေဆာင္လွ်က္
ႏႈတ္က်က္ရေသာ ဆရာ --။

ရခိုင္သမိုင္း ရခိုင္စာက်
ေလ့လာႀကိဳးကုတ္
ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ရန္
သူက မိကြန္ေဆာင္နီ၏ --။

ဟက္ကရီက်မသား
၀မ္းဖားဖား
ကားရီကားရား
၀က္ပိုင္ေယွာင္စား
၀က္ပိုင္ေယွာင္လား --။

ဘဲြ႔လံုးထီးထီး
ထန္းသီးလံုးပိုင္ေယွာင္ႀကီး
ဓျပဳတ္သီးပိုင္ေယွာင္ႀကီး
(လီးလိုက္ေတပင္) ထမ္းလို႔မပါ
ကာလနာ --။

ေမာင္ေဂါက္ (ရခိုင္ျပည္)

က၀ိအေမာ္ ခိုင္မဟာပညာေက်ာ္

ရခိုင္ျပည္ႀကီး လြတ္လပ္ရီးတြက္
အသက္ကိုပီး သြီးေခ်ာင္းစီးေလာ့
လက္သီးလက္ေမာင္း ေျဖာင္းေျဖာင္းဆန္႔တန္း
လမ္းေကာင္းညႊန္ေျပာ သူေဆာ္ၾသ၏ --။

အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာမွာ
ကြယ္ကာမေပ်ာက္ တိမ္းမေမွာက္ေအာင္
ဂုဏ္ေရာင္ဘုန္းမီး ညီးညီးေတာက္ေအာင္
အာေပါက္ေအာင္ေျပာ သူေဆာ္ၾသ၏ --။

သို႔ပါေသာ္ျငား
သူေဆာ္ၾသစာ ကဗ်ာမွာကား
ျမန္မာပိုင္ေယွာင္ျဖစ္နီသတည္း --။

သူမ်ားနေခါင္းႏွင့္ အသက္လွ်ဴ
သူမ်ားလွ်ာႏွင့္ အငွားယက္ေက
မရွက္လားေ၀း သူငယ္ခ်င္း --။

ျမင္လိုက္ေကပင္ အံလိုက္ခ်င္သည္
ရင္မွာ နလံုးပ်ိဳ႕ေသာေၾကာင့္ --။


(၀ရင္းတုတ္)

(သမိုင္းေၾကာင္းကိုေလ့လာစီခ်င္သည္)

ရခိုင္ကမ္းေျမာင္ေဒသသည္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာင္ႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ဟိိျပီး၊ ပင္လယ္လိႈင္းႀကီးလိႈင္းငယ္ရို႕သည္ ကမ္းေသာင္နဖူးသို႔ တဘုန္းဘုန္းရိုက္ခတ္လ်က္ဟိသည္။ ရခိုင္ကုန္းတြင္းေဒသတြင္ ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္ အလြန္ေပါမ်ားျပီး ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားသည္ ပင္လယ္ထဲသို႔ စီး၀င္သည္။ ေျမာက္ပိုင္းရိွ (နတ္ျမစ္၊ မယူျမစ္၊ ကုလားတန္ျမစ္၊ ေလးျမိဳ႕ျမစ္) မ်ားတြင္ ျမစ္လက္တက္ေပါင္းမ်ားစြာဟိသည္။ ေတာင္ဘက္၌ ျမစ္တို၊ ေခ်ာင္းတိုမ်ားသည္ အရွိမွအေနာက္သို႔ စီးဆင္းသည္။

ထင္ရွားေသာျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ (ဒလက္ေခ်ာင္း၊ အမ္းေခ်ာင္း၊ မအီေခ်ာင္း၊ လမူးေခ်ာင္း၊ ဆားျပင္ေခ်ာင္း၊ တန္းလြဲေခ်ာင္း၊ ေတာင္ကုတ္ေခ်ာင္း၊ သေဌးေခ်ာင္း၊ ျပည့္ေခ်ာင္း၊ သံတြဲျမစ္၊ က်ိန္တလီေခ်ာင္းႏွင့္ ဂြေခ်ာင္း) ရို႕ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားတြင္ ျဖားရီအတက္အက်ဟိသည္။ ျဖားအတက္တြင္ ပင္လယ္ငါးမ်ားသည္ ကုန္းတြင္း ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားသို႔ ဒိုးယိုေပါက္၀င္ေရာက္၍ ရခိုင္ျပည္တြင္ သားငါးပုဇြန္အလြန္ေပါမ်ားသည္။

ရႈတိုင္းသာစြ ရခိုင္ၿမီ

ကဗ်ာဆရာရို႕က ရခိုင္ေဒသကို “ရိုးမေတာင္ဆိုင္း၊ ပင္လယ္၀ိုင္း၍၊ ရႈတိုင္းသာစြ၊ ရခိုင္ၿမီ” ဟူ၍လည္းေကာင္း။ “ၿမီျပင္က်ယ္၀င္း၊ လယ္ယာခင္းႏွင့္၊ အင္းအိုင္ျမစ္ေခ်ာင္း၊ ပင္လယ္ေၾကာင္းႏွင့္” ဟူ၍လည္းေကာင္း။ “က်ယ္ျပန္႔လွစြာ၊ ကၽြန္းဦးၿမီမွာ၊ သၿပီခလို႔၊ ေရာင္ျမ၀ီ၀ီ၊ ေအာင္ျခင္းညံ၍၊ ေအာင္သံက်ဴးလို႔၊ ဇမၺဳဒီမွာ၊ သညီေ၀ါဟာ၊ ေထာပနာႏွင့္၊ ႀသဘာေသာင္းေသာင္း၊ သတင္းေပၚ၍၊ နင္းေက်ာ္ဘိေက၊ သရီေခ်ာင္းတြင္၊ မင္းေကာင္းႀကိမ္ဖန္၊ ဗဟိုရ္ညံ၍၊ စည္သံရိုက္ဟီး၊ ေရႊနန္းေဆာင္ျဖင့္၊ ေျပာင္ေျပာင္ညီးေက၊ ၿမိဳ႕ႀကီးဓညာ” စသည္ျဖင့္လည္းေကာင္း စာဖြဲ႕ဆိုထားၾကပါသည္။

ငါးမ်ားရခိုင္အေခၚ

ဤရီဤၿမီႏွင့္အတူ ရွိပေ၀သဏီကပင္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ ရခိုင္သားမ်ားႏွင့္အတူ ဒိုးတူေပါင္ဖက္ နီထိုင္လာခသူမ်ားဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ရခိုင္မ်ားသည္ ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္ ပင္လယ္၀ိုင္းလွ်က္ မြီးဖြားလာၾကသူမ်ားျဖစ္ရာ တနည္းအားျဖင့္ ရခိုင္ငါးမ်ိဳးစံုႏွင့္အတူ ၀ိုင္းရံၾကီးျပင္းလာသူမ်ားပင္ မဟုတ္ပါလား။ ရခိုင္ငါးမ်ားတြင္ ကိုယ္စီကိုယ္စီ ရခိုင္အေခၚနာမ ဟိၿပီးသားျဖစ္ပါသည္။

ငါးသရြဲမင္းက်ား၊ ဘီသွ်ပ္တရာ၊ ငါးေခြးပနီ၊ ပင္လယ္ငါးခူ၊ ငါးသလဲထိုး၊ သင္ေပါင္းထိုး (ေခၚ) သေဘၤာထိုး၊ ငါးေတာက္တူ၊ ငါးခ်ိဳင့္ၾကား၊ ငါးပတုန္၊ ေဒါင့္ဒနာ၊ ငါးရင္းကုန္း၊ ရုဇနား၊ ငါးကန္႔ဗ်ိဳင္၊ ငါးကုန္းညိဳ၊ မ်က္ဆံက်ယ္၊ ငါးဒါးလြယ္၊ ငါးပသြင္၊ စံလွေမ၊ ငါးဒလာ၊ ငါးသရြဲ၊ ငါးစရိုင္း၊ ငါးႏုသန္း၊ ငါးနံ႔သာ၊ ငါးစလံုး၊ ငါး၀မ္းပူ၊ ငါးရစ္မ၊ ငါးပယံု၊ ငါးကန္သား၊ ငါးသေပြ၊ ၀ါမရွီ၊ ငါးလ၀ါ၊ ငါးပါးသွ်င္း၊ ငါးနီတူ၊ ဗရဲဂါး၊ မွ်ိဳင္ေသွ်၊ စြန္ေသွ်၊ဖက္ေသွ်၊ ခသွ်ာ၊ အာဖာ၊ ဘာသွ်ား၊ ငါးဆူ၊ ငါး၀ ၊ ရိုးရည္၊ ငါးညိဳ႔၊ ရီခူ၊ ရီေမ်ာက္၊ ရီၾကက္၊ ေဒါင္းေျပာက္၊ ပဂ်င္း စသည့္ ငါးအမည္မ်ားမွာ ရခိုင္သံပီသလွပါသည္။

အျခားရခိုင္ငါးမ်ားမွာ ငါးသတစ္၊ လက္ခြာ၊ ငါးတန္၊ ငါးျမင္း၊ ငမန္း၊ လိပ္ေက်ာက္၊ ျပင္သာလိပ္၊ ငါးရံ႕၊ ငါးခူ၊ ငါးျပီ၊ ငါးရက္ ၊ ငါးစြယ္၊ ငါးေၾကး၊ ငါးဖယ္၊ ငါးခံုး၊ ဂဏန္း၊ ၾကက္ဖားပုစြန္၊ ရီလားပုစြန္၊ ေရႊပုစြန္၊ ေက်ာက္ပုစြန္၊ ပုစြန္တက္၊ ပုစြန္စိတ္ စသည္ျဖင့္ အသီးသီးဟိသည္။

ရခိုင္ေဒသဥတုရာသီ

ရခိုင္ေဒသသည္ လီျပင္းၿပီး မိုၾကီးေသာေဒသျဖစ္သည္။ ႏွစ္စဥ္ မိုးရီခ်ိန္လကၼ (၂၀၀) ေက်ာ္ ရြာသည္။ ေဒသအေခၚ (ရမ္းေပါက္လီ၊ ဆင္ေခါင္းလီ၊ ကတၱရန္လီ) ရို႕မွာ ရခိုင္ပင္လယ္လီမ်ားျဖစ္သည္။ ႏြီေခါင္ေခါင္ လဆန္းလဆုတ္ ျဖားသီရက္မ်ားမွာေတာင္ ရခိုင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားသည္ သိသိသာသာ ရီေလ်ာ့က်လားေလ့မဟိပါ။ မိုးတြင္းခါဆိုလွ်င္ “၀ါဆို၀ါေခါင္၊ ရီေဖာင္ေဖာင္” ဆိုေရပိုင္ ရခိုင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားသည္ ရီၿဖိဳးလွ်က္ဟိပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ ရခိုင္ရီကိုႀကိိဳက္ၿပီး ရခိုင္ရီတြင္ေပ်ာ္သည္။ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ ရခိုင္ရီျမီသဘာ၀ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကိုခြဲခြာ၍ အျခားတပါးသို႔ လားခ်င္လိုစိတ္ဟိမည္မထင္ပါ။ ၀ိသမေလာဘသားမ်ား မေထာက္မညွာ ဖမ္းဆီးယူလားသည့္အခါမွသာ ပါေတာ္မူဘ၀သို႔ ေရာက္လားမည္ျဖစ္ပါသည္။

ပတ္၀န္းက်င္ကို ႏွံ႔ႏွံ႔စပ္စပ္သိ

ရွိရခိုင္မ်ားသည္ မိမိရို႕ပတ္၀န္းက်င္ဟိ ရခိုင္ငါးမ်ားအေၾကာင္းကို ႏွံ႔ႏွံ႔စပ္စပ္ သိထားဟန္တူပါသည္။ ရခိုင္သားမ်ား၏ဓေလ့စရိုက္ႏွင့္ျဖစ္စဥ္မ်ားကိုလည္း ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ အတြင္းသိျမင္ထားသူမ်ားျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ နိစဥ္လူမႈကိစၥမ်ား၌ ရခိုင္သားမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ အကၽြမ္းတ၀င္ တြိဆံုၿမဲျဖစ္သည္။ ရွိေခတ္ဦးကပင္ ရခိုင္သားဘ၀၌ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ တစင္းထင္ဟပ္နီေၾကာင္းတြိရပါသည္။

ရခိုင္သမိုင္းအရ ၀ါသုေဒ၀မင္းေနာက္ ျဗဟၼဏရာဇာမင္းဆက္၌ ဘီစီ (၃၃၂၅) မတိုင္မီွကာလက ကစၦပနဒီျမစ္၏အရွိဘက္ (၉၉) ျမိဳ႕။ အေနာက္ဘက္ (၉၉) ျမိဳ႕ တည္ဟိခသည္။ အရွိဘက္ျမိဳ႕မ်ားအနက္ (ငါးရန္႔ေခ်ာင္းျမိဳ႕) ႏွင့္ အေနာက္ဘက္ျမိဳ႕မ်ားအနက္ (ငါးတန္သရဲျမိဳ႕) ဟူ၍ ရခိုင္ငါးနာမည္မ်ားႏွင့္ မွည့္ေခၚထားသည္ကို တြိရပါသည္။

ဒဂၤါးမွာခတ္ႏွိပ္ထား

ရခိုင္ဒဂၤါးသမိုင္းကိုေလ့လာလွ်င္ အမည္ထိုးပါဟိေသာ အေစာဆံုးဒဂၤါးမွာ ေဒ၀စျႏၵဒဂၤါး ျဖစ္ပါသည္။ ခန္႔မွန္းသကၠရာဇ္ ေအဒီ (၃) ရာစုႏွင့္ (၄) ရာစု စဦးပိုင္းေလာက္က သြန္းလုပ္ခေသာ စာထိုးမပါ ပတုန္း (အျမီး) ပါဟိသည့္ ပင္လယ္ခရုပံု ခပ္ႏွိပ္ထားသည့္ဒဂၤါးအခ်ိဳ႕မွာ ႏိုင္ငံျခားျပတိုက္မ်ား၌ ဟိပါသည္။ ယင္းဒဂၤါးမ်ားကို စျႏၵားမင္းမ်ားသြန္းလုပ္ခၿပီး၊ ရွိအက်ဆံုးျဖစ္မည္ဟု ပါေမာကၡသုေတသီ ဆရာႀကီးဦးစံသာေအာင္က ခန္႔မွန္းထားခပါသည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ ႏွယ္ႏွယ္ရရမဟုတ္။ ရခိုင္သမိုင္းႏွင့္အတူ ဖြားေတာ္ဖြားဖက္ျဖစ္သည္ကို တြိရသည္။

ယိုင္းသာျခင္း

ရခိုင္ အဘုေခ်သားေခ်ာ့ ယိုင္းသာျခင္းမ်ား၌ “အမ်ည္မ်ည္၊ မိႈဟင္းခူးေဇာင္လားကတ္မည္၊ မိႈဟင္းလဲခူး၊ စူးလဲစူး၊ အစူးလည္းထြင္၊ အိမ္ကိုလည္းေရာက္၊ အထြဋ္တင္၊ ငယ္လင္စားဖို႔၊ ေမ်ာက္လက္ညိႈး၊ ကုလားပုစြန္၊ ညွီနံ႔နံ႔ႏွင့္၊ အကၽြန္မစား၊ ေရႊလင္ပန္းမွာ၊ ၾကင္းလို႔ထား” ဟူ၍တမ်ိဳး။ “နင့္ဘားဘာ လူယဥ္ေက်းက ေလာင္းတစင္းႏွင့္ လားလတ္ေတ၊ သားငါးရွာဖို႔လားလတ္ေတ၊ နင့္ဘားဘာလာေက၊ ပုစြန္တုတ္ကို အီးေယာင္ျပဳတ္လို႔ ေကၽြးပါ့မည္” ဟူ၍တဖံု ေလ့လာတြိသိရပါသည္။

ငါးႏွင့္ႏြယ္သည့္ နာမည္မွဲ႔ေခၚ

ရခိုင္သမက္တက္ ထိမ္းျမားမဂၤလာပြဲမ်ားတြင္ ခ်က္ျပီးသား ပုစြန္တုတ္္ႏွစ္ေကာင္၊ ဘဲဥႏွစ္လံုးစသည္ရို႕ ပါ၀င္ပါသည္။ ရခိုင္နာမည္တခ်ိဳ႕တြင္ ငါးႏွင့္ႏြယ္ေသာ၊ (ယက္သဲေအာင္၊ ေခ်ာင္းနားေအာင္၊ ငါးလံုးေခ်၊ ဖားေခ်၊ စံလွေမ) စသည့္ေ၀ါဟာရနာမမ်ားကို တြိရပါသည္။ ကနိ ရခိုင္ျပည္ကၽြန္းရြာနာမည္မ်ားတြင္လည္ (ငါးရန္႔ေခ်ာင္းရြာ၊ ငမန္းရဲကၽြန္း။ ငါးစရိုင္းေခ်ာင္းကၽြန္း၊ ငါးျပီကၽြန္း၊ ငါးျပီတက္ရြာ၊ တံငါရြာ) စသည္ျဖင့္ တြိရပါသည္။

ရခိုင္သားမ်ားသည္ ငါးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စကားပံုမ်ားကို ကနိတိုင္ ခံုမင္သံုးစြဲနီသည္ကို တြိရပါသည္။ “ငါးမဟိလို႔ မွ်ိဳင္စြံ”၊ “ပုဇြန္ျဖဴ ငါးမဟုတ္၊ ဆင္းရဲသူ လူမဟုတ္”၊ “ဖြတ္မီးေက်ာင္းျဖစ္၊ ျမစ္ေခ်ာင္းမခ်မ္းသာ” စသည္ျဖင့္ျဖစ္ပါသည္။

ရွိရခိုင္းမ်ားသည္ ပန္း၀ွက္တမ္း ကဇတ္ေလ့ဟိပါသည္။ ပန္း၀ွက္ရာတြင္လည္း ရခို္င္ငါးမ်ားပါ၀င္သည္။

ငါးစရိုင္းေသွ် ၀မ္းပူ၊ အအူမဟိပါ။ (၀ခြက္၊ ရီအိုး)
အ၀ီးကလာမဲမဲ၊ အိမ္မွာေရာက္ ရဲရဲ။ (ဂဏန္း)
ထိုဖက္ေဒဖက္ ေလွာ္တက္နန္႕၊ အလယ္ေဂါင္မွာ ရြက္တိုင္နန္႕။ (ငါးစရိုင္း)

အ၀ီးေရာက္ရခို္င္အခ်ိဳ႕သည္ ရခိုင္အစားအစာ၊ ရခိုင္အာဟာရမ်ားကို အာသီသျဖစ္ကာ တမ္းတေလ့ဟိပါသည္။ တမ္းတသည့္ အစားအစာမ်ားမွာ ရခိုင္ငါးပိ၊ သေဘၤာထိုးပါသည့္ ရခိုင္မုန္႔တီ၊ သံတြဲမွ ငါးနီတူေျခာက္၊ ရမ္းျဗဲမွ လက္ခြာေျခာက္၊ စစ္ေတြမွ ေရႊပုဇြန္ေျခာက္ စသည္ရို႕ျဖစ္သည္။ ရခိုင္တခ်ိဳ႕ မိမိရုိ႕၏အေဆြ ရခိုင္ငါးနာမည္မ်ားကိုမိေပ်ာက္ကာ တျခားအရပ္သံုး ငါးနာမည္နာမမ်ားကို လွ်ာတြိအာတြိ ေခၚလွ်က္ဟိကတ္ပါသည္။

ရခိုင္ငါးမ်ားျမင္ပါက “ငါးစိမ္းျမင္၊ ငါးကင္ပစ္” ဟု စိတ္ဆိုးဆိုးျဖင့္ အျပစ္တင္ေကာင္း တင္ပါလိမ့္မည္။ ရခိုင္သားမ်ားသည္ ရခိုင္ငါးမ်ားအေၾကာင္း မမိအပ္ပါ။ ရခိုင္ငါးမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ငါးနာမည္မ်ားကို သတိရနီျခင္းပင္လွ်င္ အဖရခိုင္ျပည္ကို သတိရနီျခင္း မဟုတ္ပါလား။

ယခုအခါ ရခိုင္ေခ်ာင္း၊ ျမစ္၊ ပင္လယ္မ်ားတြင္ ၀ိသမေလာဘသားတခ်ဳိ႕သည္ နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ဖမ္းဆီးယူငင္နီသျဖင့္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ ေၾကာက္ေၾကာက္လန္႔လန္႔ နီထိုင္ကတ္ရပါသည္။ ရခိုင္ရီျပင္သို႔ ႏိုင္ငံျခားငါးမ်ားျဖစ္သည့္ ကုလားပုစြန္နန္႕ ပလာတူးရို႕သည္ စုျပံဳက်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္နီသျဖင့္ ရခိုင္ငါးမ်ားသည္ အယင္ကပိုင္ မေခ်ာင္လည္ၾကပါ။ ဖီးအႏၱရယ္ အရိပ္အေျခၾကည့္ဗ်ာ တိမ္းေယွာင္လားလာနီကတ္ရပါသည္။

တနိသ၌ ကုလားတန္ျမစ္၀ ေလးခ်ဳိင့္ေတာင္အနားမွာ ငါးသရြဲမင္းက်ားတေကာင္ႏွင့္ သင္ေပါင္းထိုး (ေခၚ) သေဘၤာထိုးတေကာင္ တိြဆံုကတ္ပါသည္။

မင္းက်ား ။ ။ ငါလည္း တခ်ိန္က မင္းပိုင္ အဆီတ၀င္း၀င္းနန္႕ အေကာင္ၾကီးႀကီးျဖစ္ဖူးေရ။ အဂုခါ အေၾကာင္းမလွ ပိန္က်လားစြာ။

သေဘၤာထိုး ။ ။ မင္းအရုပ္နန္႕ ငါ့ပိုင္ေယွာင္ ျဖစ္ဖူးေရဆိုစြာ ငါမယံုေ၀း။ မင္းပါးစက အာေခါင္ၿပဲၿပဲနန္႔။

မင္းက်ား ။ ။ မယံုလည္းနီ။ အာေခါင္ၿပဲနီစြာက “မခ်ိလို႔ သြားျဖဲ” စြာ။ အယင္က ငါလည္း ငါးမင္းတကာ မင္းထဲမွာ (မင္းက်ား) ျဖစ္ဖူးေရ။ အခုလည္း ငါ့ကို (မင္းက်ား) လို႔ေခၚေရ။
ယင္းသို႔ စကားေျပာျငင္းခံုနီသည္ကို မနီးမ၀ီးတြင္ဟိသည့္ ရွိမီွေနာက္မီွ ျပင္သာလိပ္မၾကီးတေကာင္ၾကား၍ ၾကားက၀င္ေျပာသည္။

ျပင္သာလိပ္မၾကီး ။ ။ မင္းရို႕ႏွစ္ေယာက္ေျပာစြာ အားလံုးၾကားေရ။ သေဘၤာထိုးလည္း မင္းက်ားေျပာစြာ မယံုမဟိက့ဲ။ ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္ ယုတၱိယုတၱာနန္႔ေျပာေက ယံုရေရ။ ငါက ရခိုင္ျပည္မွာ နီလာစြာ အံတိုလားယာ။ အေၾကာင္းႀကံဳလို႔ ရွိေဟာင္းေနာက္ေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပမည္။ နားေထာင္။

ဘုရားမပြင့္ခင္က ၀ါသုေဒ၀ညီေနာင္တက်ိပ္ရို႕တည္ေထာင္ေသာဒြါရာ၀တီ (သံတြဲ) ပ်က္သုဥ္းလားၿပီးေနာက္ ကုလားတန္ျမစ္၀ွမ္းတြင္ ရွိေ၀သာလီျမိဴ႕ေဟာင္းကို တည္ေထာင္သည္။ ေ၀သာလီေခတ္ဦးမင္းဆက္သည္ ဘီစီ (၅၃၁၆) မွစလတ္ရာ ျဗဟၼဏရာဇာမွ ျဗဟၼသိဒၶိမင္ထိမင္း (၂၆) ဆက္ ႏွစ္ေပါင္း (၁၉၉၀) တိုင္ေအာင္ ရွည္ၾကာသည္။ ယင္းေနာက္ မာရယုမင္းသည္ ဓည၀တီျမိဳ႕ကိုတည္၍ ဓည၀တီေခတ္ကို ဘီစီ (၃၃၂၅) မွအစျပဳထူေထာင္သည္။ ဓည၀တီေခတ္သည္ (ပထမ ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ) စသည္ျဖင့္ ေအဒီ (၃၂၇) ထိ တည္တ့ံသည္။ မာရယုမင္းသည္ လွဲအတတ္ ၊ လွံအတတ္၊ သံလွ်က္အတတ္၊ ကၽြမ္းက်င္တတ္ေျမာက္ျပီး နွလံုးရည္လက္ရံုးရည္ျဖင့္ (၆၂) ႏွစ္တိုင္တိုင္ ထီးနန္းစုိးစံသည္။ (မင္းနံလွႏွင့္ နီလဂုဏ္) မင္းရို႕လက္ထက္ ဆင္ေကာင္ေရအလြန္မ်ားျပီး ျပည္သူရို႕လည္း ဆင္အတတ္ ျမင္းအတတ္ ထူခၽြန္တတ္ေျမာက္သည္။ ဤေခတ္ ေအဒီ (၁) ရာစုႏွင့္ (၂) ရာစုႏွစ္မ်ားတြင္ ႏိုင္ငံျခားႏွင့္ ကူးသန္းေရာက္၀ယ္ေဖာက္ကား အလြန္ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာသည္။ ဖရံုကာကၽြန္းမွာ ဘရုကၦကမည္ေသာသေဘၤာဆိပ္ၾကီးတခု ဟိခသည္။ ဖရံုကာကၽြန္းကို မင္းရို႕ငါရို႕နီရာကလွမ္းၾကည့္ေက လင္းလို႔ေၾကာင္းလို႔ျမင္ရေရ။

သေဘၤာထိုး ။ ။ ဟုတ္ေတ။ အယင္က ငါရို႕အဖိုးေျပာစြာၾကားဖူးေရ။ ဖရံုကာကၽြန္းနားမွာ ႏိုင္ငံျခားသေဘၤာတိ ရက္ျပတ္ရက္ျပတ္ျဖတ္လားကတ္ေတလတ္။

မင္းက်ား ။ ။ ေယေက မျမင္ဖူးေကလဲ့ ေၾကာင္းက်ိဳးေျပာျပစြာနန္႕ မင္းယံုလာဗ်ာမဟုတ္လား။ ဆက္ေျပာပါလိပ္မႀကီး။

လိပ္မႀကီး ။ ။ ဓည၀တီေခတ္ကလည္း တတိယမင္းဆက္တည္ေထာင္သူ စျႏၵသူရိယမင္းလက္ထက္ ဘီစီ (၅၅၄) မွာ ဗုဒၶသွ်င္ေတာ္သည္ ရခိုင္ျပည္သို႔ ၾကြေရာက္ေတာ္မူသည္။ ဗုဒၶၾကြေရာက္လာေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕အနီး၊ ေတာင္ေပါက္ၾကီးေက်ာက္စာမွာ ျဗဟၼအကၡရာ၊ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ရီြးထိုးထားခသည္။ ဗုဒၶသွ်င္ေတာ္ကိုယ္စား မဟာျမတ္မုနိရုပ္ရွင္ေတာ္ကို သြန္းလုပ္ခသည္။ ယင္းေခတ္ကပင္ ရခိုင္ျပည္မွာ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားလာစြာျဖစ္သည္။ ဤေခတ္၏ရုပ္ၾကြင္းသက္သီအျဖစ္ ဓည၀တီျမိဳ႕ေတာ္သည္ ကနိတိုင္ အထင္အရွားဟိနီသိမ့္သည္။

ဓည၀တီပ်က္ၿပီးေနာက္ ေအဒီ (၃၂၇) နန္းတက္ေသာ မဟာတိုင္းစျႏၵား (ေဒြင္စျႏၵား) သည္ ေ၀သာလီေက်ာက္ေလွကားျမိဳ႕ကိုတည္၍ ေ၀သာလီေခတ္ကို စတင္ထူေထာင္သည္။ ဘုရင္သည္ အေျမာ္အျမင္ဉာဏ္ပညာႀကီးၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ကို ခိုင္ခန္႔ေအာင္လုပ္ေဆာင္သည္။ တစ္ရာ့တစ္ပါးေသာမင္းရို႕ကို ေအာင္ျမင္ေတာ္မူသည္။ ေ၀သာလီမင္းမ်ားသည္ ဘုန္းတန္ခိုးၾကီးအလြန္ႀကီးသည္။

တိုင္းစျႏၵးမင္းလက္ထက္ ေရႊဒဂၤါး၊ ေငြဒဂၤါးေျမာက္မ်ားစြာ သြန္းလုပ္သည္။ ပန္းအတတ္ (၁၀) မ်ိဳး၊ ႀကီးသြန္းအတတ္၊ ေက်ာက္ဆစ္အတတ္ရိ္ု႕ကို တတ္ေျမာက္သည္။ ရခိုင္အကၡရာစာပီႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတိုးတက္ထြန္းကားသည္။ ဤေခတ္တြင္ အာနႏၶစျႏၵားမင္းသည္ ရွိဖိုးဖီးစိုင္လာ နန္းစဥ္ကို ေက်ာက္စာရြီးထိုးျပဳခသည္။ ဤေက်ာက္စာမွာ ရခိုင္သမိုင္း၌ အလြန္တန္ဖိုးၾကီးျပီး၊ ကနိတိုင္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ သွ်စ္ေသာင္းဘုရားျခီရင္းတြင္ ဟိသည္။ စူဠစျႏၵားမင္းလက္ထက္ ေအဒီ (၇၃၃) ေအဒီ (၇၆၉) တြင္ ရခိုင္ရီတပ္အင္အားအလြန္ေတာင့္တင္းသည္။ ေ၀သာလီျမိဳ႕ေက်ာက္လွီကားတြင္ ႏိုင္ငံျခားသေဘၤာမ်ားစြာဆိုက္ကပ္၍ ကုန္သြယ္ေရာင္း၀ယ္မႈျပဳသည္။ လက္ဟိေ၀သာလီရြာတြင္ နန္းရာကုန္းဟိသည္။ ေအဒီ (၈၀၀) ေက်ာ္တြင္ သွ်မ္း (မဂို) ဖ်က္၍ ေ၀သာလီပ်က္သည္။

ယင္းေနာက္ ေလးျမိဳ႕ေခတ္ (ေအဒီ ၈၁၈- ေအဒီ ၁၄၃၀) ကိုတည္သည္။ နန္းတည္အရပ္ကို ကုလားတန္ျမစ္၀ွမ္းမွ ေလးျမိဳ႕ျမစ္၀ွမ္းသို႔ ရႊိေျပာင္းသည္။ ေလးျမိဳ႕ေခတ္တြင္ မင္းစိုင္ေပါင္း ေပါင္း (၆၀) ဟိသည္။ ျမိဳ႕ေတာ္မ်ားမွာ (ပဥၥာ၊ ပရိန္၊ ျခိတ္၊ စမၸ၀က္၊ ေနရစၥရာ၊ ေတာင္ငူႏွင့္ ေလာင္းၾကက္) ၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္သည္။ ထင္ရွားေသာဘုရင္မ်ားမွာ (မင္းရင္ျဖဴ၊ ေကာလိယ၊ ဒႆရာဇာ၊ အေလာမာျဖဴႏွင့္ မင္းထီး) ရို႕ျဖစ္သည္။ ဤေခတ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပထမပုဂံေခတ္၊ ဒုတိယပုဂံေခတ္ ၊ အင္း၀ေခတ္မ်ားႏွင့္ ေခတ္ျပိဳင္ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆံုး ေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ ၁၄၃၀-၁၇၈၅) ကို တည္ေထာင္သည္။ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကိုတည္စဥ္ မင္းေစာမြန္ကြယ္လြန္သည္။ ေနာက္မင္းမ်ားဆက္လက္ ျပဳပ်င္တည္ေဆာက္သည္။ မင္းဗာၾကီးလက္ထက္ ဘဂၤါ (၁၂) ျမိဳ႕ကိုေအာင္ျမင္ေတာ္မူ၍ ရန္ေအာင္ေဇယ် (ေခၚ) သွ်စ္ေသာင္းဘုရားႀကီးကို တည္ထားကိုးကြယ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ကို လက္ေအာက္ခံဘုရင္ (၁၂) ပါးႏွင့္အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ မင္းဖေလာင္း၊ မင္းရာဇာရို႕လက္ထက္၊ ရခိုင္အင္ပါယာအထြတ္အထိပ္သို႔ေရာက္လတ္ျပီး ရီတပ္္အင္အား အလြန္ေတာင့္တင္းသည္။ ဤေခတ္တြင္ ႏိုင္ငံျခားသို႕လည္း ပညာေတာ္သင္ေစလႊတ္သည္။ သီဟိုဠ္သို႔လည္း သာသနာျပဳစီသည္။ ရီေၾကာင္းအားျဖင့္ ေပၚတူဂီႏွင့္ ဒတ္(ခ်္) မ်ားက ရခိုင္ျပည္ကို ရန္ေစာင္မႈျပဳသည္။ ေျမာက္ဦးေခတ္တြင္ ရခိုင္စာပီယဥ္ေက်းမႈ လြန္စြာထြန္းေတာက္သည္။ ေအဒီ (၁၇၈၅) ခု၊ မဟာသမတမင္းလက္ထက္ ျမန္မာအမရပူရဘုရင္ ဗဒံုမင္း တိုက္ခိုက္သိမ္းယူ၍ ရခိုင္ျပည္ႀကီးပ်က္သုဥ္းသည္။

ရခိုင္ရို႔သည္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကို မာရယုမင္းမွအစျပဳ၍ မဟာသမတမင္းအဆံုးတိုင္ မင္းဆက္ေပါင္း (၂၅၆) ဆက္ နန္းစံႏွစ္ေပါင္း (၅၀၀၀) ေက်ာ္၊ (ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးျမိဳ႕၊ ေျမာက္ဦး) စသည္ျဖင့္ ေခတ္ႀကီး (၄) ေခတ္ ရခိုင္ဧကၠရာဇ္ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးထူေထာင္လွ်က္ နီထိုင္အုပ္ခ်ဳပ္လာလတ္သူမ်ားျဖစ္သည္။

ေျပာစြာလည္း တေအာင့္ၾကာလားဗ်ာ။ တေအာင့္နားလိုက္အံုးမည္။ ေအေလာက္ဆို ရခိုင္အေၾကာင္း အက်ဥ္းသိဖို႕။ ငါေျပာစြာယံုယင့္လား။

မင္းက်ား။ ။ ကၽြန္ေတာ္ယံုပါေရ။ အယင္ရခိုင္တိ ေကာင္းစားခေကလဲ့ အခု သူေတာင္းစားျဖစ္လားပါဗ်ာ။ “အယင္က က်င္သန္၊ အခု ျပင္ခံ” ျဖစ္လားပါဗ်ာ။

သေဘၤာထိုး။ ။ အခုပိုင္ ေၾကာင္းက်ိဳးယွင္းျပလို႔ ငါလည္းယံုပါေရ။ ငါရို႕ အဖိုးအေဘာင္တိ စိုင္ဆက္ေျပာလာေရစကားကို သတိရေရ။ ေအဒီ (၁၆၁၅) ေလာက္က ေပၚတူဂီတိေသာင္းက်န္းလို႕ ရခိုင္ျပည္ကို ပင္လယ္ေၾကာင္းလာတိုက္ေတ။ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းခေမာင္းက ျပန္တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ခေရ။ ယင္းခါက ငါရို႕သင္ေပါင္းထိုးငါးတိလည္း ရီထဲမွာ ရီငုပ္သေဘၤာေယွာင္ကူးလို႔ ရခိုင္ဖက္က ကူတိုက္ေတ။ ယင္းအခ်ိန္ကစလို႕ ငါရို႕ကို ရခိုင္သားတိက (သေဘၤာထိုး) လို႔ ေခၚေရ။

ကိုင္း.. ယံုေကယံု၊ မယံုေကနီ။

ေနာက္ဆံုး တိုတိုတုတ္တုတ္ နိဂုံးခ်ဳပ္မည္။ မင္းရို႕ငါရို႕ ကိုယ့္သမိုင္းေၾကာင္း ကိုယ္သိဖို႔လိုေရ။ မမိဖို႔လိုေရ။

(သာျမ)
ရခိုင္သဟာယအသင္း အမွတ္ (၄) မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
က်မ္းကိုးစာအုပ္မ်ား
၁။ ဓည၀တီရာဇ၀င္သစ္။
၂။၁၉၆၈ ခုထုတ္ ရခိုင္ညႊန္႔ဖူးမဂၢဇင္း။
၃။ ဦးလွဒင္ (ဘာသာျပန္) ရတနာေရႊေျမ၀တၳဳ။
၄။ ဦးစကိၠႏၵရြီး ရခိုင္ယဥ္ေက်းမႈမ်ား အမွတ္ (၁) ၊ (၂)၊ (၃)
၅။ ဦးစံသာေအာင္ရြီး အာနႏၵစျႏၵ။
၆။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔ေကာင္စီထုတ္ ျပည္နယ္ျဖစ္စဥ္သမိုင္း (ပထမတြဲ)။
၇။ ဦးေစာလွေအာင္ရြီး၊ မဟာမုနိ၊ စက္ဘုရားသမိုင္း (အက်ဥ္းခ်ဳပ္)။

ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ စစ္ေတြ ဆန္ျပႆနာနိတြင္ ကိုယ္တိုင္ကုိယ္က်ပါ၀င္ခသူ ဦးေမာင္ေအးခ်မ္းႏွင့္ တြိဆံုျခင္း

၁၉၆၇-ခုႏွစ္ ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ ရက္နိ ဆႏၵျပပြဲတြင္ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ခသူ ဦးေမာင္ေအးခ်မ္းမွာ ရခုိင္ျပည္ စစ္ေတြျမိဳ႔မွျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရျပီး (၂) ႏွစ္အၾကာ ၁၉၅၀-ခုႏွစ္တြင္ မြီးဖြားသည္။ ဘ၀သက္တမ္းတေလွ်ာက္လံုး ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ခသျဖင့္ အၾကိမ္ၾကိမ္ ေထာင္က်ခသူလည္းျဖစ္သည္။ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ တည္ေထာင္စဥ္က ေကဒါတဦးအျဖစ္ ပါ၀င္ခသည္။ ၁၉၈၅-ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္ျပည္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ရမလပ) တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သည္။ ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္အမ်ိဳးသား ညီညြတ္ေရးပါတီတြင္ ပါ၀င္လာသည္။ ယခုအခါ ပန္းထိမ္ဆရာတဦးအျဖစ္ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံ ေကာ့ဘဇာျမိဳ႔တြင္ မိသားစုႏွင့္အတူ နီထိုင္လွ်က္ဟိသည္။ ဦးေမာင္ေအးခ်မ္းသည္ ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ အေရးေတာ္ပံုတြင္ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်ပါ၀င္ခသူျဖစ္သျဖင့္ ယခုလတြင္က်ေရာက္ေသာ ႏွစ္ (၄၀) ေျမာက္ ရခုိင္ျပည္ဆန္ျပႆနာနိ (သို႔မဟုတ္) ၁၃ ၾသဂတ္(စ္) အေရးေတာ္ပံုနိတြင္ ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ အေရးေတာ္ပံုအေၾကာင္းအား အမ်ားသူငါ သိၾကားႏိုင္ရန္ သူႏွင့္တြိဆံုမိန္းျမန္းခန္းကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

NN ။ ရခုိင္ျပည္ ဆန္ျပႆနာနိ ဇာကစလို႔ ဇာပိုင္ျဖစ္လာစြာပါလဲ။

ခ်မ္း။ ။ ရခိုင္ျပည္ေရ စပါးဆန္ရီ အလြန္ေပါမ်ားေရ တိုင္းျပည္ျဖစ္ပါေရ။ ၁၉၆၇-ခုႏွစ္မွာ ဗိုလ္ေန၀င္းစစ္အစိုးရက ရခိုင္ျပည္ကဆန္စပါးတိကို သတ္မွတ္ထားေရ စ်ီးနန္႔ မေရာင္းမနီရ အတင္းအဓမၼသိမ္းက်ံဳး၀ယ္ယူျပီး အစိုးရဂိုေဒါင္တိမွာ ေလွာင္ထားပါေရ။ ျပီးေက ယင္းဆန္စပါးတိကို ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တိကို အဆက္မျပတ္ေရာင္းနီလို႔ ရခိုင္ျပည္သားတိ ထမင္းငတ္ကတ္ပါေရ။ ခ်မ္းသာေရလူတိေတာင္က ေငြဟိေကလဲ့ ဆန္၀ယ္လို႔မရ၊ ကပ္ဆိုးဆိုက္ပါေရ။ ရခုိင္သားတိစြာ တခါလည္း အငတ္ဖီးကို မႀကံဳဖူးပါ။ ေန၀င္းလက္ေအာက္ေရာက္မွ ရခိုင္သားတိ ထမင္းငတ္လို႔ သူေတာင္းစားျဖစ္ပါေရ။ ျပိန္းဥနန္႔ခ်ိဳင္ေပါင္ႀကိဳေသာက္ကတ္ရပါေရ။ ၀မ္းလားလို႔သီသူသီ ေပ်ာက္သူေပ်ာက္ ဒုကၡဆိုက္ေရာက္ပါေရ။ တခ်ိဳ႔ဆိုေက ရွက္လို႔ မိသားစုတခုလံုး အဆိပ္စားလို႔ ကိုယ့္စြာကို သတ္သီလားကတ္ပါေရ။ ရခုိင္ျပည္တခုလံုးမွာ ဆန္ျပႆနာေၾကာင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျပႆနာ ျဖစ္ပါေရ။ ငတ္လို႔ အပ်ိဳမေခ်တိ ၀ါႀကီး၀ါႀကီးမတိပါမက်န္ ထမင္းအလွဴခံစားဘ၀ ေရာက္ရပါေရ။

ေအခ်င့္တိကိုျမင္လို႔ ျပည္သူတိက အစိုးရဘားမွာ ဆန္ေရာင္းခ်ပီးဖို႔ အၾကိမ္ၾကိမ္ တင္ျပေတာင္းပန္ေကလဲ့ အာဏာပိုင္တိက လံုး၀ဂရုမစိုက္ပါ။ ယင္းအတြက္နန္႔ အာဏာပိုင္တိကို ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္လို႔ ဆန္ရဟိေရးကို ရခိုင္သားတိ ေတာင္းဆိုစြာျဖစ္ပါေရ။ ေယေကလဲ့ ယင္းအခ်ိန္က ရခိုင္ျပည္ကို အုပ္ခ်ုဳပ္ထားေရ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္သားတိကို ညစ္ညစ္ပတ္ပတ္ ပစ္သတ္ခစြာျဖစ္ပါေရ။ ယင္းနိေရ ၁၉၆၇-ခု ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ ရက္နိျဖစ္ျပီး ရခုိင္သားတိ အသတ္ခံခရေရ နိဆိုးနိယုတ္ျဖစ္ပါေရ။ ရခုိင္သားတိအားလံုး ယင္းနိကို တခါလည္းမိဖို႔မဟုတ္ပါ။

NN ။ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္ျပည္ဆန္ျပႆနာကို အီးအီးခ်မ္းခ်မ္း ေျဖယွင္းလို႔ရယင့္သားနန္႔ ေျဖယွင္းမပီးဘဲ အခုပိုင္ ရက္ရက္စက္စက္ ပစ္သတ္ခစြာကို ဇာပိုင္ျမင္ပါေရလဲ။

ခ်မ္း။ ။ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္သားတိ ငတ္လို႔သီသီ အေရးမႀကီး၊ စပါးကို ႏိုင္ငံျခားသုိ႔ေရာင္းလို႔ ဒဂၤါးရေကက်ီ။ ျပည္တြင္းစစ္မွာသံုးဖို႔ လက္နက္၀ယ္ဖို႔ အေရးႀကီးေရ။ ယင္းႏွစ္ ရခုိင္ျပည္မွာမက ျမန္မာတျပည္လံုး ငတ္ကတ္ပါေရ။ ကၽြန္းရြာတိမွာ ထမင္းငတ္လို႔ သီကတ္ေတ။ ရန္ကုန္မွာဆိုေက စေကေခ် ေခ်ာင္ပါေရ။

NN ။ ေန၀င္းလက္ကိုင္တုတ္ ဗိုလ္မွဴးေစာျဖဴက ရခိုင္သားတိကို ပစ္သတ္စြာမွာ သီက်လားခသူဦးေရကို သိခ်င္ပါေရ။ ယင္းအခ်ိန္က ရွာမရ ေပ်ာက္လားခသူတိကို ေနာက္ျပန္တြိပါေရလား။

ခ်မ္း။ ။ သူရို႔ တရား၀င္လိမ္ေၾကျငာစြာက စုစုေပါင္း (၂၄) ေယာက္ရာ သီေရလို႔ဆိုပါေရ။ ေယေကလဲ့ ရခိုင္သားတိစာရင္းေကာက္စြာ လူ (၃၀၀) ေက်ာ္သီပါေရ။ ဇာေၾကာင့္လည္းဆိုေက တခ်ိဳ႔ရပ္ကြက္တိမွာ မိဘဆြီမ်ိဳးတိက သူ႔သားသမီးတိ ဇာေရာက္လားေရလဲ သီလားေပ်ာက္လား ရွာနီကတ္စြာ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တြိပါ။

NN ။ အပစ္သတ္ခံရေရ လူသီအေလာင္းတိကို သူရို႔ ဇာမွာျမဳတ္ပစ္ပါေရလဲ။

ခ်မ္း။ ။ အေလာင္းတိကိ္ု ပထမ လမ္းမထက္မွာ ေအအတိုင္းပစ္ထားပါေရ။ ျပီးေက စစ္ကားၾကီးတိ ေရာက္လာပါေရ။ ယင္းအခ်ိန္မွာ ဒဏ္ရာနန္႔မသီသိမ့္ေရလူတိက (ကၽြန္ေတာ္မသီပါသိမ့္၊ ဆီးရံုကိုပို႔ပါ၊ ဆီးကုေက ေကာင္းႏုိင္ပါသိမ့္ေရ) လို႔ ေတာင္းပန္ေကလဲ့ ေဘာက္သာအိပ္ကို ကားထက္တင္ပိုင္ေယွာင္ ယူလားၿပီးေက အုန္းေတာမွာ အသီအရွင္တပါတည္းေပါင္းလို႔ ဓါတ္ဆီေလာင္းလို႔ မီးတိုက္ပစ္လိုက္ကတ္ပါေရ။

စစ္တပ္က ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ ရက္နိမွာ အေလာင္း (၂၄) ေလာင္းကို ၁၄ ရက္နိမွာ စစ္ေတြျမိဳ႔ေၾကးနန္းယုန္းရွိမွာ ပဲြႀကီးခင္းလို႔ျပပါေရ။ ယင္းအေလာင္းတိက္ို စစ္ေတြျမိဳ႔ ကရာေတးနန္႔ သိုင္းအဖြဲ႔က သင္းၿဂိဟ္ဖို႔ေတာင္းေကလည္း ခြင့္မပီးဘဲ စစ္ေတြျမိဳ႔သခၤ်ိဳင္းနား သရက္ေတာဘုန္းၾကီးေက်ာင္းနားက ကြင္းျပင္ထဲမွာ ျမဳတ္ပစ္လိုက္ကတ္ပါေရ။

NN ။ ဆန္ရဟိေရးအတြက္ ရခုိင္သားတိ ဆႏၵျပစြာ ဇာကဇာပိုင္ စလာပါေရလဲ။

ခ်မ္း။ ။ ရခိုင္ျပည္ ဆန္ျပႆနာက ၾသဂတ္(စ္) လ ၁၂ ရက္နိကပင္ စျဖစ္စြာပါ။ ပထမ စစြာက ၾသဂတ္(စ္) ၁၂ ရက္နိ ညဇာ ၃ ခ်က္တီးေလာက္မွာပါ။ ေယာက္်ားမိမၼ (၁၀၀) ေက်ာ္ေလာက္ ႏိုင္ငံျခားဆန္တင္သေဘၤာထက္ကိုတက္လို႔ ဆန္လုကတ္ပါေရ။ ယင္းအခ်ိန္မွာ ဆန္စက္၀င္းထဲမွာ လံုျခံဳေရးရဲသားတိက မဟန္႔တားပါ။ တခ်ိဳ႔ဆိုေက ဆန္အိတ္တိကို သေဘၤာ၀မ္းေခါင္းထဲက မႏိုင္မနင္းထမ္းလာလို႔ ရီထဲကို လူးက်လားစြာတိလည္းဟိပါေရ။ ညဇာသား ၅ ခ်က္တီးေလာက္မွာ ဆန္လုပြဲၿပီးပါေရ။ ထူးျခားစြာက ယင္းအခ်ိန္မွာ အာဏာပိုင္တိက အဟန္႔အတားမလုပ္ပါသိမ့္။

ယင္းနိ ညဇာသား ၇ ခ်က္တီးေလာက္မွာ လမ္းမေတာ္ေတာင္ရပ္ကြက္က ေက်ာင္းဆရာမနီအိမ္တအိမ္မွာ လူငယ္ (၃၀) ေက်ာ္ေလာက္စုလို႔ ယင္းအိမ္ကတဆင့္ လမ္းမၾကီးအတိုင္း (ဆန္ျပႆနာေျဖယွင္းပီး၊ အေရးေတာ္ပံုေအာင္ရမည္) ဟု ေၾကြးေၾကာ္ ခ်ီတက္လာပါေရ။ ရူပရပ္ကြက္လမ္းဆံု ျမဴနီစီပါယ္ဥကၠဌ ဦးေမာင္ေက်ာ္ဦးအိမ္ရွိေရာက္အခါ ဆႏၵျပသူ (၂၀၀) ေလာက္ျဖစ္လားပါေရ။ ဦးေမာင္ေက်ာ္ဦးအိမ္ကို ေက်ာက္ခဲနန္႔ပစ္ကတ္ပါေရ။ အေၾကာင္းက ျမဴနီစီပါယ္ဥကၠဌဦးေမာင္ေက်ာ္ဦးက ျမန္မာအစိုးရနန္႔ အထက္အာဏာပိုင္တိကို (စစ္ေတြမွာ လူတေယာက္ကို တနိ ဆန္တဗူးႏႈန္း ျပုတ္ဆန္ႏွင့္ဆန္ခြဲပီးေကရေရ) လို႔ ေျပာလို႔ျဖစ္ပါေရ။

ၿပီးေက ဗိုလ္မွဴးေစာျဖဴ စစ္ကား (၂) စီး လက္နက္အျပည့္နန္႔ေရာက္လာပါေရ။ အိုးတန္းနန္႔ ရူပရြာခြဆံုမွာ ဆႏၵျပလူငယ္တိကို လာ၀ိုင္းပါေရ။ ဗိုလ္မွဴးေစာျဖဴက ဆႏၵျပ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္တိကို (ဆန္ျပႆနာကို ငါေျဖယွင္းပီးမည္) လို႔ ကတိပီးပါေရ။ ဆႏၵျပသူတိကိုလည္း လူစုခြဲျပီး အိမ္ျပန္ဖို႔ေျပာပါေရ။ ယင္းအခ်ိန္က ညဥ့္ (၁၀) ခ်က္တီးေလာက္ ဟိပါယာ။

ေနာက္နိ ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ ေရာက္ခါ ကၽြန္ေတာ္ရို႔ ျပည္လံုးခ်မ္းသာဘုရားၾကီးမွာ စုပါေရ။ လမ္းမေတာ္က လူငယ္အဖြဲ႔တခုက ျခဳပ္ျပီးသားပိတ္စ အစိမ္းေရာင္ အလ်ား ၈ ေတာင္ အနံ ၃ ေတာင္ ဆိုင္းဘုတ္တခု ယူလာပါေရ။ ယင္းဆိုင္းဘုတ္မွာ (ဆန္ျပႆနာေျဖယွင္းပီး၊ အေရးေတာ္ပံုေအာင္ရမည္) လို႔ ရြီးထားပါေရ။

က်ေနာ္ရို႔လူစု ဆိုင္းဘုတ္ကို ရွိဆံုးမွာတင္လို႔ စစ္ေတြဘုရားၾကီး ဒိုး၀န္းရြာရပ္ကြက္ ဆန္စက္ရံု သေဘၤာဆိပ္လမ္းအတိုင္း (ဆန္ျပႆနာေျဖယွင္းပီး၊ ျပဳတ္ဆန္မစား ရခိုင္သား၊ ဆန္ခြဲမစား ရခိုင္သား)၊ ေၾကြးေၾကာ္ျပီး လမ္းမၾကီးအတိုင္း ခ်ီတက္လားပါေရ။ ယင္းနိ ဥပုသ္နိျဖစ္လို႔ ဥပုသ္သည္တိလည္း ရွိဆံုးကပါပါေရ။

ကၽြန္ေတာ္ရို႔ ျမိဳ႔မအမွတ္ (၁) ရဲစခန္းရွိေရာက္ေတအခါ စခန္းကရဲသားတိ သူရို႔ဌာနပတ္ပတ္လည္ လံုျခံဳေရးခ်ထားပါေရ။ သူရို႔ တခုလည္း အေႏွာက္အယွက္မပီးပါ။ ယင္းကတဆင့္ ဆႏၵျပလူအုပ္ၾကီးစြာ ဦးဥတၱမပန္းျခံ၊ ထိုကတဆင့္ လွခိုင္ဆရာေတာ္ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းခြဆံု၊ ယင္းကျပန္လွည့္လို႔ စစ္ေတြျမိဳ႔ေထာင္ရွိကျဖတ္ပ်ာယ္ ပလုတ္ေတာင္ခြဆံုကို ခ်ီတက္ပါေရ။ ပလုတ္ေတာင္ခြဆံုမွာ ျပည္သူတိဘားက အလွဴရီကိုေသာက္လို႔ ရွိဆက္ခ်ီတက္ပါေရ။ တျမိဳ႔သားလံုးပူးေပါင္းလာလို႔ ဆႏၵျပသူလူတန္း တျဖည္းျဖည္းမ်ားလာပါေရ။ အစအဆံုး မျမင္လိုက္ရပါဗ်ာယ္။ ခန္းမွန္းေျခေျပာရဖို႔ဆိုေက လူေပါင္းအနည္းဆံုး (၃၀၀၀၀) သံုးေသာင္ေလာက္ဟိပါဖို႔။

ဆႏၵျပလူအုပ္ လီယာဥ္ကြင္းရွိကိုျဖတ္ေလ်ာက္ျပီး စစ္ေတြျမိဳ႔မီးစက္ၾကီးခြဆံုက မူဆလင္အမ်ားစုနီထိုင္ေရ နာဇီရြာလမ္းအတိုင္းျဖတ္လာခါ မူဆလင္ဘာသာ၀င္တိလည္း ဆႏၵျပသူတိနန္႔ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာပါေရ။ လူအုပ္ကေကာင္းၾကီးလားပါေရ။ ကသဲရြာခြဆံုကနီ ကုန္တန္းရပ္ကြက္ ျမဆန္စက္ရွိကိုေရာက္ေတခါ စစ္တပ္က လမ္းထက္မွာ သံဆူးၾကိဳးခ်ကာထားၿပီးေက နီရာယူထားပါေရ။

စစ္တပ္က ရွိကိုဆက္မလားဖို႔တားပါေရ။ သနတ္နန္႔ခ်ိန္ထားလို႔ ဆႏၵျပသူတိနန္႔ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား အနီအထားဆိုးလာပါေရ။ ေနာက္ အမိန္႔ပီးသံထြက္လာၿပီး ေန၀င္းစတန္း၊ ကာပိုင္ေမာင္းျပန္သနတ္တိနန္႔ မိုးရီသရီပစ္ပါေရ။ ေနာက္ဆံုး သီလူသီေပ်ာက္လူေပ်ာက္ ဆႏၵျပလူအုပ္ၾကီးၿပိဳက်ပါေရ။

NN ။ ။ ေအနိမွာ ရခိုင္သားတိကို ဇာဇာေျပာခ်င္ပါသိမ့္ေရလဲ။

ခ်မ္း။ ။ ၾသဂတ္(စ္) ၁၃ ရက္နိေရာက္တိုင္း ျမန္မာစစ္တပ္ဘားမွာ မထင္းငတ္လို႔ အပစ္သတ္ခံလားရေရ ရခိုင္သားတိကို မမိကတ္ဖို႔ ေျပာခ်င္ပါေရ။

(ရခိုင္သားမ်ား ရခိုင္စကားေျပာျခင္းျဖင့္ ဂုဏ္ယူပါ။ ရခိုင္စကားတည္တံ့မွ ရခိုင္သားလည္း တည္တံ့မည္။ စကားေပ်ာက္က လူမ်ိဳးေပ်ာက္သည္။)

မိုးႀကိဳးစစ္ဆင္ေရး

(၁)
ေျပာက္က်ားလို႔ေခၚေရ ေတာ္လွန္စစ္သားသံုးေယာက္
တေယာက္တလက္ လက္နက္ကိုယ္စီကိုင္လွ်က္
တေယာက္က AK47 တေယာက္က M16
တေယာက္က ရန္သူ႔သနတ္ G3
ေၾကာပိုးအိပ္ ကိုယ္စီလြယ္
Equipment ကို ခါးပတ္
ရီပူးကိုခါးခ်ိတ္ ဒါးကိုခါးထိုး
က်ားေျပာက္အကႌ်နန္႔
သတင္းအရ ရန္သူ႔စခန္းသို႔ခ်ီတက္
ညဥ့္နက္သန္းေခါင္ ေမွာင္ေမွာင္မဲမဲ
မိုးရိပ္ခဲခဲ
ေျဖာက္စိတ္ၾကယ္ေခ်တခ်ိဳ႔ မလင္းတလင္း
မွိတ္တံုလင္းတုံ (ဘုရား၀ါ) စခန္းက ထြက္ခြာ
ညတိုက္ပဲြဆင္ဖို႔ ခရီးႏွင္
ေျမာင္ကိုေက်ာ္ ေတာင္ကိုပတ္
ေခ်ာင္းကိုေကြ႔ေယွာင္ ၿခံဳကိုေဖာက္
ေတာက္ေလွ်ာက္ခ်ီတက္လားကတ္ေတ --။

ျခင္ကတေမွာင့္ ျဖဳတ္ကလည္းကိုက္
ႄကြတ္ကလည္းတြယ္
ဂရုမစိုက္ႏိုင္အား စကားမေျပာႏိုင္အား
အခ်က္ျပ သေဂၤတသေဘာနန္႔
အေရးေပၚလမ္းကဲြခေသာ္
စုရပ္ကို (သမင္ေတာင္) ထိပ္ကို သတ္မွတ္ေတ --။

စစ္ဆင္ေရးနာမည္က (မိုးႀကိဳး)
တဟုန္ထိုးစစ္ခင္းလို႔ ရန္သူကိုၿဖိဳခြင္းဖို႔
ျပင္းျပင္းႀကီးခ်ီတက္
စကား၀ွက္ကို (ေၾကာင္နက္) လို႔ သံုးေရ --။

ရိကၡာအတြက္ မသိုးထမင္း မသိုးဟင္း
ထမင္းေျခာက္ကို ပ်ားနန္႔ႏွယ္လို႔
ဂ်ီသားေျခာက္ကို
တေယာက္တသိုက္ခဲြေလာက္
တပတ္စာအတြက္ ထည့္ပီးလိုက္ေတ --။

(၂)
ညဥ့္အေမွာင္မွာ ရန္သူမျမင္ရေအာင္
လကြယ္ညကိုအေဖာ္ျပဳ
၀တၳဳထဲက ဇတ္ေကာင္မ်ားသဖြယ္ --။

လမ္းခုလပ္မွာ ရည္းစားကိုတမ္း ရြာကိုလြမ္း
ေတးျခင္းတပုဒ္ကို လီသသြတ္ေခ်နန္႔
ရြာလည္ေရ အခါမ်ိဳးပိုင္ ေတာင္ကုန္းထက္က
ဇကုန္ေအာ္လို႔ ဆိုလိုက္ခ်င္ေရ --။

အခ်စ္ႏွင့္စစ္မွာ အျပစ္က အသူလဲ
ၾကားလူဖ်က္လို႔ ပ်က္ရေရ အခ်စ္
မခ်စ္မႏွစ္သက္ေသာသူႏွင့္ ေပါင္းသင္းရေရ အခ်စ္
ခ်စ္ယင့္သားနန္႔ သီကဲြကဲြရေရ အခ်စ္
ခ်စ္ယင့္သားနန္႔ ရွင္ကဲြကဲြရေရ အခ်စ္
အခ်စ္အဘိဓမၼာ မျပဳခ်င္ပါ
အျပစ္ျပဳသူကိုရွာ
ခ်စ္ကတ္သူတိုင္း ေပါင္းရဖို႔ရာ
မိတၱာပန္းခင္း ေပါင္းယွင္းပီးခ်င္သူက
စူး အစူးခံကာ အနစ္နာခံကာ ႀကိတ္မွိတ္ခံကာ
တခါတခါ အံႀကိတ္ပနာ
(အခ်စ္နန္႔စစ္) စစ္ႏွစ္ပဲြကို
တၿပိဳင္တည္း တိုက္နီရသူပါ --။

(ေမာင္းေမာင္ျပန္လာလတ္ပါပလင္) ေတးျခင္းသံကို
ၾကားတိုင္းမ်က္ရည္က်
ေပ်ာ့ညံ့ေရလို႔ ဆိုခ်င္ဆို
ေယာက္က်ားလည္း ငိုတတ္ပါေရ
ေတာ္လွန္ႏွလံုးသားတိုင္းမမာပါ --။

(၃)
ခုႏွစ္စဥ္ၾကယ္ ၿခီေထာင္လို႔
မိုးလင္းစျပဳခ်ိန္
ေတာင္ကုန္းေခ်တခုထက္မွာ
သံုးေယာက္သား ကင္းေစာင့္မနီအား
ေညာင္းေညာင္းနန္႔ အိပ္ခ်လိုက္ကတ္ေတ --။

၀ါးေတာနန္႔ ၿပိဳင္းေတာကိုကြယ္
ဖင္ကို နီထိုးမွ ႏိုးေရ --။

မိုးလင္းခ်ိန္ခါ ေရာင္နီလာလို႔
အ၀ီးတနီရာက ခေမာင္းပင္ထိပ္ေခ်မွာ
ၿဂိဳးေခ်ကၾကဴ ငွက္၀ါေခ်တြန္ျမည္လတ္က
ရြာကအခ်စ္ကို အတြက္ရေရ --။

စမ္းေခ်ာင္းေခ်က ေတာင္ေစာင္းနားက စီးဆင္းလို႔
ၿခီမ်က္စိေလာက္ရာနက္ေတရီမွာ
မိုးထက္မ်က္ႏွာသစ္လိုက္ကတ္ေတ --။

ႀကိဳင္အီးေရရီကို လက္ခုပ္ေခ်နန္႔ယူေသာက္
တေယာက္က ကင္းေစာင့္တာ၀န္ယူေရ --။

တေတာကိုေက်ာ္ တေမာ္ကိုသန္း
တစခန္းခရီးေရာက္ဖို႔ တေထာက္ခရီးမနား
နိျခင္းထမင္းမစားသိမ့္ခင္ အျပင္းႏွင္
တက္နီကစူး ေဂါင္းကမူး ေခၽြးတျပစ္ျပစ္
ေနာက္ကုန္းေခ်ာင္းျဖစ္လားေရ --။

ထမင္းကညင္ ၀မ္းကညင္ လြင္ျပင္ခရီး
အၿပီးတခါ အေမွာက္တလွည့္ အေထာက္တဖန္
ရန္သူကို သတိမူလို႔
ရွိကကင္းေထာက္ ေနာက္လွည့္လို႔ေခၚခါ
အေရာက္အျမန္ ခ်ီတက္ရျပန္ပါေရ --။

ေၾကာပိုးအိပ္ထဲက အိပ္ရာခင္းပါးပါး
တာလပတ္ခ်ာပါးပါး ခါးမွာခ်ိတ္ထားေရ ဒါး
အေသးအမႊားတိက
လားယင္းလားယင္း တအိအိ
ပိယင္းနန္႔ပိ ၾကားဖူးနား၀ဟိေအာင္
ေျပာျပလိုက္ခ်င္ေရ
စကၠန္႔နန္႔အမွ် ကမၻာထက္လီးေရ --။

(၄)
ယင္းပိုင္နန္႔ ႏွစ္ရက္ခရီး အျပင္းႏွင္လို႔
သံုးရက္ေျမာက္ည
(ပီေခ်ာင္း) ရြာကို ေရာက္ေတ --။

ျမန္မာစစ္တပ္က ရြာ၏ေျမာက္ဖက္
ဗ်ဴဟာက်ေရ ေတာင္ကုန္းအျမင့္မွာ
နီရာယူထားေရ --။

ေက်ာက္ေပါက္ျမွာနန္႔ အရုပ္ဆိုးဆိုး
အသားမဲမဲ နေခါင္းပိပိ နေခါင္းေရာင္ေကာက္ေကာက္
နဖူးေမာက္ေမာက္ ဖင္ေပါက္ေပါက္
ေကာ့လန္ေကာ့လန္ ေမ်ာက္မဟန္ျဖင့္
လင္းျပန္မသား မလကားစစ္ဗိုလ္က
ရွိတန္းကိုဦးစီး
ေျမာက္ႄကြေျမာက္ႄကြ ေမ်ာက္မွာသျပာရေယွာင္
လက္မအား ထမင္းေတာင္းစား ဟင္းေတာင္းစား
ယစ္မူးယမ္းကားေပေတ
ေအာက္တန္းက်လြန္းေရ --။

၀က္ထက္ညွက္ေတအမ်ိဳး
ရြာကမိမၼေခ်တိကို
ထိုအေၾကာင္းျပ ေဒအေၾကာင္းျပ
နိမအား ညမအား အလုပ္ခိုင္း
ရိုင္းစိုင္းယုတ္ညံ့
ကေကာင္းညစ္ပတ္ေတ --။

ညက်ေက မေတာ္မတရား ၿခီေတာ္တင္လို႔
အပ်ိဳရည္ပ်က္လို႔
မ်က္ရည္စက္လက္နန္႔ ရြာျပန္အ၀င္
ေမာင္ႀကီးျမင္ေယာင္ပါသိမ့္ေရ --။

ရြာသားတိကိုလည္း
ေနာက္ျပန္ႀကိဳးတုတ္ နီပူလွန္း
ေက်ာက္ခါေက်ာက္ ေဆာင့္ခါေဆာင့္
ေမွာက္ခါေမွာက္ လွန္ခါလွန္
သနတ္ေပါင္နန္႔ေထာင္းခါေထာင္း
၀ါးရင္းဒုတ္နန္႔ သတ္ခါသတ္
ရက္စက္နည္းမ်ိဳးေပါင္းစံု
ယုတ္မာမႈမ်ိဳးေပါင္းစံု
လက္နက္အားကိုး အႏိုင္က်င့္
(ခြီးထက္ညွက္ေတအမ်ိဳး)
က်ားထိုးလို႔သတ္ ေဂါင္းျဖတ္လို႔သတ္
အရွင္လတ္လတ္ ထူးခတ္လို႔သတ္
ၿမီျမွဳတ္လို႔သတ္ ၿခီတဲြလက္တဲြလို႔သတ္
သြီးရဲသံရဲ ရြာလံုးျပတ္ တန္းစီပစ္သတ္
အမိတကဲြ အဖတကဲြ
သားတကဲြ မယားတကဲြ
ႀကီကဲြစရာျမင္ကြင္း ခံစားခ်က္ျပင္းထန္လြန္းလို႔
ေတာ္လွန္ေရးထဲ ေရာက္လာရစြာပါ --။

ေက်ာ္ဗ်ေလာက္ ေဇာက္မနက္
ခခတ္၀ါးထက္အေပါက္က်ဥ္းေရ
မ်က္ကန္းမ်ိဳးခ်စ္အျမင္နန္႔
ၿမီလွန္မ်ိဳးေဖ်ာက္ စစ္ခင္းနီကတ္လို႔
ကိုယ့္ျပည္ကိုယ့္ရြာအလွ မပ်က္ရလီေအာင္
ေဆာင္ရြက္ဖို႔
ေမာင္ႀကီးမွာ တာ၀န္ဟိေရ --။

(၅)
ရြာသားမ်ားအကူအညီနန္႔ ေျပာက္က်ားသံုးေယာက္
တန္းေဆာင္ဘုန္းလဆုတ္ (၁၃) ရက္
တလၤဂုနီနိညဥ့္ သံုးခ်က္တီးေက်ာ္မွာ
ရြာကို ၀ိုင္းထားလိုက္ကတ္ေတ
ခြီးေဟာင္သံ တခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ၾကားရေရ --။

တေယာက္က ကင္းေစာင့္ တေယာက္က တန္းခါးေခါက္
သတင္းအရ တက္အိပ္နီေရ အိမ္၏
အရွိဖက္ တန္းပ်င္းထက္မွာ
ျမန္မာစစ္တပ္က မလကားစစ္ဗိုလ္ကို
နဖူးတည့္တည့္ ပစ္သတ္လိုက္ကတ္ေတ --။

(အယုတ္တမာရို႔၏အဆံုးစြန္လမ္းသည္ကား
က်ဆံုးခန္းပင္တည္း --။)

XXXXXXXXXXXXXXXX

ေနာက္တနိ ပီေခ်ာင္းရြာက
တလိပ္လိပ္တက္နီေရ မီးခိုးတိေရ
တစံုတခုေသာ ရင္ဆို႔နင့္ဖြယ္ ဇတ္လမ္းတပုဒ္ကို
ျပန္ေျပာျပလွ်က္ဟိေရ --။

ျမန္မာစစ္တပ္က
ရြာသူႀကီးနန္႔ အိမ္သွ်င္၀ါႀကီးကိုေခၚလို႔
စစ္တပ္စခန္းနား ပီေခ်ာင္းကမ္းေထာင့္မွာ
နိျခင္းေၾကာင္ေတာင္ ပစ္သတ္လိုက္ကတ္ေတ --။

ႏွစ္ေယာက္စလံုး ဒူးေထာက္လဲေမွာက္
ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ --။

ရီစီးျပင္းေရ ပီေခ်ာင္းတရိုး
သြီးအတိ စီးဆင္းလွ်က္ --။

သာလွဦး
(4/6/2000)

မွတ္ခ်က္။ ။ ျဖစ္ရပ္မွန္ဇတ္လမ္းကို ကဗ်ာ၀တၳဳအျဖစ္ ခံစားရြီးဖဲြ႔ပါသည္။

ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း (၄)

(၄) ေရာက္လတ္ျပန္ေက၊ ေပ်ာ္ရန္ေကာင္းျခင္း၊ ေလာကဓံမွာ၊ ၿပိဳင္စံကင္းေအာင္၊ သန္႔ယွင္းသာယာ၊ ေဒါင္းေဒါင္ရြာကိုိ၊ လွည့္ကာပတ္၀န္း၊ ၾကည့္ၿပီးေကလ်င္၊ ရြာလယ္လမ္းက၊ ေျဖာင့္တန္းမွန္စြာ၊ ေတာင္ဒိသာသို႔၊ လွမ္းလာျပန္က၊ ဥႆပေက၊ ႏြားလွႏွစ္ထြန္၊ ခရီးစြန္တြင္၊ ၀င္းၿခံၿပိဳင္းၿပိဳင္း၊ တဆိုင္းဆိုင္းႏွင့္၊ တံတိုင္းပမာ၊ ရံ၀ိုင္းကာ၍၊ မ်ားစြာအိမ္ၿခီ၊ ျပည့္၀ွန္းစီေက၊ ဆန္ရီစပါး၊ ၀တ္အထည္ေက၊ ေရႊေငြမ်ားႏွင့္၊ ေက်ာ္ၾကားလူ႔ခြင္၊ လြန္စည္ပင္၍၊ လိုအင္ျပည့္ျငား၊ ႀကီးငယ္ဟူေက၊ လူအမ်ားမွာ၊ ႐ိုးသားေျဖာင့္မွန္၊ လုပ္အၾကံကို၊ အားသြန္ႀကိဳးပန္း၊ လံု႔လသန္၍၊ ဇြဲမာန္ႄကြေက၊ မေယာ့တန္းျဖင့္၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ၊ အရာရာတြင္၊ ညီညာစည္းလံုး၊ ကိုယ္ခ်င္းစာေက၊ သမၼာထံုးကို၊ ႏွလံုးပိုက္ခါ၊ မေကာင္းရာကို၊ ပယ္ခါစြန္႔ထား၊ ေကာင္းစီရန္ေလ၊ ၫႊန္စကားကို၊ နားေထာင္နာယူ၊ တေယာက္လူတြင္၊ အပူေရာက္က၊ တရြာသူမွာ၊ ၀ိုင္းကူၾကလို႔၊ ေဖးမကယ္တင္၊ လူတိုင္းပင္လ်င္၊ ၾကည္လင္ႏွလံုး၊ ရွိအေဟာ္က၊ သူေတာ္ထံုးေၾကာင့္၊ ရြာလံုးစံုစြာ၊ ရတနာျဖင့္၊ ခ်မ္းသာႄကြယ္၀၊ သာသနာမွာ၊ ေရာင္၀ါပလို႔၊ ဖက္မ်မျမင္၊ ေဖာ္သဟာ႐ို႕၊ ေပ်ာ္ရာေကာင္းေက၊ အေဒါင္းျပင္ဟု၊ ေသာင္းခြင္ေက်ာ္ညာ၊ ထိုသည္ရြာကို၊ ေရာက္ပါလတ္ေသာ္၊ ကုန္းထိပ္ေပၚတြင္၊ ေရာင္ေတာ္ထိန္လ်ပ္၊ ေမြသရီေလ၊ ေစတီျမတ္သို႔၊ ခ်ည္းကပ္ၿပီးလ်င္၊ လက္ႏွစ္ျပင္ကို၊ ထိပ္တြင္္ခ်ီမိုး၊ ခါသံုးႀကိမ္ျဖင့္၊ ဦးႏွိမ္က်ဳိးလို႔၊ ရွိခိုးၿပီးခါ၊ ရပ္ျပဳပၸါသို႔၊ ေျဖာင့္စြာတန္းတန္း၊ ၀ါးျပန္တာျဖင့္၊ သ်စ္ရာခန္းကို၊ ခ်ီလွမ္းတံုျပန္၊ စည္ေမာင္းညံ၍၊ ေပ်ာ္သံမတိတ္၊ လူ႔ရပ္ဘံုမွာ၊ ဂုဏ္တံဆိပ္ႏွင့္၊ ပုဏၰရိပ္ရြာမ၊ ေခၚတြင္ေပေက၊ ရပ္ေဒသကို၊ ေရာက္ပါလိမ့္မည္၊ ရွိေျမာက္ယံကို၊ တဖန္ထပ္လို႔၊ ႐ႈလတ္ေခ်ေသာ္၊ မေသြျခားကြာ၊ တာငါးရာတြင္၊ လြန္စြာစည္ကား၊ ေရာင္းအ၀ယ္ျဖင့္၊ ကုန္သည္မ်ား႐ို႕၊ ကမ္းပါးတခြင္၊ ေလာင္းစပ္တင္ႏွင့္၊ လြမ္းၾကင္ေထာင္ေပါင္း၊ နားခိုျပန္ေက၊ ကုန္၀ယ္ေရာင္းလို႔၊ ေသာင္းေသာင္းလည္းဆူ၊ မ်ားသ်င္လူ႐ို႕၊ ၀ယ္သူမျပတ္၊ ျမစ္ကမ္းျပင္မွာ၊ ထြက္၀င္ျငားေက၊ ပ်ားပန္းခပ္သို႔၊ လွည့္ပတ္လူးလာ၊ ဤရပ္ရြာကား၊ သာယာတင့္တယ္၊ ရခိုင္ျပည္မွာ၊ ေက်ာ္သည္ဂုဏ္ဟိတ္၊ လိုရာစံုေက၊ ပံုဏၰရိပ္ဟု၊ တံဆိပ္နာမည္၊ တပ္၀င္းၿခံႏွင့္၊ ပတ္ရံလစ္ေက၊ ရြာသစ္တည္ဟု၊ ႏုေမပ်ဳိလွ၊ သိခ်င္လိုေက၊ လူပ်ဳိေခ်ာကို၊ ေျပာလို႔ျပေရ။